Economic Reflections -25- | Bayt al-Mal and Its Types | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)
İktisadi Mülahazalar -25- | Beytülmal ve Çeşitleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)
Transcript: AI transcription
Euzubillahimineşşeytanirracim.
Velayhe Rahmanirrahim.
Elhamdülillahi Rabbil Alemin.
Ve Esselatu Vesselamu ala Seyyidina ve Senedina.
Ve Şefi'i Dünubina ve Mevlana Muhammedin Sallallahu Teala Aleyhi Vesselam.
Ve Aleyküm Selamun Aleyküm.
Rab'bi şerhli sadri ve yessirli emri ve hlü nüqdeten lisanı
yüfkühu kavli.
Ve yüfevvizu emri ila Allah.
İnne Allah basirun bil ibad.
Allahümme salli ve sellim ve barik ala Seyyidina Muhammedin ve ala alihi.
Azze ve Kemali Allahi ve kema yebi'i kubbi Kemali.
Bismillahirrahmanirrahim.
Sadakallahu'l-azim.
Ve bell'ana Resuluhun Nebiyyü'l-Haşimü'l-Gürkerim.
Ya İlahe'l-Alemin.
Zahir ve batınımızı enveri imaniye ve Kur'aniye ile münevvereyle.
Nefsin ve şeytanın üzerinden bizi masum ve mahfuz eyle.
Tevfikatü'l-Sübhaniye'ni her halükarda bize de yar eyle.
Dinimizin İslam'a kıyamete kadar bizleri neslimizi khadimeyle.
Bu hal üzere cümlemizi cennet ve cemalullah şerefiyle şeref kıyam eyle.
Amin.
Muhterem Müslümanlar.
Son derste yine iktisadi yapımıza dair bir mevzunun şerhini yapmaya
çalıştım.
Ve bu arada bilhassa günümüzde modern faizsiz banka
diyebileceğimiz mutarebe ortaklığı üzerinde durdum.
Bir yönüyle İslam'da bu hususun bir çaresi olduğunu size anlatırken,
bir diğer yönüyle de sizi bu mevzuda yapmanız gereken şeye işarette bulunduğum,
teşvik etmeye çalıştım.
Tarifini kendi içinde verdiğimiz gibi,
kendi memleketimizde bunu tatbik etmemiz mümkün olabileceği gibi,
rahatlıkla mümkün olabileceği gibi,
etrafımızdaki Müslüman devletlerle de bu mevzuda iştirak yapmak suretiyle
bu işi daha geniş tutmamızın mümkün olacağına yine dikkatinizi istirham ettim.
Ben burada bir iki cümle ile yine kısa bir temhidat yapma lüzumunu duyuyorum.
Belki bir hülasasını takdimin dışında bugünden sonra bu hususlara dönmeyi
düşünmüyorum.
Bir vaat ve bir zorlamaya binaen 5-10 veya 20 ders üzerinde ısrarla durup,
bu hususlarda İslam'ın bir şeyler demiş olduğunu göstermek için,
o mualla müessesenin hiçbir tarafının muallakte bulunmadığını göstermek için,
içtimai hayatın bütün ihtiyaçlarını karşılayabilecek, bütün ihtiyaçlarına cevap
verebilecek hüviyette
ilahi ve fakat arzi bir yapıya sahip bulunduğunu göstermek için bu
hususları arz lüzumunu duydum.
Bugüne kadar da ısrarla üzerinde durduğum bir şeyler anlatmaya çalıştım.
İkna edici, işba edici hüviyette fikir veremediysem de,
ileride bu hususu size ariz ve amik anlatabilecek kimselere fikir vermiş olduğum
kanaatindeyim.
Rahmanurrahim olan Hz. Allah kalplerimizi rahmaniyet ve rahimiyetiyle yumuşatsın.
İslam'ı kabullenmeye mihyâ kılsın.
İslam müessesesine karşı birkaç asırdan beri yabanileşen zihnimiz,
fikir dünyamız ve kalbimiz onun her şeyi yapmış olmasına,
yapabilecek olmasına rağmen bizim nazarımızda hiçbir iş yapamaz şeklinde
görünmesine, gösterilmesine yol açmış vesile olmuştur.
Yıkılması gereken şey oldukça ağırdır, oldukça çetindir.
Fakat imanlı müminin yapamayacağı bir şey yoktur.
Bu korkunç çemberi de Müslümanların kıracağı kanaatindeyiz.
Biz Kur'an'ı bilmiyoruz. Biz Resûl-i Ekrem a.s.
tanımıyoruz.
Kur'an'ı bilme Resûl-i Ekrem a.s.'ı gerçekten tanıma imkanına sahip bulunamadık.
Çeşitli şeylerle bizi teselli ettiler, uyuttular.
