Economic Reflections -13- | Economic Systems and Their Analysis | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)

Elhamdülillahimineşşeytanirracim.

Bismillahirrahmanirrahim.

Elhamdülillahirrabbilalemin.

Ve salatu vesselamu ala seyyidina Muhammedin ve ala alihi ve sahbihi ecmainin.

Sübhaneke la ilmelena illa maallemtena.

İnneke entel alimül hakim.

Sübhaneke la fahmelena illa ma fahhemtena.

İnneke entel cevadül kerim.

Rabbi şrahli sadri.

Ve yessirli emri.

Vahli lübdeten lisani yefkahu kavli.

Ve ufavvidu emri ilallah.

İnnallaha basirun bil ibad.

Allahümme salli ve sellim ve barik ala seyyidina Muhammedin ve ala alihi.

Adada kemalillahi ve kema yeliku bi kemalihi.

Bismillahirrahmanirrahim.

İnned dini inde Allahi l-İslam.

Vema ıhtelefe alledhine utu l-kitabe illa min ba'di ma jâ'ehumu l-beyyinâti.

İla ahiri sure sadakallahu l-azîm.

Ve ballâna rasûluhun nebiyyü l-hâşimiyyü l-kerîm.

Ya İlahe'l-alemin, kalplerimizi envari imaniye ve Kur'aniye ile münevvereyle.

Tevfikatü Zübhaniye'ni bizlere yâreyle.

Nefsin ve şeytanın şerrinden bizleri masum ve mahfuz eyle.

Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefi ile şeref yâreyle.

Amin.

Zaruri sayiyorum dedim.

İçimize doğru bizi derinlemesine bilmeden nasıl bir anlayışa sahibiz?

İnsan, kainat ve Allah anlayışı telakkisi tam tebeyyün

etmeden, tebellül etmeden

sağlam bir iktisadi anlayışı getirmek, size intikal ettirmek mümkün olamayacaktır.

Israrla üzerimde durduğum bunu anlatmaya çalıştım.

Evvela bizim Allah'la münasebetimiz,

kainata bakışımız,

insan, kainat ve Kur'an

müsellesi içinde mahiyetimizi kavrayışımız,

bir hakikatin üç yüzünden ibaret olan

bu üç büyük kitap veya bir fihrist olma itibariyle iki kitap bir fihrist,

bu vahidi kavramadıktan sonra iktisadi yapımıza dair

bir şey anlatmak mümkün değildir.

Israrla bunu anlattım size.

Ve imkan elverir, inayeti ilahi bizimle beraber olur inşallah dedim.

Madde ve madde iktisadi yapımızı intikal ettirmeye çalışacağım.

Ariye gömlek giymekle iki üç asırdan beri maruz kaldığımız

kötülükler, şenaat ve denaetler

bunlardan kurtuluşun yoluna işar ve işarette bulunacağım inşallah.

Bizi ifade eden Kur'an'ı muhisür beyanda hakiki kurtuluşun bulunduğunu,

akidemiz haddi zatında bunu amirdir.

Yapılacak teşrihatla size göstermeye çalışacağım inşallah dedim.

Bütün bunlar Cenab-ı Hakk'ın inayeti nispetinde.

Bizim onunla rezonans olmamız, rahmeti ilahiyle rezonans olmamız nispetinde inşallah

size intikal edecektir.

Kalbi hayatımızın onunla münasebete azlığı nispetinde de o kadar siz az istifade

edeceksiniz.

Ben bütün samimiyetsizlik ve ihlassızlıktan Rabb'i rahim ve kerimime sığınarak

iltica ederek,

rızası hilafına söz konuşmadan beni muhafaza buyurmasını ve rızası hilafına olacak

sözlerin de sizin kafanızda yer etmesinden yine ona sığınıyorum,

sizi muhafaza buyurmasını diliyorum.

Beni ve sizi rızası dışında anlayıştan, herhangi bir

şekli kabullenmeden,

ruhi fikri herhangi bir tekevvün ve teşekkülden masum ve mahfuz buyursun.

Son derste İslam'ın, Kur'an-ı

Muczul beyanın hayatımıza getirdiği sınırlardan bahsettim.

Ferdin hürriyeti, ailenin hürriyeti, bir bakıma cemiyetin hürriyeti

yanı başında.

Aynı zamanda bir kısım mevzu sınırları da getirdik.

Aşırılıkların önlendiğini gördük Kur'an-ı Muczul beyanın ifadesiyle.

Fert çalışacak Kur'an-ı Muczul beyan tarafından bizzat sırtı sıvazlanıyor ve teşvik

ediliyor.

Ama çalışırken sayının semeresini Allah görecek, işte ona göre çalışacak.

İyi kötü kazandığı şeylerle, müktesebatıyla Allah'ın huzuruna çıkıp hesap verecek,

ona göre çalışacak.

Dünyaya kâmeti kıymetine göre, ukvaya da kâmeti kıymetine göre ihtimam verecek.

Üç beş günlük bir hayat olan şu muvakkat dünya hayatında kaldığı kadar ona ihtimam

gösterecek.

Öbür hayata da öbür hayatın boyu bozu kadar ihtimam gösterecek.

Ve bu hayatı bir teviye öbür hayata göre tanzim edecek.

Bir tek arpadan dahi Allah'a hesap vereceğine göre adımını atacak.

Ahiret hayatına göre dünya hayatını düzenleyecek, öyle yaşamaya çalışacak.

Fert böylece kendi hayatına vicdanından gelen emirlerle,

oraya da lahut alemden gelen esintilerle bir düzen, bir denge getirecek.

Bu fert içinde yaşadığı içtimai de dengesiz bir fert olmadan çıkacak.

Ve bu türlü fertlerden meydana gelen içtimai yapı huzurun,

saadetin teminatçısı bir içtimai yapı olacaktır.

Böyle bir yapıda çok fazla bürokrasiye gitmeye lüzum yoktur.

Kitaplar dolusu kanun vaz etmeye lüzum yoktur.

Çünkü böyle bir cemaat Allah'ın birkaç emri karşısında kendisine denge ve düzen

vermeye çalışır.

Adımını dünyadaki bütün adımlarını ukbada Rabbisine hesap vereceği havaya göre

atar.

Zerre kadar bir hakla Rabbisinin huzuruna gitmeden tir tir titrer.

Ve yine bu yapı içinde har vurup harman savurma yoktur.

Bu yapı içinde vurgunculuk yoktur.

Bu yapı içinde her şeyin temelinde istihlak ve israf yoktur.

Yeni ifadesiyle bu yapı içinde savurganlık yoktur.

Bu yapıda her yönüyle iktisadi anlayış hakimdir.

İsraftan içtinap hakimdir.

Dünya ve ukba saadetinin muhazi ve müsavi olması hakimdir.

Bu yapıda fert kendi saadetini mesut bir cemaat içinde görür.

Cemaat-ı cemiyeti mesut ise kendisi de mesuttur.

Cemaat ve cemiyetinin tarlasına yağmur düşmüyorsa, gök inazsa,

yer inazsa kendi tarlasına düşmesini istemiyor.

Bu yapı içinde başkalarının fabrikasının çarkları çalışmıyorsa,

fert kendi fabrikasının çarklarının çalışmasını ve işinin mahz avantaj olmasını

düşünmüyor.

Bu yapı içinde bütün istimai bir fabrikanın ayrı ayrı çarkları halinde çalışıyor.

Bir vapurun hademeleri halinde çalışıyor.

Bir vücudun ağız, göz, dil, dudak, burun, kulak gibi uzuvları halinde çalışıyor.

Her uzuv, her parça, her cüz diğerinin imdadına koşuyor.

Öyle ise istihlak olmaz.

Bu yapıda lüks hayat düşünülemez.

Başkalarını görenek ve tiryakilikle fena bir yaşayışa itme düşünülemez.

Bu yapıda doğrudan doğruya fıtrattan gelen,

tabiata dayalı ve tabiatla beslenen hayatın dışında gayri tabi

alışkanlıklar mevzu olamaz.

Bu yapıda insan dünyaya bir mezrağa nazarıyla Esma İlahi'nin cilvelerini

anlayabileceği bir mektep nazarıyla bakar.

Binaenaleyh onu geçirmeye çalışır.

Arapça ifadesiyle bu yapıya karşı ferdin durumu bir tecevüz durumudur.

İşi bir geçiştirme durumudur.

Muvakkaten altında gölgelendiğimiz bir ağacın altında durduktan sonra göçüp gidecek,

burayı arkadan gelenlere bırakacağız.

