Economic Reflections -17- | Islam’s View of Private Property | M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)
İktisadi Mülahazalar -17- | İslam’ın Özel Mülkiyete Bakışı| M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)
Transcript: AI transcription
Euzübillahimineşşeytanirracim Bismillahirrahmanirrahim
Elhamdülillahi Rabbil Alemin
Vessalatü Vesselamü ala seyyidina ve senedina ve şüfiye-i zünubina ve mevlana
Muhammedin sallallahu teala aleyhi ve sellem
Ve ala ikhvanı minel nebiyyin vel murselmin
Subhaneke la ilmelena illa ma'allemtena inneke entel alimul hakeem
Subhaneke la fahmelena illa ma'fahhemtena inneke entel
cevvadul kareem
Tabbi şrahli sadri ve yessirli emri ve hlu lukdeten min
nisani yufkahu kavli
Ve ufevvizu emri ilallah
İnnallaha basirun bil ibad
Allahümme salli ve sellim ve barik ala seyyidina muhammedin ve ala
alihi
Adedhe kemalillahi ve kema yeliku bi kemalih
Bismillahirrahmanirrahim
Ya eyyuhallazina amenu kulu min tayyibati
marazaknakum
Vashkuru lillahi in kuntum iyahu ta'budun
Sadakallahu l-azim
Ve bellana rasuluhun nebiyyi l-hashmiyyi l-kareem
Ya ilahel alemin kalplerimizi envari imaniye ve kur'aniye ile münevver eyle
Tevfikati subhaniyeni bizlere yar eyle
Her halükarda bizleri istikamette kaim ve daim eyle
Nefsin ve şeytanın şerrinden bizleri masum ve mahfuz eyle
Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefiyle şeref ya eyle
Amin bu hürmeti seyyidil mürselin
Velhamdülillahi rabbil alemin
Muhterem müslümanlar
Bir evvelki derste Cenab-ı Hakkın inayet ve ihsanına istinad ederek
Yine devam ettirmeye çalıştığımız mevzulardan
İktisadın temel prensiplerinden bir iki hususu arz etmeye çalıştım
Evvela istihlak
Yeni ifadesiyle tüketim üzerinde durdum
İslamın noktayı nazarını Kur'anın beyanını takdime çalıştım
Ondan sonra da az bir şey olarak istihsal üzerinde
Yeni ifadesiyle üretim diyorlar üzerinde bir nebze bir lahza durdum
Onun da tarifini vermeye çalıştım
Ve Cenab-ı Hakk inayetini bizimle beraber eylesin dedim
Önümüzdeki derste mülkiyeti hususiye dediğimiz
Her ferdin her ailenin
Kendi kazancına tereddüt edebilecek hususi mülkiyete sahip olması keyfiyetini arz
etmeyi düşünüyorum
Ve az bir şeyde besine temas edeceğim demiştim
Onun inayetine istinad ederek inşaallahü teala vadettiğim bu hususlar üzerinde
durmağı düşünüyorum
Tekrar bertekrar bir meselenin mevsiminin olmadığını size aktarmakta
ben
Sizi rahatsız edeceğim kanaatindeyim
Ama bununla beraber bir hususu tekrar etmek adeta bana içimde inşirah hasıl edecek
bir dizeban gibi geliyor
O da
İster muamelata dair ister içtimai hayata dair isterse iktisadı hayata dair
Herhangi bir meseleyi tahakkuk ettirmek istediğimiz zaman
Behem hal kalbin ve ruhun inhiraftan kurtulmuş olması
İstikameti ermiş olması
Düşünce selametini insanın kazanmış olması
İnsan olduğu idrak ve şuuruna ulaşmış olması hususu
Şartı evveldir bir mukaddime mahiyetinde de ben her derste bunu takdime
çalışıyorum
İnsanın kalp ve ruhunun selameti ve inhiraftan kurtulmuş olmasın
İnsanın benlik kazanması benliğin sırlarına ermesi kendi şahsiyetini bulmasın
Kendini bulmuş ve yücelmiş bir şahsiyeti Allah karşısında fani kılmasın
İçini ilahi alemden feyz-i akdes ve feyz-i mukaddes halinde
Meltem gibi esip esip gelen şeylerle yuması yıkaması
Aziz ve şerif bir varlık olarak Allah'a muhatap olmasın
Ey insanlar hitabına muhatap olmasın
Ey müminler hitabına muhatap olmasın
Ali veli hitabına muhatap olmasın
Arzu semayı tesbih taneleri gibi elinde çeviren
Ve senin kalbini de yine elinde tutan
İstediği istikamete meşayeti sübhaniyenin muhtezası olarak çeviren
Hazreti Allah'ın seni muhatap olarak karşısına alıp
Tazimen, tekrimen, teşrifen ve tebcilen seninle konuşması
Öyle muallah bir payedir ki dünyada verilecek her payenin üstündedir
Allah'a hamd ve sena ediyoruz
Elhamdülillahi rabbil alemin diyerek
İyâken abdü ve iyâken esteğine terakki edip ona hitap etme şerefini bize
bahşettiğinden ötürü
Sen diyoruz
Sen,
yardımı senden istiyoruz
Kulluğu da yalnız sana yapıyoruz
Mâhiyeti mâneviyemizde şu anda huzurunda bulunuyoruz
Ve bunun şuur ve idraki içindeyiz
Katiyyen biliyoruz ki biz içimizden geçen şeylere nigahban olmasak bile
Şah damarında olup biten şeyleri bilmesek bile
Sen ona da ona da bizden daha yakınsın
Ve sen derken
Lebbeyk kulun
Kitabında ve cevabında bulunduğu nizanıyla
İyâken abdü ve iyâken esteğine diyoruz
Kalp ve ruh selameti
Bütün içtimaiyi sıhata kavuşturacak
İktisadi yapımıza ruh ve hayat bahşedecek
Muamelatımıza denge ve düzen getirecek
İşte böylesine ruhun inhiraftan kurtulmuş olmasıdır
Ruhun istikameti
Kalbin istikameti iman esaslarının çok sağlama bağlanmasına
Yeni ifadesiyle pekiştirilmesine bağlıdır
Cenab-ı Hak kamil, mükemmel iman bizlere lütfeylesin
İnandık huzuruna geldik
Bununla bizi tekrim ve teşrif ettiğin
Kemalini lütfetmek suretiyle nimetini tamamlasın Allah
İktisadi meseleler talih meselelerdir bizim için
Materialist bir asırda yaşadığımız için
Mide ve bağırsaklar kalbin önüne, ruhun önüne geçmiştir
Ve devrimizde teşekkül ve tekevün eden
İster dramatist felsefe, ister marxist felsefe
İster kapitalist felsefe, ister sosyalist felsefe
Her ikisi de mideye daha evvel baktığından
Kalbi hayatı ve ruhi hayatı ihmal etmektedir
Onun için bunlar önde gelmekte bugün
Bu türlü şeylerden yani insanın insanlığından
Hayvanatı zahireden temayüz edip yükselmesinden
Başının evci kemale çıkmasından bahsettiğiniz zaman hiçbir şey anlamazlar
Ve metafizik şeylerden bahsediyorsunuz derler
İnsanın asıl mahiyetini inkar
İnsanı inkar
Mahiyeti meleklerden de ulvi olan bir varlığa
Eflatun'un mağarasındaki garipler gibi sırtlarını dönüp
Karanlıkta yaşayan yarasalar
İnsanı inkar ediyorlar
Onun için bizde devrin icatı karşısında girdiğimiz bir meseleyi
Mütehassısı olarak değil
Şundan bundan derleyicisi olarak
İleride mütehassısların doğrusunu size anlatmasına kapı açma menfaz açma maksadıyla
Bu meseleleri camiye getirdik bahsediyoruz
İlerideki kamil mükemmel tamam hocalarını size bunları anlatacaklar
Her meselede olduğu gibi haddimi aşmaklığımla onlara yol gösteriyorum
Gelin bu işi yapın bizden alın bunu yoksa derbeder oluyor meseleler elimizde
Ben de kemal-i şevkle intizar ediyorum geleceğin vaiz nasih ve hatiplerini
Göstersin Allah size de bana da
İstihlak ve istihzadan bahsettim
Kısaca
Mümin nasıl tüketir?
Tüketirken evveliyeti alacağı şeyler nelerdir?
Ve bununla size tüketmede, istihlakta müminin zaruri
ihtiyaçları nelerden ibarettir?
Rahat hayat yaşatıcı şeyler
nelerden ibarettir? Ve lüks nedir?
Ve bütün bunlara İslam'ın
bakışı nedir? Nasıl anlayacağız?
Hangisine hangi şeyi
evveliyet tanıyacak onu öne alacağız?
Neyi geriye
bırakacağız? Ne hayati ve zaruridir?
Beşeri ve tabiidir.
Fıtratın muktezasıdır. Ne çerezdir.
Olmasa da olur.
İstihlakta bunların üzerinde kısaca durdum.
İstihzale
intikal ederken yerin altından, üstünden, denizin dibinden ve
havadan müminin elde edebileceği ve sonra da bunu
istihlakın kucağına arz edebileceği hususlar olarak
ele aldım.
Bu iki faktörden biri öbürüne dayanır, o ona
dayanır. Esasen istek olduğu müddetçe arzı olacaktır.
İkisinin arasında bir lüzumu beyin vardır eski mantık
ifadesiyle.
İstihzalde de kalp ve ruhun devrede olmadığı bir üretime
meselesini Kur'an'ı Kerim tutarsız ve yetersiz kabul
ettiğine parmak battım.
Aslımızdaki istihzal
anlayışının çok katı, çok kısır, çok donuk ve verimsiz
olduğuna sadece parayı vasıta olarak bilmekte, ictimai ve
iktisadi hayatı tamamen paraya dayamakta değer hükmü olarak
beşere parayı takdim etmekten kısır görüşlü sistemler
parmak bastım.
