Economic Reflections -24- | The Religious Ruling on Interest and Interest-Free Banking (Mudaraba) | (1979/09/07)
İktisadi Mülahazalar -24- | Dinde Faizin Hükmü ve Faizsiz Bankacılık (Mudârebe) | (1979/09/07)
Transcript: AI transcription
Euzubillahimineşşeytanirracim
Bismillahirrahmanirrahim
Elhamdülillahi Rabbil Alemin
Vessalatü Vesselamu ala Seyyidina ve Senedina ve Şefiha Zenubina ve Mevlana
Muhammedun Sallallahu Teala Aleyhi Vesselam
Ve ala İhvanihim Minen Nebiyyin Vel Murselin
Ve ala Alihim ve Ashabil Mecmain
Subhaneke la ilmelena illa ma'allamtana inneke enzel alimul hakim
Subhaneke la fehmelena illa ma'fahhamtena inneke enzel cevvadul
karim
Rabbim benim kalbimi açıklayın
ve emrimi kolaylaştırın
ve benim dilimden bir nokta alın
benim sözlerimi anlayın
ve emrimi Allah'a gönderin
Allah kullarını görür
Allahümme salli ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve ala alihi
ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik
ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve
aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi
ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi
ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik al
aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi
ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Seyyidina Muhammedin ve aleyhi ve sellim ve barik ala
Nefsin ve şeytanın tesvilatından, fadlilatından bizleri masum ve mahfuz eyle.
Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefiyle şerefyaz eyle.
Amin ve hürmeti Seyyidil Mürselin.
Velhamdülillahi Rabbil Alemin.
Muhterem Müslümanlar,
son derste yine Müslümanların,
Kur'an'a ve Resulullah'a inanan insanların sallallahu aleyhi ve sellem,
iktisadi hayatlarının bir yönünü arz etmeye çalıştım.
Ve bir faslı son derste bitirdim kanaatimdeyim.
O da ticari hayatta, iktisadi hayatta,
emras-ı iktisadiye, emras-ı ticariye diyebileceğimiz hususlardır.
Stokculuk üzerinde durdum o fasılda.
İhtikardan bahsettim.
Çeşitli spekülatif faaliyetlere dikkatinizi çektim.
Tekkelciliğin mahzurlu olduğunu arz etmeye çalıştım.
Aracı sınıf olarak beslenmenin mahzurları üzerinde az buçuk durdum.
Kalp selametinin, ruh selametinin tezahürü olan bu türlü Müslümanlığı yaşadığımız
zaman,
iktisadi hayatımızda arızı olmayacağı fezlekesini arz ettim.
İmanımızın sağlamlığı ve rüsuhu nispetinde,
her gün salihatla Allah-u Teala'ya ahdü peymanımızı yenilememiz nispetinde,
bizler müminler olarak başkalarını rahatsız ve izrar edecek şekilde
ne ticari hayatımızda ne de iktisadi hayatımızda arızalı insan olamayız.
Zira burada kendi menfaatimize raci başkalarının zararı istikametinde
arızalı bir insan olduğumuz zaman öbür alemde bin türlü arızaya maruz kalacağımıza
inanırız.
Bin türlü devahiye, belaya ve musibete maruz kalacağımıza inanırız.
Bizde ister ferdi hayatımızda, ister ailevi hayatımızda,
ister içtimai hayatımızda
zikzaklar ve eğriler çizmemek mümkün değildir, olur.
Fakat sürekli olmaz.
Bizde eğriler veya yüzüstü kalmalar devamlı olmaz.
Bizde düşmeler olur, kalkmalar olur, Allah'a teveccühler olur.
Eğriler olsa da yeniden ihdine sırat-el müstakim sözle dediğimiz gibi
halimizde de Allah'ın bizi sıratı müstakime hidayet etmesini dilemeler olur.
Biz istikameti esas alarak yürürüz.
Bir evvelki derste de ona dikkatı çektim.
İman ettikten sonra istikamet bizim en birinci prensibimizdir.
İstikamet Allah'ın emir dairesi içinde hareket etmek,
Resûl-i Ekrem aleyhissalâtu vesselâmın rehberliğinden bir lahza dur olmamak.
Tıpkı camide imama iktidar edip de rükûllerden hiçbirinde imamdan ayrılmam
hali gibiyim.
Ebedi mihrabımızda, ebedi imamımız olan Hazreti Muhammed
aleyhissalâtu vesselâmın arkasında kıldığımız kulluk namazının herhangi bir
rüknünde bir lahza imamdan ayrılmama istikametin ifadesidir.
Kıyamda Resûlullah'la beraber, rükûda Resûlullah'la beraber,
kavemede Resûlullah'la beraber, secdede, celsede, ikinci secdede,
kâdede Resûlullah'la beraber kulluk namazını Resûlullah'la beraber eda
etmem.
Çarşıda, pazarda Muhammed'i sallallahu aleyhi ve sellem,
evde çoluk çocuk içinde Muhammed'i sallallahu aleyhi ve sellem,
ticari hayatta Muhammed'i, iktisadi hayatta Muhammed'i,
Muhammed'i bir gönülle eşya ve hadiseler içinde bulunmam.
Ahdü peymanımız var bu işe.
Binaenaleyh, bizden kimse zarar görmesi melhuz değildir.
Biz, kimseye zarar etmeyecek, zararı dokunmayacak Hazreti Muhammed aleyhissalâtu
vesselâmın yolundayız.
Onun için iktisadi ve ticari emraz dediğim hususlar bizim
kulluk hayatımıza tarih olmaz bunlar.
Kulluk hayatımızın havasını, neşvesini, ahengini bozmaz bizim.
Müstakim yaşarız.
Sonra da istikamet ederler ve ettik.
Bekliyorduk vicdanen gelsin.
Beklediğimiz geldi.
İstiyorduk iktidar edelim ve düzelelim.
İstedik ve düzeldik inşallah.
Düzeldiğimiz nispetle cemaatimiz çapında,
sonra milletimiz çapında,
Milleli İslamiyet çapında istikamet kazandığımız zaman
Onların üzerine melekler inerler.
Üzerimize melekler inerler.
Maddi manevi beşaretle, huzur ve saadet getirici mesajlarla
üzerimize melekler inerler.
O derse bu dersi bağlayacağım.
Ey iman edenler!
Alem şumulsulhun kapısını vurun içeriye girin.
Alem şumulsulh Resul-i Ekrem aleyhissalatu vesselamın arkasında tahakkuk eder.
Ve zinhar onun dışında her şey şeytanın izini takip etmektir.
Sakın şeytanın adımlarına tabi olmayın.
Şeytana uyup arkasından gitmeyin.
Bu alem şumul bir davettir.
Beşerin günümüzde çok muhtaç olduğu bir çağrıdır.
Allah'a davettir.
Herhangi bir hizibe, herhangi bir kiliye, herhangi bir düşünceye değil.
Katiyyen Allah'ın Resulü'nün tebliğ ettiği Kur'an ile Allah'a davettir.
Ey iman edenler! Sulhu umumiye dehalet ediniz.
Kurtuluşa ereceksiniz.
Burada bir lafza durmak istiyorum.
Belki art edeceğim mevzu ile doğrudan doğruya alakası yok.
Fakat mevzunun dayandığı temel kaide.
Başkaları için istikamet çizgisinin dışında bir kısım dünyevi muvaffakiyetler
olabilir.
Sizin bir hususa dikkatinizi itiraf ediyorum.
Beşeri bir sistemde faiz muhakkak sadra şifa verici bir derman olabilir.
Kayıtlı konuşuyorum.
Beşeri bir sistemde faiz kanayan yarayı durdurabilir.
Beşeri bir sistemde faiz komaya girmiş bir insanı dizlerinin üzerine muhakkak
doğrultabilir.
Beşeri bir sistemde her şeyin sosyalize edilmesi muhakkak derde derman oluyor gibi
görünebilir.
Beşeri bir sistemde din tanımayan bir sistemde bunun gibi çok batıllar vardır ki
bu araya çeşitli şeyleri sokabilirsiniz.
Kurcalamıyorum çünkü eracit gibidir bana göre mide bulandırır.
Muhakkak bir iyilik devresi içtimai bünyede sezilebilir,
hissedilebilir.
Fakat katiyen inanın Kur'an-ı Muczul beyan önümde elimi kor yemin ederim
ona.
Vallahi billahi siz Müslüman olarak Resul-ü Ekrem'i tanıyarak
Allah'ı bilerek onun nizamının dışında katiyen muvaffak
olamazsınız.
500 sene dahi çırpınsanız.
Bunun cezasını Rabbime öbür alemde vermeye hazırım.
Zira mümin için,
Resul-ü Ekrem'in durduğu minber-i mihrabı bilen için,
Kabe'yi bilen için Allah bütün muvaffakiyete giden yolları tıkamıştır.
Onun içindir ki 3 asırdan beri 300 milyon oldu 500 milyon şimdi
700 milyon.