Bizim asıl vatanımıza gelince, nümunesini burada gördüğümüz,

tattığımız fakat doyamadığımız,

bildiğimiz gerçeğine eremediğimiz, idrak ettiğimiz fakat izanına varamadığımız

hakiki hayat.

''Ve inned dârel âkire lehiyyel hayevân lev kânû ya'lemûn''

İşte bu tablo ile anlatılan hayattır.

Mütelevvin hayat,

müteşabi hayat, her şey ile değişme içinde, değişme ahengi içinde bir sel

gibi akıp giden cennet hayatı.

Ap açık Cenab-ı Hakk'ın cemalinin, cilvelerinin mevcelendiği hayat.

Rahmetin insanlara tebessüm ettiği hayat.

Burada ekilir, orada biçilir.

Burada istikametli yaşanır, orada müstakimlerin varacağı yere varılır.

Burada sırat-ı müstakime yaraşır bir hayat tarzı tutulur,

gidilir.

Orada da sırat-ı müstakim erbabının vardığı Darusselam'a varılır,

nail olunur.

Allah dünyaya bizi gönderir.

Çağırdığı alemden çağıracağı aleme göndermek için bizi dünyaya getirmiştir.

Ve sonra buradan ilahi bir davetle bizi o saadetlerin, o selametlerin,

o mutlulukların kaynaştığı ve oynaştığı Darusselam'a davet eder.

Wallahu yad'u ila Darusselam ve yahdi men yaşau ila sırat-ı müstakim.

Dilediğini doğru yola hidayet eder.

Bütün insanları Darusselam'a davet eder.

Sırat-ı müstakimi bulan, İslam'ın anlayışını bulan, fikri ve ruhu

istikamete kavuşan,

duygularıyla istikamete kavuşan, ferdi yaşayışında, ictimai yaşayışında,

iktisadi yaşayışında,

Allah'ın isteklerini bulan, emirlerine ram olan, başkalarıyla beraber Darusselam'a

davet ediliyor ama

varacak sadece sırat-ı müstakim erbabıdır.

Allah Darusselam'a sizi davet ediyor.

Ama dilediğini sırat-ı müstakime hidayet ediyor.

Allah'ın bu meş'iyet, rahmaniyet ve rahimiyet tokan meş'iyetinin dışında kalanlar,

ya kapitalizm bataklığı içinde bocalayıp duracaklar,

veya komünizm kayyasına baş aşağı yuvarlanıp gidecek de sırat-ı müstakimi doğru yolu

bulamayacaklar.

İfrattan tefrite tefritten ifrata intikal edip duracak,

hayatlarında mutlası zikzaklar çizecek ve doğru yolu bulamayacaklar.

Allah Darusselam'a davet ediyor.

Meş'iyetten hissedar olanlar sırat-ı müstakime hidayet edilecekler.

Kur'an cemaati, Hazreti Muhammed Aleyhisselatu Vesselam'ın cemaati,

batıya ve doğuya kulağını ve gözünü kapayanların cemaati,

her şeyi kendi içinde bulanlar,

kainatı fıtratında okuyanlar,

kainat ve fıtrat nağmatını kendi mahiyetlerinde duyan ve dinleyenler,

bu üçlüden bir senfonizmada,

vahid içinde bir ses duydukları gibi Kur'an, kainat ve insandan aynı nağmayı

duyanlar,

hayatlarını bu anlayış içinde ahenkleştirenler,

sırat-ı müstakim erbabı.

Darusselam'a bunlar nail olacaklar.

Bunun hilafı Darussakadır.

Bunun hilafı Darussalam'dır.

Bunun hilafı talihsizlerin yurdu olan cehennemdir, niramdır.

Allah bizi ve sizi affeylesin.

Sırat-ı müstakimden, inhiraftan muhafaza buyursun.

Darussalam'a lütfeylesin.

Lüks hayattan bahsettim.

Müminin hayatında lüks yoktur.

Başkalarını alıştırma da yoktur.

Kendi hayatı adını efkara amme uydurup hayatı onun gibi toz bembe gösterme de

yoktur.

Hayat buymuş dedirtme yoktur müminin hayatında.

Hayat neyse fıtrattan süzülmüş.

Hayat neyse tabiat zemini üzerinde gelişmiş.

Kur'an'da namesini bulmuş. Allah ifadesinde

burcu burcu bir koku iktisar etmiş.

Neyse o hayatı yaşar. Bizim cemaatimiz.

Ona intikal edip arzen ve tuğlen arz edemedim daha.

Çok sıkılarak gönlüm istemediği halde bir

karşılaştırma istiyorum. Küçük birkaç cümleyle.

Evvela şunu dolayısıyla arz edeyim.

Kur'an-ı Kerim'in

hikmeti kıymetine uygun onu anlamanın ifadesi olarak ben onun koltuk

değeneksiz kendi kendine

anlatacağı kanaatindeyim.

Herhangi bir tefsire, tevile ihtiyaç kalmadan doğrudan doğruya kendi

kendine anlatacağı kanaati ve izanı içindeyim.

Ona vüzuh getirmek için kapitalizmden bahsetmeye

lüzum yoktur.

Yine ona vüzuh getirmek için şu yayı getirip teşriatını yapmak mide bulandırma lüzum

yoktur. Bu bir esastır. O sırati müstakimi anlatır.

Fakat anlatışı içinde yer yer aklın hikmeti

vücudu olarak kapitalizmin dahi erdiği bazı noktalar vardır ki onun içinde

görürsünüz.

Yine

aklın, idrakin, izanın ifadesi olarak komünizma içinde yer yer idrak edilen şeyler

vardır ki

onu da bulursunuz.

Onlar buldukları meseleleri mahze hakikat ve hikmet saymış saplantılara

saplanmışlar. Binaenaleyh doğruyu kıymeti kıymetine uygun bilememişlerdir.

Sırati müstakim

odur ki ifrada sapan bir cemaatin saplandığı şeyler içinde bulduğu taneyi

hakikate alsın

kullansın. Tefritte bulunan bir cemaatin fikrinin muhassalası olarak

onda da taneyi

hakikati bulsun değerlendirsin.

Nasıl akidede ehli itizal ve cebriye mezhebi ortasında ehli

sünnet ve cemaat her ikisinden bulduğu taneyi hakikatleri değerlendirir,

sırati müstakimi

perçinleştirir.

Aynen öyle. Iştimai ve iktisadi yapımızda Kur'an'ı muhitsül beyan

şuyuyanın tefriti veya ifratı sermayedarlığın veya sermayedarların

tefriti veya ifratına

mukabil hepsinin içinde bulunan hakikatleri taneye hakikatleri bir araya getirmek

suretiyle

bir dost doğru yol ama bütünüyle hakikat olan bir dost doğru yol nesjetmiş

ve buna sırati

müstakim demiştir. Günde kırk defa bu yola hidayet edilmemizi Allah'tan isteriz.

Ihtinas

sırata müstakim. Allah'ın bizi doğru yola hidayet eyle.

Nebileri, sıddıkları, şehitleri,

salihleri hidayet eylediği yoldur bu.

Mağdubin ve darlin güruhunun yolu değil sırati müstakim,

günde kırk defa Rabbi rahim ve kerimimizden bunu istiyoruz.

Bu fikri istikametin, ruhu istikametin,

kalbi istikametin, ferdi hayatta istikametin ve içtimai hayatta istikametin

ifadesidir.

Bütün

bir hayatın ifadesidir bu ve biz Allah'tan bunu istiyoruz.

Celle celaluhu.

Bununla beraber ben

karşılaştırma yapmak istiyorum.

Sonra madde ve madde işte İslam budur diyeceğim.

Fakat bir

karşılaştırma yapmak istiyorum.

Şu ana kadar lüksü sefatı ve israfı terviç eden bir anlayışa

karşı bir bakıma bunlara reaksiyon olsun diye sözde fakirin,

fukaranın, işçinin ve köylünün

elinden tutuyoruz havası içinde.

Münafıkane bir nevzuhura karşı olsun diye bir karşılaştırma

yapmak istiyorum.

Ifratı ve tefriti ana hatlarıyla temel maddeleriyle huzurunuza

getirmek baktırmak istiyorum ki sonra inne dine indallahilislam beraber diyelim.