On on iki asırlık bizim ruhumuzu ayakta
tutan ve ruhumuzun kayyimi bulunan prensiplere gelince çok
daha şumurlu olduğuna dikkatinizi çektim.
Zira bizde
bizim meselelerimizde sadece müreffeh hayatı, iktisadi bir
refahı temin edecek vasıta para değildir.
Vakıa paranın
objektif olarak bir değeri vardır.
Ama bunun yanı başında
bunu iyi kullanmam. Mükemmel değerlendirme, her türlü
stokçuluktan iştinap etmem, spekülasyondan iştinap etmem,
ihtikardan iştinap etmem, faize girmeme gibi tamamen beşeri ve
insani ahlak içinde yaşamak suretiyle bir istihzalde
bulunma Kur'an'ın çerçevesi içinde bir istihzal
anlayışıdır. Ben tekrar rica edeceğim.
Belki aşk ve
heyecanınıza hakim değilsiniz.
Öyle bir şey geldiği zaman ben
dilimi dişlerimle ısırıyorum.
Şeyi bozarız o zaman herkesin
istifadesine mani olur.
Her türlü spekülasyondan uzak
tamamen ahlaki ve Allah'ı hoşnut edecek Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'i memnun edecek bir yolda her
tabanından çıkmak suretiyle emeğin mukaddesleştiği bir
istihzal. Emek orada muallak kaideler üzerine oturmuş sermaye
onun eteklerine kapanmaktadır.
Bu anlayışta bir istihzal. Senin
terine vabestem, yorulmana vabestem, kan ter içinde
çalışmana vabeste bir istihzal, ahlaki istihzal dedik.
Bunun
üzerinde durduk. O bakımdan kalbin ve ruhun işin içine
katılmadığı bir şey diyoruz, Kur'an-ı Kerim nazarında
yetersiz ve tutarsızdır. Hususi mülkiyet mevzunu el
aldığımız noktada da değişik bir yönle buna temas edeceğim
için şimdi geçiyorum bununla. Ve diğer bir yönüyle de meseleye
şöyle dikkatinizi istirham ettim.
Parayı sadece parayı
vasta sayan iktisadi sistemler dardır, kısır görüşlüdür.
Meseleyi alem şumul hüviyette beşere takdim etmeden çok uzak
bulunmaktadırlar. Kur'an ise bunu hem objektif yönüne hem de
subjektif yönüyle ele almaktadır.
Parayı bir vasta
tanımam. Aynı zamanda onu çok iyi kullanmam.
Emtiayı yerinde
kullanmam. Kendi saadeti içinde başkalarının saadetini görmem.
Hatta başkalarının mesutluğu içinde kendi saadetini aramam.
Onlar mesut değilse şahsi saadetimin bana getireceği bir
şey yoktur düşüncesi içinde bulunmam.
Diğer gamlığı hot
gamlığın önüne geçirmem. Yaşarsam başkalarıyla beraber
yaşamazsa başkaları nefrin bin nefrin o türlü hayata da öyle
yaşamaya da işte bu duygu içinde bu mualla duygular
içinde yaşamam.
Bir yönüyle budur. Bir yönüyle de bir yönüyle para ve paranın iyi kullanılması
vasıta, objektif hususu, diğer yönüyle başka sistemlerin semtine sokulamadığı bir
şey, subjektif yönü, o da ahlaki olmasın, vicdani olmasın,
Allah'la münasebet içinde bulunmasın, harcanan her şeyin aynı zamanda ahirette ne şu
ne ma bulmasın,
saadetin büyük bir yönünü teşkil etmekten
veya saadetin büyük bir yönüne vesile ve vasıta olmaktadır.
Onun için mali yönüne, iktisadi yönüne veya para vasıtasıyla temin edilen ne kadar
mükemmel iktisadi yapılar varsa efendim bunların bir tarafında ciddi bir boşluk
daima kendisini hissettirmektedir ve yine onun içindir ki mali mağduriyetler içinde
bulunduğumuz dönemlerde dahi içimiz huzur ve saadetle mevcelenip durmuştur.
Biz huzursuzluk, hayattan tedirginlik ve bıkkınlık görmedik Allah'a binlerce hamd ve
sena olsun. Ne zaman görmedik?
Çorba içtiğimiz zaman da görmedik, baklava yediğimiz zaman da görmedik,
saraylarda gerilip oturduğumuz zaman da görmedik, altımıza serip de üzerinde
yatacağımız bir şeyi bulamadığımız zaman da görmedik.
Çünkü daima huzur ve saadet adına beslendiğimiz bir kaynak,
çok tatlı, mayı az bir kaynatan bir menbaımız vardı ki ondan
besleniyormaz, su esermez kendimizden geçiyorduk.
O imandı, o ahirete izandı, o uhrevi saadet ümniyesi ve idealiydi.
Allah bununla bizi paydar, daim ve kaim eylesin.
Bunlar temas ettiğim, az buçuk dayı olsa dikkatinizi istirham ettiğim hususlardı.
Hususi mülkiyet meselesini artırır.
Kapitalist sistemin can damarı,
hususi mülkiyet onun için beslenir, ona iyi takdim edilirse en büyük bir armağan
sayılır. Çünkü can damarı.
Diğer sistemin, kolektivizm üzerinde, bazı üzerinde teşkilatlanan sistemin ise onun
nazarında malın, mülkün veya hususi mülkiyetin kaldırılması temel esası.
Bir ifrata karşı bir tefrit. Her ikisi de dengeden mahrum,
muazenetsiz iki ayrı sistem birbirine zıt fakat ikisi de hakikatin dışında.
İkisinin de sırtı yere gelmiş veya ikisi de başbehluvanlık iddiasında fakat ikisi de
güreşi minderin dışında vermiş.
İfrat ve tefritin temsilcisi,
birine göre hususi mülkiyet can damarı,
öbürüne göre ise onun ifnası, itilafı yok edilmesi temel esas.
İki zıt kutup ve işte bu iki zıt kutup ortasında hususi mülkiyete ait
güzelliklerle bunun suistimal edilmesi şeklinde yani karteller kurmam,
tröster teşkil etmem, monopolcu olarak yaşama gibi şeylerin önünü almam,
bir muazene getirmem,
kapitalizmin hayırını ve sosyalizmin hayırını bir arıya getirmem ki eskiden zaten
bunlar
Kur'an'i bir anlatışın anlatması içinde tekevün ve teşekkül etmiş şeylerdi.
Daha sonra nevzuhur sistemler, birisi Kur'an'daki güzelliğin bir parçasını öbürü de
diğer parçasını aldı.
Kur'an'ı mı karıştırıp bunu bulup aldılar?
Yok değil.
Fıtratı beşerin muktedası, aklın yaratılmasının bir hikmeti var.
Doğruyu bulma mevzuunda onun da bir tane hakkata sahip olduğu gerçektir.
Aklın hakkını veriyor Allah Celle Celaluhu ama vahyin rehberliğinde olmadığından
dolayı şaşkın beşer meseleyi yanlış değerlendiriyor.
Onun içinde de bir taneye hakikat var, berikinin içinde de bir taneye hakikat var.
Evvelkisine baktığımız zaman bir çırpıda temas edip
geçtiğim şeyleri görürüz.
Teşkilatlanmış bir arıya gelmiş fakir güruh ve zümreleri ezmek için.
Onların sırtından beslenmek için karteller kurmuşlar, tröstler teşkil
etmişler, fakirin fukaranın geçimini zor temin eden insanın sırtından geçinen
teşkilatlar ve bir tekelcilik hakim kılmışlar.
Onlara uğramayan müstahsilin malı, müstahselatı diyeyim.
Halka arz edilemez.
Her köşeyi bir komisyoncu kesmiş, gelen emtiayı, taşlardan gelen emtiayı tüketicinin
önüne gelmesine imkan vermeden karanlık bir köşede gizli bir yerde elinden
almakta, müstahsille müstehlikin yüz yüze gelmesine imkan vermemekte.
Kur'an'ın ve hadisin ifadesi içinde bu muamelatta bir ahlaksızlıktır.
İslam'ın dibine indirilmiş bir dinamitten ibarettir.
Mevzuun arkasında mesnetleriyle arz etmeye çalışacağım inşallah.
Binaenaleyh bu yönüyle birinci sistem la ahlakidir.
Onda ne psikolojik yönde ahlak aramak, ne ahlak babında ahlakiliği üzerinde durmak,
ne de içtimai ve iktisadi bir ahlak bulmak mümkün değildir.
Evvela psikolojik yönüyle bu anlayış insanları hırsat çağırmakta ve davet
etmektedir. Kazanan kazanana, elde eden elde edene, ne suretle ve ne yolla
olursa olsun her vesile meşru makyavalist bir anlayış içinde mühim olan
kazanmaktır.
Mabudu, mihrabı, minberi, para olduktan sonra bir sistemin onu elde etmek için her
vesile meşru sayılacaktır.
O bakımdan psikolojik yönüyle la ahlakidir diyorum.
Çünkü insanları hırsa teşvik etmektedir.
Sen de kazanacaksın. Sen de elde edeceksin.
Birisi faizle para alıp bir bina yaptığına göre sen niçin yapmıyorsun?
Biri ihtiyar yapıyor. Halkın zaruri ihtiyaçlarını stok ediyor.
Devalüelerin melteminin estiğini görünce hemen stokçular faaliyete geçiyor.
İdare eden aciz idareciler de haberi, idamlık adama haberi kavuşturup da onu felç
ettikleri gibi, ictimai hayata bu haberleri ellerinden kaçırmak suretiyle,
ictimai hayatın felcine badi olan çok korkunç spekülasyonların iticap edilmesine
vesile oluyor.
İdarecinin dar kafalılığı, akılsızlığı, nadanlığı, idamlığa
gazete kaçırıp idam haberini ulaştırıp onu felç etme gibi bir şey,
ictimai hayatı felç etmedir. Bir avuç stokçu kazanıyor.