Sözde ehli kıble ve ehli tevhid, Asya'yı Afrika için alan,
Avrupa işlerine kadar uzanan ve Müslümanım diye geçinen hala mescitleri ve
minareleri bulunan milletler,
dünyanın en sefil, en rezil, en talihsiz, en
bedbaht ve dilencilik durumundan kurtulamayan milletleri halini muhafaza
etmektedirler.
Muhafaza etmektedirler diyorum.
Bir lafta ileriye gitme yoktur.
Eğer birkaç adım ileriye gitme varsa neslinde ruh değişmesi itibariyle ileriye gitme
vardır.
Yeni neslin ruh safetiyle ileriye gitme vardır.
Neslinde durulaşmakla ileriye gitme vardır.
Allah'ın bir kanunu bu.
Allah kanununu öyle vazgeçmiş.
Allah bu kainatta insanların kendisiyle kurduğu münasebete göre muamele
yapar.
Sizin Allah'la ne kadar münasebetiniz var?
Kıbleye dönecek kadar.
Allah sizi Hristiyan'dan Yahudi'den ayırır.
O sarayın adab ve erkanını biliyor gibi muamele yapar.
Bir bedevi gelse sizin mescidinize ne de kim asli saadette bu harive müslümde
görüyoruz oluyor bu.
Bir bedevi gelse sizin mescidinize idrar etsem ne ben ne de o mescidin imamı kalkıp
bu meseleyi yadırgamayız.
Belki o halının kilimin ucundan tutar dışarıya atarız.
Ve bir kenara çeker o bedeviye o görgüsüz insana deriz ki burası Allah'a ibadet
edilecek bir yerdir.
Sen yanlış oturdun buraya deriz.
Devri Risalet fenahı da aynen oluyor.
Giriyor içeriye.
Mezhanesini çıkarıyor.
Mescidi bir tarafına idrar ediyor.
Allah Resulü hiç kızmıyor.
Bir kova su getirin dökün oraya diyor.
Ondan sonra da buyuruyor ki bu mescidler bunun için değildir.
Burada ibadet yapılır diyor.
İkaz ediyor.
O da memnun oluyor.
Ama Hz. Ebu Bekir şöyle yapsa.
Böyle yapsa mescidin duvarına silseydi tükürüğünü belki bir tokat yerdi ağzından.
Anlıyor musunuz?
Herkes irfanına göre muamele görür.
Yanlış anlamayalım.
Siz eksiksiz Kur'an'ın tabiriyle tam bir dini elde ettiniz.
Kusursuz Peygamber rehberliğine erdiniz.
Allah her şeyi açık ve seçik vazı olarak size anlattı.
Binaenaleyh siz yani bizim cemaatimiz sizi denzih edeyim bari.
Alemi İslam Allah'ı bıraktı ayrı vadilere düştüm.
Şimdi düşe kalka yürüyor.
İnişe doğru inerken tepeye tırmanıyorum zannediyor.
Baş aşağı yuvarlanırken beyninden ine yemiş gibi eşya ve hadiseleri ters görüyor.
Kuyu dibini minare başı zannediyor.
Bu düşüp kalkmalarda halim olan Hz.
Allah.
Sabur olan Hz. Allah muhakkak düşüp kalkmasına onun müsaade ediyor.
Düşüyor kalkıyor.
Ne gibi?
Sizin çok şefkat ettiğiniz mülayametle muamelede bulunduğunuz.
Lokmayı ağzına koyduğunuz.
Yattığı zaman yorganla etrafını kapattığınız.
Bu alnına da bir öpücük kondurup ondan sonra iyi uykular deyip yanından ayrıldığınız
çocuğunuz.
Sabah kalkıyor, aynaya bir tekme atıp kırıyor, demliğe bir tekme atıyor,
ekmeği deviriyor, sofrayı döküyor, bir kısım haylazlıklar ve hırçınlıklar yapıyor.
Ve sonra eğri yola giriyor.
Siz bu yaptığı kötülükler içinde yeniden tebaha gelip size döneceğini bekliyorsunuz.
Dövmüyorsunuz, vurmuyorsunuz. Belki kendi talalet ve tuğyanı başını açtığı zararlar
içinde muvakkaten bırakıyorsunuz.
Ta aklıyla, mantığıyla tebaha gelsin, yeniden size dönsün.
Halim olan Hazreti Allah,
reuf ve sabur olan Hazreti Allah Celle Celaluhu,
üç asırdan beri mihrabımız olan Kabetullah'ı bırakan bizlere,
imamımız olan Resul-i Ekrem'i terk eden bizlere muvakkaten mehil verdi.
Allah imhal eder de ihmal etmez, katiyen.
Mehil verdi,
kendimize geleceğimiz anı intizar buyuruyor.
Kendimize gelecek, ona dönecek ve kurtuluşa ereceğiz.
Çırpınış üç asırdan beri devam ediyor.
Mihraba sırtımızı dönüşümüz,
imamımızı minberde bir zaman ahsi saadette olduğu gibi bırakıp dünyanın alayiş ve
debdebesini istikbal etmek üzere camiden çıkışımız,
camiden kaçışımız, imamdan kaçışımız üç asırdan beri devam ediyor.
Yeni nesil de olmasaydı bu işi bırakacaksın, gideceksin,
kekileceksin bir kenara, her şey bitmiştir diyeceksin.
Davetimi tekrar edeyim.
Ya eyyühellezîne âmenud hulûfis silmikeffeh.
Ey iman edenler, ne seviyede Allah'la münasebetiniz varsa o seviyede
münasebetinizi devam ettiriniz.
Siz Müslümansınız, İslam'a giriniz, İslam'a giriniz diyor.
Sulh-i Umumi'yi temin edebilecek prensiplere sımsıkı sarılınız.
Allah sarayının kapı vurmadan içeriye giren kulları batıl,
batıl sistemlere ait enkazla ictimai yapıların, iktisadi yapılarını kuramazlar.
Sizin 10-12 asırdan beri belki eskilere dayanan, medeniyetinizin,
harsınızın, kültürünüzün temelinden,
Resulullah'ın eliyle ve Allah'ın göndermesiyle kullanılan şeyler ise bunlar bihemta
elmaslar, cevherler, cennetlerden gelmiş lalü güherlerdir.
Binaenaleyh bunların yerinde bakırı kullandığınız zaman Allah o binaya benim binam
demeyecektir.
O bina hiçbir zaman Allah'ın binası olmayacaktır.
Vücudunuzdan bakırı, kömürü ve demiri atacaksınız.
Sıhhata döneceksiniz.
Silme döneceksiniz.
Sulh-i Umumi'yi temin edecek prensiplere döneceksiniz.
Arızasızlığa, pürüzsüzlüğe döneceksiniz.
Davetin tekrarı bu.
İktisadi yapımızı, ictimai yapımızı buna bağladık.
O hava içinde, o ritimde arz etmeye çalıştık.
Her şey Allah'a bağlı.
Her şey Allah'ta yol alır.
Her şey Allah istikametinde değer kazanır.
Allah'ta yol alır dedim seyir silla.
Onun emirleri dairesi içinde hareket ederek,
onu mülahaza ederek mesafe alabilirsiniz.
Ona gidip arşiyenizi yaptıktan sonra halk içine döndüğünüz an sayınızın semeresini
görebilirsiniz.
O zaman adım adım şeytanın arkasına düşmeden kurtulursunuz.
Yedi yüz milyon zavallı cemaatimiz, üç asırdan beri vadi
vadi şeytanı takip etmekte.
Vadi vadi şeytanın izlerine basmakta.
Ve başına bin türlü gaile açmakta.
Kendi vatanını, İslam vatanını kana irine boğmakta.
Cenab-ı Hak tedirgin olduğumuz bu havadan bizleri halas eylesin.
Bu derste de öyle söz vermiştim size.
Faizi ve faizsizliği, faize temas etmiştim.
Faizi ve faizsizliği ve sonra da imkan elverdiği nispette faizsiz
müesseselerin işleyişini.
İmkan elverirse Beytül Mal'a kısaca temas edip, Merkez Bankası fonksiyonuna temas
edip
bugünlük dersi de bunlarla bitirmek istiyorum.
Rabbim anlatmada beni, anlamada da sizleri teyidat-ı sübhaniyesiyle teyit buyursun.
Benim için bunlar talih mevzu ve benim anlatmam itibariyle de bana göre âli
mevzu.
Başımdan aşkın mevzular.
Günü, mevsimi geldiğinde bu âli mevzu, âli himmeti anlatabilecek,
âli himmet insanlarda zuhur edecek.
Tamamını ve kemalini onlardan dinleyeceğiz.
Nebiler Resûl-i Ekrem a.s. ile bitmiştir.
Ona kadar gelen her peygamber onun adına bir çığlık koparmış,
geliyor demiştir.
Hani tıpkı merasimlerde olduğu gibi işte en muhteşemi geliyor.
En son çığlığı Hazreti Mesih koparmış, işte geliyor faraklık demiş.
