Economic Reflections -23- | Narh (Price-Setting) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)

Euzubillahimineşşeytanirracim.

Bismillahirrahmanirrahim.

Elhamdülillahi Rabbil Alemin.

Ve salatu ve selamu ala Seyyidina ve Senedina ve Şeyh-i İbn-i İbn ve Mevlana

Muhammedin Sallallahu aleyhi ve sellem.

Ve ala İkvân-ı Hünnel-i Hilvel-i Huseyin.

Ve ala ailemin ve evladının ve evladının ve sahibinin ve zahirden.

Sübhaneke la emme lena illa ma emre sena.

İnneke ente el-alimil hakîm.

Sübhaneke la tevme lena illa ma sefem sena.

İnneke ente el-cerradül kerîm.

Rabb-i şerhli sadri ve yessirli emri.

Rahm-i muğleten li nisâni fahri fahri.

Ve ufezzu emri ila Allah.

İnne Allahe rasûlillâhi ve alâ.

Allahümme salli ve sellim ve barik.

Ala Seyyidina Muhammedin Seyyidina Muhammedin Seyyidina Muhammedin.

Azze ve kemâle İlahe ve kemâle İlahe ve kemâle.

Bismillahirrahmanirrahim.

İnne allâhi ve alâ Rabbuna z-zâriyye.

Rabbuna z-zâriyye.

Ve bellâ nâ rasûluhum min nebiyyine ve nebiyyine ve nebiyyine.

Lâ İlâhe l-Âlemîn zâhid ve bâtın ve zîmîn.

Cenab-ı Allah, Kur'an-ı Kerim'i mübarekler.

Nefsim ve şeytanın şerrinden bizleri masum ve mahfûz eyler.

Hünnet-i din ve din-i İslam'a kıyamete kadar hâdim eyler.

Hünnet-i cennet ve cemâru maşûret eyler.

Amin ve hürmeti Seyyidil Mülselin.

Velhamdülillahi Rabbil Alemin.

Muhterem Müslümanlar.

Ramazani Şerif'te mevzulara, bir itisal içinde devam eden mevzulara

devam ettik.

Yalnız son bir iki hafta içinde bazı arızalarla veya

harici sahiplerle ara verme ve mevzu değiştirme gibi

bir şey oldu.

Sağlam içtimaimize dayalı iktisadi hayatımızdan bahisler aktarıyordum.

En son olarak da bir iki hususu intikal ettirdim.

Dönük hulası olarak onları arz etmeyi yeniden düşünüyorum.

İmkan elverirse Rabbimin inayet ve yardımıyla bakıya kalan hususları

da önümüzdeki günlerde arz etmeyi düşünüyorum.

Arz ettiğimiz, edeceğimiz bütün meselelerde kendisini ve bize

tarif buyurduğu yolu millete tanıtma imkanıyla bizi serfiraz eylesin,

şerefyap eylesin.

Sizi onu tanımakla aziz eylesin.

Muhterem Müslümanlar, size takdim ettiğim mevzuların, mevzular zincirinin

iki yönde arızası var.

Arızanın bir yönü nakile aittir.

Liyakatıyla mütenasip olmayan bir mevzu size getirdiği için arızalı olacaktır.

Bir diğer yönü de sağlam bir gönül yapısına, sağlam bir iç yapısına vabeste

meselelerin mevsiminden evvel size intikal ettirilmesi,

meseleyi o türlü görenlere bir cevap olsun diye getirildiği için sizin içinizde bir

kısım istifamlar bırakıp öyle geçecektir.

Bunun içindir ki bu mevzuda meydana gelen gediği kapamak için yer yer yine temel

meselemize döndük, dedik ki bunu Allah'a iman kapatır,

bunu vicdan duruluğu kapatır, bunu ruh ulviyeti kapatır,

bunu imana dayalı fazilet kapatır, bunu sağlam bir içtimai yapı kapatır,

bunu Allah'la münasebetin kuvveti kapatır.

Ve şu ana kadar getirebildiğimiz mevzulara yer yer döndük ve müracaat ettik.

Bunlarla anlıyoruz ki bir insanın eğer ferdi, eğer ailevi,

eğer içtimai hayatı,

Allah'a iman ve ahiretteki hesaba bağlı olarak geçmesi içinde,

istikamet içinde olabileceği gibi

baştan başa bir iktisadi hayatta ancak Allah'a iman ve ahireti

düşünme, tezekkür havası içinde şayet ele alınırsa

verimli, semeredar ve yenilerin ifadesiyle avantajlı olacaktır.

Yoksa ben mutlatıl gediği kapamaya çalışsam bile arızalı bir cemiyet içinde

günümüzde emsaline pek çok şahit olduğumuz gibi,

pek çok şahit olduğumuz gibi bağlayıcı her kanun karşısında yine kanunu vaz

edenler tarafından onun hilesi,

af buyurun dalaveresi, sui istimali de beraber getirildikten sonra hiçbir kanun

içtimai de tatbika mahal bulamayacaktır,

tatbik edilemeyecektir.

Yer yer bu hususa bilhassa dikkatinizi istirham ettim.

İman mevzuu daima baş mevzu olarak mualla mevkiini muhafaza etmektedir.

İmansız devamlı bir fazilete inanmıyoruz.

İmansız devamlı bir insanlığa, insançıl bir sevgiye, mürüvvete inanmıyoruz.

İmana dayalı olmayan insanlık düşüncesine inanmıyoruz.

Ancak her şey Allah'a imana dayalı, ahirette verilecek hesaba ve ona bağlı

mesuliyete dayalı yürütülürse,

faziletin kendi kendine meydana geleceğine,

insanlığın kendi kıymetine göre ele alınacağına,

gerektiği yerde mürüvvetle ve meveddetle muamele göreceğine inanıyoruz.

Binaenaleyh meselelerimizin kaidesi veya bu büyük abidenin kaidesi,

tamamen imanın erkanıdır.

Bunu bir kere daha bu mevzuda tekrar etmiş olayım.

Sure-i Bakara'da, daha doğrusu Bakara Sure-i Celilesinin sonundan.

Allah Resulü sayıyındaki hadisi şerifiyle okuduğunuz zaman size akşam yeter buyurdu.

Şu mübarek iki ayetin birincisinde her akşam,

ahdu peymanını bir bakıma yenilemekle mükellef olan mümin,

bu meselenin nasıl hayatında bir ehemmiyet arz ettiğinim,

nasıl hayati bir ehemmiyet arz ettiğinim,

nasıl hassas ve nazik bir mevzu olduğunu her akşam terdat etmekle göstermiş oluyor.

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem bu hususa dikkat çekmekle meselenin

ehemmiyetini göstermiş oluyor.

Cenab-ı Hak idrakına muvaffak eylesin bizleri.

En son mevzu olarak size getirdiğim mevize,

Cenab-ı Hakk'ın inayetine istinad ederek mefhumunu arz edeyim.

İktisadi hayatta sağlam bir ticaret, bir ticaret seyri,

bir ticaret düzeni çok mühimdir.

Ticari hayatın sarsılması topyekun iktisadi hayat üzerinde tesir icra eder ve her

şey allak bullak olur.

Israrla bunun üzerinde en son tekelcilik üzerinde,

spekülasyon üzerinde, spekülatif faaliyetler üzerinde,

itikar üzerinde,

ticari hayatta gerekli olan nizam ve intizamı alt üst edebilecek gayri ahlaki şeyler

üzerinde ısrarla durdurulur.

Ve bir içtimai yapıdan bunları silip süpürüp atamadıktan sonra

mevzu kanunlarla insanlara getireceğiniz fazilet ariye fazilet olacaktır.

Herkes muhakkak kendisini faziletli görmeye çalışsa da devamlı faziletli

göremeyecektir.

Sırtındaki cübbesi gibi çıkarıp attığı zaman faziletten ari bir insan olacaktır.

O bakımdan dış hayatımızdaki müessirleri ve faktörleri bir kanaat,

bir yakın, bir iz'an halinden içe sokma mecburiyetindeyiz.

Yani faziletlerimizi ariye olmadan kurtarma mecburiyetindeyiz.

İçten neb'an eden ve dışa sızan, her damlası ayrı fazilet ifade eden,

lazım ve lazımı gayri müfarik bir fazilet kazanma mecburiyetindeyiz.

Ta ticari hayatımız denge ve düzen içinde olsun.

Bütün spekülatif faaliyetlerin arkasından, ihtikarların arkasından,

rüşvetlerin arkasından, tefeciliğin arkasından, kara borsacılığın arkasından Allah'a

inanmama vardır.

Ahirette arpanın yedide birinden dahi hesap verme düşüncesine inanmama vardır.

Bir mümin bu türlü, bağışlayın ahlaksızlıkları iltikap etmeden tir tir titrer.

Ve bunların her bir yerlerini küfre götürücü faktörler sayar.

Bu istikamette işleyeceği her günah, evvela kendisini sonra kendi cemiyetini,

baş aşağı küfür kayyasına götüreceğinden korkar, tir tir titrer.

Zaten imanın zevkini tatmış olma alametlerinden bir tanesi de budur.

Küfre giriyor gibi veya yılanın çıyanın ağzına ateşe giriyor gibi

küfre girmeden korkuma endişe etme düşüncesi.

İmanı tadmış olmanın alametidir.

Mefhumun muhalifini getirelim.