Eskiye benzeyen şekilde bir avuç kartelciler kazanıyor.
Tröstçüler kazanıyor, monopolcular kazanıyor, tefeciler kazanıyor,
sömürücüler kazanıyor. Ve bu beri tarafta, işçi tarafını münafıkane tutan bir
tarafta reaksiyona vesile oluyor.
İctimai çatışma oluyor. Alçak basınç, yüksek basınç.
O zaman seyreyle korkunç fırtınaları ictimai hayatta.
Ahlak yönüyle de takdir ve tebcil edilecek bir tarafı yoktur bu sistemin.
Çünkü hiçbir şey yapmadan serde kazanma imkanını vermektedir.
Rahat koltuğu üzerinde oturan ve inlerde dehlizlerde yatıp kalkan,
yer altında karanlık yerlerde çalışan insanların geçiminden hak elde etme fikrini ve
imkanını vermektedir.
Onun için bu yönüyle de la ahlaki görüyoruz onu.
Bu yönüyle de yıkık döküktür. Bu yönüyle de tuğyana, bu yönüyle de taşkınlığa,
serkeşliğe ve başkaldırmaya, başkaldırmanın edebiyatını yapmaya ve bu
edebiyatın hayranı bir kısımlardanı sokağa dökmeye vesiledir.
La ahlaki,
ictimai ve iktisadi yönüyle de yine la ahlakidir.
Çünkü bir kısım kimselerin asalak yetişmesine sebep olur.
Hiç çalışmadan, terlemeden, göz nuru dökmeden, kafasını yormadan,
beyin ameliyasında bulunmadan,
kalbini zorlamadan rahat beslendiği için asalak bir güruhun teşekkül ve tekevününe
yol açmaktadır.
Beri tarafta da, iştimai yapıda kin ve intikam şebekesinin teşekkül etmesine meydan
vermektedir.
Hazır beslenen asalak bir grup ve bunun karşı tarafında kin ve nefretle bunlara
bakan, fırsat arayan, doğacak fırsatı değerlendirmeyi düşünen,
bin, bu arabaya bir ay daha sen bin, yakında ben bineceğim diyen,
bu yüksek apartmanda biraz daha otur, ben geliyorum şimdi,
biraz daha ben oturacağım,
ek biç bakalım o tarlaları, yarın ben geliyorum elimde tırpan,
ben yapacağım, kellenle beraber tarlaları da ben biçeceğim.
Bu kin, intikam ve nefret anlayışını meydana getirdiğinden bu yönüyle deli
ahlakıdır.
Buna muhazi ve müsavi olarak tam karşısında kolektivizm bazında
teşkilatlanan,
her şeyi belli merkezlere bağlayan,
Ferdin hukukunu çokta gözetmeyen ayrı bir sistem var.
Frankenstein'in hortlakları gibi değişik şekilde icraatta bulunan ayrı bir sistem
var.
İnsanlığa kast eden saldıran, beşerin eliyle imal edilmiş,
hortlatılmış ayrı bir hortlaklar sistemi var.
Ferdi hürriyeti nefh eden, insana hakkı hayat tanımayan,
devletin korkunç şartları arasında insanla beraber malını da ezen ve öğüten ayrı bir
sistem var.
Ne mülkiyet hakkı tanır, ne perde hukuk tanır.
O sistem karşısında insan evlerinde tek düğme ile yanan elektrik lambaları gibi
düğme ile hareket eden bir makine haline getirilmiştir.
Yerdeyken arş-ı azamı gören, buradayken Allah'a muhatap olan,
yeryüzünde cennetin kavgasını veren, ışık hızıyla varılmaz yerlere varan,
harşiyeler ve fersiyeler çizen,
Allah'ı hoşnut eden, ahsen-i takvim sırrına mazhar insan,
hürriyeti nefh eden bu sistem nazarında sadece makineden ibarettir.
Düğme ile hareket eden bir makineden ibarettir.
Ala-i İlli'nin muhteşem varlığı, esvel-i zafirine nasıl baş aşağı getirilmiştir
görüyorsunuz.
Bu onun içindir ki henüz insanlığını unutmamış 20.
asırda bu sistem dahi hususiyle kendini hazırlayanlar tarafından reaksiyon
görmüştür.
Batıda yer yer duyulmaya başladığım, bu korkunç insanlığı nefh eden sisteme karşı
yükselen sesler vardır.
Varoluşçuların sesleri, eksistansiyalistlerin sesleri, Allah'ı kabul etmemede aynı
çizgi üzerinde bulunanlar,
kitabı nefh ve inkardan,
cennete sırt dönmeden, cehennem korkusunu taşımamadan, endişesini taşımamadan aynı
çizgi üzerinde bulunmakla beraber insanın nefh yedilmesine karşı reaksiyon gösteren
sistemler vardır.
Başkaldırma edebiyatı şimdi ayrı bir mecrada gelişiyor.
Komünizmi de yutacak, kapitalizmi de yutacak bir mecrada gelişiyor.
Binaenaleyh kendi kurdukları sistem yine kendi başlarına yıkılacak,
derbeder ve paymal olacaklar.
Ne insanın mabutlaştırılmasına, ne malın mihraplaştırılmasına,
ne de insan ve malın nefh ve inkar edilmesine hakikati ve şeriyenin ve tabiatı ve
şeriyenin müsaade etmesi mümkün değildir.
Her şey olduğu gibi kabul edecek.
Allah'ın sana anlattığı çizgiden karşısında rükua gelecek,
iki büklüm olacak.
İyya kana abduhu ve iyya kalestani diyeceksin.
Sana kulluk yapıyorum.
Sistemi senden dileniyorum.
Belimi büktüm, fermanı senden bekliyorum.
İçimin huzur ve saadeti senden gelen meltemlere vabestedir.
Gerçek huzur ancak bu sayede elde edeceğim.
Biz yolların böylesine ayrımında bu noktada bulunuyoruz.
İnsan Allah nazarında ahseni takvim sırrına masar.
Yeryüzünde Allah'ın halifesi ne arıyorsunuz başka?
Malınızla, mülkünüzle, müluklarınızla memluku olduğunuz
Hz. Allah'ın celle celaluhu halifesi olmanın üstünde ne arıyorsunuz başka?
Siz benim halifemsiniz diyor.
İnsan yeryüzünde Allah'ın halifesi.
Allah tarafından intihap edilmiş.
Başına krallık tacı konmuş.
Ve iz gâle rabbüke lilmelâiketi innî câilun fil ardi halîfe.
Yemez, içmez.
Günah işlemez.
Erkeklik ve dişilikten muarram.
Allah'a kulluktan başka bir şeyden lezzet almaz.
Melekler varken, rükuda melek varken, kıyamda melek varken,
secdede melek varken
Allah meleklere diyor ki
İz gâle rabbüke lilmelâiketi innî câilun fil ardi halîfe.
Yeryüzünde kendime halife yaratacağım.
Öyle bir topluluğa diyor ki içinde Cibril var.
Vahyi getiren melek.
Öyle bir topluluğa diyor ki bir nefhada baharın ihyasına vesile olan Mikail var.
Öyle bir topluluğa sesleniyor ki suruyla nefh ettiği zaman
bütün sistemler, küreler, neblozlar, bağ kopmuş tesbih tanesi gibi fezayıtla
katartılacak Hazreti İsrafil aleyhisselam var.
Bütün insanların ervahını lahzeyi vahide de kabzedebilecek güç de Hazreti Azrail
aleyhisselam var.
Bu topluluğu karşısına almış Allah hitap ediyor.
İz gâle rabbüke lilmelâiketi innî câilun fil ardi halîfe.
Yeryüzünde halife yaratacağım ben.
Melek ne derse desin istihzar tarikiyle.
Mevzumuz değil bizim.
Biz Allah'ın celle celaluhum meleklere getirdiği, anlattığı bu mevzudan
göklerde yapılan bu ilk istişareden insanın nasıl bir tacla taclandırıldığını
görüyoruz.
Allah'ın halifesi insan.
O Allah ki yerde bulunan her şeyi sizin için yarattım.
Çağlayanları ve kaynayanları.
Vücudunuzun suya ihtiyacı zaviyesinden sizin için yarattım.
Ağaçlardan tablolar halinde size uzatılan nimetlerle
meyveleri sizin için yarattım.
Ağzınıza o meyvelerin tadını duyacak güddeleri, kat alma duygularını sizin için
çiviledim.
Karşıdaki meyve ile iç aleminizde le düniyatınızdaki münasebeti sizin için kurdum.
Kafanızın içinde iki tane delik açtı göz taktım.
Semayada güneşi göz olarak taktığı bu iki göz arasında görme ve görülme münasebetini
sizin için tesis ettim.
O Allah ki gökte ve yerde olan her şeyi sizin için yarattım.
Siz bu kadar muallasınız.
Sonra iradesini semaya tevcih buyurdu.
Allah insanı yeryüzünde halife yaptı.
Ama yeryüzünde Allah adına halife olacak hüküm kesecek ve biçecek
salihlerdir.
Müminler müminlikten istifade etmenin yollarını bilemezlerse yani sarayın
içinde bulundukları halde koridorda gezenler gibi hareket ederlerse Allah işte
bulunması gerekirken koridorda gezenlere vereceği şeyi dışta gezenlere verir.
Salahın nispetinde muamele yapar.
Siz ki Allah huzurunun adab ve erkanını aşina ve nigehbansınız.
Götürür mü bu anlayış terbiyesizlik ve sui edeb.
O huzurun huzurunu ihlal edesiniz.
Sonra da iltifat göresiniz.
Siz ki alnınızı yere koyup küçüklüğünüzü ifade ettiniz.
Büyüklüğü karşısında iki büklüm oldunuz.
Siz ki on asrın alnında öpeceğiniz şekilde gül gibi açmış
muvaffakiyet ve muzafferiyetleri gördünüz.
Allah'ın inayet elinin sırtınızı sıvazladığını on asır on iki asır müşahede ettiniz.