Size söyleyeceğim daha çok şeyler var ama fakat o ona, o mevzuda bana izin yok.
Onları o konuşacak.
Ben de açlığım, fakrım ve zaafım itibariyle diyorum.
İnşaAllah ileride sizin tam nasihiniz Hazreti Muhammed a.s.
ümmetinden gelecek inanıyorum.
Bu kadar karmakarışık, bulanık insanları lütfeden Hazreti Allah bu işi durultacak,
size meseleleri tupturu anlatabilecek kimseleri ihsan edecektir.
Geliyor diyorum ben de.
Size anlatacak doğruyu ve kabul edeceksiniz.
Söylenen hiçbir söz boşa gitmeyecek, vicdanınıza mâkes bulacak.
Biz de o zaman şimdiye kadar sizi oyalamanın hicabı altında tevbe edeceğiz
inşaAllah.
Faiz ve faizsizlik.
Yedi yüz milyon İslam alemini dize getiren seroton,
kanser.
Faiz, faizsizlik derken bir bakımı arz edeceğim bankayı kastediyorum.
Faiz, banka ve faizsiz banka.
Müslümanların iktisadi ve ticari hayatlarında oynayacağı rol itibariyle buna
dikkatinizi rica edeceğim.
Faiz, Kur'an'ın ayat-ı beyinatıyla katiyen muharram, yasak.
Binaenaleyh banka bina olarak, gördüğü vazifeler olarak,
içinden arızalı şey atıldığı zaman bankayı mahzurlu görmek hata olur.
Arz edeceğim.
Kur'an-ı Kerim,
Ya eyyuhallazine amenu lateekulurriba azafen muzaafa.
Böyle kat kat ederek,
ödenmediği takdirde paranın üzerine faiz ilavelerini yapmak suretiyle karşı taraftan
bir şeyler alıp yemeyiniz.
Bu ay ödemedin ver iki buçuk tane faiz, ertesi ay ödemedin ver iki buçuk tane faiz,
böyle muzzam katliya katliya yemeyin.
Azafen muzaafa.
Ellezine yekulunerriba la yekumune illa kema yekumul lezi yetekhabbetuhu şeytanu
minel mes.
Onlar ki ribayirler, yine Kur'an buyuruyor, Bakara Sureyi Celilesinde.
Onlar dünyada da, ukbada da ayakta duramazlar, ancak şeytan çarpmış gibi dururlar.
Dünyevi durumları itibariyle hiç muazeneleri yoktur.
Faizin kendilerini yiyip bitirdiğini göremeyecek kadar sarhoşdurlar.
Bellerini kırdığını, iki büklüm yaptığını,
saltanatı Ali Osmaniye'yi yıktığını, düğünü umumiye yıktı Osmanlıyım.
Silah alamadım.
Koskocaman saltanatları zehri zeber eden, yıkan şeyi göremeyecek
kadar baygın ve şaşkındırlar.
Dünyada ayakta öyle dururlar.
Dünyada öyle ayakta dururlar ki sarhoş gibidirler.
Feldi içki sarhoş eder.
İçtimai yapıyı da riba sarhoş eder.
Ribanın serbest şereyan ettiği bir toplumda o toplum ayakta değildir,
rükuda iki büklümdür.
Ama Allah'ın karşısında rükuda değildir, maddenin karşısında rükudadır.
Böyle bir toplum içinde değer hükümleri madde ve paradır.
O kadar ki dillerinde de daima odur, onu terdat ederler.
Falan yer beş para etmez.
Falan yer beş para etmez.
Falan şey beş lira etmez.
Bütün değerlendirmelerinde beş para, beş lira, on lira vardır.
Madde kesilmişlerdir.
Tesbihleri maddedir.
Temhidleri maddedir.
Tekvirleri maddedir.
Madde her şey olmuş.
Dem ve damarlarına işlemiş, onları sarhoş etmiştir.
Madde karşısında rükuda azdır onlar için, secdededirler.
الَّذ۪ينَ يَأْكُلُونَ الْرِبَاءَ لَا يَقُومُونَ اِلَّا كَمَا يَقُومُوا الَّذ۪ي
يَتَخَبَّتُوا الْشَيْطَانُ مِنَ الْمَسْرِينَ
Şeytan çarpmış gibi hareket ederler.
Ve şeytanın saltanatı adına hareket ederler.
Adım adım şeytanı takip ederler.
Haliyle faiz iki büküm kıldığı için onları çeşitli spekülatif faaliyetler içine
girerler.
İhtikar da yaparlar.
Ticarette yalana da temezzül ederler.
İhvali halkı kandırmayı da kullanırlar.
Elde etmeyi düşündükleri şeyi elde edebilmek için makyavalit hareket ederler.
Menfaat onlar için her şey, din, diyanet ve bütün mukaddesler onun uğrunda feda
edilir.
Böylesine değer hükümleri ve kıymetler alt üst edilmiş.
Minarelerin başı kuyu, kuyuların dibi minare haline gelmiştir.
Allah onlar nazarında mümkerdir.
Resulullah onlar nazarında mümkerdir.
Kur'an onlar nazarında sevimsiz bir şeydir.
İslamiyet onlar nazarında merduttur.
Değerler alt üst edilmiştir.
Ortaçağ cahiliye ve bedeviyet devrine ait ahval ve yaşayış onlara göre medeniyettir.
Asıl medeniyet insanca yaşamak ise onlar nazarında vahşiyet ve bedeviyettir.
Her şey alt üst olmuştur, zira onlar sarhoşdurlar ve şeytan çarpmıştır.
Din dediğin zaman gericilik zannederler.
Milletin dendiği zaman da faşistlik, turancılık derler.
Ne milletinden ne dininden bahsettirmezler.
Vatanın dediğin zaman seni hoyratlıkla tavsip ederler.
Bütün değer hükümleri alt üst olduğu için onlara göre gökteki yıldızlar yerde
kaldırım ve kaldırım taşları da gökteki yıldızlar haline gelmiştir.
Her şey alt üst olmuştur.
Onun için onlardan bir tanesi üniversitede hoca olsa namazından haya eder.
Belki içinde vardır çünkü değer hükümleri alt üst olmuştur.
Bizim içimizde de varsa öyle namazından niyazından aşağılık duygusu duyan.
O da sarhoş, onu da şeytan çarpmıştır.
Bir cemaat ki içinde faiz, riba, raiştir.
O geçerli bir metadır, öyle işlemektedir.
O cemaati şeytan çarpmış ve değer hükümleri alt üst olmuştur.
Siz tamimi teşvil edebilirsiniz.
Ve ayetin baktığı diğer yön, ahirette de öyle kalkacaklar onlar.
İnsanlara yaraşır ve yakışır bir kalkışla kalkamayacaklar.
Çünkü ahiretteki kalkış buradaki kalkışa bağlıdır.
Nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz.
Nasıl ölürseniz öyle dirilirsiniz.
Siz başınız yukarıda yaşadınızsa öyle dirileceksiniz.
Mukaddesleri muhterem bilip onları semada gördüğünüz müddetçe öyle dirileceksiniz.
Başınız aşağıda, kuyu dibi minare başı, minare başı kuyu dibi yaşadınızsa sürüm
sürüm sürüneceksiniz.
Onun için Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem, Allah sizi ve beni korusun.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem, kandan irinden derya içinde müşahede
buyurduğunu söyler.
Ribayiyeni.
Ve her defasında mevcelenen dalgalarla sahile doğru gelir.
Sahilin kenarında bir tanesi ağzına bir taş bindirir, tekrar onu o kan irin deryanın
içine atar.
O muttasıl orada bocalar durur.
Ne demek?
Ne deryanın içinde mesafe alabilir, ne de sahile çıkabilir.
Ne dedim size başta?
Hemi valla, hemi billah, bocalar, bocalar da kurtulamaz.
Anladınız mı?
Ya eyyühellezîne âmenüd hulû fissilmi kâfâ.
Vela tettebiû hutuvâti-şşeytân.
İnnehu lekum aduvum mubîn.
Size apaçık düşmandır.
Onun düşmanlığını bilmeme de ayrı bir sarhoşluğun ifadesidir.
Onun düşmanlığını bilmeme.
Faiz, Kur'an-ı Kerim'in tehdit amiz ayetleriyle haram edilmiş.
Faiz, ribanın müsavi olduğuna dikkatinizi çekmiştim.
Vak'a, frenkler ikisini birbirinden farklı görüyorlar.
Mesela İngilizlerin sözlüğü o dikişi nereye?
Baktığımız zaman diyor ki riba, Kur'an'da yasak edilen şey.
Riba diyor, normal faiz haddinin üstünde, tabire bak.
Faiz haddinin üstünde.
Bilhassa devletinizin verdiği faiz nispetinin üstünde alınan fazla
faizdir.
Nispetin ölçüsü nedir?
Faizin haddi nedir? Devlet ilahi kanun vaazı mıdır?
Devlet bugün yüzde üçü tecviz eder, yarın yüzde biri bile çok görebilir.