Yol Allah'ın yolu, yöntem yeni ifadesiyle Allah'ın getirdiği yöntem,

nizam Allah'ın nizamı, yarattığı insanlara karşı kurduğu kainat

düzeni içinde verdiği akla cevelangah ayırmak üzere Kur'an'da bir

terennüm, bir namat halinde ifade edilen Allah'ın yolu ve Allah'ın sistemi

batıl sistemler birbirlerini yıkmak ve birbirlerinin aleyhinde kanun vaz

etmek ahkam

çıkarmak ahkam vaz etmekle mezkuldürler.

Biz öyle olmayacağız.

Dosdoğru kendi anlayışımızı anlatacağız.

Kapitalist sistem feodalizmden bütün dünyayı,

bütün hakimiyeti, bütün idareyi devraldığı dönemde kendisini yeryüzünün tek

yekta hakimi görüyor ve öyle sayıyordu.

Hala kusursuzluğuna ve eksiksizliğine inanmaktadır.

Çeşitli reformlara kendisini tabi tutmakla, çeşitli değişmelere maruz

kalmakla, her sene belki kendisini bir revizyona tabi tutmakla devre ve zamana ayak

uydurmaya çalıştığı halde,

çok noktalarda sosyalizme kaydığı halde hala kendisini söz götürmez ve kusur

kabul etmez bir sistem, bir nizam olarak kabul etmektedir.

Sermaye darlığa dayalı sistem, sermayeyi herşey gören,

herşeyi maddeye irca eden,

herşeyi maddeyle kesen, biken ve ölçen,

sefahatı, israfı terviz eden,

kendi anlayışlarına ve iktidarlarına göre bir efkar amme uyduran insanların dünyası.

Frenkçi ifadesiyle kapitalist dünya derken bunu anlayacaksınız.

Ondan sonra da şuyui dünya, herşeyin umumileşmesini artı eden dünya.

Buna bağlı, evvelkine bağlı çeşitli sistemler vardır.

Liberalizmi birine irca edebiliriz, sosyalizmi de şuyuiyeye irca edebiliriz.

Bütün sistemleri bu ikisine irca edebiliriz.

Bir yönüyle o gider onun kucağında yerini alır, berikide gelir berikinin kucağında

yerini alır.

Birinci batıl sistemde kendisini anlatırken insanın

dikkatini çekecek ve bazı kimselere cazip gelecek yönleri vardır,

öyle anlatırlar.

Fert kazanmada serbesttir, hürdür.

İstediği gibi kazanabilir, ferdi mülkiyet de vardır.

Fert kazanır ve temellük eder.

Kazandığına sahip çıkar.

Ve kazandığını gelecek nesillere de intikal ettirir.

Onun için bu sistem beşeridir, tabiidir.

Serbest rekabet vardır.

Binaenaleyh bu serbest rekabette ferdin aşırı kazancını önler bir bakıma.

İtidal ve denge getirir.

Çarşı pazarda herkes rahat ticaret yaptığı için, herkes emtiasını açıkça pazara

sürdüğü için, reklam edebildiği için, vitrilleştirebildiği için,

rekabet olacaktır.

Rekabet ise bir insanın boynuz gibi sivrilmesine meydan vermeyecek,

önleyecektir.

Binaenaleyh iyi bir sistemdir.

Ve aynı zamanda işçi patron münasebeti de yadırganmayacak kadar tatlıdır.

Çünkü aynı zamanda işçi dahi çalışıp kazanıp patron olabilme yolundadır.

O da patron olabilir.

Herkes çeşitli iş yerlerinde rahatlıkla çalışabileceği için işçi arasında da rekabet

vardır.

Biri çalışmazsa öbürü gelir çalışır.

Bu patronun işini tesir eder.

Ve aynı zamanda kimse de işsiz kalmaz.

Ve ona da namütenay kazanma hakkı yolu verildiği için o da bir gün patron olur.

Amerika'da bugün olduğu gibi beyaz gömlek, beyaz yakalı gömleği giyer,

kravatı bağlar, arabasına biner ve şehrin dışında bir villası vardır oraya gider.

Bu yollar işçi için de açıktır.

Binaenaleyh bundan ötürü kapitalizm beşeri ve tabii iyi bir sistemdir.

Fıtri bir sistemdir.

Sanayi inkilabı kapitalizmin elinde gerçekleşmiştir.

Sistem sanayi inkilabını gerçekleştirdikten sonra insanla hizmet etmiştir.

Bugünkü teknolojinin temelinde ilk kapitalistlerin sermayesi vardır.

Ay fethedilecekse bir gün, orada fabrikalar kurulacaksa ve yıldızlar arası hatlar

uzatıp trolobüsler yürütülecekse bu sermayeyle olmuştur.

İtiraz edilecektir bunlara. Güzel bir sistemdir.

Ahsen çalışma ve mülk edinme hakkına sahip olduğu için çalışıp

mal kazandığı nispette yani menfaate nail olduğu nispette şevkle çalışacaktır.

Bunu bir yuvarlak ifadeyle ele alacak olursak menfaatle çalışma mevsuden

mütenasiptir. Doğru orantılı diyorsunuz.

Ne kadar menfaatler olursa o kadar çok iş verecektir.

Öyleyse millet için esasen birine mülk hakkı tanıma avantajlı bir şeydir.

Zira bütün fertler çok kazanalım diye çok çalışacaklar.

Evlatlarımıza çok mal intikal ettirelim diye çok çalışacaklar.

Öyleyse millet için de aile için de fert için de avantajlı bir şeydir.

Binaenaleyh kapitalist düzen çok isabetli tabii ve fıtridir.

Aynı zamanda güçlü, kuvvetli, zayıf, fakir,

aklı eren veya ermeyen insanlara müsavi hak dağıtmadığı için,

malı böyle bölüştürmediği için istidatlar inkişaf etme yolunu bulacaklardır.

Yani bu sistem içinde her fıtrat inkişaf etme yolunu bulacak,

rayına oturacaktır.

Aklı eren bir insan aklını kullanacak, dünyaya sahip olacaktır.

Teknik sahada herkes muvaffakiyeti nispetinde bir şeyler halde edecektir ve

çalışacaktır.

Kendisini milletinin adına vakfedecek, çalışacak ama semeresini de görecektir.

On tane villası olacak, yirmi tane taksisi olacaktır.

Fakat millet edebi o kadar kazandıracaktır.

İstidatlar inkişaf etme imkanını bulacaklardır.

Kafa mükafatını görecek, idrak mükafatını görecek.

Aynı zamanda bedeni, güç ve kuvvetle mükafatını görecektir.

Herkül gibi bir insan, çiroz bir insanın elde ettiği şeyin çok fevkinde şey elde

ettiği için, o zinde haliyle güç ve kuvvetiyle çok çalışacak,

çok şey elde edecektir.

Ve işte tabiat fıtrat da budur.

Binaenaleyh bu sistem tabiî ve fıtliydir.

Ana hatlarıyla bu esaslara dayanır.

Ben batılı tasvir ederek sizi boğmak istemiyorum.

Ve bu esaslarıyla hiç şüphe ve tereddüde mahir kalmadan,

en beşeri, en tabiî ve en fıtri sistem olduğu iddiasındadır.

Şimdiye kadar cerhedilmediği, bundan sonra da cerhedilmeyeceği kanaatindedir.

Arkasına dönüp bakmamaktadır.

Şu ana kadar geçirdiği istihaleleri görmemezlikten gelmektedir.

Haddi zatında iddia ettiği şeyler doğru mudur, değil midir?

Muhalif ve mukabil sistemler onu cerhedici mahiyetten sözlerini ortaya dökünce

biz bunları biraz kuşkuyla karşılar hale geliriz.

Haddi zatında sermayedarların çalışması topyekûn insanlık için saadet olmuş mudur?

Bu iddia edilen şeyler pratik hayatta mâkes bulmuş mudur?

Yoksa bu kuvvetliler bir araya gelmek suretiyle belli bir dönemde kurulan karteller

gibi sömürücü, istismar edici şebekeler kurmuş da fakir sınıfı,

zayıf sınıfı istismar mı etmişlerdir?

Fakir bir insan yeraltı mahzenlerinde ve delhizlerde kutulâya mutar çalışmış da

oralarda erimiş tükenmiş gitmiş midir?

Yoksa hakikaten sırtına beyaz yakalı bir gömlek geçirip bir yerde bir villaya sahip

mi olmuştur?

Kuşkuyla karşılanmamız için çok şey vardır.

Dillere destan edilen hakkında destanlar yazılan sanayi inkılâbı hakikaten beşerin

yüzde yüzü için menfaatli olmuş mudur?