Bütün bunlardan sonra reva mıydı sarayı bırakada koridorda gezesiniz.
Elinizden aldı Hristiyan'a verdi.
Tac dolaşıyor.
İnsanlığın başında dolaşıyor.
Salah da kim ileriyse ona verilecektir.
Zaburda yazdık tesbit ettik.
Değişmeyecek şekilde perçinledik.
Kasem olsun diyor Allah.
Yere ancak salih kullar varis olur.
Mülk Allah'ındır.
Celle Celaluhu.
Memluk Allah'ındır.
Muhakkaten emanet ve vedia olarak bazı kullarına veriyor.
Kullanma imkanını tanıyor.
Vedia ve emanet olarak hangi kullar topluluğu alacak bunu?
Salihler.
İç ve dış salaha kavuşmuş kimseler.
Tam salih olmasa salah-ı nisbi olarak ileride olanlar alacaklardır.
Camiye gelmesi gerekenler camiye gelmiyorlarsa onlar bu hak üzerinde söz söyleme
hakları yoktur.
Bunlara karşılık kiliseye gitmeleri gereken kiliseye gidiyorsa hak onlara
verilecektir.
Hiç unutmayın.
Zulmetmeyen adaletle hükmeden Allah'ın değişmez kanunudur.
Öyleyse bıraktığınız mabede yeniden döneceksiniz.
Tapduk Emre'nin kapısındaki Yunus Emre yanağı gibi yüzünüzü Allah'ın
kapısının eşiğine koyacaksınız.
Rahmetin size seslendiğini vicdanınızda duyacaksınız.
Bizim Yunus Musa'sını duyacaksınız vicdanınızdan.
Tutacak kaldıracak ve pay mal olmanıza imkan ve meydan vermeyecektir.
Allah yardımcımız olsun.
Aziz olma yolunda olan bizleri aziz eylesin.
Mescide gelen müminlere iman, izan ve şuur ihsan eyleyip onları paydar kılsın.
Dolayısıyla bir hususa girdim.
Bir girizgah bulup girdiğimiz husus şu idi.
Yeryüzünde insan Allah'ın halifesidir bildik.
Nimetlerin yığın yığın bizim için gönderildiğini gördük.
Bu nimetlere nail olmanın ve yeryüzünde bir hakkın sikke keser ve turra batar bir
halife olmanın yolu ise salahtır.
Buna da parmak bastık.
Öyleyse Allah'ın emir ve frenkçi ifadesiyle direktifleri içinde hayatımızı
düzenleme,
ihtisadi hayatımıza da yine yeni ifadesiyle ona göre bir biçim verme
mecburiyetindeyiz.
Emri Allah'tan alacak ona göre yapacağız.
Mülk O'nun,
emir O'nun, ferman O'nun, insan da yeryüzünde O'nun halifesi.
O zaman fikri ve ruhi istikamette olduğumuz gibi ictimai ve iktisadi istikameti de
kazanmış olacağız.
Ne istiyor Allah Celle Celaluhu?
Allah Celle Celaluhu malda aktif bir politika istiyor.
Allah Celle Celaluhu paraları öldürüp altına çevirmenizden,
sandıkların içine yerleştirmenizden,
bankalarda kasalara yerleştirmenizden hoşlanmıyor.
Allah her türlü stokçuluğu Kur'an ile tenkit ediyor.
Mala mülke çok bel bağlayıp stokçuluk yapmayı Allah tenkit ediyor.
Züyine linnasü hubbu şehvet minel nisai vel benin.
Vel kanatiril mukantarati minel zehbi vel fizzati vel kheylil musevveme.
Sadakallahu l-Azim.
İnsanlığını yitirmiş bir kısım kimseler için,
şu dünya hayatında kadın, çoluk, çocuk çok süslü püslü ve iç
gıcıklayıcı,
efkar bulandırıcı, bakış bulandırıcı mahiyettedir.
Onlar gönüllerini ve gözlerini böyle kadına kıza bağlamış,
evladı iyale bağlamış, yığın yığın kantara kantara mala bağlamış,
stoklara bağlamış, mihrap yapmış önüne koymuş, minber yapmış ona bağlanmış,
Kabe demiş ona teveccüh etmiştir.
Tenkit ediyor.
Stokçuluğu tenkit ediyor.
Vellezine yekinizune zzehebe vel fizzat.
Vela yunfikuneha fisebilillah febeşşirhüm bi azabin elib.
Onlar ki kendisi yaparlar.
Hazine biriktirirler.
Yarın ne olur ne olmaz diye harıl harıl para biriktirirler.
Haris bir karınca gibi.
Senede kendisine bir buğday yettiği halde 20 tane buğday biriktirirler.
Ve böylece aktif olması gereken yerde bir pasifize ikam ederler.
Bir atüliyet getirir hakim kılarlar.
Para küflenir.
Emta küflenir.
Stok edilen şeyler hem milletten kaçırılmış millet mahrum edilmiş olur.
Hem de memleketin iktisadı açısından aktif olması gereken bir şey pasif kılınmış
durmuş olur.
Allah aktif olmasını istiyor.
Toprakta Allah Celle Celaluhu aktif olmayı murat buyuruyor.
Siz toprağınızı atıl bıraksanız.
Bir mümin gidip rahatlıkla sabanını sokup onu işleyebilir.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Bukhari'de.
Bir kimse ölü bir toprağı ihya ederse onun olur.
Mezhepler arasındaki münakaşaya girmiyorum.
Mezahibi selase hiç kimseye sormadan gidip bu işi yapabilir.
Hani bir mezhebi diyor ki hükümet elinden alır eski malikinin başkasına verir.
Sen arsa alıp bekletemezsin.
Ölü bir toprak parçasını bir yerde tutamazsın.
Onu işleyecek birine vereceksin.
Toprağından taşına kadar, taşından taş madenine kadar,
madeninden has som altınına kadar her şeyi aktif kılacaksın.
Binaenaleyh ilk prensip İslam'da her şeyin aktif olması.
Yeri gelince yine üzerinde duracağım.
Saniyen iktisadi irtikanın yeni ifadesiyle kalkınmanın şartı
sanisi dengeli kalkınmadır.
Bol bol gazete sütunlarında duyuyorsunuz.
Hayatın o memleketin şartlarına göre hayat için gerekli olan bütün şeyleri hedef
alarak dengeye konması, düzene konması.
Bizde bu vardır.
Takdir ve tebcil görmüştür.
Profesör Massington diyor ki, dünyada hiçbir sistem İslam'daki denge kadar
benim hayranlığımı celbetmemiştir.
Sistemlerin bir ucunda komünizm, öbür tarafında kapitalizm.
İslam bu iki sistem arasında dengeli bir yer işgal etmektedir.
Fazilet ve meziyet odur ki düşman dahi onu itiraf etsin.
Kur'an'ı bilmeyen, Resulullah'ı tanımayan İslam'ın dengesinden diğerlerinin
dengesizliğinden bahsediyoruz.
Denge çok mühimdir.
Ve çeşitli şeyleri bir çırpıda ifade eden şu mukbiri sadıkın çan alıcı beyanına
bakın.
Sadaka Resulullah'ı sallallahu aleyhi ve sellem.
İna alışverişi yaptığınız zaman,
sığırların kuyruğuna yapışıp hasra hayat ettiğiniz zaman,
iş olarak sanayi ve cihadı bırakıp sadece ekmek ve pişmekle meşgul olduğunuz zaman,
Allah'a üstesinden gelemeyeceğiniz öyle bir mezellet alçalma size verecektir ki,
yeniden dininize döneceğiniz ana kadar o mezelletten kurtulamayacaksınız.
İna alışverişi nedir?
Tefsirciler buna iki şekilde tefsir getiriyorlar.
Ezan okunmadı değil mi?
Birisi şu diyorlar ki köylerde el an yapılır bu muameledeki bağışlayın ahlaksızlık.
Birinin paraya ihtiyacı vardır.
Beş on kuruş para elde edecektir.
Bir tanesinin malını veresiye alır.
Senin bağışlayın şu dananı veresiye alıyorum.
Bin liraya aldım diyor.
Ondan sonra aldıktan sonra da sekiz yüz liraya satıyor.
Veresiye alıyor peşin satıyor.
İki yüz lira gidiyor bu arada.
Ama danayı baştan satan adam da sekiz yüz lira buna vermiş oluyor.
Veresiye alıyor peşin satıyor.
Bu muamele köylerimizde caridir.
Allah Resulü'nün lanet ettiği zilletin mezelletin vesilesi muamele.
Bir diğer tefsir ve tarifi de şöyle getiriyorlar ki ekserisinin noktayı nazarı
budur.
Yapılan alışverişte vade farkı gözetme hususiyle hanefi mezhebinin noktayı nazarının
dışında olanlar için
muttasıl dekontler usulü vade farkını munzam yükleme muamelesidir.
Bu ay ödeyemedin iki buçuk lira vade farkı.
Öbür ay ödeyemedin yine iki buçuk lira vade farkı.
Öbür ay ödeyemedin yine iki buçuk lira vade farkı.
İşte bu muameleyi yaptığınız zaman bir.
Neyi anlatıyor Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem?
Köyden şehire kadar, ücra yerden büyük kentlere kadar insanlar
arasında ticaret ve muamele adına irtikap edilen ahlaksızlığı anlatıyor.
Bu ahlaksızlık sizi taht-ı esaret altına aldığı zaman bekleyin.
Neyi mezelleti?
İki.
Sırların kuyruğuna tutunup da onun dışında her şeyi unuttuğunuz zaman,
şehirleri, büyük şehirleri terk ettiğiniz zaman,
sanayiye eğilmediğiniz zaman, hayat içtimaiye için gerekli ticarete,
ahlaki için de ticarete eğilmediğiniz zaman,
Allah yine size mezellet verecektir.