Gün gelir devlet yüzde yüz faizi tecviz eder.
Devletin ölçüsü nerede kalıyor?
Nispet dediğin şey nedir?
Yirminci asrın başında kooperatifler kendi ortaklarına yüzde on iki ila
on beş arasında faizli para veriyorlardı.
Ve bu o güne göre kalkınma bakımından normal görünüyordu.
Alın bakın iktisat kitaplarına.
Fakat daha sonra bu çok görüldü.
Dedi ki kooperatifler kendi ortaklarına yüzde on iki ila yüzde on beş faizle para
vermeleri bir yardım maksadına matuf olan şeydi.
Onlar ızrar etme, mağdur etmedi.
Bu faiz nispeti daha düşük olmalı dediler.
Bir devirde çok görülür, bir devirde az görülür.
Tarifin sakatlığını görüyor musunuz?
Tefeci bir devirde yüzde otuz faizle para veriyor.
Başka bir devirde yüzde yüz faizle para veriyor.
Bunun hangisine biz haddi aşmış şey diyeceğiz?
Diyebilir miyiz ki mesela haddi bunun yüzde ikidir.
Allah yüzde ikisine bir şey demiyor ama yüzde üç olursa mahzurludur.
Yok öyle bir şey.
Binaenaleyh saf dil kimselere, Allah bilmeyen, Allah ahkamı tanımayan gafillere ve
gönlü ölü olanlara bağışlayın.
Kabul ettirilebilecek, ağzımdan yutturulacak çıkacak da avam ifadesidir.
Kabul edebilecek zavallılara kabul ettirirler.
Riba, faiz, müsavi. Bunları birbirinden teflik etmek mümkün değil.
Kur'an-ı Kerim diyor. Alacağınız fazlalık muharram
ve katiyen yasak edilmiştir.
Kur'an yatırıma teşvik eder.
Paranın kullanılmasını arz ettim.
Birkaç defa tekrar dikkatinizi rica edeceğim.
Her şeyi aktif görmek ister.
Para bütün oynaklığıyla hareket edecek.
Bütün seyyaliyet ve cevvaliyetiyle hareket edecek.
İçtimai hayat içinde çeşitli kanallarda hareket eden elektrik gibi gezecek ve
dolaşacak. Oynak olacak.
Kur'an yatırıma teşvik eder.
Gelecek nesiller sizin sayinizin semeretini görsünlerdir.
Habibi Zişan'ın onlara diyor. Amel edin, çalışın.
Bütün fonksiyonlarınızı kullanın.
Bütün ufkulelerinizle harekete geçin.
Bir semere bırakın geriye. Onu Allah görecek, Resulullah görecek ve sizden sonra
müminler şahit olacaktır.
Öyle bir semere bırakacaksınız ki gelecekler sizi hayırla yad edecekler.
Fazleke de buna temas edeceğim.
Sizin daha evvel yaşamanızın alameti, emaresi, nişanı da o olacaktır.
Dikkat buyurun.
Siz bir çölde bir zaman muhakkak ikamet edersiniz.
Bir çadırın içinde durursunuz.
Orada bir insan yaşadı havası ve izi bırakmadan sonra çeker gidersiniz.
Arkanızdan gelenler orada bir insan yaşayıp yaşamadığı mevzunda bir fikre sahip
olamazlar.
Ama amr-ıbn-as gibi bir yere çadır kurarsınız.
Az buçuk hayat emaresi hissettiğiniz için sonra da orada bir şehir tesis edersiniz.
Arkadan gelenler füstat şehrine uğrarlar.
Derler ki buraya İslam ordu kumandanlarından bir tanesi gelmiş,
suyun havasını beğenmiş, çadırını kurmuş ve sonra çadırın yerinde şehir kurulduğu
için çadır manasına şehrin adı da füstat olmuş.
Siz anılırsınız, tarihlere mal olursunuz.
Müminler görsün diye amel edin.
Allah'a beğendirecek şekilde amel edin.
Resulullah'a beğendirecek şekilde amel edin.
Onun için esnafımız bu noktadan hareket ederek adeta tarihte
sadece kendileri görünüyor gibi mabetler yapmışlar, şifahaneler yapmışlar,
hastaneler yapmışlar, köprüler yapmışlar.
Hala tarihin onları aşındırması, bizim bakmamamız da yıkılması neticesinde
bugün Türkiye'de belki yüzde elli ecdattan kalma köprüler ispatı vücut
etmekte, biz müminler tarafından görülmekte ve müşahede edilmektedir.
Onlar kendilerine ait vazifeleri yaptılar ama üç asırlık miras yediler.
Ejdadın izinden ayrılarak bir bakıma nankörlükle her şeyi inkar ettiler ve harap
ettiler.
Üç asırlık nankörler.
وَقُلِ اَمَلُوا فَسَيَرَ اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَۜ
Yapacak vesayinizin semeresini sizden sonraki nesillere bırakacaksınız.
Kur'an yatırıma teşvik ediyor dedim.
Milletinize, cemaatınıza faydalı olabilecek yatırıma teşvik ediyor.
Faizi de katiyen yasaklıyor.
Paraya seyyaliyet, cevvaliyet vermenizi istiyor sizin.
Her şeyi aktif görmek.
Sizin araziniz, toprağınız ya ağaçlı bir yer olsun, ya ekilmiş bir yer olsun,
bağ, bostan, tarla olsun veya üzerinde bir fabrika olsun.
Yani gelecek kimseler görsünler ki Allah görsün, Resulullah görsün ki buralarda
insan yaşamış.
O nereden bellidir? Çöl olmamasından.
Çöl ise şayet bıraktığınız yerler, orada insan yaşamış,
yaşamamış belli değildir.
Kur'an'ın inceliklerine dikkatinizi isram ediyorum.
İz bırakın.
Geçtiğiniz yerde bir iz bırakın.
İnsan geçmiş desinler.
Biz ölmüş gitmiş kimseleri mesavileriyle yad etmediğimiz için tükürmüyoruz.
Yoksa kötü izler bırakanların yüzüne öyle bir tükürük atacaktık ki kabirlerinde
tedirgin olacaklardı.
Ama velâ tezkuru mesâvî mevtâkum.
Kendi ölülerinizin kötülüklerini yad edip onlara lanet okumayın.
Emri nebevisiyle biz dilimizi tutuyor bir şey demiyoruz bu mevzudan.
Fakat gelecekler tükürebilirlerdir.
Güzel ve tatlı bir iz bırakacaksın.
Bunun içinde para faize yatırılmayacak ve stok edilmeyecek.
Kendi seyyâliyeti ve cevvaliyeti içinde iş yapacaktır.
Cenâb-ı Hak basiretli olma makamında bulunanlara basiret ihsan eylesin.
Beyin mevkiinde bulunan kimselere idrak ihsan eylesin.
Ve bizleri de mütenebbih kılsın.
Ne yapacağımızı ne edeceğimizi bize bildirsin.
Bizlere tebalût eylesin.
Muhterem Müslümanlar!
Esas size arz edeceğim şey benim.
Faiz ve faizsizlik.
Ve hususiyle Müslümanların paralarını çalıştırmaları.
Kendi çalıştıramayacak halde ise şayet fakat onu faize vermeden hemen ayrı bir yerde
meşru istikamette çalıştırmaktır.
Bu türlü imkanlar varken bir insanın parasını bir yerde tefecilik yaparak stok
etmesi katiyen ve katıbeten caiz değildir.
Hayatının her lahzasına bir haram katran gibi damlatmıştır.
Hayatının her lahzasında haramdan bir damla vardır katran gibi.
Ne vecdi ne istirakı ne iç aydınlığı iç derinleşmesi ne de Allah'la
ciddi münasebeti yoktur onun.
Kalbi ölüdür kendini diri zanneder.
Parayı şahsen kullanabilmemiz imkanı olduğu gibi İslam'da şirketler var.
Onları zayıf tafsilatıyla size arz etme mevkiinde değilim.
Mevzumuzla münasebeti olan biri üzerinde duracağım.
İsterseniz müfavaza dediğimiz şimdiki kolektif şirketlere benzeyen şirketlerden
şirket kurar çalıştırırsınız.
Şimdi anonim ortaklığı dedikleri şirketlerden kurarsınız devletin müsamahası var
çalıştırırsınız.
Anan şirketi dediğimiz şirket işte bu.
Mütefavit hisselerle eshamla iştirak edip şirketler tesis etmem.
Ve fakat bütün bunların verasında yirmi çeşit şirket var.
Bütün bunların verasında sahi ve sermayenin bir suç çizgisi üzerinde kavgayı bırakıp
anlaştıkları faizsiz banka manasında bir bakıma modern banka manasında
bir şirket vardır müdarebe şirketi.
Orada emek bir taraftan sermaye bir taraftan kazanca ortak olma hali vardır.
Ve aynı zamanda bu şirket çeşitli ihalelere girme iş yapma çok ufkulesi ve
fonksiyonu olan bir şirkettir.
