Economic Reflections -22- | Monopoly, Speculation, and Dumping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)
İktisadi Mülahazalar -22- | Tekelcilik, Spekülasyon ve Damping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)
Transcript: AI transcription
Euzubillahimineşşeytanirracim.
Bismillahirrahmanirrahim.
Elhamdülillahi Rabbil Alemin.
Ve es salatu es selamu ala seyyidina ve senedina
ve şefii zinubina ve mevlana Muhammedin sallallahu teala aleyhi ve
sellem.
Ve ala ikhvanı minel nebiyyin vel mürselin.
Ve ala alihim ve eshabihim ecma'in.
Subhaneke la ilme lena illa ma'allemtena.
İnneke entel alimul hakim.
Subhaneke la fahme lena illa ma fahemtena.
İnneke entel cevadül kerim.
Rabbi şrehli sadri.
Ve yessirli emri.
Ve hlulugdeten min lisani yefkahu kavli.
Ve ufavvidu emri ilallah.
İnne allaha basirun bil ibad.
Allahümme salli ve sellim ve barik ala seyyidina Muhammedin ve ala alihi.
Adede kemalillahi ve kema yelik bi kemalih.
Ve adedeyne amillahi ilkerim ve ef'alih.
Bismillahirrahmanirrahim.
Vela te'kulu emvalekum beynekum bil batil ve
tüdlubiha ila l-hukkami.
Li te'kulu fariqa min emvalin nasi bil itni.
Ve entüm te'alamun.
Sadaqallahu l-Azim.
Ve ballana Resuluhun Nebiyyul Haşimiyyul Kerim.
Ya İlahil Alemin.
Zahir ve batınımızı envar-i imaniye ve Kur'aniye ile münevver eylem.
Gönüllerimizi hakika aşina eylem.
Dini mübini İslam'ı izan etmeye bizleri muvaffak eylem.
Nefsin ve şeytanın şerrinden bizleri masun ve mahfuz eylem.
Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefiyle şerefiye eylem.
Amin bi hurmati seyyidil mürselin.
Velhamdülillahi rabbil alemin.
Muhterem Müslümanlar.
Bir evvelki hafta yeni iktisadi hayatımıza temasla
ticaretin kanunları, prensipleri üzerinde durmak suretiyle size bir hususu anlatmaya
çalıştım.
Bir noktaya dikkatinizi istirham ettim.
Topyekun bir hayatı tekeffürle, topyekun bir hayatı teminat altına alma vaadiyle
gelen İslam
Müminin ferd olsun, aile olsun, cemaat olsun hayatına ait en küçük meseleyi ihmal
etmemiştir.
İnsanı yeryüzünde en eşref ve en ekmel mahluk olarak yaratan Hazreti Allah
kendisine halife kılmak suretiyle onu serfiraz kılan Hazreti Allah
midenin küçük arzusunu yerine getirdiği gibi
gökyüzüne güneşi bir ziyan sürmesi halinde sermekle, bast etmekle gözün arzusunu
yerine getirdiği gibi
insanın yeryüzünde şerefli yaşaması, izzetli yaşaması, onurlu yaşaması için
lazım gelen bütün arzularını, isteklerini yerine getirmiş de
hiçbir şeyi boş ve mühmel bırakmamış, insana ait hiçbir yönü ihmal etmemiştir.
Binaenaleyh Allah'ın emirlerini insanın şahsi hayatı içinde görürüz,
ailevi hayatı içinde görürüz,
içtimai hayatı içinde görürüz, ticari hayatı içinde görürüz,
iktisadi hayatı içinde görürüz.
İcmalen ifade edilen şeylerinde Mevkari Mevcudat Efendimiz tarafından şerh
getirilmek suretiyle
Peygamberin sözleri içinde tafsil edildiğini görürüz sallallahu aleyhi ve sellem.
Kur'anın ve sünnetin sinesine kulak verdiğiniz zaman
fertten en büyük topluluklara ve milletlere kadar bütün bir hayatın kalp gibi
attığına şahit olursunuz.
Siz Kur'an'da size büyük bir yer verirsiniz.
Sizin çarşıdaki, pazardaki küçük ticaret işlerinizden bahsettiğini görürsünüz.
Ticaretin ahlak prensiplerini getirip vaz ettiğine şahit olursunuz.
Ticari ahlaksızlık sayılabilecek, spekülasyon sayılabilecek bir kısım hususları
Kur'an-ı mucizel beyan nehyi olan emirleriyle ters düz edip geriye çevirdiğine de
şahit olursunuz.
Böyle olması gayet normaldir.
Zira Kur'an göklerin ve yerin sahibi, haliki, Allah'ın kelamıdır.
Zira insan yeryüzünde Allah'ın matmahı nazarıdır.
Tabir caizse bu dünya sarayında Allah'ın gözdesidir insan.
Ona bakar sahir şeyleri yaratır.
Mümkün mü ki kelamı içinde gözdesine yer vermesin?
Mümkün mü ki kelamı içinde gözdesinin destanını anlatmasın?
Bütün bir hayatını dile getirmesin?
Tabi ki getirecek.
Onu mecbur etmez hiçbir şey.
Fakat o hikmetsiz de iş yapmaz.
Yeryüzünde halife yaratacağım diyen Hz.
Allah insanı yaratmıştır halife yaratacağım dedikten sonra.
Yani kendime halife yaratacağım.
Eşya ve hadiselere müdahale etme hakkını vereceğim.
Ağacı aşılama şeklinde müdahale eden akıllı, şuurlu, iradeli millet tekvini
müdahalesine kadar müdahale hakkı vereceğim.
Halife yaratacağım.
Onlar bir yönüyle meleklerin dununda olsalar bile.
Fakat iradeleriyle iradenin davasını ve iradenin hakkını vermeleri itibariyle
meleklerin dahi önündedirler.
Kendime halife yaratıyorum onları.
Kabzıyla bastığıyla kendime halife yaratıyorum.
Halife yaratıyor.
Yaratacağım dedikten sonra göklerin ve yerin şerefli mahlukatının
karşısına seyyidine Hz. Adem çıkıyor.
İnsanlığın babası Hz. Adem çıkıyor.
İşte yaratacağım halife bu deniyor.
Ve sonra maddi manevi hayatı için gerekli olan her şeyi birer mesaj
birer vahyi birer ilham tabir caizse bu muhteşem varlığın yanına mükemmel
idare edilmesi için sokuşturulmuş katalog olarak kelam-ı ilahisiyle teyit ediyor.
Yanlış adım atma diyor.
Hayatını buna göre düzenlem.
Senin hayatına dıştan müdahale edenler ne kadar iddialı olurlarsa olsunlar ne senin
zahirini ne de batınını bilemezler.
Bir sanatı onu yapan sanatkar mı bilir yoksa karşısından onun seyircileri
müşahitleri mi daha iyi bilir?
Seyirciler müşahitler benim kadar seni bilemezler.
Öyleyse sen benim dediğim gibi hareket et.
Çünkü içini dışını ben iyi bilirim.
Evvela Adem suhufuyla.
Sonra Nuh suhufuyla.
Sonra İbrahim suhufuyla.
Sonra Musa'da Tevrat'la.
Sonra Davut'ta Zebur'la.
Sonra Seyyidina Mesih'de İncil'le.
Ve sonra Mevtari Mevcudat Efendimiz'de.
Maddinin manevinin camii.
Makami ceminin ifadesi.
Halk ve halik arasındaki münasebetin haytı vuslatı.
Kur'an'la onları ben anlatırım diyen Hazreti Allah'tır.
Yerin Allah'a bağlı mahlukunun hissiyatını ifade edip o mevzudu ona yön veren
Hazreti Allah'ın yön vermesine karşı
Halik'le mahluk arasına giren beşere veyl olsun.
Ne kadar korkunç bir cehalet içinde müdahalede bulunuyorlar.
İnsanı bilmeden insana müdahale onu canavar şekline getirir.
İnsan azmanı kılar.
20. asırdaki anarşinin temelinde bu vardır.
Beşere Allah'ın mahlukuna, eşrefi mahluka ve ekmeli mahluka
o cihazı kullanmasını bilemeyen adamlar müdahale etmişlerdir.
Şöyle de terbiye versek olur demişlerdir.
Bir kompütörü idare etmek için bir operatörü aylarca belki senelerce talim ve
terbiyeye tabi tutmanın
lüzumuna inanan 20. asrın insanı binlerce kompütörü kafasında saklayan
muhteşem insan varlığına
herhangi bir tecrübeye tabi tutulmadan müdahale etmenin
nasıl bir cehalet, nasıl bir nadanlık olduğunu insanlık tarihinde anlatacak kitap
bilemiyoruz.
Beşere yanlış müdahale edildi ve beşerin başına hortlaklar musallat edildi.
Vampirler gibi kandan irinden hoşlananlar, kanlarıyla duvarlara yazı yazanlar
ve bütün bu olup bitenlerin yanı başında nizam ve asayişin düzgün ve
bir düzen içinde yürümesini isteyen bir kısım kimselerden maalesef
sefiller de sefilin arkasına takılan gözü bağlı, kulağı bağlı,
doldurulmuş balon gibi şişirilmiş nadanlar gibi masumu takip etmekte.
Bu da telaffüf ve teessüf edilmesi gereken tablonun öbür tarafıdır.
Demek oluyor ki iki yönüyle insanımız aldatılmış,
yanıltılmış, bilerek inhirafa atılmış,
bir kısmına yanlış muhalece ve müdahalede bulunulmuş, azdırılmış.
Başkaları da yanlış yoldan belki istikameti tekebbül eden,
istikamet vaat edenlerin arkasına salınıverilmiş.
Ve bir cinnet sarayında mecnunların, delilerin birbirini kovaladığı gibi bir kör ebe
oyunu devam edip gitmektedir.