Sadece ekip biçmeden razı olup, onunla meşgul olup, gömülüp içine,
medeniyetten sonra bedeviyete, hadaretten sonra vahşiliğe döndüğünüz zaman,
yanlış anlamayın, bir nokta koyup arz edeyim.
Ziraatın tenkidi değil, dengesizliğin tenkitini yapıyoruz.
Ziraat yapılacak. Elinde bir ağaç varsa, bir fidan varsa ve kıyamet
kopuyorsa onu dik diyor Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem.
Onu yapacak, tohum atacak, yeri ihya edeceksin.
Toprağın aktif olması mevzunu da arz ettim.
Ölü araziye İslam'ın tahammülü yok.
Fakat dengeyi anlatıyorum size.
Allah size bir mezellet verir.
Belinizi iki büklüm edecek, belinizi doğrultamayacağınız bir hastalık verir.
Başkalarının arkasından sizi koşturacak bir hastalık verir.
İzzet ve haysiyetinizi payimal edecek hastalık verir.
Eksiğinizi, gediğinizi, açığınızı kapayamayacağınız bir hastalık verir.
Dine dönünceye kadar hastalık devam eder.
İki şeyi anlatıyor Resul-i Ekrem.
Bir, insanların terk ettiği ve o yüzden mezellete düştüğü şeyler.
İkincisi de bunları terk etmenin dinden dönme olduğu hususudur.
Çünkü hadisin sonunda buyuruyor ki dine dönünceye kadar bu mezelletten
kurtulamayacaksınız.
Çünkü din bir bütündür.
Tecezzi kabil değildir. Yaşarken onu bütün halinde yaşayacaksınız ki izzet içinde
yaşamış olasınız.
Dengeli kalkınma. Gördünüz mü bir çırpıda mukbir-i sadıkın ifade ve beyanını.
O zaviyeden hayatı ele alma.
Neyi emrediyor Kur'an başka? Salih sen diyeyim.
Zekat ki üzerinde ariz ve amik durdum.
Yer altı madenlerinden semadaki kuşlara kadar üzerinde ariz ve amik durdum.
Büyük bir potansiyel olduğuna dikkatinizi çektim.
Bir farz bir vecibe eda ediyorum şuuru ve neşvesi içinde.
Onu yerine getiren mükellef hem vicdanen huzura kavuştuğunu hem de iktisadi bir
boşluğun kapandığı hususuna tekrar ve tekrar dikkatinizi çektim.
Tekrar dönmeyeceğim ona. Ona at ve havale ediyorum.
Bir dördüncü husus.
Meşru dairede kazanma.
Ve aynı zamanda kazancın içinde başkalarının hukukuna tecavüzünde bulunmamaktır.
Vela ta'tadu innallahe la yuhikbul mu'tedin.
Haddi aşmayın.
Zulme ve çevre girmeyin.
Başkalarının hukukuna tecavüzü tazammun eden bir kazanma Allah'ın sevmediği bir
şeydir.
Allah tecavüz edenleri, zulümkarları, haddi aşanları sevmez.
Demek ki böyle muamele yapanlar Allah'ın dinde merduttur.
Başkasının sana bir karış toprağı geçti.
Buhari ve Müslim'de ifade edilen bir hadisin beyanına göre yedi kat yerin altına
kadar senin boynuna bir tasma mahiyetinde takacaklar.
Belki temessülü olarak. Mahkeme-i kübra, madele-i ulyada derbeder edecekler.
Allah o türlü hizana duçar olmadan bizi muhafaza buyursun.
Mahsun buyursun.
Bunun üzerinde de durmuyorum ayrı bir şey.
Kazanacağız fakat kazandığımız şey için de başkasının hukuku olmayacak.
Ve aynı zamanda başkalarının kazanmasına da kazancımız için de yer vereceğiz.
Risalet Benahi Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in saadet asrında Çereyani'den
hadiseler var.
Zübeyir bin Avlam, Mefkari Mevcudat Efendimiz'in hala zadesi,
Hazreti Safiye'nin oğlu.
Hazreti Safiye binti Abdülmuttalif radiyallahu anh.
Hazreti Zübeyir bağını bahçesini suluyor.
Alt taraftaki insan geliyor diyor ki ya Resulallah, Zübeyir bahçesini suluyor ve
suyun önünü tutuyor bana vermiyor.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Buhari Müslim'de görüyor.
Bahçeli bağını tarlarını suladıktan sonra suyu kendi suyun dahi olsa salıvereceksin.
Kardeşin de onu sulayacak.
Salıvereceksin o da sulayacak.
Bu zaviyeden hareket ederek Hazreti Ömer'in Muhammed İbni Mesleme gibi çok yakınına
şöyle kükrediğini görüyoruz.
Başkalarının tarlalarına gidecek bir su onun tarlasının içindeki bir kanalla gitme
mecburiyetinde.
Muhammed İbni Mesleme ise kendi tarlasının yarılıp kanal açılmasını istemiyor.
Hazreti Ömer kendi devrinde yaptığı bu tatbikatta çok titizlik gösteriyor.
Ona teklif ediyor.
Müsaade edeceksin ve tarlanın içinden bu kanal geçecek.
Ey Allah'ın peygamberinin halifesi tarlamı yardırmam ben diyor.
O su oradan geçecek Muhammed İbni Mesleme'nin göbeğinin yarılması pahasına diyor.
Sen o sudan istifade etsen bile umumun hakkı ona taalluk eden sudan komşun da
istifade edecektir.
Bu şekilde tatbikat buluyor.
Başkasının huzur ve saadeti, başkasının iş yapması, başkasının mesut olması içinde
senin saadetin.
Bu anlayışta bir irtika ve bir kalkınma.
Ve bütün bunları yaparken de harama girmeme, harama irtika etmeme.
Çalmayı çırpmayı İslam yasak etmiştir.
Çalmak yoluyla elde edilen bir servet.
Burada insan kendi kendine aldatsa bile o kendi neslinde içteki bir yara gibi nüks
edecek ve onu da idare edecektir.
Ahiret aleminde de kan ve irin olacak onu boğacaktır.
Çalıp çırpma suretiyle elde edilen servet Allah indinde merdud ve melundur.
Çalıp çırpmakla elde edilen servet merdut ve melun olduğu gibi aynı zamanda aldatmak
suretiyle.
Ticari yanlışlıklara ve inhiraflara sapmak suretiyle.
Müstahsilin gözünü bağlamak suretiyle.
Komisyonculuklar teşkil etmek suretiyle.
Değişik şekilde kabzimallar teşkil etmek suretiyle.
Monopollar teşkil etmek suretiyle.
Gelen serveti kanalize edebileceğimiz havuzlar hazırlamak suretiyle.
Bir kısım halkı mahrum etmemiz İslam nazarında bu da merduttur.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem.
Çeşitli hadisi şerifleri ki pek çoğunu Buhari Müslim gibi sahiheyinde görüyoruz.
Bir ticari mal şehrin dışından içeriye girerken pazara inmeden onun önünü
almayın.
Müstehlik görsün onu.
Tüketecek olanlar onu görsünler.
Ta bir fiyat ve piyasa ayarlaması olsun.
Narh ayarlaması olsun.
Olup biten şeylerden, dönen dolaplardan bütün tüketicinin haberi olsun.
Zinhar önünü almayın.
O suretle celebcilik de yapmayın.
Buyurun hayvanlar mevzunda da aynı yola tevessül etmeyin.
Yolları kesmeyin.
Mal ve imtihanın önünü almayın.
Müstehlikten gizli işler yapmayın.
Sırlı şeyler çevirmeyin.
Değişik yerlerde, değişik şekilleriyle bunları görüyoruz ki
Kitab-ül Haraç zahibi Hanifi mezhebinin imamlarından
İmam Ebu Yusuf rahmetullahi aleyh
Kitab-ül Haraç'ın da buna çok geniş yer veriyor.
Bunların her bir yerlerine şeriat zaviyesinden tereddüt eden ahkamı beyan ediyor.
Bu haramdır diyor ihtikar.
Bu diyor tahrimen mekruhtur.
Bu insan için vesile-i hizandır.
Bu insanı baş aşağıya getirir.
Hükümleriyle beraber beyan ediyor.
Duyduğunuz ve duyacağınız şeylere iktifa en.
Bu husus üzerinde de fazla durmak istemiyorum.
Cenab-ı Hak helal kazanç.
Yolunda istihzal cümleye nasip ve müyesser eylesin.
Başkalarının damarlarındaki kanı emme manasında
Başkalarını istismardan bizleri mahzun ve mahfuz eylesin.
İnsanca yaşama lütfuyla serpiraz eylesin.
Ve bütün bunlardan sonra ise kısaca arz edeyim.
Dağıtım.
Bunu da arz ettikten sonra önümüzdeki derste inşallah
İktisadi hayatımızın temel faktörleri
Toprak, toprağın işlettirilmesi
Sosyoekonomide efendim
Ekonomiye İslam'ın nazarı sermaye ve emek mevzuu muvazenesini arz
edeceğim.
Dağıtım İslam'da en adilane ve dengeli şekilde yapılmaktadır.
Yanımızdaki sistemin iddia ettiği gibi İslam'da temerküz ve tahaşşüt yoktur.
Hani ta'ı selase ile ifade ettikleri Türkçe'de 3T mevzuu.
İslam'da öyle bir merkezleşme ve tahaşşüt yoktur.
Çok akıllıca, adilane ve fıtratı beşere muvaffık olarak bir dağıtım vardır.
Kibelerle dağıtım vardır.
Cenneti kazanacağım diye verir, dağıtır.
Zekatla dağıtım vardır.
Vakıflarla dağıtım vardır.
Vasiyetlerle dağıtım vardır.
Ve bütün bunların hepsi insanın hayatında yapılması gereken şeylerdir.
Atalarımız bunu vecizleştirmiş ata sözü haline getirmişlerdir.
Ne verirsen elinle o gelir seninle.
Kabre onunla girersin.
Kabir amelin sandığıdır.
Sen bir gelin halinde oraya gittiğin zaman ceyhizin senin verdiğin şeyler.