Evvela bunu İslam'ın iktisadi hayatı adına anlatıyorum var.
İslam'da tıkalı bir yer yoktur.
Kapalı bir yer yoktur.
Bizde hiçbir mesele gidip de bir yere çıkmaz bir sokağa tıkanmamıştır.
Evvela var, varı arz edeceğim.
Sonra da bunun altında bu mevzuda size bir teşvik yaptığımı da anlayın.
Bir araya gelmek suretiyle kiminiz sayınızı ortaya, kiminiz de sermayenizi ortaya
koyarak
İslam'ın ticari ahlak prensiplerine riayet ederek, ortaklaşarak
ticari hayata hakim olma yoluna girin.
Müminler olarak. Allah yardımcınız olsun.
Nutarebe şirketi sahibi ve sermayenin anlaştığı suç çizgisi dedim.
Bir taraf parayı koyacak, öbür taraf da emeğiyle o işi iştirak edecek.
Belki ileride cebren insanımız buna doğru gidecek.
Çünkü beşer bir büyüğün ifadesi içinde bedeviyet devri,
kölelik devri,
bütün o devirleri açtığı gibi mukayyet bir determinizma içinde,
şartlı determinizma içinde. Mars'ın anladığı manada değil.
Şartlı determinizma içinde onlar açtığı gibi ecirliği de açmak üzeredir.
Yani proletarya sınıfının dalaleti, duyanı, taşkınlığı,
hırçınlığı ve hoyratlığı
bu mevzuda size başka karar verdirecektir.
Siz ister istemez onların Allah ve Peygamber kabul edenleriniz,
belki pek çok ticari müesseselere ortak yapacaksınız,
arz ettiğim nutarebe usülü çalıştıracaksınız.
Onlar da çalışacaklar. Şimdi primle mirimle buna doğru gidiyorsunuz.
Zaruretler sizi ister istemez doğruya doğru itiyor.
Allah'ın emri istikametine.
Antiparantiz burada da bir hususa dikkatinizi rica edeceğim.
Müminin Allah'a iman etmesi bir sevaptır ve büyük bir sevaptır.
Mümin en büyük sevabı La İlahe İllallah Muhammedur Resulullah demekle elde eder.
Ve yeryüzünde bunu demeden daha büyük bir sevap yoktur.
Bu mübarek söze sadakat içinde vefat eder gidersek,
Resulü Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem o kimsenin ne olursa olsun
kurtulacağını vaaz buyurmuştur.
Bitaka hadisiyle bu mevzudaki beşareti size birkaç defa arz ve takdim ettim.
Yiğin yiğin Sicilya defterler kefenin bir tarafına,
fazubent gibi küçük bir şey de kefenin öbür tarafına konacak.
O küçük şey defterleri Süreyya'ya kaldıracak.
Şaşkın mizanda terazinin başında soracak.
Allah'ım bu ne şeydir böyle bu defterler niye yukarıya kalsın bu kadar seyyaz bu
kadar günah.
Kulum onun içinde La İlahe İllallah Muhammedur Resulullah vardır.
Allah indinde en büyük sevap en çok mükafat kazandıran şey
bu iki cümleden ibaret olan La İlahe İllallah Muhammedur Resulullah Sünneti.
Mümin bununla sevap kazanır. İnanmayan insan bundan mahrumdur.
Mümin amelinin her parçasıyla sevap kazanır.
Ne kadarıyla?
Namaz kılar Allah'la münasebet kurar.
Cennetinin binasını tamir eder.
En küçüğü nedir? Hanımının ağzına hoşuna gittiği anda lokma kur ondan da sevap alır.
Sadaka diyor Resul Ekrem.
Marufun küçüğü yok.
Çocuğunu omzuna alacaksın.
Sevap kazanacaksın.
Çeşmede kuyunun başında kovanı su dolduracak başka birinin kovasına dökeceksin.
Sadaka.
Buna kadar mümin hep sevap kazanır.
Ve bundan başka mümin muamelasında da sevap kazanır.
Çarşıya pazara iner kafir de iner mümin de iner.
Mümin dükkanını açar Bismillahirrahmanirrahim sevap kazanır.
Müşteri geldiği zaman alışverişin esası icap ve kabuldür.
Sattım mı sattım aldım mı aldım demek.
Bu bir muameledir.
Bu muameleyi şer'iye yerine getirdiği için hem alışveriş yapar hem de sevap kazanır.
Anlıyor musunuz?
Pazarda birinin elinden tutarsın.
Orada behaimden biri üzerinde pazarlık yaparsın.
Sattım mı sattım aldım mı aldım.
Sevap kazanırsın ne kadar Allah bilir.
Sevap kazanırsın.
Yoldan taşı kaldırırsın sevap kazanırsın.
Müminin bütün hayatı bir sevap neticetine.
Allah'ın ızasını kazanmadan ibarettir.
Muamelatımızda bir hususta ortaklaşmalar yapıyorsanız Allah'ın prensipler içinde
yapacaksınız.
Siz modern manada faizsiz banka tesis edeceksiniz.
Nedir o faizsiz banka?
Mutarebe şirketi tesis edeceksiniz.
Ve diyeceksiniz ki Allah'ım Habibi Edebi'nin beyanına tevfiken biz bir
mutarebe ortaklaşma şirketi tesis ediyoruz.
Bir ortaklık kuruyoruz diyeceksiniz.
Siz bu ortaklığı kuracak ticaret yapacaksınız.
İçine haram karıştırmayacaksınız.
O ticaretinizin devam ettiği müddetçe namınıza akan bir çeşme gibi defterinize sevap
mürekkebi akacaktır. Anladınız mı?
Allah'ın prensiplerine tevfiken işinizi yapacaksınız.
Mümin halis bir niyetiyle ölü olan bütün hayatını hayatı nefh eder hayatını dipdiri
kılar.
Siz bu kadar yümünlü bu kadar bereketlisiniz.
Veil olsun sizin ezlak ve anlayışınızdan, amal ve hasenatınızdan
haberdar olmayan kalbinde muhabbet istidadını köretmiş nankörlere.
Onlar bütün bunlardan mahrumdur.
Allah ıslah ve hidayet eylesin.
Onlara da iman ve irfanın neşvesini zevkini duyursun.
Dolayısıyla girdim buraya arz ettim.
Muzarebe şirketini kuracaksınız.
Modern manada faizsiz banka dedim.
Bunda mevduat sahipleri ortak oluyor.
Kim kaç parayla iştirak ediyorsa ortak oluyor.
Aynı zamanda çalıştıranlar da üzerinde anlaşabilecekleri şeyle ortak oluyorlar.
Ve ellerindeki küçük küçük para parçacıklarını bir araya getirmek suretiyle yeniden
hortlayan tröstlerin, kartellerin, tekellerin küçük ticari hayatı yuttuğu bir
dönemde
bu küçük parça sermayeleri bir araya getirmek suretiyle onları güçlü ve kuvvetli
kılıyor ve onların karşısında tutunma imkanını veriyor.
İmkanlarınızı bir araya getirecek.
Kirli çıkınlardaki paraları dökeceksiniz.
Zira paranın stok yapılması ve saklanmasını Allah sevmiyor.
Kur'an'ı ile kızdırıp vücudunuza batılacağını tehditini veriyor size.
Ona seyyaliyet verecek ve kullanacaksınız.
Allah'ın arzı geniş onu değerlendirecek çalıştıracaksınız.
Ama behemhal çalıştıracaksınız, atul bırakmayacaksınız.
Bu mevzuda yatırıma bağlamış oldum.
Kur'an bir yönüyle yatırıma teşvik ederken Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem
sünnetiyle şirketler halinde ve ticaret çeşitleri halinde hususiyle arz ettiğim
faizsiz banka şeklinde bize bu mevzuda yol gösteriyor, tıkanıklığı açmış oluyor.
Tıkanma yok. Ne yapalım diyemeyeceksiniz.
Nasıl küfür diyarında kalanlara inna arzi vasiatun.
Benim yerim genişti ne diye orada durdunuz diyecek.
Ticari kanunlarım çok genişti ne diye parayı stok yaptınız diye yakanızdan tutacak
ve sizi tehdit edecektir Allah Celle Celaluhu.
Bunu kullanacaksınız.
Akla bir şey gelebilir.
Bu ticari müesseselere böyle bu türlü müdarebelere çoklar itimat edemez,
emniyet edemez de paralarını evlerinde stok yapabilirler.
Benim arz ettiğim şey Müslümanlığa göredir.
Evvela Müslümanlığa göre stokçuluk memnun.
Saniyen Müslümanlık zekatı farz kılmıştır.
Siz evinizde kırk altınınız olsa bu sene onun bir tanesini vereceksiniz.
Gelecek sene otuz dokuza göre yine vereceksiniz.
Ertesi sene neyse ne kaldıysa yine vereceksiniz.