Her şeyi gören ve bilen, her şeye nigehban olan, kalbimizin
atışlarıyla bize bizden daha yakın olan,
Hz. Allah'ın rahmaniyet ve rahimiyetine sığınıyor, diliyor ve dileniyoruz Ramazan-ı
Şerif güneşi gurup etme durumuna geldiği şu günlerde.
Bizi daha fazla bu hava içinde derbeder ve perişan etmesin.
Bakana da bakılan adam, kovulana da kovup duran adam, takip edilene
de takip eden adam.
Allah basiret ve anlayış ihsan eylesin.
Allah beşerin her şeyine müdahale ediyor.
Müdahale etme hakkıdır.
Çünkü mülkün sahibi odur.
Mülkünde istediği gibi tasarruf eder.
Asıl başkalarının ki teessüf, itisaf ve zulümdür.
Zira başkasının mülküne karışıyorlar.
Bu kafa benimse başkasının içinde ur dahi olsa müdahalesini istemem.
Kafa benimse istediğim gibi kullanırım onu.
Elverir ki başkasının zararı bahis mevzu olmasın.
Mülk sahibi mülkünü istediği gibi kullanır.
Ama başkasının faydalı gibi görünen müdahalesine müsaade etmez.
Ya bir de o müdahale ve muhalece faydalı olması şöyle dursun.
Mahsa zarar olursam müdahale etme imkanını verir mi vermez.
Allah istemiyor.
İstemediği için kendi mülkünde kendi kullarına müdahale edildiği günden beri
kendini tanıyan kimseleri baş aşağı getirmiş derbeder etmiştir.
Bekliyor.
Fantazır.
Sen bekle o da bekliyor.
Ta kendisine döneceğin ana kadar.
Ana kadar derbeder baş aşağı gideceksin.
Başkalarının müdahalesine karşı sineni kalbini kapayacağın ana kadar baş aşağı ve
derbeder gideceksin.
Bunun önüne kimse geçemeyecektir.
İnananlar dünyasında Kur'an cemaatinin dünyasında Allah'a bir teveccüh
olacağına kadar
üç yüz seneden beri devam eden derbederlik devam edecektir.
Bunun önüne kimse geçemeyecektir.
Katiyetle yüzünüze söylüyorum bunu ve söylerken gayet itminan ve emniyet içindeyim.
Allah'a itimadım havası içindeyim.
Daha yüz sene Allah'a dönmeseniz hemi valla hemi billa hemi talla kapı
kapı dolaşıp
dilenmeden kurtulamayacaksınız.
İktisadi ve ticari dalgalanmanın önüne geçemeyeceksiniz.
Lokaviti durduramayacaksınız.
Grevin önüne geçemeyeceksiniz.
İşçi patron kavgasının arasına giremeyeceksiniz.
Belinizi doğrultamayacaksınız.
Anadolu'da sürüm sürüm yüzüstü sürünmeden kurtulamayacaksınız.
Daha yüz sene böyle gitsem ama o yüz sene öyle gitmeyecek.
Fıkırdayan Anadolu mazisinin şerefine ve onuruna yakın bir
hüviyette arz-ı didar etmeye hazırlanma içindedir.
Anadolu çocuğu yeniden kendine geliyor.
Üç yüz sene evvel Esab-ı Kehfin mağaraya...
girdiği gibiyim. Mağaraya girme ve nöbetle uyku nöbeti tutmam.
Fastına bir son verip mağaradan dışarıya çıkmaya azmetmiştir.
Anadolu insanı uyanıyor artık.
Allah'ın tevfik ve inayetiyle
Topyekun Türkiye'de böyle bir uyanmaya şahit olduğumuz gibi
taammüm edip alem İslam'a da yayılacak ve bu iş inkişaf
edecektir.
Siz aksini ispat etmeye iddia etmeye mesabı
bulamayacaksınız. Zira sağ ve solunuza ön ve arkanıza
çevrenize baktığınız zaman düne nispeten o dikenli
tarlaların nasıl güller yetiştirdiğini görünce benden
daha fazla ümitle geleceğe bakacak ve ileride içtimai
coğrafyada meydana gelen yeni tekevvün ve teşekküller içinde
en iç açıcı, inşirah getirici, beşere huzur vadedici sesin
Allah ve Kur'an diyenlerin sesi olduğuna kanaat edeceksin.
Müdahale gizgahıyla girdiğim bu hususu belki saadet harici
olarak çok fazla uzattım. Muhakaza etmeyin.
Allah kusurumu
bağışlasın.
Bir hafta evvelki derste size Cenabı Hakk'ın prensipleri
içinde olgunlaşmış ruhların ticari durumlarını intikal
ettirmeye çalıştım.
En mükemmel mevzuat en baş döndürücü kanunlar
en mükemmel cemaat elinde tatbik edilirse ideal bir site
teşekkül eder kendi kendine.
Inanmış insanların sinelerinde
mahkes buldurdukları kanunlar, içtimai hayatlarına tatbik
ettikleri kanunlar, ticari emniyet ve ticari ahlakı
yaşarken Allah'a kulluk yapıp da sevap kazanıyor, neşvesi
içinde hareket edenler,
dünyevi işlerini dahi cennet
istikametinde yapıyor ve yaşıyor gibi huzur duyarlar.
Ticaretin prensiplerine indim.
Seferruatının dahi ihmal
edilmediğini takas keyfiyetine intikal ettim.
Onun meşru
gayri meşru yönlerine dikkatinizi istirham ettim.
Hususiyle ancak mevcudun satılabileceğinize dikkatinizi
istirham ettim. Gayrimevcut satılamayacağın bilhassa
üzerinde durdum. Istisnai olarak sadece selam alış
verişinin kütübü fıkhiyete tafsilatıyla anlatılan selam
alışverişinin tecvid edildiğine de yine ayrıca dikkatinizi
rica ettim.
Ve imkan el verirse dedim mevzunun mevizenin
başında arkasında tekelciliğe kısaca temas ve spekülasyonu
inşallah arz edeyim. Bu mevzuda dahi noktayı etrafında bir
çizmeye çalışalım.
Allah yar ve yardımcımız olsun.
Kalbimiz
kadar kafamızı, kafamız kadar kalbimizi ulum-i imaniye ve
Kur'aniye ile münevver eylesin.
İslam'ı bilmez cahiller olmadan
bizleri muhafaza buyursun, korusun ve kurtarsın.
Yeryüzünde İslam'ı bilmeme kadar ayıp yoktur.
Bir insanın
da onu utandırıcı en korkunç leke başta Allah'ı bilmemekle
başlayan ibadette ve muamelatta İslam'ı bilmemeye kadar temadi
eden bir cehalettir. Ve eğer az irfan olsa bu duruma maruz bir
insanın sokaklarda gezerken utanması gerektir.
Allah'ı
Resulullah'ı ve Kur'an'ı ve sonra Allah'ın emirlerine
usul ve fürü bütün ibadetü taatı ve muamelatı bilemeyen
insan insanlığını unutmamışsa bir cemiyet içinde gezerken
sırtında utandırıcı ağır olan bir yük taşıdığını hissedip
duyup evine kapanması gerekir.
Hala insanlığını unutmamışsam
en ağır şey odur. Ve cemiyet çok şükür.
Allah'a inanan
insanlar adım ve adım fasıl ve fasıl bu cehalete doğru
sırtlarını dönmüş ilahi ilim içinde almaları ikzap etmeleri
gereken şeyi alma mevzunda adeta yarış halindedirler.
Cemiyet bu cehaletten kurtulacak.
Ancak İslam'a
karşı cehlini ısrar eden mütemerrikler vardır ki ümit
ediyoruz eğer salahi halk
arzu etmedikleri bir tekelin karşısında ödülleri kopacak
gidecekler.
Ticarette gayri ahlaki bir keyfiyettir tekelcilik.
Oraya getirmiştim mevzuyu.
Tekel bütün ticari hayatı tek başına
elinde tutma düşüncesi ve yapabilirse pratiği.
Iştimai bir
sahip olan İslamiyet zengin fakir ortasını herkesin hakkını
veren İslamiyet belki fakirliği ve fakir sınıfı mağduru ve
mağdur sınıfı yok edip orta sınıfı olabilirse fevkalade
dirayetiyle az buçuk onun üstünde çok zengin sınıfı
muhafaza eder.
İslamiyet'te alabildiğine fakir alabildiğine
mazlum alabildiğine mağdur yoktur ve görülmemiştir.
Eğer
olmuşsa bir devirde mağdurin mazlumin güruhu bütün
Müslümanlar el ele vermiş bütün yardımlaşma müesseselerini
yardımlaşma mekanizmasını harekete getirmiş ve onları
içinde bulundukları mağduriyetten kurtarmışlardır.
Uzun süreli Müslümanlık içinde Müslümanlar içinde bir
mağdurlar topluluğuna tarih şahit olmamıştır.
Aksine
Müslümanlığın hüküm fermi olduğu devirden zekat vermek
isteyen kimseler zekatlarını sadaka vermek isteyen kimseler
sadakalarını ve başka suretle vermeleri gereken vazifeleri
vecibeleri eda ederken verecek kimse bulamamışlardır.
Dün getirseydin belki alırdım ama bugün Allah'a hamd ederim
ihtiyacım yok demişlerdir. Binaenaleyh ne servet
düşmanlığı ne zengin düşmanlığı ne kazanan ve iş yapan ne de
becerikli olan insan düşmanlığın Müslümanlık'ta asla
bahis mevzu olmamıştır.
Binaenaleyh İslam bu yönüyle içtimai bir ruh ve bir hüviyete
sahiptir.
Bu ruh ve bu hüviyet bütün ticari hayatın ya belli
bir grubun elinden veya belli şahısların elinde toplanmasına
yani tekelciliğe asla cevaz veremez.
Asla tecviz etmez. Asla
teslim etmez. Asla bu meseleye karşı müsamaha ile bakmaz.
İçtimai hüviyeti buna zıttır. O topyekun topluluğa birden
bakar. Topluluğun saadeti içinde ferdin saadetini görür.