Daha evvel gönderdiğin şeyler olacaktır.
Herkes bilecek olan olduktan sonra oraya ne takdim ettiği geride ne bıraktığı
hepsini bilecek.
Ve herkes bilecektir.
Kabir amelin sandığı.
Bunlar vefat edinceye kadar yapılacak şeyler.
Mümin öyle verir.
Vermede öyle örnek olur ki herkes ona hayran olur.
Elden elinden zorla alınma suretiyle değil.
Cebirle kasıpla değil.
Gönül rızasıyla verir.
Memnuniyetle verir.
Vermezse vicdanen muhtarif olur.
İşte bu duyguyu geliştirme.
Bu duyguyu geliştirdikten sonra kaçakçılık yapıyor.
Vergi kaçakçılığı yapıyor.
Arkasına polis hafiye koymaya lüzum yok.
Polis devleti hafiye devleti olmadan meseleyi beli alarak vicdanlara ve kalplere
yasakçı koymaz.
Oh çok şükür.
Devletime vergimi verdim.
Milletimi kalkındırdım ve yükselttim.
Vicdanen müreffeh ve müsterihim.
Duygusunu anlayışını kalbine koymam.
Yoksa bir şekilin arkasına takacağın adam üzüm üzüme baka baka kararır.
O da rüşvet almaya alışır.
Onun arkasına da bir adam korsun.
Üluhiyet meselesini ispatla teselsünün devam ettiği gibi eder gider.
Arasına bir hafiye, hafiyeye hafiye, hafiyeye hafiye.
Rusya'da olduğu gibi nüfus sayısınca hafiye.
Polis devleti.
Vicdanlara yasakçı koyma.
Marifimize bunu yapma.
Kurslarımıza bunu yapma.
Bütün sistemlerimizi sistematik olarak harekete getirip bunu yapma bunu temin etmeye
çalışma.
Dağıtım o zaman kendi kendine yapılır.
Vefat ettikten sonra da miras.
Kendi yakınlarına kalacak.
Yoksa şayet devlete intikal edecek.
İşte dağıtım.
Öyle adilane bir dağıtım ki aynı zamanda tek kazanın içinde de kaynayıp durmuyor.
Kızını dışa verdiği zaman kızıyla beraber servet dışa da taşıp gidiyor.
Böyle adilane ve gönül rızasıyla yapılan bir dağıtım.
Bunda da getirdiği ayrı bir denge var.
Mevzumuz olmadığı için üzerinde durmayacağım.
Esasen böyle olması tabiatı beşer ve fıtratı beşerin muktezası olduğu üzerinde daha
evvel durmuştum.
Böyle olunca insan kazanır, şevkle kazanır.
Çünkü der hayattayken yiyecek ve istifade edeceğim.
Vefat edince de çoluk çocuğuma, yakınlarıma kalacak.
Onlara kalmasa bir yakın akrabama kalacak.
Ona da kalmasa milletime, vatanıma, devletime kalacak.
Elinden alırsan, kolhozlaştırırsan, kolektivize
edersen onu.
Adam niye çalışsın elinden alınacak şeye?
Niye gayret etsin?
Bunu anladıklarını, kamçı ve kırbaçlarla halledemediklerini görünce
daha LEL'in devrinde mülkiyet hakkı tanınması mevzunun bir esas olarak getirildiği
hususunu dikkatinizi arz etmiştim.
Şaşkın sistem.
Maddedenler hayattayken yirmi defa tadile tabi tutuluyor.
Adam çalışacak oğluna bırakmak için.
Oğlan da babasına sevgiyle bakacak.
Bana miras bıraktı, nasıl bırakmayayım?
Allah da zaten emrediyor Celle Celaluhu, nasıl bakmayayım diyecek.
Babasından alacak ama bakıma muhtaç olduğu zaman bakacak.
Sırtlayıp haca götürecek, elini öpecek, malını alacak, yiyecek,
onu da omuzlarında taşıyacak.
İşte bu, bu anlayış içinde olursa olur.
Yoksa babalar bakım evlerine, huzur evleri diye de lafla meseleyi kamufle etmem.
Bakım evlerine.
Evlatsızlığın, gelinsizliğin, bakım ve görüm olan kimselerin mahrumiyeti içinde acı
acı yaşanan bir hayatın kucağına atılmam.
Evlat babayı o muameleyi yapıyor.
Öbürü de para kazanacağım diye çocuğunu öyle bakım evlerine atıyor.
Paranın her şey olduğu bir dönemde denge ve düzen bozuluyor.
Bu dağıtımı yapıyor.
Müslümanlık dağıtımı bu mana ve bu anlayışta getirmiş.
HİBE vasiyet ve vakıf şuurunu geliştirmiş.
Öyle olmuş ki bu dağ devri risalet benayide bir sürü vakıf kurulmuş.
Kapitalist sistemdeki karteller gibi.
Ama kimseyi istismar etmeye mahtup değil.
İçtimai hayatın dertlerini tedavi eden azdaneler halinde çalışan vakıflar tesis
edilmiş.
Hayvanatın arızalarının bakım ve görümüne kadar.
Güvercin ayaklarının kırılmasını tedavi eden vakıf.
Sığırların korunmasını tekevül eden vakıf.
Çeşme yaptırma işini tekevül eden vakıf.
Kapanmış tıkanmış su kanal ve cedvellerini aşma vakfı.
Haşerata karşı mücadele vakfı.
Çekirgeye mücadele vakfı.
Sığırca mücadele vakfı.
Zeytinlikleri koruma vakfı.
Bütün hayatı içtimaiyeyi çepeçevre teminat altına alacak.
Bir şuur anlayışın ifadesi olarak vakıflar kurmuş.
Fert gönül rızasıyla seve seve vermiş.
Ve o millet ve devlet hesabını aşkla ve şevkle işlemiş.
Hayatta iken de kendisi çevirmiş o çemberi kendi de istifade etmiş.
Böylesine beşeri ve fıtri olan dağıtmak, bunun dışında herhangi bir dağıtmaya imkan
vermeyecek şekilde muallah ve yüksektir.
Allah-u Teala ve Tekaddes Hazretleri bizden istediği anlayışla bizi serfiraz
eylesin.
Kendisine muhatap olma şuur ve idrakını bizlere lütfeylesin.
Bununla kendisine dönmekle bizi aziz ve payidar eylesin.
Ezan-ı Muhammed'i okundu, bugünlükte bu kadarlıkta ihtifa edelim.
Arz ettiğim son hususu misallendirmelerini inşaAllah-u Teala önümüzdeki derste arz
edeyim.
Allah-u Teala'ya el-Fatiha.
Eşhedü en la ilahe illallahü vahdehu la şerike lehu ve la nazire lehu ve la misale
lehu.
Allâh-u Teala'ya el-Fatiha.
Allah-u
Teala'ya
el-Fatiha.
Allah-u Teala'ya el-Fatiha.
Muhterem Müslümanlar,
müminin hayata bakışı,
müminin dünyaya bakışı,
müminin dünyanın muhtevasına, mala, mülke bakışı, evladına bakışı,
ihale bakışı, yığın yığın altına ve gümüşe bakışı bir muazene içindedir.
O bütün muamelelerinde düşüncesi istikametinde hareket eder,
düşüncesi istikametinde karar verir.
Düşüncesinde ise dünya ve ukba bir
binanın iki menzili, bir konağın iki odası mahiyetindedir.
Burayı
tefriş ettiği gibi öbür alemi de tefriş etme mecburiyetindedir.
Burada ışık yaktığı gibi orada da ışık yakma mecburiyetindedir.
Burada Allah'ın nimetlerinden istifade ettiği gibi orada da
istifade edecek yolda bulunmalı.
Dünyevi hayatını ahirette mesud
olacak şekilde ayarlamalı hesabını ona göre yapmalıdır.
Mümin o bakımdan muazene insanıdır.
Tam bir dünya ve
ukba muazenesini kurmuş insandır.
Ne başka yerde
dehlizlerde Rabbime ibadet ediyorum diye içtimai hayatı
derk etme. Inziva hayatını ihtiyar etme.
Ne de bağışlayın
balıklamasına dünyanın içine inhimak etme.
Ondan alınacağı
alma, berikinden alınacağı alma ve bir dünya ukba muazenesi
kurma.
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem bu
muazeneyi kurmak için gelmiştir.
Müminlerin iç alemleri
vicdanlarıyla dış dünyaları arasındaki muazeneyi kurmak
için gelmiştir.
Kalp ve vicdan dışta cereyan eden hadiselere
mütenakız düşmeyecek. Vicdanda her an esintisini hissettiğimiz
mana ve irfan hüzmelerinin dış hayatla intibakına şahit
olacağız. Bu derin bu anlaşılmaz bu muhlak ve mutil
meselenin azam şarihi Hazreti Muhammed aleyhissalatü vesselam
bu manayı tefsir için gelmiş. Yoksa Allah aşikarelerden daha
açıklardan daha açık şiddeti vücudundan gizli.
Vicdan ona
dem tutmakta, kalb onu terennüm etmekte, inkar eden inkarıyla
sadece kendi başını yarmaktadır.
Kalbimdeki Allah'ı kimse
silemez. Vicdanımın Allah deyişini kimse durduramaz.
Bütün
reaksiyonların ve başkaldırmaların beratında da
esasen bu vardır.
Ama bunu belli formüller için de aklıma
duyurmasın. Ve bunun irademe hakim olmasın.
Hayatının buna
denge ve düzene getirilmesi mefkari mevcudat efendimiz
sayesinde olmuştur. Sallallahu aleyhi ve sellem.
Kurduğu hayatı
bu aheng içinde kurar. Böyle bir hayatta böyle bir hayatta
bir tarafın ağır basması bahis mevzu değildir.
Böyle bir
hayatta dünya ve dünyaya ayçeylerin bulunduğu kefenin
ağır basması bahisi mevzu değildir.