Yoksa evinde basit tezgâhı başında yüzlerce insan çalışırken az dahi olsa bir şey

kazanırken sanayi inkılâbıyla fabrikasyon işler.

Ferdin çalışmasının yerini almış da bir sürü fert işsiz olarak sokakta mı kalmıştır?

Meseleye biraz kuşkuyla bakma mecburiyetindeyiz.

Yüz insanın iş yaptığı bir yere bir sahaya bir tane makine konmuşsa yüz insan açıkta

mı kalmıştır?

Biraz tereddütle meseleye bakmak lazımdır.

Hakikaten dünyanın pek çok yerlerinde pek azı müstesna demek daha doğrudur.

İngiltere gibi pek azı müstesna sanayi inkılâbıyla işçi sokaklara dökülmüştür.

Karnını doyurmak için saldırganlık ve tecavüz yolunu seçmiştir.

Ondan sonradır ki patronlar kapitalistler işçiyle muazeneli ve muazalı masaların

başında oturup anlaşma mecburiyetinde kalmışlardır.

Bir şeyler verip bir şeyler koparmak, samimi olmadan, üstüniyetten uzak olarak

onu aldatmak, ifade etmek, istismar etmek için çeşitli yollara tevessül etmişlerdir.

Çok da ifade edildiği iddia edildiği gibi müstakim bir sistem değildir.

Rekabet vardır belki, fakat zenginler anlaşmış, kuvvetliler anlaşmış,

zayıflar istismar etmişlerdir.

Bizim dünyamızın dışında kanının ve terinin mükafatını görememiştir kimse.

Orta çağdaki işçi hareketleri bunun delilidir.

Aç susuz yer altı madenlerinde ve mahzenlerinde çalışan insanların durumu bunun

delilidir.

Bizim dünyada bunu görmek mümkün değildir ama batıda mevzudur bu.

Ölümle hakimiyeti terazini mukabil kefelerine koymuş ve mücadeleye girişmiştir

işçi.

Ya bir lokma koparacağım veya bu yolda öleceğim.

Onu bu yola iten faktörler vardır.

O da sermayedarın istismarıdır.

Zannedildiği kadar cazip değildir.

Bir de devletin zaafının mevcut olduğu dönemlerde yani

çarşıya pazara devlet hakim olamadığı dönemlerde

vurgunculuğun hüküm ferma olduğu dönemlerde

ihtiyarın ve çeşitli ticari spekülasyonların hüküm ferma olduğu dönemlerde

zayıf halk iyice ezilmiş ve zenginler kaviler iyice kuvvet kazanmış

orta sınıf eriyip gitmiş ve beşer çapında tabakatı beşer çapında

vuruşma meydana getirebilecek bütün amiller hazırlanıvermiştir.

İşte bunu fırsatçılar ganimet bilmişlerdir.

Bunu bulanık devrilerin paslı sistemleri ganimet

bilmişlerdir.

İşçinin istismar edilmesini, alın teriyle kazandığı şeyi alamayışını istismar

etmişlerdir.

Yer altı madenlerinde çalışmasını istismar etmişlerdir.

İtidar getirecekleri yerlerde bu bir iflassa buna karşı tefritle çıkmışlardır.

Beşer bir cendereden kurtulurken ayrı bir cendereye duçar olmuştur.

Esas onu kurtaracak el başkadır.

Onun onulmayan derdine derman olacak şey de başkadır.

İmkan el verirse onu kapasitem ve idrakime göre arz etmeye çalışacağım.

Anladığım kadarıyla intikal ettirmeye çalışacağım.

Ama darda kalan beşer denize düşmüş insanlık kurtarıcı

simit diye yılana sarıldı.

Bir batıl sistemin yerine ayrı bir batıl sistem alıyordu.

Nasıl bir zamanlar feudalizm karşısında kapitalizm muzaffer bir topluluğun

sistemi olarak ellerini kasıkları üzerine koyup böbürleniyordu.

Öyle de kapitalizmin mağlubiyeti hezimeti karşısında sosyalizm

ellerini kalçalarına koyuyor ve böbürleniyordu.

Hatta o bulanık ve buhranlı devirlerde bunu tabi ve fıtri gibi gören ve cebri

determinizmanın iktizası olarak

Beşer falan sistemden falan sisteme falan sistemden falan sisteme falandan da

falanına geçecek diye kanun kesen ahkam kesip biçenler oluyordu.

19. asır buhranların doruk noktaya ulaştığı bir asırdır.

O asırda sadece bir şirzime-i kalil insanlığın mukadderatını elinde tutmaktadır.

Mesut bir avuç insan vardır.

Kiliseye mensup ve saraya mensup bir avuç insan vardır.

Fabrikatör bir avuç insan vardır, mesuttur.

Bunun dışında mübalasız ve istisnasız.

İnsanlığın yüzde 98'i perişandır.

Zavallıdır, talihsizdir, ezilmiştir.

Onun için insafla, izanla bunlara bakan bunlara bir çare arayacak.

Kurtarma yollarını araştıracaktır.

İşte bu buhranlı dönemde, bu bulanık dönemde insanlığın imdadına kim

koşsaydı elinden tutardı.

Bin telahüf ve teessüftür ki o gün Müslümanlık, İslam cemaati.

Böylesine baş aşağı gelen beşerin elinden tutacak güçte değildi.

7-8 asırlık tecavüz ve saldırı karşısında maddi gücüyle beraber manevi gücünü de

yitirmiştim.

19. asır batının çöküşüyle beraber,

manen ve madden çöküşüyle beraber,

sanayi inkılabının insanlığa hakim olmasıyla beraber,

insanlığın makine tarafından yutulmasıyla beraber, bizim

zavallı düşünürümüz ve idarecimiz de batılı anlayış

tarafından yutuluyordu.

Çok uzakta duruyordu ama o da

burada uyuşturuluyordu.

Burada felç haline getiriliyordu.

Ne

sanayisi vardı, ne tekniği vardı, ne teknolojisi vardı,

ne

de ilmi bir inkılap yapmıştım.

Karşıdan görüyor, görüyor,

gibi kendinden geçiyordu.

Insanlığa el uzatacak halde

değildi. Tıpkı başımızda gailelerin bulunduğu ikinci

Bayezid döneminde Endülüs'e el uzatamadığımız gibi batı bütün

dehşetiyle çökerken biz el uzatamıyorduk.

Çünkü el uzatma

ihtişam dönemini kaybetmiştik.

Allah'ı inkar marifet

sayılıyordum.

Ve yer yer gazete köşelerinde küfür

kusuluyordum.

Neslimiz böylesine batının sanayi ve

tekniğinin aşıkı Meftun'u Mecnubu batıya doğru koşarken

kendinden kaçarken çöken batıya el uzatma imkanı yoktu.

Ve onun

için paslı sistem bu işe el uzatıverdi.

Batının buhranlı ve

anında yılana kurtarıcı bir sibit diye sarıldılar.

Meselenin zuhur ettiği anda olmasa bile kırk elli sene

sonra dünyanın büyük bir kısmında insanlık için büyük

gaile olabilecek bir nifak sistemi teşekkül etti.

Kanı

irini dünyanın her tarafına sıçrayıverdi.

Sokaklarımız

kirlendi,

duvarlarımız lekelendi, marif yuvalarımız

lekelendi, adeta memleket Kıroşimay'a döndü.

Allah

muhafaza buyursun.

Bunu fırsat bilenler değerlendirdiler.

Biz

tekrar edeyim. Böyle buhranlı bir anda insanlığın imdadına

koşamadık. Başkaları bunu değerlendirdiler.

Ortaya

attıkları şeyler nazariyelerden ibaretti.

Nazariyelerden

ibaretti ama baş aşağı yüzüstü giden insanlık kendisine

uzanacak el nasıl olursa olsun ona tutunacaktı.

Rusya müzik

tipiyle cahil halkıyla yeni belini doğrultmaya girdiği bir

dönemde sanayi ve teknik sahasında yeni hamleler

kaydettiği bir dönemde henüz sadre şifa verici şeylere sahip

değil idi ki bunalmışlığın ve buhranın ifadesi olarak bu

batıl bu nifak sistemine sahip çıktı.

Yer yer buraya kadar

arz ettiğim hususun tenkitini getirdim size.

Şu israf ve lüks

sisteminin tenkitini getirdim size.

Beşeri baştan çıkaran ve

sistemin tenkitini getirdim size.