Mesut olmayan bir topluluk içinde mesut gibi görünen
ferdi mesut saymaz. Eğer öyle bir fert mesut oluyorsa o
İslami manada bir ruh anlayışına bir ruhi anlayışa bir
iç derinliğine sahip olamamıştır.
Yani kendi topluluğu
talihsizse, derbederse, sürüm sürümsem o topluluk içinde bir
ferdin şu suretle veya bu suretle mesut olmasını Müslüman
makul görmüyor. Müslümanlık makul görmüyor.
Topluluk derbeder
ve perişansam onun içinde maddi refahı yerinde olan
kimseler huzursuz olacak o huzursuzu gidermeye
çalışacaklardır.
Yani toplum içindeki huzursuzu gidermeye
çalışacaklardır.
Tekelcilik bu noktadan mahzurludur ve
hatarlıdır. Onu asla tecviz edemiyoruz.
Tekel bütün arz
elinde tutma işidir.
Piyasaya arz edilecek malı şu şekilde
veya bu şekilde belli istikametlere kanalize etme,
tevzi memuru gibi başına dikilme ve tevzi etme halka.
Talep sahibine karşı daima muhatap olma, durumunu muhafaza
etme. Bütün ihtiyaçları karşılama, yoluna girme.
Çarşı
ve pazarda sadece kendi sikkesinin geçmesi yolunu
araştırmak. Bu itibarla elinde kartelleri tutanlar,
tröstleri tutanlar, tekel müesseselerini tutanlar, bütün
monopolcular, hepsi girer bu tarifin içine.
Müstahsille
müstehlik arasına girip kabzimallık yapan, al gülüm ver
gülümle idare eden kimseler girer buraya.
Çarşıya, pazara
mal inmeden daha şehrin kenarında peyleyip onu alan
kimseler girer bu hatarlı duruma.
Karpuz yer vesaire gibi
şeyler akın akın pazara gelirken onlara uğramadan
tüketene, istilak edene gidip ulaşmıyorsa bu ulaşmaya mani
olan bütün tekelciler girer bu hatarlı duruma.
Mahkemeyi
Kübra
yakalarını kurtaramazlar Allah'ın huzurunda.
Resul-i Ekrem Buhari ve Müslüm gibi sahih hadisi şeriflerde kemali hassasiyet ve
ciddiyetle bu iş üzerinde duruyor ve İslam'ın içtimai hüviyetini ifade buyuruyor.
Çalışıyor çıkacaktı ağzından, ifade buyuruyor.
İslam içtimai bir yapıya sahiptir.
Bir Müslüman toplu bir yapının rüknüdür.
O tek başına yaşayamaz ve topluma zarar verecek
bir yolu asla vakata giremez.
Onun menfaatleri, faydaları, istifade ettiği şeyler ancak topluma da istifade ve
fayda getiriyorsa makbuldür.
Kendi menfaatleri içinde, faydaları içinde toplum zarara itilmiş oluyorsa,
içtimai hayatı itibariyle o Müslüman fert Müslümanlıktan uzaklaşmıştır.
Daha sonra spekülasyonda hadisi şerifleri okuduğum zaman nasıl Allah ve
Resulullah'ın zimmetinden mahrum kaldığını göreceksiniz.
İslam'ın içtimai hüviyeti,
herkese çarşının, pazarın, piyasanın açık olmasını ister ve İslam bu mevzuda iki
temel esas getirmiştir.
İmkan elverirse ariz ve amikars edeceğim.
O da yenilerin ifadesiyle bir fırsat eşitliği müsavatı.
İkincisi de adalettir.
Yani çarşıda, pazarda her aklı işleyen insan elde edilen mahsulden istifade etme
yolunu bulmalıdır.
Şayet bazı kimselere karşı istifade etme eşitliği müsavatı tanınmıyorsam,
ticaret bazı kimselere karşı kapalı hale demir perde haline getiriliyorsam,
bazı kimseler akıt yapamıyorlarsa demek ki bu mevzuda fırsat müsavatı yok,
eşitliği yok demektir.
Ve haliyle hakkaniyet ve adalette yok demektir.
Allah'ın tarağın dişleri gibi müsavi yarattığı fertlere müsavi muamele
edilmediğinden ötürü Allah nazarında bu anlayış ve düzeni muhafaza edenler baş aşağı
giderler.
Bu havayı yapanlar baş aşağı giderler.
Bu yanlış yola girenler yine baş aşağı giderler.
Herkese müsavi değerlendirme imkanı ve fırsatı tanınacak.
Herkes kendisini değerlendirecek ta istidat ve kabiliyetler inkişaf etsin.
Ticari hayat daha geniş kaideler üzerinde yaygınlaşsın ve kimse kadire uğramasın.
Şu avamca arz ettiğin meselelerin az ihtisatla iştigal etmiş kimseler nazarında
mahkez buluşu çok daha farklı olacaktır.
Onlar katiyen anlayacaklar ki şu anlatış şu anlayış içinden bize
anlatılmak istenen İslamiyet'in yeryüzünde eşi ve menendi yoktur.
Bir benzeri bulunamaz bulunamaz bizim için çünkü o Allah kelamının
inanmış insanların temiz vicdanlarında mahkez bulmasından ibarettir.
Nasıl bulunur?
Serbest rakabetin cereyan ettiği ticarette her fert arz
ettiğim bu fırsat eşitliğine, müsavatına sahiptir.
Herkes rahatlıkla yapabilir bunu.
Frenke ifadesiyle marjinal gelirin fiyata müsavi olmasından ötürü
müstahsil istediği karı malının üzerine koyabilir, istediği şeyi satabilir.
Yani bir arz ve talep dengesi içinde fiyat tahakkuk eder ve bir demir perde
yoktur.
İstihzal edenle istihlak eden arasında,
tüccarla istihlak eden arasında, tüccarla istihzal eden arasında demir perde yoktur.
Her şey perdenin halka bakan yönündedir.
Orada neler çevriliyor herkes görür.
Herkes piyasayı bilir.
Oynanan oyunlara nigehban olur.
Ve binaenaleyh kar haddini ayarlamak, kar farkını malının başına koymak satıcı için,
alıcı için mümkündür.
Ama serbest rakabetin olmadığı yerde ne marjinal gelirin fiyata müsavi olması bahis
mevzudur, ne de böyle bir açıklık bahis mevzudur.
Her şey esrarengizlik perdesi altında cereyan eder.
Ve tekelcinin istediği de budur.
Serbest rakabeti önleme.
Çokları için garip gelir.
Serbest rakabet olmasın.
Ama belli bir grup serbest rakabet yapıyor gibi, eski tröster havasında serbest
rakabet yapıyor gibi toplu halde hareket edebilirler.
Bu iyisi Allah korusun.
Fertlerin millete kıymalarına mukabil topyekun bir grubun anlaşıp millete kıyması
demektir.
Yani iktisadi ve ticari hayata.
Bir ferdin istibdadı yerine bir grubun anlaşıp istibdat etmesinin ifadesidir.
Bir grubun zulmünün ve cevrinin ifadesidir.
Süpermarketlere girilirken bütün şenayet ve denayetiyle bu istismar yoluna
girildiğini açık ve teçhik olarak görüyoruz.
Küçük ticari müesseseleri yutmak üzere.
Bunun ayrı bir hesabı da var.
Müslümanlar akıllarını başlarına alacak.
Küçük müesseselerin yutulma devresine girdiği dönemde ticari kanunlara rayet ederek
kazanmayı onlar yapacaklar ve memlekete faydalı olmaya çalışacaklar.
Bu hususada tekrar bertekrar dikkatinizi istirham etmiş ve bin iki sene içinde
sahabinin Müslümanların Medine'nin çarşı ve pazarına hakim olduklarını müşahhas
misal olarak size getirmiştim.
Yahudi gibi ticari kurnazlıkta dorukta bulunan bir cemaat karşısında Medine'nin
Mekke'den göç etmiş gelmiş mahacirin Müslümanları bir anda onları nasıl alt üst
ettiklerini, Medine'nin çarşısında pazarında ticaret yapma imkanı vermediklerini
misalleriyle size göstermiş Müslümanın akıllı olacağına dikkatinizi rica etmiştim.
Bu memlekette sadece bu vatanın evladına ve insanımıza faydalı
olacak insan kazanmalı ve kazandırılmalıdır.
Aklını kullanacak, kazanacak ve kazandıracaksın.
Tekelci bütün piyasayı elinde tutmak için piyasada tek
sözü geçer kendisi olması için yine Frenkçe tabiriyle arz edeyim.
Yine marjinal gelirin marjinal maliyete müsavi olması en elverişli olduğundan
dolayı umumi havayı o seviyede tutacak kendi istifadesine toz kondurmayacaktır.
Arzı talebi yani gizli tutacak piyasadaki fiyatı tayin edecek şeyleri gizli tutacak.
Bunun neticesi de şu olacaktır.
İsteyen istediği kadar istihsal edemeyecek.
Onun gözüne bakacaklar ne kadar mal istiyorsun sen o kadar getirelim.
10 ton buğday getiriyorsanız alamayacağım ancak 5 ton alacağım ben.
Ve müstahsin ne yapacaktır? 10 ton elde ettiği buğdayı 5 tona indirecektir.
Ne olacak neticesi itibariyle?
5 ton buğday elde ettiği tarla muattal kalacaktır.
Bir sürü çalışan insan da muattal kalacaktır.
Monopolcunun gözünün içine bakacaktır.
O ne kadar talep ediyor ona göre istihsal edecektir.
Ve böylece fert muattal kalacaktır.
Çalışan iş adamı müstahsil muattal kalacaktır.
Tarla muattal kalacaktır.
Tohum muattal kalacaktır.
Bir şirzime-i kalil istifade edecek ve fakat topyekun millet zarar edecektir.
Eğer ticaretin girizgahlarına az vakıf olsaydınız,
çarşımızda, pazarımızda, alem-i İslam'ın çarşısında ve pazarında
bu türlü tekelcilerin nasıl milletin kanını emdiklerini görecektiniz.