Biz de gerçekten onu Kur'an anlayışı ve Kur'an cemaati olmanın muhtezası zannettik.
Hz. Muhammed a.s. diyen, sadece getirdiği meseleleri beşerin vicdanına hapseden
bir insan tanıdık. Ama topyekûn hayatı kucaklayan, onu omuzlarına alan ve
bayraklaştıran,
İslam nazarında yücü olan hayatı evci kemali insaniyette ele alan,
tahlil eden, beşere takdim eden bir Hz.
Muhammed tanımadık.
Bizim tanıdığımız Hz. Muhammed a.s.
üç asırdan beri sadece camilerde müminlerin namazlarına karışır,
tekke ve zaviyelerde pek çoğunun kısmen uyuşukluğunu veya uyuşukluğa yeni bir neşve
katmış olmayı tanzim eder, tertip eder, formüle eder, böyle bir Hz.
Muhammed a.s. tanıdık.
Hayatı bize istihkar ettirecek, ölümü sevdirecek, kıyasiye hayatla boğuşabilecek,
hale getirecek bir Hz. Muhammed tanımadan sallallahu aleyhi ve sellem uzak kaldık.
Aklımızı hislerimize refik edemedik, Müslümanlığımızı sadece hisler planında
yaşadık, o da en coşkun olduğumuz zaman.
Ağladıksa niçin ağladığımızı bilemedik, sadece manzara bizi hislendirdi.
Bu ise kalbin, duymanın, izan etmenin kalbe dahi oturmuş olmasının ifadesi değildir.
Belki sadece hisler aleminde mevcelenmenin ifadesidir.
Meselenin kalbe oturmasının manası gece uyurken uykumuzu kaçırmasın,
yemekten iştahımızı kaçırmasın, ailemizi ve çocuklarımızı bize unutturması,
bu meselenin kalbi hayat zaviyesinde ele alınması demek.
Veya tabiri digerle meselenin ağırlığına uygun şekilde kalbe çökmesi demektir.
Ailevi hayatında Kur'an'ı bilerek ve Resul-i Ekrem'i tanıyarak yaşanan
bir Müslümanlık görmeden bir Müslümanın, kalbine iman etmiş bir Müslümanın rahat
edebilmesi, huzur duyabilmesi mümkün değildir.
O evde Kur'an bilinmiyorsam, o evde kâmeti kıymetine uygun Resulullah
tanınmıyorsam, o evde azametine uygun Allah'a iman ve izanı yok isem,
o evin büyük küçük fertlerinin huzurlu olması bahis mevzu değildir.
Yeme lezzetle olamaz, içme lezzetle olamaz, çoluk çocuk sevgisi de olamaz.
Çünkü birinci mesele halledilememiş.
Allah'tan bizi koparacak çeper yırtılamamış, kırılamamış.
Münasebet-i İlahi yani bizim Allah'la münasebetimiz, bu münasebetin gerektirdiği
hüviyetle temin ve tesis edilememiş.
Onun için ben nefsim dahil, Kur'an-ı Muysul beyanı tanımayan bir
cemaat olarak pek çoğumuza bu mevzuda hislerimiz içinde boğulduğumuz anda dahi,
gözyaşlarımız ceyhun olduğu anda dahi sadece hissi Müslümanlık nazarıyla baktım.
Bunun ise münafıklıkla arasında sadece secde etmek gibi bir hain vardır,
size yakıştıramadım ama yer yer kendime kondurdum onu.
Seninle münafıklık arasında sadece secde etmek gibi ince bir zar vardır dedim.
Çünkü sen İslam'ın yokluğundan mustarip değilsin.
Sen bir roman okuduğun kadar Kur'an'ı okumadın, anlamadın ilahi maksadı.
Götey'i tanıdığın kadar kelamında Allah'ı tanımadın.
Şekis biri bildiğin kadar Allah'ı bilemedin.
Buhari Müslim seviyesinde ve zaviyesinde şerhleriyle Hazreti Muhammed'e inemedin.
Siyer ve magazin Hazreti Muhammed'in arzına ve tuğluna nigahban olabileceğin bir
noktaya bir zirveye dikilemedin.
Hayatınla alakalı meselelere aşina olduğun kadar en azından.
Maddi ve manevi hayatının teminatı olan Hazreti Muhammed Aleyhissalatu Vesselam'ın
sözlerinin her cümerci içine giremedin.
Kendini orada biçimlendiremedin dedim nefsime.
Binaenaleyh seninle münafıklık arasında sadece ince bir zar vardır hükmünü
kondurdum.
Zaviye ve seviye meselesi.
Aynı şeyleri duyuyorsanız ben size istirham edeceğim.
Ve ısrarla üzerinde durduğum Ramazan'da birkaç defa size getirip taksim etmeye
çalıştım.