Ferdi ilahlaştıran, malı

ilahlaştıran, mülkü ilahlaştıran, insanlığı baştan

çıkaran, başımızın belası, düzenin manasını ve mahiyetini

bütün teşriatıyla yer yer getirdim önünüze döktüm.

Fazlası batılı tasvir ve mide bulandırıcı mahiyette olur.

Evet.

Bunun karşısında şuyu iyiye zuhur etti.

Bu aşırı mal

edinmenin ve her şeyi kendi hesabına değerlendirmenin,

fakiri ve zayıfı istismar etmenin, hakkını istemedikten

sonra işçiye hak vermemenin itmesiyle zorlamasıyla ayrı bir

şey karşımıza çıktı. Şuyu iyiye diyoruz buna.

Isterseniz

komünizma deyin. Her şeyi umumileştiren sistem.

Şunu

hemen arz edeyim ki şuyu iyiye yirminci asırda veya on

dokuzuncu asırda zuhur etmiş nevzuhur bir sistem değildir.

Kökü epey eskilere gider dayanır.

Öteden beri komünist

sistemin hayranları ve aşıkları vardır.

Eflatun'un cumhuriyeti

bir bakıma bunun namamatından ibarettir.

Onda kadının ve malın

ortak paylaşılmasının müdafası yapılır.

O tavsiyeler getirilir.

İnsanın hususi mülkü de olmamalı, zevcesi de olmamalı,

çoluk çocuğu da olmamalı.

İsparta'da bu sistem kurulur fakat karaya oturur çünkü tabii beşeri ve fıtri

değildir.

Yirminci asırda karaya oturmağa doğru gittiği gibi.

İran'da maninin tamamen spritualist ve ruhçu görüşüne karşı itidar getirelim diyen

mezlek mazdeizmi kurar.

O da aynı teraneyi tutturur.

Her şey şuyui olmalı.

Mal mülk müşterek kullanılmalı.

Müslümanlıkta suyun ateşin ve meranın müşterek kullanıldığı gibi her şey müşterek

kullanılmalı.

Senin kazancın benim, benimki de senin.

Aile de öyle olmalı, çoluk çocuk da öyle olmalı.

Ve bunlar devletin olmalı hatta.

Hususi mülk olmamalı.

Bu da bir ifrata karşı tefritin veya bir tefrite karşı ifratın ifadesiydi.

Mani Hristiyan ruhanilerinin, ruhbanlarının tavsiyeleri gibi insanları ibadeti taata

sevk ediyordu.

Beşeriyeti bırakın diyordu.

Allah'a ermek için, karanlıktan kurtulup nura ermek için,

şerden kurtulup Rahman'a ermek için,

beşeri durumunuzdan tecerrüt etmeniz lazımdır.

Cismaniyeti tamamen bırakmanız lazımdır.

Tamamen kalp ve ruhun dereceyi hayatına girmeniz lazımdır.

Tamamen hayalinizi yaşamak, tamamen düşüncelerinizi ve tasavvurlarınızı yaşamak

ve böylece Allah'a ermeniz lazımdır diyordu.

Cismaniyet ve beşeriyet, topyekun dünya ve tabiat, eşya ve hadiseler inkar

ediliyordu.

Buna reaksiyon olarak mazdeizm zuhur ediyor.

Allah Resulü'nün zuhuruna tekaddüm eden yıllarda oluyordu.

Ve Nuşi Revan bu komünist kafiri idam ettiriyordu o devirde.

Daha sonra Rusya'da nihilizmi görüyoruz.

Bütün sistem ve düzene karşı baş kaldırma havasını görüyoruz.

Her şeyin altı üstüne gelmeli.

Marx'ın, Hegel'in, Monizm'in altın üstüne getirdiği gibi her şeyin altı üstüne

gelmeli.

Kadınlar saçlarını kesmeli, erkekler saç uzatmalı.

Kadınlar pantolon giymeli, erkekler de entari giymeli.

Erkekler başlarını kapamalı, kadınlar da açmalı.

Tarlada kadın çalışmalı, evde erkek yemek pişirmeli.

Mümkünse şayet çocuğu erkek doğurmalı, kadın ona bakmalı.

Bütün düzen alt üst olmalı.

Nihilizm'de yaşadıkları devreye kadar olan her şeyin altın üstüne getirme havası

vardır.

Herkes keyfine göre elbise giyer.

Onlar İran mazdeizminde görülen kırmızı elbiseleri giyerler,

kızıl elbiseler.

Kızılın kökü de bir hayli eskidir, kızıl elbiseler.

Daha sonra 19. asırda sosyalizm hayranlarını görürüz.

Mesela Robert Owen gibi, Simon gibi, Sam Simon gibi kimseleri görürüz.

Bunlar da bir bakıma iştirakiyeden bahsederler.

İştirakiye sosyalizmin karşılığı.

Şu yuhiya komünizmin karşılığı, ben bizim tabirleri kullanıyorum.

Ama bütün bunların hepsi eskilerin olduğu gibi gider karaya otururlar.

Gayri tabi, gayri fıtri, gayri beşeri durumlar.

Yaşama hakkını bulamazlar.

Bir de hava bunların yaşamasına müsait değildir.

Kapitalizmin zulmü, komünizmaya kapıyı açacağı

güne kadar,

Marx'ın ve Engels'in söylediği şeylerin mahşeri vicdanda mahkes bulacağı ana kadar

bu sistemler adına ortaya atılan her şey karaya oturmuştur.

Ancak bir zulüm ve cevir devridir ki,

o devrin cebbar ve gaddar insanlarına karşı Allah bir hüküm vermiştir.

''Ve kezâlike ahzû rabbike izâ ahazel kurâ ve hiye zâlime innâ ahzahu elîmüşşedîd''

Allah bu zalim güruhu yakalamış ve perişan etmiştir.

Yüzlerce, binlerce insanı kılıçtan geçirtmiştir.

Komünizm gayri beşeri gayri fıtri olduğu halde böylece başkasının zulmü karşısında

mâkes bulmuş.

Mars 15-20 senelik çalışması neticesinde eskilerin sistem adına ortaya

attıkları şeyleri bir araya getirmiş,

belli prensiplere varmış, bu prensipleri kitaplarıyla,

beyan namesiyle beşere takdim etmiştir.

Manifestosuyla beşere takdim etmiştir.

Engels bunu tahsis etmiştir.

İddia ettikleri şeyler vardır kapitalizme karşı.

Evvela hem Mars'ın ağzında hem Leli'nin ağzında.

Allah yoktur birinci prensip. Haşa ve kella.

Din uyuşturucu bir afyondur.

Kapitalist düzenin hüküm ferma olduğu devirde kayetmek için bir

ilaç olarak kullanılan şeydir din.

Yani istifra etme ilacıdır din.

Nasıl kapitalist düzen iktisadi köleleştirmeyi tahakkuk ettirmiştir.

Dinde fikri köleleştirmeyi tahakkuk ettirmiştir.

Yer yer Hegel adına yazdığı makalede, beyan namede Marx

bunlardan bahseder.

Din materyalizm için, tarihi materyalizm için en büyük düşmandır,

en büyük hasımdır.

Ve sözlerini şöyle fezlekelendirir.

İktisadi hayatta hakimiyetiyle beşere huzur getireceği gibi proletarya sınıfı,

aynı zamanda dini ortadan kaldıracak fikri hürriyeti de tahakkuk ettirecektir.

Neyin arkasından gidildiğini bilmek lazımdır.

Ve buna imkan hazırlayanlar neye imkan hazırladıklarını bilmeleri lazımdır.

Bir hafta içinde bir delikanlı işlerine girince Allah'ı inkar etme meselesinin nasıl

ruhuna işlendiğini

duysun ve görsünler de memlekette neyin meydana getirdiğini anlasınlar.

Din bir afyon.

Dini hayat, kapitalistin yeme ve içmesine karşı kay ettirici,

istifra ettirici ilaç.

Ve fikri köleleştirme.

Duygu ve düşüncelere pranga vurma.

Bunlar iddiadır.

Delikanlının hiçbir şeye sahip olmayan boş ruhla kalbinde mâkes bulan iddialardır.

Sağlam hiçbir mesnede olmayan, muallakta bulunan, adeta ayakları yerden

kesilmiş olan 20. asrın 19. asrın insanlığı için

hakikaten bulunmaz bursa kumaşıdır ve perişan ruhlarında mâkes bulmuştur.

Mülkiyet hakkı ilga edilecektir.