Bir insan küfrün ve talaletin kayyasına gitmeden endişe etmiyorsam,

yılanın çıyanın ağzına düştüğünden endişe ettiği kadar endişe etmiyorsam,

ateşe girmeden endişe ettiği kadar küfre girmeden endişe duymuyorsa,

imanın tadını tatmamış demektir.

Mefhumun muhalifi budur.

Resul-i Ekrem aleyhissalatu vesselamın marifetullah,

daha doğrusu imanü billah, marifetullah, muhabbetullah merdivenleriyle insanları

yükseltip,

zevki ruhani dediğimiz arş-ı kemalatı insaniyete bizi çıkardıktan sonra,

vicdanınızda daha dünyadayken cennet zevklerini tadmanın yolu bu.

Bunu bize tattırdıktan sonra, iç alemimizde cennet çiçeklerini neşvü

nemalandırdıktan sonra,

yeniden küfre dönmeyi ateşe dönme şeklinde ele alıyor.

Yılanın çıyanın ağzına girmek kadar mümin keri göreceğini ifade buyuruyor.

İmanın tadını tatmış iseniz,

mefhumun muhalifi,

şayet siz yeniden küfre girmeden endişeniz yoksa,

çok rahatlıkla günah işleyebiliyorsanız,

hataları irtikap ederken içinizde fırkıntı olmuyorsa,

ticari hayatınız bozuksa,

ticari ahlaksızlıklar doluysa ve işleniyorsa o hayat içinde,

siz küfre girmeden endişe etmiyorsunuz.

Netice imanın tadını tadamamışsınız, inanmışsınız.

Size kafir denmez, ehl-i talalet denmez, sizi tenzih ediyorum.

Misal olarak siz siz dedin de ondan, sizi tenzih ediyorum.

Ben camiye gelen bir müminin, başını yere koyan bir müminin ne spekülasyon

yapacağına, ne rüşvet alacağına, ne de faizle muamele yapacağına inanamam.

Deseler bile diyeceğim ki muhakkak çıldırmıştır da öyle yapmıştır.

Günde beş defa camiye gelen,

kırk defa veya seksen defa Rabbi Celle ve Ala hazretlerinin huzur-u mehabet ve

mekafetinde kemal-ihtiramla eyleyen,

ayağını koyduğu yere yüzünü süren,

teyzede alnını yıpratan, aşındıran, toza topraka boyayan bir insanın,

bütün bunları hebaen mensur ediyor gibiyim.

Dış hayatını bozması akıllıca yapılacak bir şey olmadığı için,

muhakkak bir mümin böyle bir şey yapsa bile buna çılgınlık ve cinnet diyeceğim.

Onun için siz sözümü misal olarak alın.

Siz dedin misal olarak, ben deseydim daha iyi olurdu.

Çünkü misal mümessel arasında en azından bir muvaffakat olurdu.

Cenab-ı Hak zahir ve batınımıza istikamet bahşeylesin.

Resul-i Ekrem aleyhissalatu vesselamın mübarek sözünü bir ahdü feymanı yenileme

saadetinde tekrar edelim.

Allah'ım içimizi dışımızdan daha hayırlı eyle,

dışımızı da ıslah eyle.

Muhterem Müslümanlar, kaide üzerinde döndüm durdum.

Sağlam bir ticari hayat, sıhhatle yürüyebilmesi sağlam kaidelere dayandığı zaman

mümkün olabilecektir.

Her şeyi, İslam'a ait her şeyi, şuurluca yaşayan bir insanın aksaklıkları,

sürçmeleri olsa bile devamlı olmayacaktır.

Seyyidine Hz. Adem gibi bir zellevak olsa bile belini doğrultacak.

Rabbana zalemna enfusena ve illen tegfirlena ve terhamna lenekunenne minel hatirin

diyecektir.

Seyyidine Hz. Musa gibi Rabbi inni zalemtu nefsi fağfirli diyecektir.

Nefsime zulmettim.

Küçük zelleler, elde olmayan hatalar, gayri iradi bir kısım sürçmeler karşısında

dahi tir tir titriyecek ve Rabbisine iltica edecektir.

Demek istiyorum ki hakka vasıl olmuş, imanı içine oturtmuş bir insanın

sürekli hata yapması vaiz mevzu değildir.

O, Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in ifadesiyle ekin gibidir.

Yatar kalkar, yatar kalkar.

Kafirin hali çınar ağacına veya çam ağacına benzetilir.

Bir kere düştü mü bir daha kalkmaz.

Allah o akibetten bizi masum ve mahfuz buyursun.

Onun için mümin bir hatayı sevir verecek, günah işledim diyen dişe edecek,

Rabbisine iltica edecektir.

Kafirse işlediği her bir günahla veya Allah muhafaza buyursun Cenab-ı Hakk'ın yıkmak

istediği kimse her bir günahla adım adım küfre doğru gidecekmiş.

Müminin hayatında ihtikara yer vermiyoruz inşallah olmasın.

Müminin hayatında ticari ahlaksızlıklara yer vermek istemiyoruz inşallah öyle olsun.

Ve mümin ticaretinde tekelciliğe de gitmesin, ariz ve amük üzerinde durup

hadislerin ışığı altında arz etmeye çalıştım.

O bir zulümdür, gaddarlıktır.

Ve bunun en mühimi de en son mevzuda ve mevzuda da arz ettim.

Damdiklere kadar işi götürme, başka yerlerde serbest ticareti ve serbest rakabeti

önleme, öldürme

ve bundan daha kötüsü de fiyatların düşmemesi için fazla istihsan

mallarını denizlere dökme, heder etme,

dünyanın bir yerinde bir portakal, bir narinje, bin kurşun atıldığı halde başka bir

yerde tonlarca tonun denizlere dökülmesi gibi

gayri ahlaki, gayri insani, insanlar arasında kendisine yer

veremeyeceğimiz şekilde gayri insani bir davranıştan ibarettir.

Bunları da kısaca arz etmeye çalıştım.

Ve imkan elverirse önümüzdeki derste fiyata intikal edeceğim demiştim.

Burada mevzudan mevzua intikal ederken yine meselelerimizin temeline intikal ederek

işi bağlamak istiyorum.

Bizim cemaatimizde bu türlü şeylerin asla yeri olmamıştır ve bundan sonra da

olmayacaktır inşallah.

Bizim cemaatimiz yeryüzünde sistemlerin üstesinden gelemediği meseleleri

peynir, ekmek yeme rahatlığı içinde halledecektir.

Bizim cemaat doğruyu kendi aleyhinde dahi olsa yaşayan bir cemaattir.

Hazreti Muhammed'in cemaati sallallahu aleyhi ve sellem,

zuhur ettiği günden bugüne 13-14 asırlık nezih ve nazif hayatında

fazileti kendisine şiar edilmiş, faziletsizlikten yılandan çıyandan kaçar gibi

kaçmıştır.

Ara sıra suçmuş, başkalarının ifade ve tesvilatına kapılmış fakat bu devam

etmemiştir.

Onun içindir ki 18. asırdan sonra alem-i İslam ifade edilmiştir.

Batıda sanayi inkılabını müteakip meydana gelen parlak ve cazibedar durum.

Bizim zavallı entelijansiyamızın gözünü bulandırmış, batı hayranı kılmıştır.

Fakat bu ani ve defi olan, arızı şey, semamızın bütün aydınlığına rağmen siyah bir

bulut gibi ufkumuzu kapamış ama

fakat 20. asrın dağ başlarında yeniden sökün edip gitmeye başlamıştır.

O kasvetli bulutlar yarım asırdan beri yer yer çözülmeye başladı,

bunu elli defa size intikal ettirdim.

Çeyrek asırdan bu yana ise tamamen silinir hale geldi Allah'ın tevfik ve inayetiyle.

O bulutlara dem tutanlar, destan yazanlar, sadece çığırtkanlıklarıyla kemmi ve keyfi

çok derin bulutlar içinde görünmeye çalıştılar bile

ciddi hiçbir tekevünleri yoktur, bir oluş bir diriliş kaydetmemektedirler.

Belki tefessü etmiş bir bünyedeki mikropların cevvelan,

cereyan ve deveranı gibiyim.

Başkalarının midesini bulandırmadan ibaret bir manzara ve bir hava mevcuttur.

Ama bizim asıl cemaatimize gelince iliklerine kadar vatanına bağlı.

Den ve damarına işlemiş şekilde milletine bağlı,

mazisiyle sıkı alakası olan ve fakat hiçbir zaman Allah'la münasebeti kopmayan

Hz. Muhammed'den hiçbir zaman ayrılmayan sallallahu aleyhi ve sellem 20.

asır daha başlarken lebaleb camileri doldurması ile 21.

asra inşaallahü teala bu mukaddes emaneti yeryüzünde çok değişik olarak gelecek

nesillere

emanet edecektir. Ümit ediyoruz.

Bizde olmayacaktır. Bu insanımız faziletli, derin bir iç yapısına sahip,

füşşar duyguya sahip ve arpanın yedide birinden hesap vereceği endişesini

taşımaktadır. Tekrar edeyim.

Devri Risalet Benahide Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem Muaz İbni Cebeli

Yemen'e gönderiyor.

Kaç yaşındaydı Muaz'ı sormayın.

Bilmiyorum Yemen'e gönderildiği zamanki yaşını.

Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem onu Hicret'in 6.

7. senelerinde Yemen'e gönderiyordu.

Vefatından 4-5 sene evvel Yemen'e gönderiliyordu.

Muaz İbni Cebel Seyyidine Hz. Ömer devrinde vefat etti.