Ve milletin haysiyetiyle, izzetiyle nasıl oynadıklarına şahit olacaktınız.
Ne lüzumu var Frenkçe tabirlerle nazariyeler yapmam.
Tekelci fevkalade iştira gücüne sahiptir.
Parayı elinde topladığı için çarşıdan, pazardan da istediğini alabilir.
Ve bu belli hatalar, tehlikeler doğurur.
Zira ucuz zamanda mal alır, stok yapar.
Zira çarşıda, pazarda şimdi devalüeler yapılırken görüyorsunuz.
Emtiayı çarşıdan, pazardan ambarlara çekiverir,
iktisadi ifadesiyle suni darlık meydana getirirler.
Ve millet bunalımdan bunalıma gider.
Netici itibariyle müsbet yönden olmasa bile,
bu menfi yönden çok defa belki bir enflasyona da götürür.
Bütün bunları tekelci hazırlar.
Bu sahneyi tablolaştırır, sahneye sürer.
Bu tabloyu sahneleştirir, sahneye sürer.
Ve bunun arkasından da reaksiyonu gelecek kimseler vardır.
Ben sosyalistim, sosyalizm taraftarlısıyım diyenlerin reaksiyonu gelecektir.
Başka düşünceler hesabına onlara angajı olmuş kimselerin reaksiyonu gelecektir.
Ve bu memlekette kan gövdeyi götürecektir.
Lokantlar grevleri, grevler lokantları takip edecek.
Zincirleme birbirinin sebebi ve neticesi olarak devam edip gideceklerini önüne
alamayacaksınız.
Çünkü maraz başkadır.
Dert başkadır.
Müminin imanla tekevvün etmesi...
Dış kalbi ile meselelere girmedikten sonra meseleyi halletmek mümkün değildir.
Ve böyle bir toplulukta da yani bir avuç monopolcunun milletin mukadderatına hakim
olduğu bir toplulukta
İçtimai huzur ve saadet bahis mevzu olmadığı gibi dengenin,
diriliğin ve düzenin olması da bahis mevzu değildir.
Varsınlar onlar mesuduz, bahtiyarız desinler.
Varsınlar altında yangın çıkan evlerde bir kısım kimseler üstte düğün alayı
oynasınlar.
Varsınlar cayır cayır memleket yanıyorken onlar plaj zevkinin de tadını çıkarmaya
çalışsınlar.
Bunlara belki gülmek gerekecek ama bir milletin kaderiyle sıkı sıkıya alakadar olan
bu meselelere
biz şimdiye kadar gülmediğimiz gibi şimdi de gülmeyeceğiz.
Belki ağlayacağız.
Altta yangın itfaiyeciler söndürmeye çalışırken üstte düğün alayı bu bizi
ağlatan bir mevzudur.
Daima ağlattı ve bundan sonra da buna ağlayacağız.
Cayır cayır yanan bir memleketin sırtında hora tepmem.
Beşeri zevklerini çıkarmam.
Yaz villalarında hayat geçirmem.
Envai çeşit nimetlerle hayatın istimrarını temine çalışma veya o türlü bir hayat
yaşamam.
Bir çeşit vurdum duymazlığın,
duygusuzluğun, hissizliğin,
insan istidat ve kabiliyetlerin sönmüş olmasının ifadesidir ki
böyle bir duruma sukut etmeden Allah'a sığınırım, şeytandan Allah'a sığındığım gibi.
Bunun bir devamıdır.
Tekelin, tekelciliğin bir devamıdır.
Frenk ifadeyle spekülasyon dediğimiz şey.
O bir yönüyle bizim ihtikar şeklinde, ihtikar dediğimiz şey şeklinde kendisini
gösterir.
Ticari bir ahlaksızlıktır bağışlayın.
Ucuz zamanda iştirak gücü olan kimselerin çarşı ve pazarı tarayıp ne varsa
toplamaları
ve sonra belli bir zamanda fahiş fiyatla satmalarına diyoruz.
Çarşıyı pazarı didik didik edecekler.
Ticari hayattaki dalgalanmalara bakacaklar.
Ve ona göre stoklar yapacaklar.
İhtikar yapacaklar.
Ve sonra da onu fiyatlandığı zaman satacaklar.
Bu mevzuda hususiyle dünyadaki umumi piyasayı görüp gözeten bu büyük tröstlerin
kartellerin adamları vardır.
Petrol bunalımına buhranına doğru gidiyor.
Öyleyse ne yapmak lazım?
Büyük büyük tankerler yapmalı.
Ondan sonra falan yerden mesela İran'dan petrol almalı.
Suudi Arabistan'dan petrol almalı.
Dünyada kimsenin daha haberi yok.
Ve sonra götürmeli bunları bir yerde stok yapmalı.
Topyekun tabakatı beşer çapında bir petrol bunalımına sebebiyet vermem.
Bunu bir memleket sahtında müdahale ettiğimiz zaman
memleketimiz içinde yapılan bu türlü ihtikarlara, stokculuğa
bunun neticesinde de milletin mağduriyetini bağlıyoruz.
Bugün piyasada normal, fıtri, tabi ticari dalgalanmanın meydana getirdiği bunalımdan
daha çok suni bunalımlar vardır.
Suni krizler vardır.
Bir kısım kimseler halkın kaderiyle, milletin kaderiyle,
vatanın kaderiyle, insanlığın kaderiyle oynamak suretiyle
bu bunalımları suni olarak meydana getirmektedirler.
Maalesef meydana getirmektedirler.
Onların kılları kıpırdamaktadır.
Milletin ahuvahı karşısında sadece kendi gelirlerine bakmaktadırlar.
İşte bütün şenaat ve denaatiyle bu hususa
ister siz bir tek yönüyle el alın istikar deyin.
İster umumi manada bu ticari şeyler içinde af buyurun bir ahlaksızın ifadesi olması
itibariyle
Frenç ifadesiyle spekülasyon deyin.
Çarşının pazarın kaderiyle oynamak
Müslümanlıkta memnudur bu. İntikal edeceğim ona inşallah.
Bazı kimseler
fiyatların dalgalanmasına karşı
spekülasyonu mahsursuz görürler.
İstihzala yardım maksadıyla da mahsursuz görürler.
Yani derler ki selim kalpli kimseler
ambarlarını arpa buğday doldursunlar.
Sonra çarşıda pazarda arpa buğdayı kıtlı olunca
ambarlarından çıkarsınlar milletin ihtiyacını karşılasınlar.
Daha kahttan ötürü çok aşırı fiyatlar yükselmesin.
Halkın ifadesiyle halkın karşısına astronomik rakamlar çıkmasın.
Bunun için spekülasyonda mahsur yoktur veya sen toplarsın da bunu müstahsile verir
istihzali kolaylaştırırsın ambarlarını doldurursun emtiayı efendim ambarlarına
çilerlerine doldurursun çarşıda pazarda kaht baş göstermeye başlayınca sen dağıtır
bu bunalımı önlemiş olursun.
Bu bir iddiadır. Ne var ki şimdiye kadar bu iddiayı beşer
pratiğinde doğrulayacak tasdik edecek herhangi bir hadise tespit edilmemiştir.
Ancak inanmış insanların vicdanında belki buna yer vermek bir insanın en küçük
hakkına tecavüz etmenin dahi haram olduğunu bilenler için de bu bahitmez olsa bile.
Fakat meseleyi sadece ticaret yönüyle madde yönüyle onlara bağlayarak ele alanların
dünyasında pratikte eşine emsaline rastlanmış şey değildir.
Ambarlar dolsun ticaret dükkanları dolsun sonra bunalım olunca çıkarılsın halka
dağıtılsın vaki ve varit değildir.
Doğru doldurulur bunalım olduğu zaman da çıkarılır.
Fakat etiketler muzam olur bu defa.
Yüze alınmış şey iki yüzde halkın enzarına arz edilir.
İhtiyaçtan ötürü de talep bulur.
Ucuz fiyatla aldığı şeyi spekülatör fahiş fiyatla halkın canına çeker ve kanını
emer. Emer arkadan da başkasından reaksiyon gelir ve tekrar döneyim sokaklar kana
irine boyanır.
Meseleye başka şekilde muhalece yapılır.
Muhalecede bulunur. Bu ateşi kurşun söndürmez.
Bu ateşi polisin çopu da söndürmez.
Zira bu başka yerden kaynaklanıyor.
Şah damarından kan kaybediyor ictimai hayat.
Sen çopla mopla bunun önüne geçemezsin.
Elinle de tutsan tutamazsın. Buna muhalece başka türlü olacaktır.
İlleti bileceksin tedavi yoluna tasaddi edeceksin.
Ziya paşa yine kendini hatırlattı.
Bil illeti kıl sonra müdavata tasaddi.
Her merheme her yareye derman mı sanırsın?
Çopun sopanın derman olacağı şeyler vardır.
Ama işte bir ictimai kaynaşma varsa mesele ideolojik hüviyet almışsan ve sen
kaynağına indim derken de sadece bir kısım mihrakları yakalamayı kastediyorsan bir
kenara çekilip ellerini kalçalarına koyup senin saflığına gülmeden başka bir şey
kalmıyor.
Dert başkadır. Evvela derdi bilecek sonra tedavi yollarına tasaddi edeceksin.
Kalp ve ruh gıdasızlığından bir kısım kimseler sokağa dökülmüştür.
Verdiniz mi muhtaç oldukları şeyi?
Kalbi ve ruhu boştur.
Letaifi bomboştur.
Ahiret ümidi yoktur.
Kabirden sonrası onun için karanlıktır.
Allah'la münasebet kopuktur ve onun için sallantıdadır.
Sallantıda olan adama sen copla karşısına çıksan ne yaparsın?
Kalbine kalbinin muhtaç olduğu dermanı getireceksin.
Mesih edabi enfaz ile hava ile imdadına koşacaksın.
Ve sonra midesini de doyuracaksın.