Mülkiyet doğrudan doğruya proletarya sınıfı tarafından sevk ve idare edilecek.

Veya onun nezaretinde olan bir hükümet tarafından sevk ve idare edilecektir.

Kapitalist düzende olduğu gibi kimse bir şeye sahip olamayacaktır.

Ne serbest ticaret, ne serbest alışveriş mübadele, ne de serbest

rakabet olamayacaktır.

Bütün bunlar ya tamamen şuyu yani tahakkuk ettiği dönemde

proletarya sınıfı tarafından idare edilecektir

veya o güne kadar sosyalist idareler tarafından sevk ve idare edilecektir.

Her türlü mülkiyet hakkı ilga edilecektir.

Burada da yine tabiata ve fıtrata ters bir şeydir.

Temel şeyler onların.

Dahili ticaret sureti katiyede yasak edilecektir.

Kart usulü getirilecektir.

Karne,

kuyruklar tahakkuk edecektir.

Vasak bunun için müsait hale getirilecektir.

Bu işte de devlet nezaretçi olacaktır.

Marx bunları anlatıyordu.

Nelin bunları anlatıyordu.

Stalin bunlara dem tutuyordu.

Devlet mabut haline getirilecektir.

Ferde hakkı hayat verilmiyordu.

Hatta evlenmede bile hakkı hayat verilmiyordu.

Bu ifadeler ve bu beyanlar içinde.

Ve her şeyin temeline iktisat konuyordu.

Akıl doğru düşünemez.

İktisat hükmeder.

İktisadi durum hüküm verir.

İnsan doğru kavrayamaz. İktisadi durum hüküm verir.

Yani şuurun yerinde de iktisadi yapı vardır.

Güzel sanatlar iktisadi yapı üzerinde gelişir.

Dini anlayış da yine iktisadi yapı üzerinde gelişir.

Çeşitli iktisadi durumlar bir kısım dinlerin doğmasına sebebiyet vermiştir.

Hz. Musa iktisadinin doğurduğu bir peygamberdir.

Hz. Musa da iktisadinin doğurduğu bir peygamberdir.

Hz. Muhammed de iktisadinin doğurduğu bir peygamberdir.

Sallallahu aleyhi ve sellem.

İktisat her şeyin temelindedir.

Temel fikirler bunlar.

Bunlar da ortaya attıkları şeyin cerh edilmeyeceği kanaatindedirler.

Halbuki çeyrek asır geçmeden bir saat kendileri cerh etmişlerdir.

Yirminci asırda dini ve Allah'ı inkar etmenin insanı nasıl maskara hale getirdiğini

ilimler muhacesinde biz görüyoruz.

Kendileri de gördüler acı acı bunu.

Mevzu ilimlerin fizikten kimyaya kimyadan astronomiye kadar her şeyin bu muhteşem

nizamın arkasında bir nazımı göstermesi karşısında gülünç duruma düştüler.

Mülhitler ve inkarcılar.

Mevzu ilimler teker teker Allah diyor ve la ilahe illallah diyordu.

Marifi inkar edemeyecekler. Marif bütünüyle sistem olarak Allah diyordu.

Bu türlü derin şeylere dalmayın dediler.

Maddenin daha sırrını keşfedemediğimiz noktaları vardır.

Bir gün izah bulacağız dediler avuttular.

Haddi zatında o meselelerin hiç de izah bulması mümkün değildi.

Bulamazdı da bulamıyor ve bulamayacaktır.

Meseleyi Allah'a vermeden o meselelere izah getirme mümkün değildir.

Ve kendilerine müracaat etme lüzumunu duydular.

Rus'unun ve emsalinin orta çağda.

Dini inkardan sonra başkaldıran beşer, gençlik, tuyan eden gençlik karşısında tabii

dine müracaat ettikleri gibi Stalin bizzat dine müracaat etme lüzumunu duymuştur.

İkinci Cihan harbi baş gösterince o güne kadar ilga ettikleri dini teşkilatı,

diyanet teşkilatını yeniden ihya etmiştir.

Bakadır bu.

1945'lerde dini teşkilat bütün fakülteleriyle faal hale gelmiştir Rusya'da.

Rusya'ya bağlı esir, Cumhuriyet adını koydukları esir milletlerde.

Hususiyle bunların içinde çoğunu Türk ırkının, Türk milletinin teşkil ettiği

milletlerde.

Yeniden dini hayat canlandırılmıştır.

Müslüman camiye zorla sokulmuş, Hristiyan da kiliseye zorla sokulmuştur.

Hitler'in tecavüzü ve harbi ilan etmesi karşısında ancak maneviyat sağlamlığının

karşı koyabileceği kanaatı Stalin'i yeniden dine döndürmüştür.

Onun içindir ki kuyusunu kazarlar.

Dini hayat fıtri bir hayattır.

Allah mevcudiyet hakkında söz söylenmeyecek kadar vazıf bir varlığı vardır.

Şiddeti zuhurundan gizlidir.

Onu inkar etmek tabiatı beşer inkar etmek demektir.

Bütün dünya ve mafihayı inkar etme demektir.

Vicdan ona dayanmadan muallaktadır ve kuvvetsizdir.

Zaaf içindedir.

Her selim vicdan bunu hissettikçe derinden derine ona ihtiyacı duyacaktır.

İnleyecektir.

İşte bu ihtiyaca cevap verilmiştir.

Kiliseler açılsın.

Çanlar çalınsın.

Kendi ölürken de çanlar çalınıyordu kiliselerde.

Kendi ölürken de çan çaldırıyordu.

Müslüman olsaydı ezan okunsun diyecektim.

Allahu ekber, Allahu ekber densin diyecektim.

Kendinden sonra da öyle devam etti.

Ne Alem-i İslam'ın mekteplerine, medreselerine karışıldı ne de camilerine.

Vakıa o baskı devam ediyor.

Fakat hissettiğini havayı hayattan silmenin imkansız olduğunu gördüler.

Onun reaksiyonlarının daha korkunç, daha yıkıcı olduğuna inandılar.

Onun için Rusya yavaş yavaş protestanlığa doğru gidiyor.

İçindeki esir milletler de Müslümanlığı geliştiriyor.

Çin yeniden konfüçyüzümü besliyor.

Yeniden yine Çin'in başında siz konfüçyüzü göreceksiniz.

Ve Rusları Hristiyan bulacaksınız.

Bütün Sılav ırkını.

Oradaki Türkleri ve başka milletlerden olan eski Müslümanları da Müslümanlığa dönmüş

göreceksiniz.

Çünkü bu tabiatın ve fıtratın iktizasıdır.

İsparta'nın tükenmesi gibi Rusya da tükenecek, Çin de tükenecektir.

Ve bugün iflasa doğru gitmektedirler.

Kurtarıcı simit gibi sarıldılar bugünkü hali.

Bizdekiler bu işin farkında değiller.

Mektepte çok defa uyutuluyor talebe.

Siz deseniz ki dünyada en çok ihtimamla üzerinde telepatinin üzerinde durulduğu yer

Rus'tur.

Lisedeki bir delikanlı şaşar, hayret eder.

Der ki temamen temeli materyalizme dayanan bir sistemde

antimaddenin, metafiziğin, metapizişiğin böylesine yükselmesi,

bu doğruya ulaşması düşünülemez.

Ve bu katidir.

Dünyada hiçbir yerde olmayacağı şekilde telepati Rusya'da geliştirilmektedir.

Deniz aşırı bir insanın bir başkasıyla kalbi muhabere kurması ve konuşması.

Ruhçuluk orada geliştirilmekte.

Materializm düşünceleri hesabına kullanacaklar.

Cinler üzerinde hükmetme imkanına sahip olurlarsa şayet dünyanın başına bela

olacaklar, onu düşünüyorlar.

Rusya hakikaten böyledir.

Kendi getirdiğiyle terstir bugün.

Mahzun hani ben altın üstüne getirdim, hegelmonizmini tam şimdi düzeldi demesi

tamamen altın üstüne gelmiştir.

Belki şimdi düzeliyor.

Mülkiyet hakkına karşı ilgadı o kadar hassasiyet göstermelerine rağmen bakın size

bazı tarihler söyleyeyim.

1917'de Bolşevikler idareyi ele alınca küçük burjuva sınıfı dedikleri sınıfı yok

ederler.

Çarşıda pazarda hiç kimse ticaret yapamaz.

Hiç kimse kendi sayının semeresi bir kuruşu cebine indiremez.