Ve vefat ederken 33 yaşlarındaydı.

32-33 yaşındaydı.

Efendimiz devrinde kaç yaşında olduğunu bilmemekle beraber öyle tahmin ediyorum ki

20-25 yaşında bir delikanlıydı, çişeği burnunda.

6-7 sene evvel akabede genç bir delikanlı daha yüzünde tüy yok.

İkinci akabede ok gibi yerinden fırlamış, Efendimiz'in elini sıkmış,

Efendimiz'e biat etmiştim.

Nadide bir dimağı vardı, bir ikinci Ömer sayılabilirdi.

Zira sinesinden hançeri yediği zaman Hz.

Ömer hayalleri içinde, düşünceleri içinde, tahayyülleri içinde Muaz İbni Cebel

hayatta olsaydı buyuracaktır.

Halifeden daha evvel anvasta vefadan vefat etmişlerdi.

Büyük bir mürşittim.

İçinde dolaştığı yaşlı cemaat ona kıyam ederlerdi.

Sahabinin pek çok yaşlıları dahi ona serpulü ederlerdi.

Devri Risalet Benaide muallim ve mürşid olarak,

bir maliye memur olarak aynı zamanda Yemen'e gönderiliyor.

Soruyor Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem.

Evvela onun hakkında takdirkar sözleri vardır.

Ümmetimin helal ve haramı en iyi bileni benim Muaz İbni Cebel'dir.

İşte bu helal ve haramı en iyi bileni Yemen'e gönderiyor.

Ne ile hükmedeceksin?

Allah'ın kitabıyla hükmedeceğim Yemen'den.

Resulullah'ın sünnetine müracaat edecek onunla amel edeceğim.

Resulullah'ın sünnetinde de bulamazsam kitap ve sünnete uyacak şekilde onlara

tevfikan kendi görüşüme göre iştihad edeceğim.

Allah Resulü yarı kıbleye doğru bir kaviz çizdi teveccüh etti.

Elhamdülillahillezi veffeka resule rasulillah sallallahu aleyhi ve sellem lima yurdi

rasulallah sallallahu aleyhi ve sellem.

Allah'a hamd ederim ki peygamberinin elçisini peygamberi hoşnut edecek şeye hidayet

etti buyurdu.

Allah Resulü'nün arzusu, düşüncesi de bu istikamette idi.

Allah'ı hoşnut edecek düşünce de bu istikamette idi.

Muaz Yemen'e gittim.

Cömertliği onun anlatılmayacak kadardır, büyüktür.

Bugün eline bin verildiği zaman yarın da bin gelir diye o gün iki bin sarf edecek

kadar cömerttir.

Nasıl olsa bugün bin geldi yarın da bin gelir ben bugünden iki bin sarf edeyim.

O kadar cömerttir.

Onun için çok borçluydum.

Yemen'e giderken arkadaşlarından dediler ki vazifenin dışında bir iş tut da beş on

kuruş kazan oradan.

Borçlarını ödersin.

Borç müdayakası altında iki büklümdü Yemen'e gittiği zaman.

Arkadaşlarım buraya yine uyarak, imtizal ederek orada üç beş kuruş kazanma yolunu da

buldum.

Borçlarının bir kısmını da ödedim.

Ve dağıtmak üzere elinde o küçük sermayecikle beraber Medine-i Münevvere'ye geldi.

Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem çoktan gurup etmiştir.

Muaz Yemen'den dönerken kendisini gönderen Resulullah'ı bulamıyordu.

Resulullah'ın Resulü, Resulullah'ı göremiyordu.

Geldiğinde Seyyidina Hazreti Ömer elinde bir kısım mamelekle geldiğini gördü.

Muaz'a yakıştıramadı bunu.

Muaz derin bir insandı.

O göklerin insanıydı.

Dünya mamelekiyle Medine'ye gelmesi Ömer'in içinde bir kuşku hasıl etti.

Halifeye müracaat etti, elinden bütün mamelekini alman lazım.

O bir maliye memuru olarak Yemen'e gönderildi.

Ne bilelim biz orada milletin verdiği şeylerden ticaret yapıp kazanmadığını.

Ne bilelim Muaz bir kısım spekülasyonlara gitmediğini.

Ben biliyorum ki katiyen Ömer'in Muaz'dan şüphesi yoktu.

Yoktu ama halkın ağzını kapatmak gerekti.

Ömer Muaz'ın aleyhinde söz söylenmesini istemiyordu.

Manzarayı da söz söylemeye müsaittim.

Hazreti Ebu Bekir dedi ki ben Allah Resulü'nün elçisinin elinden malını alamam.

Hele bu Muaz olursa katiyen ve katip etmem.

Ömer fısrar ediyordu.

Gitti kapısına kadar Muaz'ın.

Sen Yemen'e giderken elinde bir şeyin yoktu.

Dönerken mamelekle döndün.

Bana kalırsa sen onu Beytülmale vermekle mükellefsin.

Vallahi ya Ömer ben kendimi zorladım kazandım.

Vallahi ben öyle derim.

Fazla aradan müddet geçmemiştim.

O gün Muaz kendi evinde yattı, Ömer de kendi evinde yattı.

Sabahın erken saatlerinde Ömer'in kapısı vuruluyordu.

Dışarıya çıkınca 27-28 yaşlarında Muaz İbni Cebel.

Göz yaşlarını tutamayacak şekilde kapının önünde duruyordu.

Ey Allah'ın peygamberinin ikinci halifesi.

Gece rüyamda gördüm.

Beni bir derya için attılar.

Köpükler üzerinden aşıp aşıp geliyor ve ben boğulacak gibiydim.

Dalgalarla pençeleşiyordum.

Sonra sahilde sen belini verdin.

Elimden tuttun beni çıkardın.

Anladım ki Yemen'den getirdiğim her şeyi benim Beytülmal'e vermem gerekmiş.

Ben onların bütününü Beytülmal'e veriyorum.

Bu bizim insanımız.

Halifesiyle, halifenin yardımcısıyla, mal memuruyla bizim insanımız.

Bir cemaat halinde ideal bir topluluk teşkil eden bizim insanımız.

Bizim insanımıza gayri meşru yollarla kazanmak, itikarlar şöyle dursun.

Alın teriyle kazandığı içine dahi sızabilecek küçük bir şüphem.

Bütünün Allah yolunda infaka zorluyor onu, bizim insanımız.

Onun için çok rahatlıkla dedim ki bizde spekülasyon olmaz.

Bizde itikar olmaz.

Ben bana ait olmayan bir arpayı ağzıma koyduğum zaman gide bir sürü ağzımı

fırçalarım suyu değdi diye dilime.

Mağazdan rahatsız olacak devlet düşünebilir misiniz?

Mağazdan rahatsız olabilecek emniyet kuvveti düşünebilir misiniz?

O tip bir insandan rahatsız olan sadece şeytanı rejim vardır.

Müminin müminliğinden ve faziletinden tedirgin olan sadece şeytan vardır.

Eğer insanlar arasında da o kabil insanlar varsa muhakkak şeytan hakimiyetine

kendisini kaptırmış demektir.

Bizim insanımız faziletlidir.

Geleceğin nefsi sahabi faziletiyle arzı didar ettiği zaman pratiğini göreceksiniz.

Ve bu hususu da birkaç defa huzurunuza getirdim size intikal ettirmeye çalıştım.

Geleceğin nefsi sahabi anlama mevzuunda bize fikir verici tablolarla gelecektir

Allah'ın tevfik ve inayetiyle.

Şimdiden kendini göstermeye başlamış kendine ait olmayan bir tarla içinden geçince

ayağıma falanın tarlasının toprağı bulaştı diye iki kilometre yolu kat edip yeniden

toprağı döküp geriye dönenler vardır.

Bir karınca üzerinde iki kilometre beriye geldiği için tutup götürüp yerine koyanlar

vardır.

Hele bunlar üniversite camiası ve çatısı altında gelişiyorsa

cemaatimiz ve toplumumuz bir sahabi anlayışı içine girdiğinin kat'i şüphe ve

tereddüt götürmez emaresi ve delilidir.

Onun için mesut, bahtiyar ve ümitliyiz.

Geleceğe ümitle bakıyoruz.

Küfür ve küfranın bozgunu hezimete uğraması karşısında

Allah'a inanan faziletle yaşayan insanların yeryüzünde bir fazilet

hükümranlığı kuracağı hususunda içimiz ümitle dolup taşmaktadır.

Cenab-ı Hak bizi inkisarı hayale ve ümitsizliğe uğratmasın.

Fiyat mevzuuna geçerken bizim fiyat meselesi de yine buna bağlıdır.

Fiyat dediğimiz şey iktisadi hayatta, ticari hayatta.

Emtia mübadelesinde çok geçerli olan bir husus.

Arz ve talebin oluşturduğu bir husus.

Müstahsilin veya aracının malı arz etmesi, müstehlikin veya başkasının

meseleyi istilak etmesi, yeni tüketim diyorlar.

Tüketmesi muazenesinden meydana gelen veya bunun için gerekli olan şey.

Tabiri digerle.

Normal bir alışverişte, arz talepte fiyat doğrudan doğruya arz ve talep tarafından

ayarlanır.

Biz bir fiyat ayarlamasına, bir bu arada narh mevzuuna,

tesir mevzuuna gittiğimiz zaman yine şu vicdan duruluğumuzda,

ruh selametimizde,

iç alemimizdeki istikametle gideriz.