O işin bir yönü.
Derdin üzerine o derde muhalece nasıl olması gerekiyorsa o şekilde gitmek gerektir.
Maalesef beş yüz, altı yüz milyon, yedi yüz milyon alemi İslam'da kanıyan yarasına o
yaranın iktiza ettiği şekilde muhalece olmamıştır.
Çocuk su ve saflıkla meselelerin üzerine gidilmiştir.
Kalbi tedavi edeceksiniz. Insana insan olduğunu hatırlatacaksınız.
Ben bir müminim hak yemem. Burada tefahhür şeklinde değil.
Allah'a kasem ederim. Altı sene idareciliğinde bulunduğum bir müessese'de fahri
hizmet ettiğim halde talebeye ait sabuna hemi vallaha hemi billaha elimi sürmedim.
Hemi vallaha bir kaşık yemek ağzıma koyduğum sayı kimisi parasını verdim.
Bedava hizmet ettiğim yerde.
Zira Allah sorar dedim.
Hizmet ettiğim müessese'de seccademi kendi paramla aldım.
Müessesenin halısında namaz kılamam dedim.
Benim arkadaşım da böyle yapıyor.
İnanan insan böyle yapıyor.
İki sene askerliğimde telsiz operatörüydüm.
Yemin ederim kalemle kendime ait bir tek harf yazmadım.
Vallahi şu kadar hükümete ait kağıdı kullanmadım.
Yemin ediyorum Allah'a hesap vereceğim.
Allah'tan korktuğum için yaptım.
Mümin olduğum için yaptım. Amentü billah tüpe imanıyla Allah'a dehalet ettiğim için
yaptım.
Ben ve emsalim müminlerin spekülasyon yapmasına imkan var mıdır?
Öyleyse spekülasyonun tek önleyici çaresi Allah korkusu,
muhasebe duygusudur.
Allah'a hesap vermem. Basübade'l-mevt hadisesine inanmam.
Lerner çare buluyor spekülasyona.
Diyor ki çarşıda pazarda bu türlü itikarları önlemek için spekülasyonla
spekülasyonları kontrol altına alalım.
Yani devlet de veya başkaları da spekülasyonla nefret edenler yine mal stoku
yapsınlar.
Hazırcılar mal stok edip çarşıya pazara sürecekleri zaman yine bir serbest rakabet
halinde çarşıya pazara mal sürsünler diyor.
Bunun suyu istimal edilmeyeceğine dair teminat yoktur ki.
Bunu da yine Allah'tan korkmayan, mesuliyet duygusu taşımayan,
devletin tarih edeceği vergiler karşısında dolan başlı yollar bulan ve verginin onda
birini ödeyen,
o gayri ahlak hayatı yaşayan fertler olduktan sonra suyu istimal edilmeyeceğine dair
teminat verilemez.
Mümkün değil.
Tek yol var mecbur istikamet.
Trafik ifadesiyle mecbur istikamet.
Gönülleri Allah'a imanla donatma.
Kalplere yasakçı koymam.
Harama elini uzatırken elektriğe tutulmuş gibi tir tir titrer hale getirmem.
Ferdi bu ulvi duygularla donatma ve cemiyeti böylesine donanmış fertlerden teşkil
etmem.
Öyleyse korkunç dert karşısında ilaç arıyorum diye sağda solda dolaşanlar işe
muhalecenin yolu açık ve seçikken
başka yollarda dolaşıyor sadece derdi artırıyorlar.
Derdi artırıyor.
Nasıl artırıyor?
Apantisi çatlamış adamın.
Adım adım feleğin çarkları arş-ı emanını ötmeye başlamış.
Sağa sola iniraf etmeden mezara doğru koşuyor.
Ağrıyı keseyim diye acemi doktor gelip gelip ona yine vuruyor.
Hiç zehirlenme var.
Bunun çaresi şudur.
Tez elden onu ameliyat masasına yatırma bıçakla yarma ve içinde kendini zehirleyen o
bir kısım artıkları dışarıya çıkarma.
Bunun yolu budur.
Ağrı keseceğim diye bin tane iğne vursan belki zararlı da olursun.
Zararlı olursun zira ağrı bir bakıma sigorta gibi bir şeydir.
Ağrıyı duymasın diye bu yollara başvurdu mu?
İstimai hayatta gelişen kan kıranların sessiz sessiz gelişmesine yol açarsın.
Mehmet Akif ıhçılık karşısında öfkelendiği bir anda merhum şöyledir.
Ben de Arnavud'um işte perişan yurdum.
Ben de öyle diyeyim.
İşte perişan yurdum.
İşte yaralarına inilemeyen vatanım.
İşte dertleri teşhis edilemeyen insanım.
Başka başka yollardan muhalecelerde bulunulmuş.
Kafeinli ilaçlar verilmiş uyutulmuş.
Ve fakat kan kıran kanser içinde gelişmiş geliştikçe gelişmiş.
Bütün uzviyatı hakimiyet altına almış.
Lerner'in noktayı nazarı değil Allah'ın ifadesi.
Allah'ın ifadesine uymak ve Resulullah'ın beyanları içinde kendine çeki düzen vermek
mecburiyetindesin.
Bir kimse Müslümanlara karşı spekülasyonda bulunursa,
mal stoku yaparsa,
dar günlerde o malı piyasaya sürmeyi düşünürsem,
Müslümanlara karşı bunu yaparsa o bu işte hatalıdır.
Ve unutmasın Allah ve Resulullah ondan beridir.
Allah ve Resulullah'ın zimmetine asla giremez.
İlahi himaye ve Resulullah'ın himayesinden mahrumdur.
Yine Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor.
Müslümanlara karşı kırk gün malını alsa bir yerde fiyatlar yükselsin diye tutsa
buyuruyor Allah Resulü.
Ve sonra da onu tasadduk etsem Allah indinde zırnı kabul olmaz onun buyuruyor.
Hiçbir şey kabul olmaz.
Hac bahsinde bu hususi el alırken dikkatinizi istirham etmiş,
ısrarla areyiz ve amik üzerinde durmuştunuz.
Kazancınızın içinde arpa kadar haramla hacca gittiğinizde
zaman ihramı giymişsiniz. Arafat'a doğru tırmanıyorsunuz.
Keşitli sesler içinde sizin de Allah'ın emrine geldim.
Allah'ım
emrine inkiyat ettim manasında.
Allah'ımma labeyk. Labeyka la
şerika laka labeyk. Innel hamde vel nimete leke vel mulk la
şerika lek dediğin zaman gökler ihtizaza gelecek.
Sen emrine
geldim demene mukabil Allah Celle Celaluhu sana diyecek la
labeyk ve la sadeyk. Ne senin lebeykin ne de sadeykin.
Ve
Allah Resulü ifade ediyor. Giyimin haram, kursağındaki
haram, içindeki haram, etin haramdan teşekkül etmiş.
Nerede
Allah onu kabul edecek? Emek çekiyorsun.
Pasaport için
koşuyorsun.
Elli bin lira altmış bin lira birkaç ay evvelinden
yatırıyorsun devlete hacca gideyim diye.
Ve içinde bunun
şüpheli şeyler var. Sonra gidiyorsun bu kadar meşakkatten
sonra. Yol meşakkatinden sonra.
Aile ve yurtundan uzak kalma
meşakkat ısrabından sonra.
Sonra da Arafat'a çıkıyorsun.
Arafat ki günahların döküldüğü yer.
Arafat ki Allah'ın
kullarına lebbeyk dediği yer. Arafat ki insanın anadan doğma
günahlardan soyulduğu yer. Sırtındaki haram şeylerle.
Tenindeki haram şeylerle sana lebbeykin de başını yesin,
sadeykin de başını yesin. Deniyor ve geriye dönüyorsun.
İster misin bunu?
Işte bu kadar ciddi, çetin ve önleyici
prensiplerle mümin bağlanmıştır.
Haramı elini
süremeyecektir.
Süremeyecek ve ahlakı olmaya çalışacaktır.
Lerner'in anlayışı değil.
Ve muhabbetullah.
Allah'ı
sevecek, ulaşma aşkıyla tutuşacaksın.
Allah'tan
korkacak, gazabına mazhar olurum endişesini
taşıyacaksın. Ve böylece hayatına düzen vereceksin.
Cemiyetine de dirlik akacak, huzur akacak.
spekülasyonun bir çeşidi de dampiklerdir.
Dampiklerin de
ayrıca hikayeleri var.
Malın istihsal edildiği yerdeki
fiyatının donunda fiyata satma ameliyatına damp istiyoruz.
Burada ona mal ettim, başka yerde sekize satma.
Bizim fik
ifademizle ve dıya usulü.
Dampikler yine çarşıda, pazarda, piyasada bir kısım
kimseleri Frenk'i ifadesiyle refüze etmeye matuf kurulmuş
müesseselerdir.
Bazı tüccarı saftışı yapma, çarşıya, pazara
tek başına hakim olma. Sayıklar ne olursa olsun.
Dampik
yapanlar umumiyet itibariyle bir yanlış talep tahminine
binaen fazla mal istihsal ederler.
Yani belki çok talep
olacak diye on çuval un talep olacak.
On top kumaş talep
olacak diye on top kumaş efendim istihsal eder.
Fakat sonra
talep beş ton olur. Bu beş tonu eritmek için olabilir.
Bundan
maksat biraz masum gibidir.
Bazen de bir yerin çarşısına,
pazarına, piyasasına girmek için vücut satmak suretiyle
girer. Bakıyorsunuz Kızıldeniz'in bir limanına
yanaşmış bir Japon gemisi bir Alman gemisi halılar getirmiş
oraya. Halının yanına gidiyorsunuz.
Bakıyorsunuz
soruyorsunuz. Bu halının metre mürabbağı kaç para diyorsunuz?
Diyor ki size beş yüz lira. Sen bakıyorsun ben benim memleketimde
bunu ancak on bin liraya mal ediyorum.