Bununla beraber 1921'de yeniden işin yürümediğini, mekanizmanın

işlemediğini görenlerin yeniden bu burjuva sınıfını sahneye sürer çalışımdır.

Fabrika tezgahları sizedir, iş sahası sizedir.

Çünkü devlet memurları ne melazımcılıkla iş yapmıyorlardır.

Herkes kendi kazancından sayından bir parça çoluk çocuğuna bir şey intikal ettiğini

düşündüğü nispetle mevsuden tenasip.

Çalışacaktır.

Menfaat gördüğü nispetle çalışacaktır.

Menfaatı başkasına raci olan işlerde çalışmayacaktır.

Siz kamçı kullanacaksınız.

Bu defa da kapitalizmin ezdiği işçiyi, fakiri, köylüyü başka bir esaret etmiş olacak

ayrı bir reaksiyonla karşı karşıya kalacaksınız.

Onun için 1921'de küçük burjuva sınıfı onların ifadesiyle benim değil.

Tırnak içinde tasavvur edin.

Yeniden sahnede görürüz.

Rusya'da.

Çarşıda, pazarda onlar ticaret yapar.

Küçük sanayide onları görürsünüz.

Bir kısım iş yerlerinde yine onlarla karşılaşırsınız ve az belini doğrultur.

Az belini doğrultur ama işçi sınıfının esas bolşevizmin temelinde olan işçi

sınıfının bu mevzudaki reaksiyonu karşısında yirmi altı daleli yeniden bunu lağveder

kapatır.

İşin yürümeyeceğini anlayınca otuz ikide bin dokuz yüz otuz ikide yeniden ilan

ederler.

Anlıyor musunuz tabi fıtri nizamın nasıl istihalelere uğradığını?

Hiç değişmez bu nizam.

Ayakta dimdik durur.

Hiçbir şey karşısında ne rükuha ne de secdeye gider.

Dedikleri şey bin dokuz yüz on yedi yirmi deyinsiz otuz ikiye kadar dört defa

reaksiyona tabi tutuluyor sadece bir sahada.

Stalin devrinde de aynen devam eder.

O gün için vaz edilen şey aynen devam eder.

Görüyorsunuz ki onların değişmez ve hiç tereddüte mahir kalmadan tabi ve beşeri

dedikleri sistem doğrudan doğruya kendi elleriyle hayatlarında birkaç defa

değiştiriliyor.

İhtilali yapan zat üç defa değiştirme dört defa değiştirme lüzumunu duyuyor.

En tabi nizamı en fıtri nizamı.

Kendi kanunlarında bu değişmeleri takip etmek mümkündür.

Ücretler mevzuunda bir sistem getirmişlerdi.

Herkes müsavi hak kalacaktı.

Bütün bir milletin geliri bütün milli hasıla fertlere müsavi olarak taksim

edilecekti.

Ve bu kanunda şu şekilde prensibe bağlanır.

Herkese kapasitesine göre ve herkese ihtiyacına göre kanun maddesi budur 1917.

Herkese kapasitesine göre ve herkese ihtiyacına göre.

Yani ters bir şey.

Sen ne kadar kapasiten varsa o kadar çalışacaksın.

Edison'san Edison kadar çalışacaksın.

Einstein'san Einstein kadar çalışacaksın.

Herkül'sen Herkül kadar çalışacaksın cismaniyetinle.

Zayıf çiroz bir insansan o kadar çalışacaksın.

Bir aptal ve ahmaksan o kadar çalışacaksın.

Ve aynı zamanda ihtiyacına göre sana verilecek.

Terslik bu. Herkes kapasitesine göre çalışacak ve herkes ihtiyacına göre hak

kalacak.

Nüfus planlaması yapacaklar. Tespit edecekler.

Ondan sonra sana nüfusuna göre verecekler.

Fert başına üç yüz gram ekmek.

İşte şu kadar. Mesela on beş gram protein bir insana bir günde yeter.

Yedi buçuk gram da yeter. Yedi buçuk gram protein verecekler sana.

Yarım yumurta ile kifa finans edeceksin.

Şu kadarcık yağ yutturacaklar hap yutuyor gibi yutacaksın diyeceksin proteinim aldın

lan bugün yeter.

İhtiyaca göre.

Ama gördüler ki tezgahlar durdu.

Çünkü Herkül çalışmıyor. Ne diye çalışacağım diyor.

Yanımda bir yumrukla beynini patlatacağım adam benim kadar alıyor.

Üstelik benim beş tane çocuğum bir tane hanımım var bir de anam var.

E bakmıyorlar da bakacağım ben onlara.

Ne diye çalışacağım çok çalışacağım gücüm kadar çalışacağım.

Çalışmadı durdu. Tezgahlar durdu.

Kırk beşte değiştirme lüzumunu duydular.

Prensip aynen şöyle değiştirildi.

Herkese kapasitesine göre çalışma ve herkese çalışmasına göre semere.

Bu yeniden kapitalizme dönüştür.

Herkese çalışmasına göre semere.

Herkül herkül kadar alacaktı. Çiroz da Çiroz kadar alacaktı.

Edison Edison kadar alacaktı Einstein de Einstein kadar alacaktı.

Sistem kurucuları tarafından değiştiriliyor.

Yürütenler, icracılar tarafından değiştiriliyor.

Beşeri değil diyorlar. Ya beşeriydi ya iki yüz yirmi milyon insanın kanı ve kemiği

üzerine kuruldu bu sistem.

Bir bunu tutturursak insanlık mesut olacak dediniz.

Türkiye'nin nüfusunun beş katını kestiniz ilk planda beşeri diye.

Böyle oldu vatta bunlar.

Değiştirdiler. Herkese kapasitesine göre ve herkese çalışmasına göre.

Ama yine kapasitesine göre adam çalışmıyordu.

Onun için kırbaç kamçı kullandılar.

Her ferdin arkasına bir polis taktılar.

Her fert bir hafiye ile gözetiliyordu.

Bu ise devlet bütçesine bir sürü şey yüklüyordu.

Dikkat ediyor musunuz? Her tezgahın başında bir adam duracak o tezgahın işlemesine

dikkat edecek. Çalışıyor mu çalışmıyor mu?

Tek başına çalışan adam işi suhura kabul ediyor.

Angarya kabul ediyordu. Neme lazım diyordu.

Kendi kendine yatıyordu.

Her iki üç ferdin başına bir tane polis yerleştirdiler.

İki ferde mukabil bir de polis.

Rusya'nın yüz milyon nüfusu varsa kırk milyon polis.

Polis teşkilatı, polis idaresi diyoruz.

Bu kapitalist sistemin getirdiği cehennem numun hayattan daha korkunçtu.

Bizdeki hayranları bir şey bildiği yok.

Işin, ferdenin verasındaki şeyi bildikleri yok.

Ben burada mevzuyla alakalı kendi müşahedemi arz edeyim.

Güzel vatanımızın bazı parçaları işgal ve istila edildi.

Batum da bu güzelim yerlerden birisidir.

Artvin'le hem hüdud olan Batum ve Artvin'in bazı yerleri o hüdud

içinde kalmıştır.

Bir arkadaşımın orada hüdud kumandanı yaptığı dönemde bizzat gittim gördüm.

Sarp köyümüz ortadan bölünmüş.

Köyün camisinin yanından Demirfer'de geçiyor.

Ve Rus nöbetçileriyle her an selamlaşabilirsiniz.

Yüksekten çelik kulelerin başında, ellerinde tüfekler.

Büyük bir şey bekliyor gibi.

Köyün yarısı bu tarafta, yarısı o tarafta.

İmamın evi de o tarafta kalmış.

Tam caminin yanından geçtiği için.

Bir gecelik işgalle oluyor bütün bunlar.

Dikkatimi çeken hususlar oldu.

Köyde ışıklar, bütün evlerdeki ışıklar gece aynı saatte yanıyor.

Bir tek düğmeden.

Sabah arabalar aynı saatte hareket ediyor.

Işıklar aynı saatte sönüyor.

Bunun ifadesi şudur.

Saat dört beş olunca sabah herkes askerye kışlasında askerin kaldırıldığı gibi

kaldırılıyor.

Kadın erkek herkes çemselere dolduruluyor.

Bitevi'ye evlerin ışıkları söndürülüyor.

Tütün tarlalarına, çay tarlalarına, asfalt, asfaltlarda

taş kırmalara ve çalışmalara, yol çalışmalarına, dağ

çalışmalarına, deniz kenarı çalışmalarına götürülüyor.