Başkaları için fiyatta aldatmalar falan olabilir arz edeceğim.

Fiyat dalgalanmalarındaki hakiki yükselmeleri, suni yükselmeleri,

tekelcini yükseltmesini arz edeceğim.

Fakat bizim cemaatimizde bu türlü şeyler asla bahis mevzu değildir.

İktisakçıların muzdar kalıp, her çıkan kanuna muzdan bağlayıcı yeni bir kanun

çıkarıp onunla mükellefi bağlamalarına mukabil biz bunların hiçbirine lüzum

hissetmeyiz.

Bizim ferdimiz ve mükellefimiz Allah tarafından bağlanmıştır.

Bu mevzuda hassas nokta şudur, mülk Allah'ındır.

Ve bir insan ister mal sahibi ister emanetli o mülkte tasarruf yaparken mülk

sahibinin izni dairesinde tasarruf yapar.

Onun ibadını ızrar etmek, sıkıntıya sokmak şöyle dursun,

onlara küçük bir kötülük ihtimalinden dahi titrer titrer ve korkar.

Lehu'l-mülk ve lehu'l-hamd.

Mülk Allah'a aittir.

Verdiği mülkünden dolayı sadece bize düşen rızası dairesinde tasarruf ve Allah'a

hamd ve sena etmektir.

Allah bizi böyle kılsın inşallah.

Bu belki ticari hayatta, fiyat dalgalanmasında da Frenç ifadesiyle temel

felsefedir.

İşin temel felsefesi mülkün Allah'a ait olması, sarf edenin de Allah'ın kulu olması.

Allah'ın bağında ve bahçesinde Allah'ın bahçıvanlarının tasarruf yapmaları.

Sen bir mülk sahibinin mülkünde tasarruf yaparken bir bahçıvan olarak nasıl tasarruf

yapacaksın?

Onun emri dairesinde, izni dairesinde.

Onun mülküyle başkalarını ızrar edemeyeceksin.

Öyleyse bizde suni fiyat yükselmeleri de bahis mevzu değildir.

Tekelin yükselttiği fiyatlar da bahis mevzu değildir bizde.

Belki hakiki fiyat yükselmelerinde dahi bizde sinenin kalbin tir tir titremesi bahis

mevzudur.

Korkarız ağzımıza girecek küçük bir haramdan.

Küçük bir lokmanın haram olmasından tir tir titreriz, endişe ederiz.

Bütün müminlerin kalbini bu mevzuda Allah üşen eylesin.

Onun için iktisatta çok bahis mevzu edilen meseleler bizde

bahis mevzu değildir.

Marjinal fiyatlar, marjinal fiyatların yükselmesi değil.

Bizde ortalama bir şey yaparız müminin kalbine, iç hayatına,

iç duygusuna bağlı.

Ve buna bir de serbest rakabet, sıhhatli rakabet inzimam edince

yani rakabeti kara borsacılıktan, istikardan, spekülasyondan,

tekelcilikten kurtardığınız zaman

aheng içinde mesele yürüyecek ve kendi kendine hal olacaktır.

Ticari hayatınızda tekel varsa, bir kısım kimseler bütün ticari hayata

hükmediyorlarsa,

çarşı ve pazardaki emsayı topluyorlarsa, yerinde parayı da topluyorlarsa,

öyle bir memlekette kanunlar ne kadar baş döndürücü olursa olsun,

cemiyetin yüzde büyük bir nispetine huzur ve saadet getiremeyecektir.

Bunun için misal vermeye hiç lüzum yoktur.

Meselenin izahı şudur.

Tekelci bir kere istihsal sağlığının bütününü kullanmasına meydan vermeyecektir.

Çünkü piyataya fazla emtia sürülünce fiyatlar düşecektir haline.

Arz çok fazla olunca para nispeti düşecek, fiyat düşecektir.

Onun için o memleketteki istihsal sağlığını da kontrol altına alacaktır.

Bir yerde bir teramik fabrikası varsa ikincisinin kurulmasına imkan vermeyecektir.

Dam bitiyle, ucuz fiyatta satmasıyla işi tek elinde tutmaya çalışacaktır.

Ricabında zarara girecek, rekabet yapacak fakat gayri ahlaki rekabet yapacaktır.

Sıhhatsız diyoruz.

Rekabet yapacaktır, onu öldürecek, rakip firmayı öldürecek,

kendi sahnede kalacaktır.

Başka ticari sahaları da buna kıyas ettiğiniz zaman tekelci istihsal sağlığının

aktif olmasına imkan vermeyecektir.

Bu derslere başladığımızdan bu yanı ısrarla üzerinde durduğum bir şey var.

Geleceğin iktisatçılarının bilhassa dikkatini rica ediyorum bu mevzuda.

İslam'da ise her şey aktiftir.

Ölü hiçbir şey yoktur.

Onun içindeki çok rahatlıkla İslam'da hüküm verilmiştir.

Birisi kendi arazisini 3 sene ekmiyorsa gider sapanı sokar ekersin onu.

Ölü toprak bakmasına imkan vermeyecektir İslam dinine.

Bir kimse ölü bir araziyi ihya ederse o onun olur.

Yalnız hanifi fıkhında devlete sorması lazım.

Mezahibi selasede ise muttasıl 3 sene ekilmedik bir arazi başkası tarafından

rahatlıkla ekilir de artık onun olur.

Topraktaki bu ihya-i mevat mevzu.

Bu husustan alın da parayı stok etmeye kadar.

Kenzin aleyhinde Kur'an ve Hadis-i Şerifler.

Vücuduna kızdırılıp basılacağı hususu Kur'an'da bizzat beyin ifadelerle ele

alınmaktadır.

Binaenaleyh stokçuluk da yok.

Parayı şu maksatlara ya bu maksatlara herhangi bir yere yatırma mevzu da yoktur.

Çünkü parayı öldürüyorsun.

Her şey aktif olacak.

Fert de aktif olacak.

Onun için ıslahla yine üzerinde durdum.

Müslümanlıkta kahve yok.

Kahvede miskin miskin oturma da yok.

Oyun moyun zaten katiyen haram.

Boşuna vakit öldürme de yok.

Onun için İslam'da emeklilik müessesesi de mezmum çünkü bunda da mesele pasiftir.

Emeklilik müessesesi yoktur.

Hiçbir kütübü fıkiyede emeklilikten bahsedilmemektedir.

İnsan çalıştığı nispetle yiyecek.

Eli kolu tutamayacak hale gelince devlet ihane fonundan ona bakacaktır.

Eli ayağı tuttuğu müddetçe hazır yemeyecektir.

Yok böyle bir şey.

Ve yine onun içindir ki İslam'da imarat müesseseleri de mezmumdur.

Çünkü uyuşuk ve tembel adam bakmaktadır.

Ancak sınırlı olarak geçimini tedarik edemeyen, mefluç,

arızalı, hastalıklı, malur kimseler.

Onlara bakılması devlet hazinedeki bir fondan yapacaktır.

Ve fakat atalet müessesesi olan imaratların Müslümanlıkta yeri yoktur.

İslam her şey ile aktiftir.

Ferdinden toprağına kadar, parasına kadar her şey ile aktiftir.

Halbuki tekelci ticareti elinde tuttuğu zaman pek çok istihdal sahasını atul

bırakacak.

Pasifize edecek, işlemez hale getirecek.

Bu ise milli gelirin, milli servetin dinamit vermesi demektir.

Ayrı bir zararı da işçinin açı alınması neticesi olacaktır.

İşçi açı alınacaktır.

Üç fabrika çalışırsa üç bin insan çalışacaktır.

Tekelci bir fabrika çalıştıracaktır, bin insan çalışacaktır.

İki bin insan kadre uğramış, sokağa dökülmüş olacaktır.

Ve şimdi bir kısım insafsızların işverenleri

veya başkalarının bu mevzuyu körüklendirmesi, alevlendirmesi suretiyle

memleketin götürülmek istendiği saha, Allah muhafaza buyursun,

işsizlik anarşisi sahasıdır.

Talebe cephesinde sökmeyen anarşim,

halkımızın içinde hüsnü kabul görmeyen anarşim,

köyümüze, kentimizde yüzüne tükürülen anarşi,

işçiyi sokağa dökmek suretiyle sürdürülmek istenmektedir.

Allah'ın bu memlekete inayetinin, lütfunun tezahürü olarak

çok rahatlıkla söylüyorum,

topyekun işçi kitlesi de bu arzuya pabuç bırakmayacaktır.

O şimdi değişik düşüncelerde tezahür etmiş,

memleketine çoğu sahip çıkmış bunların.

Kendi midesinden daha çok milletini milletinin huzurunu düşünenlerin sayısı

şimdi milyonlara ulaşmıştır Allah'ın tevfik ve inayetiyle.

Artık çok rahatlıkla bir kısım mihraklar,

işçi kitlesini dahi istedikleri zaman sokağa dökemeyeceklerdir.

Yürüyüş yaptırtamayacaklardır.

Devlet düşmanlığı, millet düşmanlığı yapamayacaklardır.

Açık, alevi olarak dine, imana, millete, milli bütünlüğe,

mukaddesata küfredemeyeceklerdir.

Çünkü kendi içlerinden artık çeşitli alternatifler çıkmış

ve doğrudan doğruya kendi içinden kösteklenmektedir.

Köy cephesinde ise mesele tamamen iflas etmiştir.