Dünya vardır.
Vardır
ve bütün ihtişamıyla vardır, mevcuttur.
Ama bununla beraber
ahireti unutturacak mahiyette değildir.
Belki dünyada her
zikzak, her girizga ahirete ait bir ihtarda bulunmaktan dikkat
çekmekte, dikkat nazarımızı ahiret üzerinde yeni ifadesiyle
odaklaştırmaktadır. Dünya bizim için öyledir.
Onun için hakiki
müminler hayatlarını yaşarken sürçüp kalkmada ahireti
hatırlamış. Hatasında ahireti hatırlamış.
Ahirete gitme yoluna
girip yani bir hastalık bir arızaya maruz kaldığı zaman
ahireti hatırlamış ve bütün zikzakları bununla aşmaya
çalışmıştır.
Seyyidina Sa'd ibni Ebi Vekkas.
Hummaya
tutulmuş, dir dir titriyor Mekke'yi mükerrem eden.
Allah
Resulü'nün sırtını sıvazlayıp da işte bu benim dayım.
Varsa
böyle dayısı kimsenin göstersin dediği.
Sa'd ibni Ebi Vekkas
radiyallahu anh. Mekke'nin soylu insanlarından.
Aç kalıp da
altında bulduğu deriyi mal bulmuş mağribi gibi o gün gıda
sayan İslam'ın ilk devrine ait çileyi bütün iliklerine kadar
yaşamış, tatmış, zehir gibi içmiş insan.
Sonra da bir
iştar gibi. Resulü Ekrem'in yanında bir muhafız gibi, bir
perdedar gibi yer ve mevkin almış istikbalin İran Fatihi
büyük kumandan Sa'd ibni Ebi Vekkas.
Allah Resulü'nün dayı
zadesi. Tir tir titriyor ummadan.
Allah Resulü başı ucunda
bulunuyor. Ahirete doğru sağa sola iniraf etmeden bir gidiş
saydığı bu hastalığa tutulunca
Allah Resulü'ne şöyle dedi. Ya Resulallah, müsaade buyurursan bütün ma melekimi
Allah yoluna vakfetmek istiyorum.
Tatlı dağıtım.
İşte inşira hasıl eden dağıtım.
Burada verip de öbür tarafta cenneti alma düşüncesini kalbimde meydana getiren
dağıtım.
Veyahut da o düşünce hesabına bana müsbet adım attıran dağıtım ruh ve şuur.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem.
Hayır sen iyi olacaksın.
Çok kimseler senin elinden zarar görecek.
Çokları da fayda görecek senin elinden.
Hakkında tebcilat ve tebcilatta bulundu.
Sa'd ibni Ebi Vekkas iyi oldu.
Israr ediyordu malını dağıtmak için.
Sülüsünü ver buyurdu Allah Resulü o bile çoktur.
Üçte birini infak etsen yeter ama o bile çoktur buyuruyordu.
Allah Resulü vermek isteyenin önünü alıyordu.
Dağıtmak isteyenin önüne geçiyor.
Hayattaki muazeneyi telkin ve talim ediyordu.
Uç uğur vardı.
İyi oldu Sa'd ibni Ebi Vekkas.
Evladı yal sahip oldu.
İran'ı fethetti.
İran'ın ateş kedeleri ondan zarar gördü.
Öyle demişti muhbiri sadık.
Fütuhat olmuş müminler fayda gördü.
Öyle demişti muhbiri sadık.
Sallallahu aleyhi ve sellem.
Sa'd ibni Ebi Vekkas.
Sa'd olayı niraf etmeden önüme doğru koştuğu noktada
mal ve menalını her şeyi Allah yolunda sarf etmeyi düşünüyor.
Bir başka hatmiyi seyredin.
Kaç defa dinlediğiniz bir tablodan.
Sa'd ibni Malik tabuta Resul-i Ekrem ile iştirak etmemişti.
Uzun ve tahsilli arz etmeyeceğim.
Sıcak mevsimde sefere buyurun davetine icabet edememişti mevsiminde.
Fakat imanlıydı, güçlüydü, canlıydı.
Uhud'da Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem yaralanıp da bir tarafta kalınca
ilk defa o bulmuş.
Gül sesiyle haykırmış ve ashabın Efendimizin etrafında toplanmasını temin etmişti.
Resul-i Ekrem'in onu sevmemesi mümkün değildi.
Dili kadar kılıcı, kılıcı kadar da dili keskin.
Yaralayıcı bu insan Allah Resulü'nün memduh ve mahbublarındandı.
Ama nasılsa iştirak edememişti.
Niye bu temhid?
Niçin bu paka çıkarma gayreti diyeceksiniz?
Şerefli bir sahabinin bir zellesi karşısında içinize bir şey gelmesin diye bu
çabalamayı yapıyor.
Onun mezayasını önünüze döküyorum.
Ta aklınızdan bir şey geçmesin.
İştirak edememişti.
Harp yoktu, manevra vardı.
Ama iştirak edememişti.
Dönüşte de Allah Resulü kendisine iltifat etmemiş.
Git evine Allah seni affedeceği ana kadar bekle demiş.
Kimse Kabe ibn-i Malik ile konuşmuyordu.
Cihad mevsiminde cihada iştirak etmediği için.
Bugün giderim, yarın giderim deyip, bugünün işini yarına koyduğu için.
Koyup da ihmal ettiği ve geriye kaldığı için.
Ne Resul-i Ekrem konuşuyor, ne de ashab konuşuyor.
Kabe ibn-i Malik kendisi anlatırken durumunu.
Herkes bana küstü, herkes benden yüz çevirdi.
Mescide gider, Resul-i Ekrem'in görebileceği yerde oturur.
Selamun aleyküm ya Resulallah derdim.
Sonra da dikkat kesilir dudaklarına bakardım.
Sesi çıkmıyor ama acaba kıpırdıyor mu?
Aleyküm selam diyor mu?
Demiyordu diyor.
Ashab-ı kirama Medine'nin sokaklarında selam verirdim.
Herkes yüzünü çevirir, yüzüme bakmaz.
Ve selamı da almazdı diyor.
Ebu Kata'daki ilk staplarda şerefli sahabelerden.
Ve amcamın oğluydu.
Derdimi ona anlatayım dedim.
Damının duvarından atladım, evine girdim.
Yüzüme bakmadı evinin içinde.
Dedim ki Ebu Kata'da bilirsin, Allah'ı da Resulullah'ı da severim.
Ne olur Allah aşkına.
Hayır dedi, bilmiyorum sevip sevmediğini.
Bir tek söz konuştu, o da buydu, içimi delendir, söz olmuştu.
Kırk gün bu ayrılık devresi devam etmişti.
Kimse yüzüme bakmamış bu kırk gün içinde.
Diğer iki arkadaşımla beraber.
Kimse selamımı almamış.
Mescide girmiş çıkmış namaz kılmış, evime kapanmış, hıçkır hıçkır ağlamıştım.
Bu bir yıkılış mıydı?
Baş aşağı gidiş miydi?
Resulullah içimizde varken cehennem yoluna giriş miydi?
Yıkılmış gitmiştim.
Nihayet bir beşaret beklerken, affedildiğimizin fermanını dinlemeye muntazırken
bir emir geldi ki o hepten baş aşağı yıktı bizi.
Ailelerinden de ayrılsınlar buyurmuştu.
Mevsiminde cihada iştirak etmeyenler, ölünmesi gereken yerde ölme
azmetmeyenler, çile gerektiği yerde çileye katlanmayanlar,
Resulullah'ın davetine icabet etmeyenler, ailelerinden de ayrılsınlar.
Herkes hanımından ayrıldı. Hilal vardı ki yaşlıydı.
Bakım görümünü yapacak halde değildi.
Titreyerek kalkıyor ve oturuyordu.
O dahi hanımından ayrılmış. Emre el pençe divan durmuş.
Baş üstüne Ya Resulallah demişlerdi.
Çekilir miydi bu dert? Her dert çekilir de Resulü Ekrem'den.
Hem hayattayken ayrı kalma derdi çekilmez.
Ama katlanıyorlardı. Biliyorlardı ki Rahman ve Rahim olan Allah bir menfez açacak.
Yeter beğendim halinizi. Affettim sizi diyecek.
Biliyorlar ve bekliyorlardı.
Son gündü. Günler ellinci gün adını almıştı.
Damımın üstünde yıkılmış bekliyordum.
Bekleme mecburiyetindeydim.
Ayaklarımın takatı kesilmiş. Ben aç ve bir ilaç.
Allah Resulü'nden gelecek bir sesi ve soluğu bekliyordum.
Tıpkı Kur'an-ı Kerim'in hakkımızda dediği gibi haklarında Kur'an ayeti nazil oluyor.
Hakkımızda Kur'an'ın dediği gibi yer genişliğine rağmen benim gırtlağım sıkılıyor.
Zindanda gibi bunalıyordum.
Bunalmasın kerteye varmıştı. Artık tükendim diyeceğim an gelmişti.
Bittim ya Rabbi diyecektim. Derken mescidi nebevi tarafından bir sesi yükseldiğini
duydum.
Ayet nazil olmuştu. Üçümüz hakkında Allah bizi affettiğini beyan ediyordu.
Gür sesli bir sahabi atla binip de gelip bana haber vermeye tahammül olmadığı için
çabuk olsun diye ta oradan bağırıvermişti.
Ben ne olup ne bittiğini anlayamamıştım.
Yanıma gelip de bana Allah sizi affetti beşaretini verince sırtımda tek entarim
vardı veya cübben vardı.
Giyecek başka birşeyim yoktu. Çıkardım onu ona verdim.
Ben iki defa hayatımda sevindim.
Bir çocukların Falaal Vedru Aleyna Min Seniyyatil Veda Vecebeş Şükrü Aleyna Mâde
Allahü Teâlâ sözleriyle Resul-ü Ekrem Seniye-i Vedadan Medine'ye girdiği gündü
bayramdı benim için.