Kur'an-ı Muczul beyanın yeniden anlaşılması Hazreti Muhammed Aleyhissalatu
Vesselam'ın yeniden tanınabilmesi paslıbaharında yaşıyoruz.
Onun darını yaşamaya çalışıyoruz.
Neslimizi Kur'an'ı ve Resulullah'ı tanımaya davet ediyorum.
Ve burada sözüme bir noktalı vürgül koyarak devam ediyorum.
Siz bu mevzuda bir adım atmadıktan sonra
sabahlara kadar tekke ve zaviyelerde tesbih çevirseniz
din, iman ve irfan adına bir adım ileriye atamayacaksınız.
Allah ve Kur'an'ı tanıma mevzuunda eğer siz Allah'ın
istediği şekilde bir hüviyet alamasanız
İslam uğrunda ölüyoruz diye sokaklara dökülseniz dahi
kurşunlarla delik deşik edilseniz dahi
yine berbat gidecek ve şehit olamayacaksınız.
Ve İslam adına bir şey getiremeyeceksiniz.
Bizim üç asırdan beri
İçtimai yapımızda açılan en büyük yedik ki
onu kapıyamadık üç asırdan beri.
Elli seneden beri, yarım asırdan beri
bu büyük yediği kapama gayreti vardır
ve fakat hala maşeri vicdan
topyekun maşeri vicdan
bu mevzuda gerektiği şekilde uyanmamıştır.
Uyanmasını intizar ediyoruz.
Tekrar taaddimi yapayım.
Hukukunuza tecavüz edeyim.
Siz gazete okuyorsunuz.
Her gün tercümanı alıp baştan başa okuyorsunuz.
Bir o kadar Kur'an okusaydınız o gün bir cüz Kur'an okumuş olacaksınız.
Ama Kur'an okurken de rica ederim.
Üç asırdan beri gafil Müslümanların camilerde sallana sallanan
üzerine eğilip okudukları gibi
gafilin ve facirin okuyuşuyla değil
ilahi bir mesaja inme havası içindem.
Nedir ne eder Rabbim acaba bu kelamın içinde deyip bu hava içinde okumam.
Tercüman gazetesi kadar kelam-ı ilahi okumadıysanız
milliyet gazetesine eğildiğiniz kadar kelam-ı ilahi eğilmediyseniz
veya başka herhangi bir siyasi gazeteye baktığınız
ve onların içindeki siyasi havalanmayı havaların mevcelenmesini müşahede ettiğiniz
kadar
feyzi akdestten gelen envar ve esrarın içinde mevcelenip durduğum
Kur'an-ı Kerim'e inmemiş iseniz
Rab'den bir mesaj halinde size gelen gönderilen
ve Resul-ü Ekrem gibi emin bir dağıtıcıyla size getirilip intikal ettirilen
ilahi name ve ilahi mektup
sizin nazarınızda ahlaksızlık neşreden
gazeteler kadar kıymeti olmadığına hüküm vermek mümkündür
ve siz bunun aksini iddia edemezsiniz
her gün basıkın şu ve bu gazetede neşrettiği fıkraları
okuyorsunuz
onlarda anlatılmak ve meydana getirilmek istenen
efkarı ammeye ve umumi havaya giriyorsunuz
saatlerce dakikalarca onun tesirinde kalıyorsunuz
arşı ferşe bağlayan
yerde semanın dili olan
ilahi kelam hüviyetiyle aranızda bulunan
emin elçi Cibril'le gelen
beşerin en emininin mahviti vahyi ilahi olan kalbinde makas bulan
Kur'an'a karşı neredesiniz desem
kırıcı olsa dahi beni bağışlamanız gerekir
Kur'an'a karşı neredesiniz
hayatında birkaç roman okuyan
bir roman kadar dahi maddi hacm itibariyle bulunmayan
ve fakat bu arada Kur'an'ı okumayan Müslüman'a neredesin diye sormak vaciptir
neredesin
sen Göte'nin arkasında Şekisbir'in arkasında mısın
yoksa semanın yerde dili semavi vakat arzi
Hazreti Muhammed'in arkasında mısın
neslimiz İslam'ı bilmiyor
cemaatimiz Kur'an'a yanaşmak istemiyor
ucuz Müslümanlar
Müslümanlığın dahi folkloru, şekil, eda, hava, çeşitli formülleri
kalıp olarak yerine getirmem
ve fakat Allah'la münasebete asla ve kata inmemem
onun için belli bir devri ifade eden hadis
camileri lebalep dolduracaklar Kur'an bir vadide onlar bir vadide buyuruyor
camileri lebalep dolduracaklar Kur'an bir vadide onlar da bir vadide
ve daha dehşetengiz bir ifadem
ürpertici bir tonla şöyle buyuruyor
camileri lebalep dolduracaklar fakat içlerinde bir tane Müslüman olmayacak
bu dehşet ürpertmeliyim
ben sizin ümidinizi kırmayayım
sizi yese atmayayım