Yine vereceksiniz efendim on üç ve üç çeyrek altın durumuna düşünceye kadar
vereceksiniz.
Binaenaleyh göreceksiniz ki kullanmadığınız para sizin aleyhinizde işliyor.
Bir taraftan Allah'ın bu işi yatak etmesi.
Bir taraftan da sizi zekat mükellefiyeti altında tutması.
Sizin o parayı orada atıl tutmanıza imkan vermemekte.
Sizi kullanmaya zorlamaktadır.
Öyleyse fert esas zorlandığı istikamette biz ferdin önüne bir alternatif
getiriyoruz.
Dini mübin İslam adına Resul-i Ekrem'in sünneti adına bir alternatif getiriyoruz.
Onu kullanacak.
Bu meselenin memleketimizde tatbik edilmesi dikkatinizi istirham ederim.
Sanayileşmeye döndüğümüz bir dönemde sanayiye teşvik için çok mühimdir.
Kendi kendine dayanmış kendi gücüyle yürümeyen fertler bazı dönemlerde
bağışlayın öyle ifade etme mecburiyetindeyim Zülfiyar var.
Bazı dönemlerde dayı saydıkları muhtedirlere dayanarak çeşitli şirketler
kurduklarından onlardan kredi aldıklarından bir muhalif rüzgar esince har vurup
armağan savurdu her şeyin altı üstüne geldi.
Bir yanlışlığın cezasını ya iflaslarla veya hayatlarını borç ödemeye vermekle
ödediler.
Siz bir arıya gelecek himmetinizi inzimam ettirecek küçük iş adamları
fakat büyük işleri kurmuş olarak faizsiz büyük bankalar tesis etmek üzere çeşitli
ihaleler ve ticari işlere girmek suretiyle isterseniz süpermarketler açın.
İslam'ın ticaret prensiplerine uyarak yürüyeceksiniz ve sanayiye de teşvik
olacaktır.
Ve bunu tabakatı veşer çapında tatbik etme imkanını bulacaksınız.
Hatta bizim dünyamız bu mevzuda lüzum hissettim.
Keşke bu işi yapabilseydim.
Hani uydurma dille bölgesel kalkınma teşkilatı dedikleri şey.
Keşke bunu yapabilseydim.
Maalesef yapamadım.
Yüz güldürücü bir ufkulesi bir fonksiyonu olamadım.
Bu mevzuda zaruretlerin bizi ittiği millet halinde ittiği bir vadiydi.
Değerlendiremedik onu.
Hala değerlendirememe durumu içinde bulunuyoruz.
Bunu kendi dünyamız çapında genişletmek suretiyle
Amerika'nın büyük kartellerine, töğüslerine meydan okuma imkanı vardır Allah'ın
tevfikiyle.
El verir ki beşer silme dahil olsun.
Toplu olarak silme dahil olun ve şeytanın adımlarına tabi olmayın.
Nil Deltası çevresinde, Nil Havzası'nda
5-10 sene evvel
Hatırımda kaldığına göre 53 köy bir araya gelmek suretiyle mutarebe tesis ettiler.
Bu faizsiz bankayı kurdular.
İlk planda da bin sehimle iştirak oldu.
Yani bin mevduat sahibi vardı bunun içinde.
Önümüzdeki 2-3 sene evvelki malumata göre
70-80 bin mevduat sahibine yükseldi.
Ve Nil çevresinde bunlar büyük sanayi yatırımları yaptılar.
Kendilerinden olmayan muktedirlere sayanmadığından ötürü
Onların dağılıp gitmesi, yıkılması ve değişmesi de o ticari hayatın,
havanın
o faizsiz bankanın işlemesini engellemedi Allah'ın tevfik ve inayetiyle.
Bugün onun kaç binlere yükseldiğini bilmemekteyim.
Ama 2-3 sene evvel 70-80 bin mevduat sahibinden bahsediliyordu.
Daha sonra birkaç ay evvel Beytulmal diye bir şey tesis ettiler.
Aynı vazifeyi yapacak, faizsiz işleyecek, kredi verecek
ve fakat bankanın bizzat yaptığı şeylerin dışında yatırımlara,
ticari işlere de girecek, ortaklıklara da girecek.
Mevduat sahibi idareci ve icracı ve bir de müteşebbis.
Ve böylece koordine olmuş olacak.
Mevduat sahibi idare ve idareciye telayet verecek.
Muhammed Ali'nin ifade ettiği gibi diyor ki
Mevduat sahipleri idareci ve icracılara göre sermayedardır.
İdareci ve icraççı da müteşebbise göre sermayedardır.
Binaenaleyh organize edilmiş, koordine edilmiş bir banka gibi işleyecek
fakat içine asla faiz girmeyecektir.
Bütün Eshan sahibi 100 bin insan iştirak etmiş de
herkes 100 bin tane ağızla konuşacak.
200 bin tane gözle eşya vadiselere bakacak.
200 bin tane kulakla dünyada olan dalavereleri seyredecek.
Ve kendi şirketinin imdadına koşacak.
Çünkü kendinin de menfaatı vardır içinde.
Ve süratle ilerleyecek.
Halbuki günümüzdeki faiz müesseselerinde
sadece faizin fazla gelmesi meselesi hesaba alındığından
şekis birin tefecilerini andırır manada.
Faizci sadece faiz hesabı arkasından koştuğundan
orası esas Eshan sahibinin parasını bankaya yatıranı düşünmemektedir.
Ve onun cebine giren de bir şey yoktur.
Siz biliyorsunuz pratik hayatınızı anlatıyorum.
Ne lüzumu var şekis birin tefecisine filan.
Onları çoktan geride bıraktıracak tefeciler oldu.
Ve aynı zamanda günümüzde arızalı işleyen müessedeler
sizi belki yanlış istikamette yatırmada teşvik ederler.
Bilhassa bu noktaya da dikkatinizi istirham edeceğim.
Sizi, piltecilerinizi, plancılarınızı kendileri ayarlarlar.
Yanlış yollara teşvik ederler.
Ta gele-gide oranın kapısını aşındırdınız diye iş yapacaksınız.
Düzeniniz alt üst olacak, müracaat edeceksiniz.
Yanlış bir teşvik, işar ve işaret.
Yine iş yapacaksınız. Yine düzeniniz bozulacak, yine müracaat.
Bütün hayatınız boyunca faiz ödemeden kurtulamayacaksınız.
Hele mümin olarak Allah da ikbalinizi idbara çevirince
katiyen katıbeten belinizi doğrultamayacaksınız.
Hele işçi kesiminde, mıntıkasında işsizlik problemini körüklemesi,
şiddetlendirmesi meselesi,
içtimai hayatımız çapında öyle bir gayle ve badiredir ki
20. asırda bu meselenin üstesinden gelemediğimizden ötürü
milletimiz karşısında devletçe, milletçe iki büklüm bulunuyoruz.
Cenab-ı Hak bükülmüş kadrimize istikamet versin bizi doğrultsun.
Allah başlarımızı akıl ihsan eylesin.
Hakikatleri idraka bizi muvaffak kılsın.
Yolundan ayırmasın.
Muhterem Müslümanlar, daha arz edeceğim şeyler vardı.
Feytülmal dedim. Yani Merkez Bankası'nın fonksiyonunu arz edecektim.
Ve sonra da mali durumumuzu, maliyemizi arz edecektim.
Vakit gelip çattığı için arz etme imkanını bulamadım.
Ben daha seri anlatır bitiririm zannediyordum ama
füzuliyatım az şey konuşmaya zorluyor beni.
Allah taksiratımı affetsin, size kusura bakmayın.
Bugünlükte bu kadarlıkla ittifa edeceğim.
Lillahi Teala'l-Fatiha.