Bütün köy halkı. Orada ne yedirir, ne içirirler belli

değil.

Gözetleme deliklerinden gözetliyoruz.

Ve akşam saat

beşte altıda yeniden dönerler, evlerine gelirler.

Işıklar

birden yanar, bir düğmeden yanar ışıklar.

Yatacakları an

da yine bir düğmeden söndürülür.

Fert kendi kendine

kitap okuma imkanına sahip değildir.

Çünkü okumak istediği

zaman ışık söner.

Kendi kendine kalkıp bir şey yapma imkanına

sahip değildir. Çünkü bir evin içine beş on aileyi

doldurmuşlardır.

Mahremiyet mevzuu filan da yoktur.

Muvakkaten aile mevzu istikametinde bir halk

tanısalar falan senin hanımındır deseler bile sen

kendi hanımına yirmi dört saatin içinde sahip değilsin.

Çünkü bir çatının altında başka aileler de vardır.

Çadır hayatı

gibi bir şeydir. Özlenilen hayat bu.

Ve bunların et yemesi,

vitamin alması, protein alması mümkün değildir.

Çalışan

insanları görseniz siz ayakta zor dururlar.

Başlarını

kaldırmadan çalışırlar durmadan.

Işte iş, işte ücret

mevzu. Herkese kapasitesine göre ve herkese ihtiyacına göre.

Tebaddül. Herkese kapasitesine göre ve herkese çalışmasına

göre.

Çalışmayan insanın başının ucunda kamçılar eski

kürek mahkumlarının maruz kaldığı şeyden daha korkunç.

Zavallı Hugo, sefilleri destanlaştırıyordu.

Ihtilale

zemin hazırlıyordu.

Zemin hazırladıkları ihtilalin ne

hale geldiğini görseydi belki yaptığı şeylere bin nefrin

edecekti.

Bin nefri ne diyor düşünen? Bin nefri ne diyor

yazmasını bilen?

Bin nefri ne diyor ilim adamı ve teknik

bu anlayışa ve bu sisteme.

Onda da değişim oldu.

Ilme, sanata

ve tekniğe ehemmiyet veriliyor deniyordu.

Ilim, sanat ve

teknik en çok kadri gördüğü yer Rusya'dır.

Rusya'da artık ne

bir puşkinin yetişmesi ne de bir Dostoyevski'nin yetişmesi.

Hatta onların ilk destanlarını tutan Tolstoy'un yetişmesi

mümkün değildir artık.

Çünkü serbest fikir. Hürce düşündüğü

şeyleri ifade etme mümkün değildir.

Doktor Jivago yazarı

zavallı. Rusya'yı ve sistemini tenkit etti.

Ben dünyada bu

kadar mistik bir sistem görmedim diyordu eserinde.

Filme

çevirdiler ve dünyanın her tarafında oynadı.

Bütün gençlik gördü. Ders alsınlar. Bu kadar tabiata, fıtrata,

ters

bir sistem bu kadar mistik sistem görmedim.

Ilim ilmi olma

mevzuunda bu kadar zayıf, bu kadar cılız bir sistemle

karşılaşmadım diyordu.

Özür dilese bile başını kurtaramadı.

Kurbanlarından birisidir.

Eser kırk beşte neşredildi. Belki

kaçırıldı dünyanın başka taraflarında da neşredildi.

Filmi Türkiye'ye kadar geldi ama zavallı Jivago yazarı başını

kurtaramadı.

Sistemin bu bakımdan iki yönlü avantajıdır

sistemin.

Bir yönüyle bir tarafta mezalim çevir ve cefa.

Diğer yönüyle meselenin çoluk çocuğa intikal ettirilmesi.

Dün ağzı süt kokan bir parmak çocukla konuşuyorum.

Halkın

kurtuluşuna bağlıymış.

Ne yapacaksınız oğlum dedim.

Türkiye'yi kurtaracağız.

Müstehzim ama istihzamı

hissettirmedim.

Öyle dedim oğlum çalışın inşallah.

Biz içeriden siz de dışarıdan şu milleti kurtaralım.

Bugünkü

hükümeti nasıl görüyorsunuz? Baştaki emperyalist Amerika

uşağı diyor. Bir parmak çocuk.

Tereddüt etmeden.

Etrafındakiler

kim öğreniyorum.

On beş yaşındaki çocuk kurtaracağız.

Ve ayrılırken birine duyurucasına diyor ki ben

Allah'a inanmıyorum gösterin. Bu terane otuz sene evvel başka

yerlerde az buçuk ilimden nasibi olan kimseler tarafından

neşrediliyordu. Görmediğim şeye inanmam safsatası da evvel

neşrediliyordu.

Şiddeti zuhur ve vücudundan mahvi olan Hazreti

Allah Celle Celaluhu ilim

dal ve dilleriyle bize anlatılıyor semeresini içimizde

hissediyoruz.

Ben beni inkar edebilirim ama Allah'ı inkar

aklımın köşesinden geçirmedim.

Çünkü o kadar vaziftir. Fakat

Allah'ı inkar ediyor. Allah yoktur diyor.

Ve on beş

yaşındaki çocuk Türkiye'yi kurtaracağım diyor.

Hangi ilmi

anlayışla? Hangi iktisadi irfanla?

Ve karşı tarafa

hükümete mevcut hükümete bilişsiz diyor.

Yani şuursuz

demek bu. Amerika uşağı diyor on beş yaşındaki çocuk.

Hangi

müktesebatla? Hangi fikir muhassalasıyla?

Kaç defa

gendereden geçmekle? Nerede devlet tatbikatı vermiştir bu?

Hangi tecrübeyle bu sözü söylüyor?

Işte bu meseleyi

ayağa düşüren bu batıl sistemin avantajlı olduğu taraftır.

Işi

çoluk çocuğa intikal ettirmiştir.

Burada muhakkak

bize düşen büyük bir şey vardır.

Bizim ihmalimiz.

Bu

zavallı yavrulara sahip olamadık.

O kadar katı kalple

karşıma gelen çocuk. Bir ahlaksızlıkla gelmişti.

Tevafukan tutulup getirilmişti yanıma.

Ben çıkardım harçlık

verdim.

Oğlum dedim ben halktan bir insanım.

Tabuta

teneşire konduğum zaman bana kefen bulamayacaklar.

Beni

tenkit edecek tarafın yoktur senin.

Otuz senedir sesim solum

şu millet içindir. Başka bir şey düşünmedim.

Saadetimi onun

saadeti içinde aradım.

Seni de böyle yıkık perişan görünce

acıdım al şunu harçlık et derken tereddüt etti.

Küfür ve

tuğyanı karşısında ve ağladı insanlığını hala unutmamış

ağladı. Göz yaşlarını tutamadı.

Ve şurada babasının kulağına

küp olacak şu sözleri söyledi.

Babam ümmiliğiyle bizi

anlayamadı, ters zorladı bu hale geldik diyordu.

Küfründen

belki döner, belki dönmez. Zordur.

Saplanma vardır.

Zordur. Allah neslimize hidayet eylesin.

Amin. Fakat biz

çocuklarımıza sahip çıkamadık.

Daimi derdimiz bunu size

getirdim. Sahip çıkamadığımız için lisede ve orta mektepten

sıralara slogan yazmakla işe başlayan çocuklara işi intikal

ettirdiler. Şayet büyükler arasında da görüyorsanız

çocukluğunu çocukken yaşamamış çocuk meşrep, zavallılardı

çocukluklarını yaşıyorlar. Akıl ve mantık planında meselenin

mahkes bulmasına imkan yoktur.

Ezan-ı Muhammed'i okundu.

Kusura

bakmayın fazla uzatmış oldum.

Ben bu kadarlık dahi olsa batılı

tasvir etmek istemiyordum. Ama birbirini tevlid eden, nesebi

gayri sahih iki sistemin birbirine dayanarak ayakta

durması birbirine küfrederek ayakta durmasına dikkat

nazarınızı istirham ettim. Ta koltuk değeneksiz en tabii ve

arştan gelen arşı ferşe bağlayan kainat ve insan

muammasını çözen ilahi ifade içinde mahkes bulan bir şiir

ahengi içinde ifade edilen beşeri ve fıtri ve tabi olan

ilahi bir sistemi anlatmam için bana zemin hazırlanmış olsun.

İfrat ve tefride dikkatinizi çektim.

Sırat-ı müstakimi madde

ve madde önümüzdeki dersten başlamak suretiyle arz etmeye

çalışacağım. Illahi Teala'l-Fatiha.