Japon getiriyor oraya
döküyor. Senin maliyetinin yarısına getiriyor ayağına
döküyor. Maksadı şudur. Bunun arasında başka bin tane şey
satacak. Dampik'le oranın çarşısına pazarına girmem.
Ve
başka Müslüman memleketlerden gelecek şeyleri önlemem.
Başka
büyük tüccarları saftışı yapmam.
Sui niyete maklun bir
keyfiyet. Ve böylece bu arada Yahudi dükkanına giren kimse
kumaştan yüz kuruş alırken yüz kuruş eksik almasına mukabil
başka taraflardan ona birkaç yüz kuruş bağışlayın.
Birkaç
yüz kuruş onun sırtından çıkardığı gibi dampiklerde de
böyle bir oyun oynanır. Veyahut şu olur.
Mal çarşıya, pazara,
piyasaya böyle ucuzca dökülür.
Daha oranın çarşı, pazar ve
piyasasında başkaları satamasın, rekabet edemesinler.
Ve bir kere de böyle adam rekabet edemedi mi?
Rekabet
gücünü kaybetti mi? Saftışı oldu mu?
Belini
doğrultamayacaktır. Dampikçi şu arada tekeli alacaktır.
Görüyoruz ki şekiller
hangisi olursa olsun bir bakıma spekülasyon dampik şeklinde de
yine gidiyor gidiyor tekelciliğe dayanıyor.
Ticaretin
belli ellerde toplanmasını netice veriyor.
Ve bu yönüyle
İslam nazarında merduttur ve mezmumdur.
Bir müminin bu
şekilde başkalarını ticari sahadan refüze etmeye,
saftış etmeye hakkı yoktur. Herkes çarşıda, pazarda
rahatlıkla fırsat müsabatı içinde adalet ve hakkaniyet
içinde muamele yapacak, Allah'tan korkacak ve Allah'a
karşı saygılı olacaktır. Ve ticaret de aheng içinde
yürüyecektir.
Bir iki kelimeyle size arz ettiğim tekel ve
spekülasyonun bağışlayın. Hikayesi bundan ibaret değil.
Bu husus belki bizim Müslüman yazarları tarafından da
frenkler tarafından da frengiler tarafından da
mücelletlerle ele alınmış ve anlatılmış.
Ben noktayı
nazarımızı size intikal ettirmek için bir misal olsun
diye sadece arz ettim. Ve bütün bu arz etmelerin altında
İslam'ın noktayı nazarına dikkatinizi istirham ettim.
Ve
mümin gönlünde oluşturduğu havayla bu türlü şeylere asla
inemeyeceğini, tenezzül edemeyeceğini, etmeyeceğini
tekrar bertekrar dikkatinizi arz ettim.
Ve gerçek bir huzurun,
denge ve düzenin, iştimai dirliğin ancak inanmış insanlar
arasında tahakkuk edeceğine de bilhassa dikkatinizi istirham
ettim. Yanlış muhalecede bulunanların bu yanlış
muhaleceden vazgeçmelerine de onların dikkatini çektim.
Bu
kangren ve kansere karşı ine vurmakla muhalece saflığını
ifade eden başka bir şey değildir dedim.
Sokaklardaki
kirlerin gitmesini arzu ediyorsanız bir kısım
başkaldırmışların başkaldırma edebiyatından vazgeçmelerini
arzu ediyorsanız Sartır'ın, Kamu'nun, Marküs'ün kafalardan
silinmesini arzu ediyorsanız Marks'ın içtimai ve iktisadi
hayattan silinip gitmesini arzu ediyorsanız Maho'nun silinmesini
arzu ediyorsanız yerlerine onlar gibi bir beşeri koymakla
olamayacaksınız. Koyacağınız kimseyi herhangi bir kimseyi
başkaları Maho'dan büyük görmeyecektir.
Marks'tan büyük
görmeyecektir. Lelinden büyük görmeyecektir.
Ama bütün
bunların yerine gönlünüzü Allah'ı korsanız
malikul mülk mülke men teşa ve tenzihül mülke min men teşa ve
men teşa olan Hazreti Allah zimamı çekecek.
Hepsinin üzerinde
hakim olduğunu gösterecek. Maho'lar da sönüp gidecek.
Marks'lar da sönüp gidecek. Ben Marks'ın durumunu düşünürken
gülüyorum. Ama aklımın çokluğundan değil.
Allah'a
itimadımdan, Kur'an'a inkiyadımdan, vahyin ışığı
altında eşya ve hadiselere bakışımdan, dirayet ve
siyasetim sizin anlayışınızın çok altındadır.
Gönlümü Allah'a
kaptırdığım için gülüyorum. Marksazal eline de gülüyorum.
Ama bir kısım kimseler de onları mabud diye arkalarından
gidiyor. Onlara ne yapmak lazım onu siz söyleyin.
Gönüllere
Allah'ın hakim kılınması ve insanın yeniden mabudu mutlakına
dönmesi üst üste müterakim meselelerimizi esrarengiz bir
hüviyette çözecektir. Esrarengiz hüviyette çözecektir.
Başkalarının aklı ermez bu işe.
Muhasebe duygusuyla biz bin
meseleyi Allah'ın lütfuyla birden hallederiz.
Ve iktisadi
kalkınma mı diyorlar? Allah'ın lütfu keremiyle.
Büyük iddia
yapmıyorum.
Sizin imanınıza, izanınıza, Allah'la olan
alakanızı itimaden çok rahatlıkla şöyle iddia ediyorum.
Inanmanın kapısını açsınlar. Neslimize inanma yolunu
göstersinler. Ateizmin hortladığı delikleri tıkayı
versinler. Allah kabul etmeme prensibi yok edilsin.
Gönüllere
Allah duygusu, Allah sevgisi getirilsin.
Allah'ın lütfu
keremiyle yirmi otuz kırk sene geri kaldığımız Almanya'nın
seviyesine iki senede bu milleti getirmek mümkündür.
Siz benim şu arz edeceğim şeylerde bana uymaz mısınız,
dinlemez misiniz?
Fertlerimiz inanma yoluna girmiştir.
Yuvalarımızda en muazzez yuvalarımızda, kafa ve
kalbimizin onarıldığı, donatıldığı yuvalarda Allah'tan
ve peygamberden bahsedilme havasına girilmiştir.
Anarşi ve
huzursuzluk yok olmaya başlamıştır.
Ben size diyorum ki Allah yeryüzünde müminlerin herhangi bir sultaya girmesine
razı değildir.
Allah müminlerin kafirden aşağı olmasını istememektedir.
Böyle bir zillete katlanırsanız Allah nazarında baş aşağı düşersiniz.
Ne yapalım ki üste çıkalım?
5-10 sene bir kısım şeylere katlanalım.
Neye katlanacağız?
Arabamı satacağım ben. Var mısınız?
Evimizi satacağız. Var mısınız bu işe?
5 sene memleketimiz batılı herhangi bir devletin iktisadi seviyesine gelmesi için
ben tenekeden bir bina içinde oturacağım.
Neslimden eminim. Ben bunu yapmaya hazır olduğum gibi başkaları da yapacaksınız.
İslam'a hizmet uğruna kulaklardan, küpeleri, parmaklardan,
yüzükleri, koldan bilezikleri söküp getiren Neslim
esasen bunun beşaretiyle, vaadiyle gelmiştir.
Çeketini satar bu nesil. Çanakkale'de yaptı bunu.
İngiliz topları gür gür gürlerken evinden aldığı paslı demirle İngiliz toplarına
karşı selam duran Mehmetcik
Allah uğrunda her şeyini vermeye hazır olduğunu gösteriyordu bu milletin.
Bu millet yapacaktır. Asıl mesele inandırmak.
İnandırdığınız zaman çok rahat olacaktır bu mesele.
Siz inandıramadıktan sonra kaçıracaklardır.
Yeni bir kanun getirilecek vergi kanunu.
Arkasından bir başkası ondan kaçma yollarını çıkaracaktır ve tüccar kaçıracaktır.
Tüccar vergisinin binde birini vermeyecektir.
Zahiren kanun karşısında yüzde kırk, yüzde elli, yüzde altmış,
yüzde yetmiş.
Mükellef vergi ödemekle mükelleftir.
Fakat haddi zatında devletin hazinesine yüzde üç gitmemektedir.
İnandıracaksınız.
İnanacak, emniyet telkin edeceksiniz, itimat edecek.
Ve sonra ruhunu seve seve feda edecektir.
Bu millet elli defa bunu yapmıştır.
Bir elli birincisi kendisini bekliyorsa onu da yapacaktır.
Ama onun gönlüne inmesini bileceksin.
Allah adı gibi esrarlı bir anahtarla gönlünü açacaksın.
Kalbine taht kuracaksın.
La ilahe illallah, Muhammedur Resulullah kutsi cümlesini işlettireceksin.
Işığı altında hareket edeceksin.
Eğer huzuru istiyor, dirliği ve düzeni istiyorsan.
Huzursuzluktan kaçıyor.
Dirliksizlik ve düzensizlikten kaçıyorsan bunu yapacaksın.
Önümüzdeki günlerde ve bu milletin geleceğinde gerçekten bu milleti sevenlerin
sevdiklerine hüsnü niyetli bakmamız için biz bunları arzu ediyoruz.
Neslimize bu şekilde eğilmeyenlerin hüsnü niyetine inanamayacağız.
Neslin kanserine, kan grenine, onu tedavi edici yollarla inmeyenlerin hüsnü
niyetine inanmayacağız.
İstismarlarına ve başkalarına, başka mihraklara, uşak olduklarına inanacağız.
Nesle, neslin derdine göre inmek istiyoruz.
Derdimize inmek istiyoruz.
Ben ihmal edilmiş bir neslim, bir ferdi olarak sadece kendi hesabımı aldığım
yaralarla, berelerle ellerimi açıp Kadiül Hacat'a şayet beni ve neslimi bu hale
getirenlere beddua edecek olsaydım, baş aşağı giderlerdi.