Allahu Ekber Allahu Ekber
Allahu Ekber
La İlahe İll'Allahu Ekber
La İlahe İll'Allahu
Ekber
La İlahe
İll'Allahu
Ekber
La İlahe İll'Allahu
Ekber
Bismillahirrahmanirrahim
Bismillahirrahmanirrahim
Hayy Aras Aleyh
Bismillahirrahmanirrahim
Hayy Aras Aleyh
Bismillahirrahmanirrahim
Hayy Aras Aleyh
Bismillahirrahmanirrahim
Hayy Aras Aleyh
Allahu Ekber
La İlahe
İll'Allahu
Ekber
Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah
Elhamdülillah Elhamdülillah
Elhamdülillah
Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah
Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamdülillah Elhamd
elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah
elhamdülillah elhamdülillah
elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah elhamdülillah
elhamdülillah elhamdülillah
ve kul i'melû feseyerallâhu amelekum ve resûluhu vel mu'minûn
veseturaddûne ilâ âlemil gaybi veşşehâdeh
sadakallâhu'l-azîm
ve bellâna resûluhun nebiyyü'l-hâşimiyyü'l-kerîm
Muhterem Müslümanlar
İnsan arkada bıraktığı asarıyla insandır
Arkadan gelenler bir insanın insanlığına bıraktığı eserleriyle hükmedecekler
Burada varlık gösterenler bulunmuş diyecekler
Veya müteharrik mezarlar buradan gelmiş geçmiş hükmüne varacaklar
Varlık gösteren kimseler geride asar bırakanlar
İnsanlığın ittifakla kabul ettiği şeyleri arkada bırakanlar hayırla iade
edilecekler
Senaya mazhar edilecekler
Cismaniyetleri itibariyle aramızda bulunmasalar bile
Bir mana ve dillerde verdiği zeban olarak daima aramızda yaşayacak ve
anılacaklar
Belki çok iyi bildiğimiz kendimize çok yakın zannettiğimiz kimselerden onları
kendimize daha yakın
Her meclisimizde hazır her sohbetimizde nazır görecek ve bilecek huzurlarıyla mahzuz
olacağız
Nice kimseler gelip gitmişlerdir ki dünyada saltanat ve debdebe adına büyük ihtişama
sahip olmuşlardır
Fakat öyleleri de vardır ki onların saltanat ve debdebesinin aşrım işarına sahip
değildir ama
İnsanlığın sinesinde ve kalbinde mualla bir taht kurmuş kıyamete kadar hayırla iade
edilmişlerdir
Siz peşi peşine tarihçeyi hayatıyla serencamesiyle birkaç firavunu sayamazsınız
Birkaç nemrud için kendinizi zorlasanız destan yazamazsınız
Fakat seyyidine hazreti ademden kainatın fahrına kadar
İnsanlığın medar iftiharı olan nebiler hakkında hiçbir şey bilmeyen bile çok şey
yazabilir
Çok şey söyleyebilir
Çok malumat intikal ettirebilir
Bunlar yaşamış insanlar
Yaşadıkları için daima sinelerimizde kalplerimizde yaşama devam etmektedirler
Eserleriyle hayatında yaşama yoluna girmiş bir kimse için ölüm yoktur
Sadece menzil değiştirme vardır
Tenziyarından cismaniyetten kalbi hayata ruhi hayata yükselme ve irtika
vardır
İşte hazreti muhammed aleyhissalatü vesselamın yeri
İşte seyyidine hazreti ömerin yeri hazreti abu bekirin yeri
Hazreti osman hazreti alinin yeri ve binlerce büyüğün müceddidin müçtehidin yeri
Bunlar tarihimizde öyle silinmez izler bırakmışlardır ki
Ne tarihin haşin tostamaları onları aşındırabilmiş
Ne de nisyan denen şey onun üzerinden de o taşı gibi geçebilmiştir
Onlar hala taravetleriyle içlerimizde dipstiridir
Biz camide mefhari mevcudat efendimizden bahsederken
Onu dile getirirken cemaatimiz çok defa hayalen onu hala kendi mihraplarında
kendilerine namaz kıldırıyor gibi duyar ve hisseder
Gözlerini kapasan, şemaili seniyyesini tahayyül etmeye çalışsan belki
Resul-i Ekrem onun karşısında temessüde eder de dipstiri kendisini de gösterebilir
Bu onların bizim içimize çok derinlemesine, girmelerine bağlıdır
Ve nice büyük ve muhteşem şeyler vardır ki çok sati yaşamış,
iz bırakmamış, bırakmışsa lanete vesile olacak izler bırakmış,
sonra kendisiyle beraber her şey yıkılmış gitmiştir
Hayırla yad eden yoktur, bir ceberut idaredir, bir zulüm ve istibdat idaresidir,
bir ezme ve tahakküm ve bir despotluk idaresidir
Kendileriyle beraber her şey yıkılmış ve arkada zerre kadar iz kalmamıştır
İnsan var olduğunu ve yaşadığını arkada bıraktığı izleriyle ispat
edecektir
Müezzinlerimiz sahibul hayrat diye seslenmeye başlarlardı,
isterse bid'at olsun fakat bu başlayış içinde Fatih Sultan Mehmed'i hayırla yad etme
vardır
Fatih Sultan Camii'ni gördükçe Fatih'i hatırlamamak mümkün mü?
İslam'ın ve İstanbul'un fethedilmesinin remzi olan Ayasofya'yı görüp de o genç
serdarı düşünmemek mümkün mü?
Kanuni Sultan Süleyman'ı görüp de ayağımızın dibinde İngiltere'nin eyalet,
Fransa'nın vilayet, Hindistan'ın bir köy olduğunu düşünmemek mümkün mü?
Ve sonra muhteşem kanuniyi anlamak, büyüklüğü karşısında iki hüküm olmamak mümkün
mü?
Malezya'da uğramak, Ani Kalesi'ne selam çakmak ve sonra Alparslan'ı hatırlamamak
mümkün mü?
Anadolu'yu size kesesinden çıkarıp hediye ediyor gibi hediye eden,
kökleşmenize yol açan, batıya kapılar açan, mücahitlerinizi,
misyonerlerinizi batıya gönderen Alparslan'ı hatırlamamak mümkün mü?
Kılıçarslan'ın kılıcını hatırlamamak mümkün mü?
Zira manevi yapımızda, harsımızda ve kültürümüzde, kurduğumuz
medeniyetimizde öyle derin izler bırakmışlardır ki,
bütün bu camiler silinmedikten sonra, Allah'a işaret eden minareler yıkılmadıktan
sonra, marif yuvalar olarak İsa, Sika'yı inşa ettikleri yerler hak ile yeksan
olmadıktan sonra, onları unutmak mümkün olmayacaktır.
Ecdadına saygılı neslimiz atalarını unutmadım.
Arkada bıraktıkları eserleriyle daim onları hayırla yad etmekten ve her yad edişte
bir fatiha göndermektedir. Her yad edişte ellerini açıp Allah'ım onları da mesud et
demektedir.
Bu insanca yaşamış olmaya mükafattır.
Yaşadığımız yolda yaşayanları hayırla yad ediyor.
Ve fakat giderken geride bir zulüm, bir istibdat çizgisi bırakan,
bir dinsizlik curcunası ve furyası bırakan, kimseler ancak içimize bir burkuntu
halinde alırlarsa bizden lanet alırlar.
Resul-ü Ekrem giderken arkada Muaz ibn-i Cebel'i bıraktım.
Yemeyip de yediren,
giymeyip de giydiren ve bir sineyi öldürdüğü için 24 saat gözyaşlarını ceyhun edip
ağlayan insanı bıraktım.
Resul-ü Ekrem giderken geride Ebu Bekir'i bıraktım.
En küçük bir canlının canına kıymamış, milletin hukukuna tecavüz etmemiş,
aldığı maaştan artıcıklarını da tekrar devlet hazinesine iade etmiş.
İki buçuk üç senelik hayatı içinde gökten inmiş cibril gibi yeryüzünde iş
yapmış, bir cibril gibi görünmüş Ebu Bekir'i bıraktım.
Adaleti ve adaletli idaresi karşısında dostu düşmanı dize getiren,
gandi yaşadığı hayatı ona tevfiken ve tatbiken yaşamakla muvaffakiyete gittiğim
Seyyidina Hazreti Ömer'i bıraktım.
Ağlayan ve bir iniltisinde binlerce ummanın mevcelerini taşıyan Seyyidina
Osman'ı bıraktım.
Ve cihanın en büyük devletine sahip olduğu zaman, bugünkü Amerika Birleşik
Devletleri'nin iki katı devleti hükmettiği zaman, yazın kışlık elbisesi,
kışın da yazlık elbisesi olmayacak kadar haslilik, feragat ve fedakarlık içinde
Hazreti Ali'yi bıraktım.
Sıpteyni şehideyni bıraktı, Seyyidina Hazreti Hasan ve Hazreti Hüseyin'i bıraktım.
Gözü yaşlı Hazreti Ayşe'yi bıraktı, Hazreti Afsa'yı bıraktı,
Hazreti Safiye'yi bıraktım.
Her birisi ayrı bir fazilet abidesi insanları bıraktı gittim.
Hem kendi şahsıyla, hem arkada bıraktığı asariyle beşer kendisini hayırla yad
ediyor.
Ve ma erselnake illa rahmeten lil alemin derken onu hatırlıyor.
Resul-i Ekrem bıraktığı asariyle hayırla yad ediliyor.
Sokakları kana boyayacak semereyi bırakanlar ne ile yad edilecekler?
Birbirini öldüren nesli arkada bırakanlar ne ile yad edilecekler?
Camiye küfreden, dinamit koyan, devlete karşı çıkan, askeri tanımayan,
polise kurşun sıkan, bunları geride bırakan,
memleketleri, İslam alemini bu haracife terk edenler ne ile yad edilecekler?
Yaşamış diyebilir misiniz bu ölü ruhlara?
Bu enkaz yığınının varlığı hakkında bir hüküm verebilir misiniz?
Dense dense bunlara mezari müteharrikler denilebilir.
Dense dense bunlara hortlaklar denebilir.
Dense dense bunlara mezar taşları denebilir.
İnsan asariyle yad edilecek.