Ama bu arızalı ve yanlış tutumun neticesiydi meseleyi bugüne kadar getirdiğim.

Tekelciler, tröstleri idare edenler, kartelleri idare edenler,

işçiyi böyle şımarık, azgın ve tayin haline getirdiler.

Bu vatanın evladı.

Rabb'in sonsuz rahmetinden niyaz ediyoruz.

Ataları İstanbul surlarında kefere ve fecereye karşı savaşan o Necip Ejdat'ın

ahbabını aziz eylesin.

Başka mihrakların esir ve zebunu olmadan muhafaza buyursun.

Tekel'in zararından bir girizgah buldum buraya girdim.

Tekel'in ciddi iki ciddi zararı vardır.

Bunlardan bir tanesi memleketin yar istihzar sahalarını atıl bırakmam.

Pasifisi etme, çalıştırmamam.

Ve böylece memleket çapında ciddi zarara sebebiyet verme.

Feodalizm döneminde bu batıda olmuştur.

Batıdaki dünkü süprüntü düşünceler bugün bizim içimizde ikam edilmeye

çalışılmaktadır.

İkinci zararı ise işçinin atkıya alınmasın.

İşçinin boşa alınması hususudur.

Bu ise Allah muhafaza buyursun işçi cephesinde anarşiye sebebiyet verecektir.

Onun içindir ki sıhhatli rekabet dedik.

Ve bunu derken bu türlü arızalara meydan verilmeyen bir rekabet dedik.

Bu rekabet içinde duru vicdanlar.

Kendilerine düşen işi yaparlarsa Allah'ın tevfik ve inayetiyle arızası sahili

selamete çıkarır.

Bir diğer arızaya gelince tekelcilikte.

Tekelci tekeli elinde tutabilmek için.

Ticari hayata çeşitli ahlaksızlıkları sokar.

Tekeli elinde tutabilmek için.

Bu hususa temas ettiğim kanaatindeyim.

Daha evvelki derslerde az buçuk buna temas etmiştim kanaatindeyim.

Arz ve talep dengesini o seviyede tutar ki o seviye daima tekelcinin çıkarına

velehindedir.

Fakat topyekun vatanın aleyhinde işler.

Ve bunu yapabilmesi için de çeşitli ahlaksızlıklar, ticari ahlaksızlıklar bahis

mevcuttur.

Ve bunların hepsini yapar.

İcabında senin vatanın ve milletin düşmanı birisiyle anlaşır,

yapacağı şeyi yapar,

tekelini bu memlekette sürdürmeye çalışır.

Bu işleyen mekanizma bizim dışımızda olanlar için çok korkunç şeylerdir.

Daha evvelki bir mevkizede spekülasyona karşı spekülasyonun çıkarılması,

tekele

karşı tekelin çıkarılması hususu ticari hayata denge getirmek için yine batılı

düşünürler tarafından ortaya atılmış şeyler diye arz etmiştim size.

Yani ahlaksızlığı ahlaksızlıkla önlemem.

İnsaniyet dışı şeyleri yine insaniyet dışı şeylerle önlemeye çalışmam.

Canavarlara karşı canavar çıkarma gibi bir yanlış yol.

Suyu istimal edilmemesi için herhangi bir sebep olmayan yollara başvurma bunun

üzerinde

de ısrarla durmuştum.

Bize gelince bizde bu türlü şeyler bahis mevzu değildir Allah'ın tevfikiyle.

Zira evvela her türlü itikar ve spekülasyon için.

Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem, mal yağan, stok yapan,

kendi menfaatini halkı

ısrarda arayan,

piyasa ve pazarı allak bullak eden,

müstahsilin önünü dışta alan ve

böylece malı elinden alıp da müstahsilin müstahillikle yüz yüze gelmesine engel

olan,

bu mevzuda ne kadar ahlaksızlık varsa hepsini yapan ciddi hata içindedir

buyuruyoruz.

Ve yine Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor,

müminlerin zaruri maddelerini

zaruri ihtiyaçlarını, kırk gün stok yapan bir insan Allah nazarı merhametle ona

bakmayacaktır.

Yani o türlü ticaret yapan bir insan rahmeti ilahiden mahrumdur.

Kur'an şiddetle stokçuluğunda karşısına çıkıyor.

Sen şurada burada faizine stok yapamayacaksın.

Onlar ki mal stok yaparlar, yapar da Allah yolunda infak etmezler.

Esasen azab-ı elimle korkut onları, denecek yerde tebşir et onları.

Onlar ki Allah'ı biliyorlardı, inandık diyorlardı.

Kendilerine cennet beşareti gelmesi mümkün iken bu hakkı kullanmadılar.

Sen şimdi onlara cehennem beşaretini ver.

Cehennem beşareti onun için diyor.

Sen cennet yolundayken cehennemi kazanıyorsun.

Mescitte cehennemi kazanıyorsun.

Resulullahın arkasında şeytana selam çakıyorsun.

Sallallahu aleyhi ve sellem.

Onun için febeşirun be azabin elîm diyor.

Kur'an'ın nüktesi bu.

Yoksa fehavvifun be azabin elîm.

Onları canlarını yakacak azab-ı elimle korkut.

Öyle değil.

Tebşir et. Müjde ver onlara. Gidecekleri yer gayya diye müjde ver.

Ticari ahlaklarını düzeltmeyenlere,

menfaatleri içinde başkalarını ızrar edenlere,

kendi menfaat ve huzurunu cemaatin huzur ve menfaati içinde göremeyenlere,

ferdi yaşayanlara,

ferdi saadet ve huzurunu her şeye tercih edenlere sen beşaret ver.

Varacakları gayya cehennemdir.

Cenab-ı Hak bizi bu kötü encamdan ve akıbetten muhafaza buyursun.

Ve yine Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor.

Rahimallahu abden samhan iza ba'a, samhan iza ştara, samhan iza qata,

samhan iza qtata.

Allah'ın merhameti o insan üzerine olsun ki alışveriş yaptığı zaman müsamahıyla,

toleransla,

insanlık hissiyle, meveddetle, mürüvvetle yapar.

Sattığı zaman öyle yapar, aldığı zaman öyle yapar.

Bir insan olarak muamele yapar.

Hüküm verdiği zaman öyle hüküm verir.

Hakkında hüküm verildiği zaman da meseleyi öyle karşılar.

Her şeyiyle o bir insan ve bir fazilet abidesi haline gelmiştir.

Allah'ın merhameti bunun üzerine olsun buyurmaktadır Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi

ve sellem.

Geriye döneyim. Onun içindeki muhterem Müslümanlar, alışverişte insanlık,

mürüvvet,

hakkında kaza verilmeden mürüvvet ve insanlık,

bütün bir hayatı çepeçevre saran mürüvvet ve insanlık,

imkan vermez, fırsat vermez ki insan faziletsiz hareket etsin.

Binaenaleyh bir mümin, kendi şahsı adına, ailesi adına,

kendi topluluk kabilesi adına bir şeyler yaparken,

hayırlar elde etmeye çalışırken, içinde yaşadığı cemaati ve bir bakıma insanlığı da

düşünecektir, hesaba katacaktır.

Benim burada fazla istihzalim olabilir.

O kadar istihzalim olabilir ki mesela memleketimize yetişen narenciye ve yapındık.

Ben bunu ihraç edecek memleket bulamam.

Fiyatlar düşmesin diye Türkiye'nin içinde ama götürüp denize de dökmem.

Zira memleketin, dünyanın başka taraflarında bir narenciyeyi bütün hayat boyunca

göremeyen insanlar vardır.

İnsan hakları beyanlaması vardır.

Fransız ihtilali kebiri vardır.

İnsanlık adına dem tutmalar, destan tutmalar vardır.

Ama Hindistan'da açlıktan değil narenciyeden ölen binlerce insan da vardır.

Ne gariptirdik ki istatistikler bize gösteriyor.

İskandinavya memleketlerinde istihzal fazlası mal Baltık denizine dökülmesi de

vardır.

Amerika'da New York limanından aşağıya batırılan emtia da vardır.

Portakal vardır, limon vardır, arpa vardır, buğday vardır.

Fiyatları belli zeviyede tutmak için yakma vardır, batırma vardır da açından

Afrika'da şurada burası ölen insanların imdadına koşmama vardır.

Binaenaleyh bir mümin böyle düşünmez.

Biz bize ait dünyanın yaşandığı dönemde gördüğümüz şeyler şundan ibarettir.

Ceziretül Arap o gün fakru zaruret içindeydi ve perişandı.

Ama imaret ve zimandarlık bizim elimizdeydi.

Mekke ve Medine'nin ister hadimi isterse oranın maddi yapısının hakimi bizim

atalarımız bulunuyordu.

Oralarda yaşayan insanların fakru zaruret içinde yaşanması tarafımızdan biliniyordu.

Ve bunu da yine resmi statistikler o zaman intişar eden meclise ait,

cerait neyse onlar tesvit etmiş arşivlerde mahfuz bulunuyor.

Kütüphanelerimizde mahfuz bulunuyor.

Biz vapurlara arpa buğdayı doldurup oraya gönderiyoruz.

Şimdi yeni yeni bunları buluyor, çıkarıyor ve neşrediyorlar.

Yüz elli seneden beri İslam alemiyle bizi düşman hale getirmek için ciddi entrikalar

çevriliyordu.

Ve diyorlardı ki Araplar kendi aralarında, Osmanlılar sizi ezdiler.

Size zulüm ve cevur ettiler.