Ama teliğine bedduaya amin demedik.
Yaralarımı göz göre göre, kan ve irinimi müşahede ede edem,
bağrıma neslimle beraber taş bağladım.
Buna da sabır dedim, beddua etmeyeceğiz.
Etmeyeceğiz.
Ta salaha liyakat ve kabiliyeti olan ıslahı hal edecek,
salahı hal edecek.
Olmayanlar ise kahharü zülcelal olan hazreti Allah tarafından
tebiid ve tebid edileceklerdir.
Allahu Teala ve Tekaddes Hazretleri yar ve yardımcımız olsun.
Amin.
Ben hesabımda fiyat, fiyatların teşekkülü hususuna da intikal etmeyi düşünüyordum.
Halbuki vakti müsaadesizliği ile intikal edemedim.
Kusura bakmayın.
Daha sonraki cumalarda inşallah döner gelir sizi arz etmeye çalışırım.
Yalnız şimdi bendenizin sizden bir isramım.
Daha doğrusu bir meseleyi huzurunuza getireceğim.
Beni bağışlamanızı diliyorum.
Önümüzdeki cuma belki de pazar günü başka yerde bir müftülük sitesi Kur'an kursu
atma temeli varmış.
Çok sevdiğimiz oradaki bir arkadaşımız, bir müftehefendi ısrar etti.
Bizim müftehefendi de gitmemizde bir iz görmediler.
Müsaadenizi istirham ederek önümüzdeki cuma bulunamayacağımı arz edeceğim.
Belki pazar da bulunamayacağımı arz edeceğim.
Esasen ısraatlıyım ben.
Pazar günü kalbim belki bu kadara yeter diye vasıf nasihat ettim.
Haddi zatında tansiyonum yükseliyor, pek bu kadar şeye tahammülüm yok.
Muhterem hocam, müftülüğe bağlı Kur'an kursumuza yardım kabul edeceğiz.
Kardeşlerimize duyurulmasını dileriz, hürmetlerimizle.
Caminin önünde Kur'an kursu için yardım isteyecekler.
Bu milletin ileriye matuf, istikbali, geleceği, gelecekteki irfan hayatı için Kur'an
kursları bunlar, maneviyat tüten birer ocaklardır.
Bunları çoğalttığınız nispette inşaAllahü Teala milletinize büyük hizmette,
büyük yardımda bulunmuş olacaksınız.
Yardımlarınızı esirgemeyin.
Lillahi Teala'l-Fatiha.
Elhamdülillah, elhamdülillah,
elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah,
elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah,
elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah,
elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah,
elhamdül
lillah,
elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah, elhamdülillah,
el
Muharrem Müslümanlar Allah'ın kanunları içinde maddi
manevi her huzur ve saadet her emniyet verici şey
karşısında bir meşakkatin bir ıstırabın varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı
varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varl
varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı
varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı
varlığı
varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı varlığı
varlığı varlığı varlığı varlığı var
gibi dünyadaki maddi refahın hatta buna bağlı manevi refahın temelinde de
yine senin sayin,
gayretin ve emeğin vardır. Ve böyle olması İslam nazarında gayet mübecceldir.
Elde edilen her şeyin
karşılığında ter dökülmüşsem, sancı çekilmişsen, bir ıstırap varsa elde
edilen şey gayet aziz ve onu
katlanılan şeyler de gayet şerefli şeylerdir.
Bunun içindir ki peygamberler silsilesi içinde
zinciri içinden başkasının sahiyle gösterilecek tek bir adam göstermek mümkün
değildir.
Seyyidine Hazreti Adem'den intikal edin Hazreti Nuh'a.
Bir vapur yapma durumuna gelen Hazreti Nuh,
sanatkarı bulunmadığı bir sahada iş yapmıyordu.
Belki Seyyidine Hazreti Nuh'un işi o idi, o işlerle meşgul oluyor,
medari maişetini onunla temin ediyordu.
Seyyidine Hazreti İbrahim'in koyunları vardı ve bunları güdüyordu.
İş Resul-i Ekrem Aleyhisselatu Vesselam'a intikal edince,
onu yine bir gün sahabiyle muhaveresi içinde,
konuşmaları içinde görüyoruz. Sağda solda vadilerde koyun güderken görüyorum.
Her nebi koyun gütmüş, her nebi sır arkasından gitmiştir.
Sen de mi ya Resulallah, evet ben de şu vadilerde çok Kureyş'in koyunlarını güttüm
buyurmaktadır.
Kursağına girecek şey elinin emeği, alnının terinin neticesi olsun diye her nebi
bu mevzuda hassasiyet gösterdikleri gibi, bu mübeccel iş,
bu muhazzed iş,
daha sonraki şerefli kimseler tarafından dahi aynı çat bu aynı anlayışla ele
alınmıştır.
Hiçbir sahabi size pek çok misalini intikal ettirdim.
Sahi ve gayrette bulunmadan bir şey elde etmek istememiştir.
Hele bu ihlası silip süpürüp götürücü mahiyette olursam ondan yılandan çıyandan
kaçar gibi kaçmıştır.
Bir evvelki derste arz ettiğim kanaatindeyim.
Kendisine ganimet verilen bir sahabeyim.
Ya Resulallah ben bunun için Müslüman olmadım.
Müslüman oldum ki şuradan vurulayım.
Buradan bir ok yayıp Allah'a intikal edeyim.
Amr ibn Asr öyle demiştim.
Hepsi de öyle diyordu.
Her elde ettikleri şey İsa'yın karşısı olması karşılığı olması hususundan.
Dikkat ve hassasiyet gösteriyorlardı.
Ve İsa'yın karşılığı olmayarak ele geçen şeye karşı nasıl bir nefret hissi
duyulduğunu görmek için bakın.
Hz. Ebu Bekir devrinde elde edilen ganimetler bir seviyede herkese taksim
ediliyordu.
İlk Müslüman olanlardan Bilal-i Habeşi ne alıyorsa son Müslüman olanlardan Vahşi de
onu alıyordu.
Hüsame bin Zeyd ne alıyorsa Seyyidine Hz.
Hüseyin de onu alıyordu.
Ezvacı Tahirat ne alıyorsa bir başka kadın da onu alıyordu.
Hz. Ömer'e gelince o böyle olmaz dedi bu.
Ben Resul-i Ekrem'in zevcelerini başka kadınlarla bir tutamam.
Ben benim oğlum dayı olsa Abdullah'ı Resul-i Ekrem'in torunu Hasan ile Hüseyin ile
bir tutamam.
Değil Hasan ile Hüseyin ile onun benim oğlumdan daha çok sevdiği Hüsame ile bile bir
tutamam.
Ve netekim bu mevzuda hadise cereyan ediyor.
Oğluna beş veriyorsa Hüsame'ye on veriyor.
Oğlu o şerefli Abdullah İbni Ömer babasının yanına geliyor.
Babacığım dünya tamam değil.
Öyle bir şey arzu da etmiyorum.
Ama Hüsame bin Zeyd'i bana tercih ettirecek faktör nedir diyor.
O azatlı bir kölenin oğlu.
Ben o noktada çok iyi bir insan olmasam bile çok kötü bir insanın oğlu da değilim
yani.
Hüsame bin Zeyd'i bana tercih ettiren faktör nedir.
Seyyidine Hz. Ömer aynen şöyle diyor.
Evladım ben o hususa aklım ermez.
Bildiğim bir şey vardır.
Allah'ın Resulü Hüsame'nin babasını senin babandan çok seviyordu.
Hüsame'yi de senden çok seviyordu.
Ben bu mevzuda sana onun kadar veremem diyordu.
Onun için en başta Efendimiz'in zevceleri muazzez analarımız geliyordu.
Ehli Beyti Resulullah geliyor ve taksim yapılıyordu.
Her ganimet taksim edilince ezbacı tayinat evlerine bir şey giderdi ama o infak
edilirdi.
Başka değil infak edilirdi.
İlk bu şekilde bir taksimi prensibe bağlayıp bütün muazzez zevcelere
ganimetten hisselerini paylarını gönderdiği gibi
Validemi Zeynep Binti Cahşe de göndermişti.
Zeynep Hz. Ömer'den kendisine gelen bu hediyeden irkilmişti.
Efendimiz gittikten sonra ahirete elinin emeğiyle geçimini temin ediyor.
Fazla gelenleri de fakir kızlara örgüler örmek suretiyle onları hoşnut etmeye
çalışıyor.
Örgü tasa dokunda bulunuyordum.
Önüne konan altın yığılı, gümüş yığılı neyse üzerine bir örtü attı.
Sonra ellerini Yüceler Yücesi Hz.
Allah'a kaldırdı ve şöyle dedi.
Allah'ım bundan sonra Ömer'in hediyesi bana gelmesin.
Ruhumu kabzet beni bir daha böyle bu duruma düşürme diye dua etmiştim.
Ve o sene geleni de dağıtmış infak etmiştim.
Ertesi seneye ulaşmadan da ruhunu Allah'a teslim etmiştim.
Dua ettiği gibi olmuş Allah'ın Resulü'ne vasıl olmuştum.
Elinin emeği olmayan şeyden her mümin nefret ediyordu.
Alın teriyle elde edilen şeyler ancak muazzez ve mübeccel sayılıyordu.
Ve yine onun içindeki o Sıddıklar Sıddık'ı Seyyidine Hz.
Ebu Bekir halife olduğu halde çarşıda pazarda ticaretle iştigal ediyordu.
O güne kadar da Sunh mahallesinden bir ailenin koyunlarını sağıyor ve geçimini
onunla temin ediyordu.
Allah Resulü'nün huzuruna koşma her gün.
Sohbetini dinlemem.
Namazlara iştirak etmem.
Ve ondan sonra Sunh mahallesine koşmam.
Koyunlarını sağdığı kimselerin yanına gidip koyunlarını sağmam.
Ve sonra da ailesinin yanına dönme onların bakım görümünü yapmam.