Bir de o gün Allah bizi affetti.
Haber gelip ulaştığı zaman bayram yapıyordum.
Emanet bir elbiseyle sırtıma taktım ve Huzur Risale-i Tenâhiyye koştum.
Resul-ü Ekrem tazimle kalktı. Elli günden beri tebessümüne hasrettim.
Çölde yanmış bir insan gibi dudaklarım patlamıştı.
Kucakladı bağrına bastı. Yunmuş yıkanmıştım.
Yeniden ayaklarıma fer gelmiş, dizime derman gelmişti.
Kendimi yeniden doğuyor ve diriliyor gibi hissediyordum.
Allah sizi affetti.
Dedim ki Ya Resulallah siz mi bağışlıyorsunuz yoksa hakkımızda ayet mi nazil oldu?
Hakkınızda ayet nazil oldu ve Allah sizi affediyor buyurdu.
Bayram gibi sevindim, bir çocuk gibi sevindim.
Ya Resulallah dedim, beni günah işledikten sonra affeden Rabbimin yolunda ve uğrunda
bütün servetimi infak ediyorum.
Dağıtmam. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem hayır çoktur bütün servetini
dağıtmam. Çoluk çocuğunu el aleme el açacak hale getirmem.
Tekeffüf ve tese'üle zorlamam.
Servetini yanında bırak yarısını Ya Resulallah yarısı da çoktur.
Sülüsünü Ya Resulallah üçte birini sülüsü olur fakat o bile çoktur diyordu.
Sahabe yeni bir girizgah yakalamıştı.
Günah saydığı bir meseleden sonra Resulü Ekrem'i görme mahrumiyetinden sonra
Allah'ın affına dair ferman göndermesi öyle bir girizgahtı ki tereddüt etmeden
bu uğurda bütün servetini dağıtabilirdi.
İşte İslam getirdi irfan hayatıyla bu dağıtım şuurunu da beraber
getirmiştir. Ebu Talha büreyha bahçesini verirken cennette bir bahçe ümit ediyordu.
Vakfın ilk banisi Hazreti Ömer Hayber'de hissesine düşen yeri vakfederken vakfın ilk
banisi ve cennette vakfettiği şey kadar bir şey bekliyordu.
Bu şuur, iman ve Kur'an geliştirmiş.
Farklarını bu hale ve bu seviyeye ilave irca etmiştir.
Onun için dağıtım da kendi kendine oluyordu.
Biz bunun aşık ve meftunu, bu yolun meczup ve mecnunuyuz.
Allah bu yolda bizi kaim ve daim eylesin.
Sabır ve metanet ihsan eylesin.
Kabe ibn-i Malikler haline geleceğiz.
O zaman ekşimiş suratlar, mâkûs talih kendi kendine düzelecek ve istikamet
kazanacaktır.
Allah tekrim, teşrif ve tebcil edip camiye soktu.
Secde ettirmekle yüzlerini nurlandırdı.
İrfanına erdirmekle vicdanlarına nur, sır koydu.
Sizleri yolunda kaim ve daim eylesin.
Dini mübin-i İslam'a hizmetten bir nafta dur eylemesin.
Buraya kadar getirdiği siz cemaat ve kullarını bundan ötede cennet-i zirdevse doğru
temiz güvercinler gibi kanat çizip yükselme şerefiyle şeref yap eylesin.
Elâ en ehsenel kelam ve eblagel nizâm.
Kelamullah-i'l-Malik-i'l-Aziz-i'l-Allâm.
Kama kala Allâhü Tebâreke ve Teâlâ fil kelâm.
Ve izâ kure'a'l-Kur'ânu festemî'û lehve ansitû leallekum turhamûn.
Euzubillahimineşşeytanirracîm.
Bismillahirrahmanirrahîm.
Ve abudu Rabbeke hattâ ye'tiyeke'l-yakîm.
Sadakallâhu'l-Azîm.
Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Kama salliyte alâ seyyidinâ İbrahim ve alâ âli seyyidinâ İbrahim fi'l-alemin.
Rabbana inneke hamidul mecid.
Ve barek alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Kama barekte alâ seyyidinâ İbrahim ve alâ âli seyyidinâ İbrahim fi'l-alemin.
Rabbana inneke hamidul mecid.
Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Kama salliyte alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Kama salliyte alâ seyyidinâ Muhammedin.
Kama salliyte alâ seyyidinâ
Muhammedin.
Kama salliyte alâ
seyyidinâ
Muhammedin. Kama salliyte alâ seyyidinâ Muhammedin.
Kama salliyte alâ
seyyidinâ
Muhammedin. Kama salliyte alâ seyyidinâ Muhammedin.
This lesson has no notes yet.
- 1.Economic Reflections -1- | Our Economic and Social Life | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)İktisadi Mülahazalar -1- | İktisadi ve İçtimai Hayatımız | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)1 h 31 min
- 2.Economic Reflections -2- | The Religion of Moderation: Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)İktisadi Mülahazalar -2- | İtidal Dini: İslam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)1 h 30 min
- 3.Economic Reflections -3- | Lofty Meanings That Weave Our Essence | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)İktisadi Mülahazalar -3- | Mahiyetimizi Nesceden Yüce Mânâlar | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)1 h 38 min
- 4.Economic Reflections -4- | Freedom of Conscience and True Equality in Islam | M. F. Gülen | (1979/03/16)İktisadi Mülahazalar -4- | İslam’da Vicdan Hürriyeti ve Gerçek Eşitlik | M. F. Gülen (1979/03/16)1 h 29 min
- 5.Economic Reflections -5- | The Three Pillars of Society: Freedom of Conscience, Equality, and Mutual Assistance | (1979/03/23)İktisadi Mülahazalar -5- | Toplumun Üç Rüknü: Vicdan Hürriyeti, Eşitlik ve Yardımlaşma |(1979/03/23)1 h 34 min
- 6.Economic Reflections -6- | Matters Our Religion Commands Us to Protect (the Five Essential Values) | (1979/03/30)İktisadi Mülahazalar -6- | Dinimizin Korunmasını Emrettiği Hususlar (Makâsıd-ı Hamse) | (1979/03/30)1 h 36 min
- 7.Economic Reflections -7- | The Relationship Between Rulers and the People in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)İktisadi Mülahazalar -7- | İslâm’da İdareci ve Halk Münasebeti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)1 h 42 min
- 8.Economic Reflections -8- | The Fundamental Dynamics of Our Social Structure | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)İktisadi Mülahazalar -8- | İçtimai Yapımızın Temel Dinamikleri | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)1 h 34 min
- 9.Economic Reflections -9- | Financial Structure and Wealth Policy in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)İktisadi Mülahazalar -9- | İslam’da Mali Yapı ve Mal Siyaseti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)1 h 29 min
- 10.Economic Reflections -10- | Ways of Acquiring Property in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)İktisadi Mülahazalar -10- | İslam’da Mal Edinme Yolları | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)1 h 36 min
- 11.Economic Reflections -11- | Ways of Acquiring Wealth | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)İktisadi Mülahazalar -11- | Servet Kazanma Yolları | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)1 h 36 min
- 12.Economic Reflections -12- | Our Economic Principles | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)İktisadi Mülahazalar -12- | İktisadi Prensiplerimiz | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)1 h 28 min
- 13.Economic Reflections -13- | Economic Systems and Their Analysis | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)İktisadi Mülahazalar -13- | İktisadi Sistemler ve Tahlilleri | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)1 h 13 min
- 14.Economic Reflections -14- | The Foundations of Economic Life | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/25)İktisadi Mülahazalar -14- | İktisadi Hayatın Temelleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi |(1979/05/25)1 h 44 min
- 15.Economic Reflections -15- | The Fundamental Principles of Our Economic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)İktisadi Mülahazalar -15- | İktisadi Hayatımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)1 h 30 min
- 16.Economic Reflections -16- | The Fundamental Principles of Our Understanding of Economics | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)İktisadi Mülahazalar -16- | Ekonomi Anlayışımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)1 h 20 min
- 17.Economic Reflections -17- | Islam’s View of Private Property | M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)İktisadi Mülahazalar -17- | İslam’ın Özel Mülkiyete Bakışı| M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)1 h 24 min
- 18.Economic Reflections -18- | Land Law in Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)İktisadi Mülahazalar -18- | İslam’da Toprak Hukuku | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)1 h 31 min
- 19.Economic Reflections -19- | The Place of Labor and Capital in Socioeconomic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/07/20)İktisadi Mülahazalar -19- | Sosyo-ekonomide Emek ve Sermayenin Yeri | M.Fethullah Gülen|(1979/07/20)1 h 36 min
- 20.Economic Reflections -20- | Wage Theories and Wages in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)İktisadi Mülahazalar -20- | Ücret Teorileri ve İslâm’da Ücret | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)1 h 27 min
- 21.Economic Reflections -21- | Honesty in Trade | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)İktisadi Mülahazalar -21- | Ticarette Dürüstlük | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)1 h 23 min
- 22.Economic Reflections -22- | Monopoly, Speculation, and Dumping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)İktisadi Mülahazalar -22- | Tekelcilik, Spekülasyon ve Damping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)1 h 27 min
- 23.Economic Reflections -23- | Narh (Price-Setting) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)İktisadi Mülahazalar -23- | Narh (Fiyat Belirleme) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)1 h 25 min
- 24.Economic Reflections -24- | The Religious Ruling on Interest and Interest-Free Banking (Mudaraba) | (1979/09/07)İktisadi Mülahazalar -24- | Dinde Faizin Hükmü ve Faizsiz Bankacılık (Mudârebe) | (1979/09/07)1 h 25 min
- 25.Economic Reflections -25- | Bayt al-Mal and Its Types | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)İktisadi Mülahazalar -25- | Beytülmal ve Çeşitleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)1 h 26 min
- 26.Economic Reflections -26- | General Summary | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)İktisadi Mülahazalar -26- | Genel Özet | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)1 h 22 min