Ama yetmiş seksen yaşında meseleyi kavramış birisiyle Arafat'ta görüşüyoruz.

Abdülhamid deyince ben cennet mekan, aleyhi rahmeti vel gufran diyor Arap.

Mesele şimdi yeniden yeniye yavaş yavaş anlaşılıyor.

Bir milyon tiracı olan El Arabi Mecmuası'nda Hz.

Fatih'i sahabinin yanına çıkaracak şeyler yazıldı.

Abdülhamid Evci Kemal'i insaniyete çıkarıldı.

Batının oynadığı oyun artık iflas ediyor.

Müslüman Müslümana düşman olmaz.

Onlar bir kısım kabile reislerine bizim paşalarımızı vurdurdular da

oradaki bir kısım İngiliz çarşıtları tarafından yapıldı bu.

Laurance gibi kimseler tarafından yapıldı bu.

Vurdurulduk biz birbirimize. Ya bizim içimizdeki vurdurdu ya onların içindeki

vurdurdu.

Katı karıştırdık meseleyi.

Ama mesele şimdi öyle değil.

Şimdi onlar mecmualarında yazıyor ve neşrediyorlar.

Mutlakın Osmanlı devri keşke bir kere daha gelse de biz onları nesil olsak diyorlar.

Ben bizzat Tunus Müslisi ile Şehülislam durumunda görüştüm.

Ah keşke gelip hakim olsanız diyor Tunus'a.

Fakat Tunus'a, Cezayir'e, Marif memleketlerine

Türkiye'deki bu yeni gelişen hava karşısında da çocuğumu göndereyim orada okusun

diyor.

Bunlar bizzat kendim şahit olduğum kulaklarımla duyduğum şeyler.

Biz baktık mağdur memleketlere.

Hindistan'a vapurlarla alfa buğday gönderdik.

Hindistan bunu çok iyi biliyor.

Bunu çok iyi bildiği için felaket günlerimizde elbisesini sattı bize yardım diye

gönderdik.

Kaderin cilvesi Rusların eliyle bize intikal ettiği için Rus yardım ediyor gibi

göründü.

Çevremizde alemi İslam'ın bize el uzatmasın.

Değişik ve yeni pazarların teşekkülü.

Ricali devletin bu mevzudaki hassasiyeti.

Benim arz ettiğim bu istikamette çok ciddi ve seri adımlarla gelişmektedir.

Allah'a amd ediyorum.

Onlar bizi tanıdılar, anladılar ki Osmanlı Türk'ü ihanet etmez,

ihanet etmez.

Kendi aç durur onlara bakar.

Ve nitekim Abdülhamit devrinde biz cezirede yapılan yollar,

Irak'ta ve Bağdat'ta yapılan yollar,

Kerbela'ya kadar götürülen yollar,

hala Medine'ye kadar uzanan

ve o günden bugüne de enkaz halinde duran,

ihya edilemeyen tren hattı,

Türkiye'nin asla bir devlet olduğu dönemde,

o devletin de Sultan Ruj diye Batı'nın tanıttığı,

onlara göre öyle.

Bize göre aleyhirrahmetü vel gufran,

hazretleri tarafından yapılıyordu.

Mağduriyetimize rağmen yapılıyordu.

Ali mektepler açılıyordu.

Ve bunlar yeniden yeniyebilmektedir.

Onun için biz denizlere arpa buğday dökmedik.

Narenciyelerimizi itlaf etmedik.

Feryadu figana koştuk.

Bu bizim vicdanımızın emri, imanımızın emriydi.

Allah böyle emrediyordu.

O huzurlardan bir tanesinde meydana gelen arıza,

cesedin zahir uzuvlarında da mevcudiyetini hissettirir.

Hissettirir de sabahlara kadar uykuyu terkettirir.

Kafa sancısı çektirir.

Beyin sancısı çektirir.

Mide sancısı ve kalp sancısı çektirir.

Benim falan yerdeki kardeşlerim ıstırap içindedir.

Dün Hindistanlı bir istiklali yoktun.

Senin mağrib memleketlerindeki mağlubiyet,

fas Tunus-Cezayir mağlubiyeti karşısından.

Lahor'da bir arıya geliyor, milyonlar teşkil ediyor.

Çeketlerine kadar satıp Osmanlı'nın imdadına gönderdikleri gibiyim.

Sen de tarih boyunca aynı semahatle muamele yapıp aynı şeyi yapıyordun.

Biz insanlığı düşünen kimseleriz.

Ve bu inanışta olanların dışındakilerin de düşüneceğine kani değilim.

Ama ne acıdır ki bir konferans münasebetiyle arz ettiğim bu hususu tekrar edeceğim.

Batının Hristiyanlığa karşı tutumu bizdeki münevver batıllaştıktan sonra,

batıllaştıktan sonra

aynı tutumu bize, bizim iç yapımıza, ruh alemimize tevcih etmiştir maalesef.

İnsanlığın içtimai ve iktisadi yapısıyla hiçbir zaman münasebet kuramamış.

Daima ferdi çalışma sürdürmüş.

Ve 3 asır bu ferdi çalışmayı devam ettirmiş ama imanlı,

aşklı, şevkli.

Hiçbir zaman devlet olamamış.

Hiçbir zaman müesseselerini kuramamış.

Hiçbir zaman beşere hükmedememiş.

Bütün kahramanlığı arenalarda arslanların ağzına atılırken gözünü kırpmadan gitme

şeklinde olmuş.

Ateşlere giderken merdana gitmiş.

Hazreti Mesih demiş gözünü tehlikeden kapamamış.

Hristiyanlık, bir münafık Büyük Konstantin tarafından resmi din kabul edildikten

sonra,

onun ciddi kontrolüne tabi tutulur.

Artık o evirir çevirir istediği şekle biçime kor.

Bizim münevverimizin ilmi, irfanı, aklı, dirayet ve kıyaseti batıdan mütheldir.

İthal edilmiştir.

Batılı nasıl düşünüyorsa bizimki harfiyen öyle düşünür.

Ve öyle düşündüğü için de Hristiyanlık için kurulan sehbada Müslümanlığı asma gibi,

idam etme gibi bir muhalataya ve bir gaflete maruz bırakılmıştır.

Allah okumuşumuzun izan ve irfanını inkişaf ettirsin.

Onun meseleye vaziyet etmesiyle, umumu ahengsizlik yerinden aheng kazanacak.

Düzensizlik, nizam haline gelecek inşaallahü teala.

Biz de beklediğimiz, özlediğimiz huzuru elde etmiş olacağız.

Sokakla falanla filanla mesele halledilemeyeceği gibi, her gün yeni bir şey

çıkarmakla da mesele halledilmeyecektir.

Meseleleri halledecek duru gönüller, sıhhatli ruhlar, işleyen kafalar,

taklidi bırakan insanlık ve topluluk.

Batı taklitçiliği hükmünü sürdürdüğü müddetçe o uydu cemaatin,

tüfeğlilerin yapacağı hiçbir şey yoktur.

Hiçbir şey yoktur.

Her sene yaptıkları hamleyle on sene geriye gideceklerdir.

Binaenaleyh elli sene evvel, şayet Batı'dan on sene geriyseler,

elli sene sonra beş yüz sene geriye kalacaklardır.

Yapacakları şey bundan ibaret.

Devlet çapında yapacakları şey eskiye ait izzet tablolarımızın folklorunu yaşama,

kendi kendine maziye ait, mefahire ait testan ve türküler söyleyip eğlenme gibi bir

şey olacaktır.

Bir zamanlar Viyanalar'a böyle gittik, bir zamanlar Belkıratlar'da şöyle ettik deyip

tecelli bulmadan ibaret kalacaktır.

Ne İslam'ın iç hayatına ait hususlardan, ne de müminin dışa doğru aksiyonunda

başkalarına ait meseleleri anlatmak asla tecviz edilmez ve asla memduh değildir.

Mümin, tasavvufi hayatında başkalarının menkibelerini anlatmayacak,

kendi destanını anlatacak.

Falan gece sabaha kadar yatmamış, bana ne falan yatmamışlar.

Sen yapabiliyor musun onu?

Bir falan efendim bakınca benim içimi okudu falandan sana ne?

İslam bunu zemmeder.

Yıkılış döneminde başkalarına ait menkibelerle yaşama devri başlar.

Bir Hazreti Mevlana ve onun getirdiği aşk ve çoktan ölmüştür.

Yoktur perdimizde o iç derinlik, iç buğz.

Olmadığı için folklorla teselli bulmaktayız.

Müslümanlıkta hareket ve fule vardır ve herkes kendi rolünü oynar.

Anlatacağı şey de kendi kahramanlıkları, kendi kerametleri,

kendi ulvilikleri olmalıdır.

İsterse başkasından misal verseniz.

İç hayatımızda bu böyle olduğu gibi İran'ın yıkılmasını müteakip Firdevs'i bir

şehname yazmıştır.

Altmış bin beytten ibaret.

Yıkılış döneminde yazılmıştır bu.

Eski İran, İran'ın muhteşem dönemini Müslümanlık döneminde dahi arzulayan bu yarım

Müslüman Firdevs'im.

Şehnamesiyle İran'ın kahramanlıklarını anlatır.

Ve halkı teselli etmeye çalışır.

Ve yerinde Hazreti Halid ile Rüstem'i de vurdurur.

Rüstemleri var onların.

Rüstem'i kahraman göstermeye ve halkına teselli vermeye çalışır.