Ve kafir geriye bıraktığı melun asariyle lanete mazhar olacaktır.
Biz dilimizi lanete alıştırmadığımız için kimse hakkında bir şey söylemiyoruz.
Fakat sokaklarda eyyamın elinde melabe, neslin acınacak durumuna meleği hala lanet
etmektedir.
Melekler lanet etmektedir.
Nediha hala lanet etmektedir.
Ve bu bozuk zemini hazırlayanlar kemiklerine kadar inim inim inlemektedir.
Mümin sen de ahirete gideceksin.
Bir mezari müteharrik olarak gitmeden çok korku ve titrem.
Arkada iyi bir iz bırakmaya çalış.
Bıraktığınız vesile olsun da seni hayırla yad etsinler.
Sadakayı cariye bırak.
Salih evlat bırak.
Müessese bırak içinde din terdat edilsin.
Vatan yapısının altına sağlam kaideler bırak.
Vatan ve vatandaki huzuru ilan edecek anarşist bir mezhe meydan bırakmam.
Lanetle yad edilirsin.
Hayırla yad edilmeyi düşünüyorsan yaşayacaksın.
Yaşayacak ve iz bırakacaksın.
Umranların banisi olacaksın.
Kur'an'ı gönüllere hakim kılacaksın.
Sağ arkandan demesinler.
Ne kendi eyledi rahat ne halka verdi huzur.
Yıkıldı gitti cehandan biniyle beraber yıkılsın gitsinler.
Dayansın ehli kupur.
Cehenneme de mahluk lazım.
Zaman ve hadiseler göstermiştir ki
cennet ucuz olmadığı gibi cehennemde lüzumsuz değildir.
O sekene beklediği gibi cehennem veli de kendine göre sekene beklemektedir.
Ama sen birinci menzilin yolcusu olmaya çalış.
Resul-i Ekrem seni intizar etmekten, onun semeratı seni intizar etmekten
sen geride bırakacağın eserlerinle o mükemmel kafileye iltihak edecek
saadet saraylarına gireceksin.
Allah bu uzun ve çetrefilli yolda senin yardımcın ve muinin olsun.
Allah belini doğrulsun.
Hayatında sana istikamet versin.
Allah sana teklif ettiği yüklediği bütün mükellefiyetleri
ikame etme fırsatıyla imkanıyla seni serpiraz eylesin.
Elâ en ehsenel kelam ve eblâ el-nizâm.
Kelâmullahil-melikil-azîzil-allâm.
Allah-u Tebâreke ve Teâle-fil-kelâm dediği gibi.
Kur'an-ı Kerim okunursa, onu dinleyin ve ansıtın.
Bize rahmet eylesin.
Eûzu billâhi mineş-şeytânirracîm.
Bismillahirrahmanirrahîm.
Bizler aramızda yüklenenler, yollarımızı onlara hediye ederiz.
Ve Allah, müminlerle birlikte olur.
Allah-u Tebâreke.
Elhamdülillâh, elhamdülillâhi hamden kâmelîne kemâ emâr.
Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resûlühün
nebiyyü'l-mutabar.
Eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resûlühün nebiyyü'l-mutabar.
Eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resûlühün
nebiyyü'l-mutabar.
Eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resûlühün nebiyyü'l-mutabar.
Allahu Ekber Allahu
Ekber
Allahu Ekber
Elhamdülillahi Rabbil Alemin
Elrahmanirrahim
Mâ li siyâmin fîl
Lillâhi'l-Fâtiha
Allahu Ekber
Elhamdülillahi Rabbil Alemin
Elhamdülillahi Rabbil Alemin
Elhamdülillahi Rabbil
Alemin
Elhamdülillahi Rabbil Alemin
This lesson has no notes yet.
- 1.Economic Reflections -1- | Our Economic and Social Life | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)İktisadi Mülahazalar -1- | İktisadi ve İçtimai Hayatımız | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)1 h 31 min
- 2.Economic Reflections -2- | The Religion of Moderation: Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)İktisadi Mülahazalar -2- | İtidal Dini: İslam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)1 h 30 min
- 3.Economic Reflections -3- | Lofty Meanings That Weave Our Essence | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)İktisadi Mülahazalar -3- | Mahiyetimizi Nesceden Yüce Mânâlar | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)1 h 38 min
- 4.Economic Reflections -4- | Freedom of Conscience and True Equality in Islam | M. F. Gülen | (1979/03/16)İktisadi Mülahazalar -4- | İslam’da Vicdan Hürriyeti ve Gerçek Eşitlik | M. F. Gülen (1979/03/16)1 h 29 min
- 5.Economic Reflections -5- | The Three Pillars of Society: Freedom of Conscience, Equality, and Mutual Assistance | (1979/03/23)İktisadi Mülahazalar -5- | Toplumun Üç Rüknü: Vicdan Hürriyeti, Eşitlik ve Yardımlaşma |(1979/03/23)1 h 34 min
- 6.Economic Reflections -6- | Matters Our Religion Commands Us to Protect (the Five Essential Values) | (1979/03/30)İktisadi Mülahazalar -6- | Dinimizin Korunmasını Emrettiği Hususlar (Makâsıd-ı Hamse) | (1979/03/30)1 h 36 min
- 7.Economic Reflections -7- | The Relationship Between Rulers and the People in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)İktisadi Mülahazalar -7- | İslâm’da İdareci ve Halk Münasebeti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)1 h 42 min
- 8.Economic Reflections -8- | The Fundamental Dynamics of Our Social Structure | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)İktisadi Mülahazalar -8- | İçtimai Yapımızın Temel Dinamikleri | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)1 h 34 min
- 9.Economic Reflections -9- | Financial Structure and Wealth Policy in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)İktisadi Mülahazalar -9- | İslam’da Mali Yapı ve Mal Siyaseti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)1 h 29 min
- 10.Economic Reflections -10- | Ways of Acquiring Property in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)İktisadi Mülahazalar -10- | İslam’da Mal Edinme Yolları | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)1 h 36 min
- 11.Economic Reflections -11- | Ways of Acquiring Wealth | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)İktisadi Mülahazalar -11- | Servet Kazanma Yolları | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)1 h 36 min
- 12.Economic Reflections -12- | Our Economic Principles | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)İktisadi Mülahazalar -12- | İktisadi Prensiplerimiz | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)1 h 28 min
- 13.Economic Reflections -13- | Economic Systems and Their Analysis | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)İktisadi Mülahazalar -13- | İktisadi Sistemler ve Tahlilleri | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)1 h 13 min
- 14.Economic Reflections -14- | The Foundations of Economic Life | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/25)İktisadi Mülahazalar -14- | İktisadi Hayatın Temelleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi |(1979/05/25)1 h 44 min
- 15.Economic Reflections -15- | The Fundamental Principles of Our Economic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)İktisadi Mülahazalar -15- | İktisadi Hayatımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)1 h 30 min
- 16.Economic Reflections -16- | The Fundamental Principles of Our Understanding of Economics | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)İktisadi Mülahazalar -16- | Ekonomi Anlayışımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)1 h 20 min
- 17.Economic Reflections -17- | Islam’s View of Private Property | M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)İktisadi Mülahazalar -17- | İslam’ın Özel Mülkiyete Bakışı| M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)1 h 24 min
- 18.Economic Reflections -18- | Land Law in Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)İktisadi Mülahazalar -18- | İslam’da Toprak Hukuku | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)1 h 31 min
- 19.Economic Reflections -19- | The Place of Labor and Capital in Socioeconomic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/07/20)İktisadi Mülahazalar -19- | Sosyo-ekonomide Emek ve Sermayenin Yeri | M.Fethullah Gülen|(1979/07/20)1 h 36 min
- 20.Economic Reflections -20- | Wage Theories and Wages in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)İktisadi Mülahazalar -20- | Ücret Teorileri ve İslâm’da Ücret | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)1 h 27 min
- 21.Economic Reflections -21- | Honesty in Trade | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)İktisadi Mülahazalar -21- | Ticarette Dürüstlük | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)1 h 23 min
- 22.Economic Reflections -22- | Monopoly, Speculation, and Dumping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)İktisadi Mülahazalar -22- | Tekelcilik, Spekülasyon ve Damping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)1 h 27 min
- 23.Economic Reflections -23- | Narh (Price-Setting) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)İktisadi Mülahazalar -23- | Narh (Fiyat Belirleme) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)1 h 25 min
- 24.Economic Reflections -24- | The Religious Ruling on Interest and Interest-Free Banking (Mudaraba) | (1979/09/07)İktisadi Mülahazalar -24- | Dinde Faizin Hükmü ve Faizsiz Bankacılık (Mudârebe) | (1979/09/07)1 h 25 min
- 25.Economic Reflections -25- | Bayt al-Mal and Its Types | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)İktisadi Mülahazalar -25- | Beytülmal ve Çeşitleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)1 h 26 min
- 26.Economic Reflections -26- | General Summary | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)İktisadi Mülahazalar -26- | Genel Özet | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)1 h 22 min