Ebu Bekir Radiyallahu Anh Hazretleri bu müselles arasında mekik dokuyup duruyordu.
Ebu Bekir Radiyallahu Anh Hazretleri bu müselles arasında mekik dokuyup duruyordu.
Ömer o ellere kapanmış. Ebu Ubeyde o ellere kapanmış.
Bütün Ansar halkı bu ellere kapanmış.
Ve ondan sonra Mekke'nin muhaciri kalkmış o ellere kapanmış.
Sen bizim devlet reisimiz Allah Resulü'nün halifesisin demiştim.
Ama o bir şey düşünüyordu.
Ben halife dahi olsam, çoluk çocuğumun medari maişetini temin etmekle mükellef değil
miyim?
Ne yapabilirim başkan?
Devlet hazinesinden alıp yiyemem ya vazifem karşılığında.
Bu bana haram olur.
Zira Resulü Ekrem yemedi, yapmadı bunu.
Öyleyse yine terimle kazanacağım.
Halife seçildiği gün, güneş ikindi sonrası devresini yaşarken,
sunhlu kadınlar, kızlar,
Hz. Ebu Bekir intizar ederken, bir gölge gibi bahçelerinin duvarı dibinde
beliriverdim.
Halife yine eteklerini sıyrıverdi, paçalarını sıvayıverdi.
Kollarını çemirleyiverdi, koyunların altına oturdu, onları samağa durdum.
Ancak çok sonraları sahabinin müdahalesi karşısında, sadece karnını doyuracak bir
şeye ikna edildi devlet işlerini görmek üzere.
Bir devlet memuru haline getirildi ama, vefat ettiği zaman devletten aldığı şeyden
değil simokinler bilmem neler neler almak,
parmağına bir yüzük takacak kadar para dahi bırakmamak üzere gidiyordum.
Alın teri İslam'da muazzez şeydir.
Alın teriyle kazanılan şey de muazzez şeydir.
Çapa yapmak suretiyle kazancını temin eden bir zatı görünce Allah Resulü,
çatlamış ve patlamış ellerine yüzünü gözünü sürüyor.
Ve Allah'ın sevdiği eller bu ellerdir buyuruyordum.
Bu kadar muazzez, bu kadar mübecceldir.
İnsanımıza bu ahlakı vermek istiyoruz.
İnsanımızı sahiyle yaşar hale getirmek istiyoruz.
Bu toplulukta bütün tüfeğliler yok olmalıdır.
Bedava beslenenler uzaklaştırılmalıdır cemiyet içinden.
Hazırcılar çeşitli reaksiyonlara vesile olanlar,
içtimai hayata depresyonlara vesile olanlar bertaraf edilmelidir.
Parazitler yok edilmedikten sonra bu topluluk için içtimai selahbahis mevzu
değildir.
Alın teriyle kazanılacak, ölüm karşısında kazanılacak,
emek verilerek kazanılacak ve giderken de geride rahmet okumaya vesile bir şey
bırakacaktır.
Allahu Teala ve Tekaddes Hazretleri milletimizin bugüne kadar olduğu şeyleri
bugün durup bir noktada intizar ederken bizi haip ve hasir geriye çevirmesin.
Olduğu şeyleri yeniden diliyor ve dileniyoruz onlarla onu mamur kılsın.
Bizleri de onu görmekle mesut eylesin.
Elâ en ahsenel kelâmu eblâ el-nezâm.
Kelâmullâhi el-meliki el-azîzi el-allâm.
Kemâ kâlallâhu tebâreke ve teâlâ fil kelâm.
Ve izâ kur'ânu festemiu lehve enstitû leallekum turhamûn.
Euzubillahimineşşeytânirracîm.
Bismillahirrahmanirrahîm.
İnnallâhe maallezinettekavu vellezinehum muhsinûn.
Sadakallâhu'l-azîm.
Allah'a ve melaiketehu yusallûn alennebi.
Yâ eyyuhel-lezîne âmenû sallû aleyhi ve sellimû teslimânebbey.
Allahumme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Ve a'le zikrullidâi ve devâi ve barik ve sellimu aleyhi ve aleyhim kefîrâ.
Allahumme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Febbi'l-kulûbi ve devâiha ve afiyetlebdâni ve şifâiha ve nuhü'l-evsâri ve tıyâiha.
Allahumme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi ve seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin ve alâ
âli seyyidinâ
Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi ve seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Allahumme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Allahumme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Zikrullidâi ve
devâi ve seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi
ve
seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi ve seyyidinâ Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi ve seyyidinâ Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi ve seyyidinâ
Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi ve seyyidinâ Muhammedin.
Zikrullidâi ve devâi ve seyyidinâ
Muhammedin.
Allahu Ekber!
This lesson has no notes yet.
- 1.Economic Reflections -1- | Our Economic and Social Life | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)İktisadi Mülahazalar -1- | İktisadi ve İçtimai Hayatımız | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)1 h 31 min
- 2.Economic Reflections -2- | The Religion of Moderation: Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)İktisadi Mülahazalar -2- | İtidal Dini: İslam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)1 h 30 min
- 3.Economic Reflections -3- | Lofty Meanings That Weave Our Essence | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)İktisadi Mülahazalar -3- | Mahiyetimizi Nesceden Yüce Mânâlar | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)1 h 38 min
- 4.Economic Reflections -4- | Freedom of Conscience and True Equality in Islam | M. F. Gülen | (1979/03/16)İktisadi Mülahazalar -4- | İslam’da Vicdan Hürriyeti ve Gerçek Eşitlik | M. F. Gülen (1979/03/16)1 h 29 min
- 5.Economic Reflections -5- | The Three Pillars of Society: Freedom of Conscience, Equality, and Mutual Assistance | (1979/03/23)İktisadi Mülahazalar -5- | Toplumun Üç Rüknü: Vicdan Hürriyeti, Eşitlik ve Yardımlaşma |(1979/03/23)1 h 34 min
- 6.Economic Reflections -6- | Matters Our Religion Commands Us to Protect (the Five Essential Values) | (1979/03/30)İktisadi Mülahazalar -6- | Dinimizin Korunmasını Emrettiği Hususlar (Makâsıd-ı Hamse) | (1979/03/30)1 h 36 min
- 7.Economic Reflections -7- | The Relationship Between Rulers and the People in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)İktisadi Mülahazalar -7- | İslâm’da İdareci ve Halk Münasebeti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)1 h 42 min
- 8.Economic Reflections -8- | The Fundamental Dynamics of Our Social Structure | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)İktisadi Mülahazalar -8- | İçtimai Yapımızın Temel Dinamikleri | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)1 h 34 min
- 9.Economic Reflections -9- | Financial Structure and Wealth Policy in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)İktisadi Mülahazalar -9- | İslam’da Mali Yapı ve Mal Siyaseti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)1 h 29 min
- 10.Economic Reflections -10- | Ways of Acquiring Property in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)İktisadi Mülahazalar -10- | İslam’da Mal Edinme Yolları | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)1 h 36 min
- 11.Economic Reflections -11- | Ways of Acquiring Wealth | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)İktisadi Mülahazalar -11- | Servet Kazanma Yolları | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)1 h 36 min
- 12.Economic Reflections -12- | Our Economic Principles | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)İktisadi Mülahazalar -12- | İktisadi Prensiplerimiz | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)1 h 28 min
- 13.Economic Reflections -13- | Economic Systems and Their Analysis | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)İktisadi Mülahazalar -13- | İktisadi Sistemler ve Tahlilleri | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)1 h 13 min
- 14.Economic Reflections -14- | The Foundations of Economic Life | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/25)İktisadi Mülahazalar -14- | İktisadi Hayatın Temelleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi |(1979/05/25)1 h 44 min
- 15.Economic Reflections -15- | The Fundamental Principles of Our Economic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)İktisadi Mülahazalar -15- | İktisadi Hayatımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)1 h 30 min
- 16.Economic Reflections -16- | The Fundamental Principles of Our Understanding of Economics | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)İktisadi Mülahazalar -16- | Ekonomi Anlayışımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)1 h 20 min
- 17.Economic Reflections -17- | Islam’s View of Private Property | M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)İktisadi Mülahazalar -17- | İslam’ın Özel Mülkiyete Bakışı| M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)1 h 24 min
- 18.Economic Reflections -18- | Land Law in Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)İktisadi Mülahazalar -18- | İslam’da Toprak Hukuku | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)1 h 31 min
- 19.Economic Reflections -19- | The Place of Labor and Capital in Socioeconomic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/07/20)İktisadi Mülahazalar -19- | Sosyo-ekonomide Emek ve Sermayenin Yeri | M.Fethullah Gülen|(1979/07/20)1 h 36 min
- 20.Economic Reflections -20- | Wage Theories and Wages in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)İktisadi Mülahazalar -20- | Ücret Teorileri ve İslâm’da Ücret | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)1 h 27 min
- 21.Economic Reflections -21- | Honesty in Trade | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)İktisadi Mülahazalar -21- | Ticarette Dürüstlük | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)1 h 23 min
- 22.Economic Reflections -22- | Monopoly, Speculation, and Dumping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)İktisadi Mülahazalar -22- | Tekelcilik, Spekülasyon ve Damping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)1 h 27 min
- 23.Economic Reflections -23- | Narh (Price-Setting) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)İktisadi Mülahazalar -23- | Narh (Fiyat Belirleme) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)1 h 25 min
- 24.Economic Reflections -24- | The Religious Ruling on Interest and Interest-Free Banking (Mudaraba) | (1979/09/07)İktisadi Mülahazalar -24- | Dinde Faizin Hükmü ve Faizsiz Bankacılık (Mudârebe) | (1979/09/07)1 h 25 min
- 25.Economic Reflections -25- | Bayt al-Mal and Its Types | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)İktisadi Mülahazalar -25- | Beytülmal ve Çeşitleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)1 h 26 min
- 26.Economic Reflections -26- | General Summary | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)İktisadi Mülahazalar -26- | Genel Özet | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)1 h 22 min