Her milletin umranının yıkılmasını müteakip enkaz içinde barınan

insanların başvurdukları folklor bunlar.

Def vuracak, dömbelek vuracak Suri ve Suni ihtişamları ısrar etmeye,

arz etmeye çalışacaklar.

Fakat bu ses, bu name, bu cümbüş, hiçbir zaman Ulu Batlı Hasan'ın elinde bayrak

surlara dikildiği anda ifade ettiği ihtişam ifade edemeyecektir.

Başkalarının maskarası ve mütikesi olarak kalacak ve tarihe öyle kaydolacaktır.

Kahraman, kahramanlık pratiğinde gösterecek, mutasavvuf tasavvuf hayatın iç

derinliğini, gece karanlıklarında çizdiği arşiyelerle ısrar edecektir.

Ve her iki tarafta yaptığı kahramanlığı anlatacak.

Dün Viyana'dan geliyorum, bunu anlatacak, bugün de falan yere gidiyorum.

Uyuşuk insan her şeyin folklorunu yaşayacaktır.

Mevlütlerimiz folklor, folklor Müslümanlık.

Mevlütlerimiz de öyle.

Aşk ve ziyok, mürainin mevlidini dinleme, folklor Müslümanlık.

Ona kadar tahmin ve teşmil edeyim de yeniden kendinizi bulmanız,

kendimizi bulmamız istikametinde belki bir hamleye vesile olur.

Allah-u Teala ve Tekaddes Hazretleri yardımcımız olsun.

Girizgâhlar beni sade tarici sözler söylettiriyor, sevk ediyor.

Önümüzdeki derste imkan elverirse inşallah-u Teala,

faize küçük bir temas edip geçeceğim, anlattım önce.

Maliye mevzunu intikal ettirmeye çalışacak ve kısaca da inşallah vakit yeterse

sigorta üzerinde duracak,

onun hakkında İslam'ın verdiği hükmü intikal ettirmeye çalışacağım.

Daha bu mevzuları fazla uzatmak istemiyorum, zira birkaç aydan beri üzerinde

duruyoruz.

Allah rızasına muvaffık eylesin.

Cemaati olan, kendisine inanmış, yüzü yerde vicdanı aydın,

sizleri dinini yaşama istikametinde sabit kadem, rastlık kadem eylesin.

Size dizinize derman, kalbinize derman, ruhunuza fer ihsan edip,

bu büyük davada sizi sonuna kadar sebatta daim ve kaim eylesin.

Lillahi'l-Fatiha.

Allah'a şükür, Allah'a şükür,

Allah'a şükür, Allah'a şükür, Allah'a şükür, Allah'a şükür,

Allah'a şükür, Allah'a şükür,

Allah'a şükür, Allah'a şükür, Allah'a şükür, Allah'a şükür,

Allah'a şükür, Allah'a şükür,

Allah'a

şükür.

Allah'a

şükür.

Sallallahu teala aleyhi ve ala ahlihi ve evladihi ve ezvacihi ve eshabihi ve etbaihi

ve ahfadihi ecma'in.

Muhterem Müslümanlar!

Dünyevi ve uhrevi huzur ve saadetin kaynağı,

Cenab-ı Hakk'ın o huzur ve saadeti temin etmek için şart koştuğu istikamette,

şart olarak öne sürdüğü istikamette elde edilebilir.

Cenab-ı Hakk'ın emirleri dairesinde,

rızasını tahsil etme istikametinde huzur ve saadet elde edilir.

İnsan, Allah'a imanla işe başlar,

salih amelle kendisine istikamet kazandırır,

salihatın ihsan seviyesine,

Rabbisini görüyor gibi ona kulluk yapma seviyesine yükselmesiyle tam huzuru,

vicdanı huzura elde etmiş olur.

Bu yol ve bu istikametin dışında bütün huzur ve saadetlere suni huzur ve saadet

nazarıyla bakıyoruz.

Gelip geçici huzur, aldatıcı huzur ve saadet nazarıyla bakıyoruz.

Zahil olmayan huzur ve saadet, zahil olmayan bir zat tarafından gelen esintiye

bağlıdır.

Zeval bulan varlıklardan size gelen ve gönderilen huzur ve saadet huzur değildir.

Belki gelip gitmesiyle iyice huzurunuzu karıştıracak, hayatınıza

zehir ilave edecek, dünyaya geldiğinize sizi bin pişman kılacaktır.

Huzuru gönlümüzde yaratan,

onu imana bağlayan, hakikate bağlayan, Hazreti Allah'a imanla elde

edilir.

O imanın muhtezası, salihatı yerine getirmekle kemali elde edilir.

İman ve ameli ihsanı sırrı ihsan seviyesinde yaşamak suretiyle zevki ruhani

elde edilir ki, dünyadayken insan cennete benzeyen bir hayat yaşamaya muvaffak olur.

Huzur ve saadeti şu vadide, bu vadide adım adım izleyen ve takip eden,

günümüzün Müslümanlarına Allah'u huzura giden yolu hidayet eylesin.

Muhterem Müslümanlar, her meselenin kendine göre bir hakikati vardır.

Mesele kendi hakikatını bulamazsa vahiy bir hüviyet alır,

hayalden ibaret kalır.

Ve mal o meselenin altında o büyük hakikat olmalıdır.

Huzur gibi büyük bir meselenin altında Allah'a iman gibi bir hakikat olmalıdır.

Allah'a iman gibi mühim bir meselenin altında da sizin davranışlarınız,

iç aleminiz ve iç aleminizden dışarıdan keyfiyet olmalıdır.

Siz ve biz, yeryüzünde huzuru Allah'a imanda arayan insanlar,

iman hakikatinin hakikatine erdiler mi acaba?

Davranışlarıyla onu gösterebiliyorlar mı acaba?

İman hakikatinin yaşanmasının gerektirdiği şeyi acaba gösterebiliyorlar mı?

Bu bize ait bir keyfiyettir. Ve ben huzurun ikinci derecede şartı

alisi olan bilhassa bu hususa temas edeceğim.

Huzurun hakikati Allah'a imandır.

İsterseniz siz onu kafi vafi sebep, kafi vafi ispat edici illet kabul edin,

isterseniz etmeyin.

Allah'a imanın hakikati ise sizin davranışlarınıza ispatlanan bir

husus ve bir keyfiyettir.

Yaşayışınızı fersudelikten kurtaramadıktan sonra, davranışlarınızda putperestliğe

ait şeylere yer verdikten sonra,

gönül istikametini bulamadıktan sonra iman sağlam hakikatini bulamamış,

üstüne oturamamış demektir.

O oturamayınca da sizde kaynaşma durmayacak.

Yani huzursuzluk müstemil devam edip gidecektir.

Ona istikrar kazandırma, iman hakikatinin kaidesini bulmaya bağlıdır.

Bizler hepimiz Allah'a binlerce hamdü ve sena olsun, hak ile müminiz.

Pek çoklarımızda belki öyle zannediyoruz kendimizi.

Neftim dahil pek çoklarımız kendimizi hak ile mümin zannediyorum.

Ve bu arada ümitsizlik, huzursuzluk furyalarına şahit oluyorum.

Çepeçevre hayatımızı saran ve huzurumuzu tehdit eden şeylerle karşı karşıya

kalıyorum.

Niçin ve nedenini araştırmadan huzurun kaidesine bakma ve

sonra imanın oturduğu kaideye bakma veya onu gösteren sebep ve faktörlere bakma

mecburiyetindeyiz.

Resul-ü Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem, biraz evvel misaliyle kendisini size arz

etmeye çalıştım.

Genç Muaz ibni Cebel ile karşılaştım.

Ve ona Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle sordu.

Keyfe esbahte ya Muaz, nasıl sabahladın, bugün nasıl gece ettin veya sabaha

dahil oldun.

Esbahtü müminen hakka dedim.

Allah'a hamd olsun, hakiki bir mümin olarak sabahladım.

Resul-ü Ekrem Muaz'ın boyunu, bozunu biliyordum.

Ama soruyor.

Her hakkın bir hakikati dayandığı bir mesnedi vardır.

Ben hakkıyla iman ettim diyorsun, onun mesnedi nedir diyor Muaz'a.

Muaz çoktan üç gün ispat etmiştim.

Medine'nin ve Mekke'nin müşriklerinin nazarı itibarı almayarak Resul-ü Ekrem'in

elini sıkarken bütün cihana karşı ilanı harp ediyordum.

Muaz biliyordu ne yaptığını.

Ve bütün bir hayat boyunca faziletli yaşayacak Resul-ü Ekrem'e itaattan bir lafta

ayrılmayacaktı.

İşte bu Muaz'a Resul-ü Ekrem soruyor.

Cevap veriyor.

Ne zaman sabahla zam akşama çıkma ümidinden yoksun sabahlarım.

Bu benim son sabahımdır, bugün iyi bir kulluk yapayım derim.

Ve ne

zaman akşama girdimsem kendi kendime dedim ki Muaz bu senin son akşamındır.

Son akşamını güzel değerlendir.

Ben bir adım atmadım ki ikinci bir adım atamam.

Kendi kendime Muaz bu adımı iyi at dedim.

Son adımın olabilir.

Resul-ü Ekrem'e verdiği cevap.

Gözümün önünde dize gelmiş hesabın ağırlığı altında her ümmet kitabına davet edilme

manzarasıyla karşıma çıktım.

Sanki ben de dize gelmişim. Bana Muaz hesabını ver diyor Allah böyle sabahladım.

Gözümün önünde ehli cennet cennet nimetleri içinde ilahi nimetlerle perverdim.

Ve yine gözümün önünde ilahi azap içinde kıvrım kıvrım kıvranan azabı cehennem

cehennemle muazzap gördüm öyle sabahladım.

Çok iyi bildin ve yolundasın yolundan ayrılma buyuracaktır.

Muaz bunu söylerken bir gençsin.

Resul-ü Ekrem büyük bir hakikat amesine tarıyordu.

Ben burada rahatlıkla size sorabilir miyim müsaade ederseniz.

Neredesiniz?

Siz şu Muaz'ın muhasebesi ve muhakemesi karşısında neredesiniz?

Aranızdaki güftücüleri hayale getirerek nerede olduğunuzu araştırır mısınız lütfen?

Müslümanlar arasındaki güftücüden Rabbinizle münasebetin zayıf olmasından

ibadeti tahttaki kusurdan muhasebenin işlerimizde yer etme işine kadar bütün bunları

nazar itibarı alarak benim neredesiniz sualine cevap vermeye çalışınız.

Neredesiniz?

İnne li kulli hakkin hakikaten ve ma hakikatu imanikum sorayım size.

Her hakkın bir hakikati bir mesledi vardır imanınızın hakikati nedir?

Sizi tenkit, levm ve kınamadan Allah'a sığınırım.

Resul-ü Ekrem Muaz'a sormuş cevabını almıştım.

Taaddi saymayın tecavüz saymayın size soruyorum.

Ben Allah Resulü'nün ümmetinden eminim.

Fakat inanın benim emniyetim sizi kurtarmaz.

Siz vicdanlarınızla ortaya koyduğunuz iman ve salihatınızla ona bağlı

ihsanı şuuruyla Rabbiniz arasındaki münasebeti değerlendirmeye çalışın.

Ben geleceğe ümit gamzedici destanlar tutayım.

Sizi sahabinin yanına tutup elinizden götüreyim.

Allah'ın nazarında ne selahiyetim ne değer ve kıymetim var ki bunları size vaat

edince verince Allah onu size versin.

Bütün bunlarla aldanmayın.

Bu benim görüşüm ve hakkınızda üstün zannımdır.

Fakat sizin hakkınızda hükmü siz vereceksiniz.

Siz imanınızın hakikatini araştıracaksınız.

Ağzınıza arpa kadar haram veya şüpheli bir şey girdiği zaman kendi kendinize

düşüneceksiniz.

Acaba hangi arızadan girdim?

Ben ki müminim.

Ben ki başım yerde ve secdedeyim.

Ben ki günde kırk rekatımla ahdü peymanım Allah'a yeniliyorum.

Nasıl oluyor da bu haram ağzımdan içeriye giriyor?

Bir şüpheli lokma karşısında Sıddık-ı Ekber parmağını kıtsağına kadar sokmuş onu kay

edivermiştim.

Kay edivermişti onun destanını size birkaç defa intikal ettirdim.

Zamanında kahirlik yapmış ve her gün Hz.

Ebu Bekir'in yiyeceği yemeği ve sofrayı huzuruna getiren eski bir arraf eski bir

kahin.

O günde yine sofrayı Sıddık-ı Ekber'in önüne getiriyor.

Her gün Sıddık-ı Ekber soruyor ağzımdan içeriye girecek şeyleri.

Bizim insanımız olması itibariyle anlatıyorum.

Biz bu yapıya sahibiz.

Bunu ittisaf edemeyenler de henüz edemeyenler de özenecek bunu katılmaya

çalışacaklardır.

Her gün soruyor.

Bunu nereden getirdin?

Haram var mı bunun içinde?

Şüpheli şey var mı?

Sen bir üzüm getirdin.

Kime ait suyla suladın o üzümü?

Sen değirmenden bir un getirdin bana ekmek yaptın.

Değirmenciye tam hakkını verdin mi?

Tam ücretini ödedin mi?

Sen ektirdin, biçtirdin.

Ücreti teri kurumadan ödedin mi?

Bütün bunları sorduktan sonra helal diyor lokmayı ağzına koyuyor.

O günse belki bir iftardı.

Bütün bu tahkikatı tahmikatı yapmaya sabrı kalmamıştım.

Lokmayı ağzına götürdükten sonra ancak idrak etti hatırladı.

Lokmayı ağzından çıkardı. Arraf'a sordu.

Sen bunu nereden getirdin?

Ey Allah'ın peygamberinin halifesiyim.

Ben cahiliye devrinde milletin başına gelecek gaybi şeylere haber verirdim.

Ya eline bakar haber verirdim.

Ya simasına bakar haber verirdim.

Gayipten haber verirdim.

O günden kalma bir alacağım vardı.

Bugün onu verdiler, bu sofrayı getirdim.

Elini kıtlağına soktu, midesine kadar ne kadar inmişsem

zerresine kadar her şeyini dışarı dökmeye zorladım.

Deyen oldu ki bu kadarcık lokma için bu kadar tehalük fazla değil mi?

Ben Resulü Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem'den işittim.

Haramdan gelişmiş bir tek hücre vücutta bir tek parça

bir lokma kadar bir parça onu cehennem temizleyecektir.

Başka temizlenme yolu yok.

Bu bizim yapımızda mühim bir esas, mühim bir rükun teşkil etmektedir.

Ve insanımız buna sımsıkı bağlıdır.

Binaenaleyh biz imanımız açısından neredeyiz?

İşte bu bir tek lokmanın dahi kavgasını verecek kadar bu mevzuda hassasiyet

göstererek,

tehalük göstererek istikametimizi isaretme mecburiyetindeyiz.

İmanınızın dayandığı kaide nedir söyleyin bana.

Bunları söyleyebilirseniz ben size fakat arattım ilzemu.

Siz de çok iyi bildiniz, tuttuğunuz yolda devam edebilirsiniz,

gidebilirsiniz diyeyim.

Hala hüsnü zannım bu merkezdedir.

Cenab-ı Hak beni hüsnü zannımdan sizi de İslami yaşayışınızda yanıltmasın,

sürçtürmesin, istikamette kaim ve daim eylesin.

Elâ en ahsenel kelam ve eblâ el-nizâm.

Kelâmullahil-melikil-azizil-allâm.

Kemâ kâlallâhu tebâreke ve teâlâ fil kelâm.

Ve izâ kur'ânu fessemîû lehve emsitû leallekum turhamûn.

Euzubillahimineşşeytânirracîm.

Bismillahirrahmanirrahîm.

İnnallâhe maallezine tekavvellezinehum muhsinûn.

Sadakallâhu'l-azîm.

Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.

Kemâ sallit alâ seyyidinâ İbrahim ve alâ âli seyyidinâ İbrahim fil âlemîn.

Rabbenâ innekahmidunmecid.

Ve bârek alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.

Kemâ bârekte alâ seyyidinâ İbrahim ve alâ âli seyyidinâ İbrahim fil âlemîn.

Rabbenâ innekahmidunmecid.

Ve arzallâhumme âni sıddîkâ bibekum vel fârukum emelev ûsmâne ve alîmîn.

Ve âni sittetil bâkiyetil aşiretil mubeşşere.

Ve âni sahâbetü ve tâbi'in el-ahşârîn ve el-ebrâr.

Ve selleme teslimen kefiren ilâ yevmin haşru vel karâr.

Ve haşûrnâ ma'ahum lübûske amin.

Allahumme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.

İbadallah.

Allahüm kulları.

İttekullâhe ve atîuh.

Allah'a karşı gelmekten sakının.

Allah'a karşı çok saygılı olun.

Allah'ın himayesine girin.

Ve Allah'a itaat edin.

İnnallâhe ye'muru bil adli vel ihsâni ve itâizul kurbe.

Muhakkak Allah adaletle emrediyor.

Kur'an'da buyurduğu gibi İslam'ı yaşamakla,

İslam'ın emirlerini hayata hayat kılmakla emrediyor.

En geniş manasıyla ihsanla.

Rabbinizi görüyor gibi ona kulluk yapmakla.

Siz görmezseniz dahi o sizi görüyor.

Ve her halinize nicehban bulunuyor ya.

Ve yine en geniş manasıyla yakınlığınıza bir şey vermekle.

Şu muallâ İslam dininin ufkunuzda şah bal açması istikametinde

servetinizi sarf etmekle sizi emrediyor.

Ve yenhâ enil fahşâi vel munkari vel baghi.

Ahlaksızın her çeşidinden, gizlisinden, açığından,

büyüğünden,

küçüğünden,

dinin emirlerini tanımayıp başkaldırmanın her çeşidinden,

telakkilerin, asırların anlayışının değil,

Resûlu Zişan ve sahibi Kur'an'ın çirkin gördüğü şeylerden sizi nehyediyor.

Böylece size nasihat ediyor, ta düşünesiniz, kendinize gelesiniz,

emn-ü eman içinde doğru yolu bulasahiri selamete çıkasınız.

Ekim-i salâh.

İnne salâte tenhâ enil fahşâi vel munkari vel zikrullâhi ekber.

Vallâhu ya'lemu mâ tesne'ûn.

Sadakallâhu l-azîm.

Esselamu aleykum.

Enbiya Muhammed Aleyhisselatü Vesselam

Enbiya Muhammed Aleyhisselatü Vesselam

Esselamu aleykum.

Esselamu aleykum.