daima ümit, ümitten beşaretlerle huzurunuza çıkmış
ve bu mevzua inanarak huzurunuza çıkmış bir insan olarak bunlar benim Allah'la
münasebetime ters beyanlardır
fakat her mümin benim endişe ettiğim kadar kendisinden endişe etmelidir
benim münafıklığımdan ödüm koptuğu kadar onların da ödü kopmalıdır
ya ben de münafıksam Allah korusun
endişe etmelidir
ben endişe ediyorum vaiziniz olarak
münafık olabileceğimden endişe ediyorum
çünkü her şeyin üstünde Kur'an'ı tutup tutmadığım mevzunda şüphem vardır benimden
belki dünya ma meleki namına bir şeyim yok ama her şeyin üstünde Kur'an'ı tuttum mu
şüphem vardır
nasıl tutardım onu
tabiin tutuyordu onu
bir gecede iki defa manasına inerek okumakla tutuyordu onu
en azından üç gecede bir kere bitirmekle manasına iniyor ve tutuyordu onu
ne diyor Rabbim acaba
yer yer seviniyor kanat çırpıyor yukarılara doğru çıkıyor gibi bir hava alıyordu
ve yer yer kırılıyordu kalbi yatıyordu yere bayılıyordu kendinden geçiyordu
ama kelam-ı ilahiyi anlayabilmek için bir erkan art gibi doluyor doluyor gelip
ona tosluyor bir şeyler alıyor geriye çekiliyor
kerrufer harbi yapıyor gibi Kur'an'ın tevilat ve tefsiratıyla
yaka paça oluyordu boğuşuyordu anlamak için
bunun hele can ve heyecanını yaşıyordu
Kur'an adına ve Resulullah adına nefsim dahil cemaatime takdim ettiğim
mevzuların ben çok garip olduğu kanaatindeyim
göklerden meseleler bahsediyorum gibi cemaatime geleceği endişesini taşımaktayım
zira Kur'an asıl hüviyetiyle bize yabancı
belki bizi kıskıvrak tahtı esarete alan alışkanlıklarımız
ihtiyatlarımız ara sıra Müslümanlık adına nefsimin olsun riyakarlığı ve
Müslümanca görünmesi bunun dışında ele avuca gelir
dergahı nezd-i ahadiyette kayda değer bir şeyin mevcut olduğu kanaatinde değilim
irfan dağarcığımızı Allah genişletsin
onu doldursun ve bizi hakikat adına işba buyursun doyursun inşallah
bir iştimai ve iktisadi yapı ile huzurunuza gelirken bu türlü şeylerin belki
çok yeri yoktur
ama bir semhidat nevinden arz ettim
biz kendi meselelerimize yabancı bulunuyoruz
yeniden meselelerimize dönmedikten sonra bunları temelden alamayacağız
ben şu kanaatteyim
insanımız gerçekten Allah'a inansa göklerin ve yerin zimamı elinde olan
Allah'a inansa
ve onun muhteşem mübelliği olan Resulü Zişan'a inansa
hayatın en küçük teferruatında dahi onlara uymayı araştıracak
arkasına düşecek bulacak ve tatbik edecektir
hayatın en küçük teferruatına dair meselelerde Resul-i Ekrem'in emirlerine inecek
inecek tabiri belki bizim ifademize göre oluyor ama
Allah'ın Resulü'nün emirlerine yükselecek yerde semavi bir hayat yaşayacaktır
ama behem ahal Resul-i Ekrem'in emirlerini araştıracaktır
yarım yamalak inanmışlara gelince
camide olduğu halde dahi öyle de yaşasam olur, böyle de yaşasam olur
öyle de istem olur, böyle de istem olur
namazın sünnetini terk etsem de olur, farzını geriye bıraksam da olur
arasına bıraksam da olur, kılmadığım zaman üzülmesem de olur
bütün bu olur dediği şeylerin kimisinin arkasında
ya harama yakın bir kerahet vardır veya katihat vardır
veya sahabinin endişe edip de bunun arkasında küfür vardır dediği gibi küfür vardır
mümin küfürden endişe etmedikten sonra imanını koruma mevzunda teminat altında
değildir
bu bizim halimiz
binaenaleyh her meselenin dermanı inanmamız gereken şeylere inanılması
gerektiği kadar inanmaktır
bizim en büyük kediğimiz budur
Allah'a Allah bizim ne kadar inanmamız istiyor o kadar inanmak
Resulullah'a o kadar inanmak
Kur'an'a o kadar inanmak
inandık Kur'an-ı Kerim'i elli bin defa yüzümüze gözümüze sürsek bunun hiçbir sevabı
yok
belki Kur'an-ı Kerim'i yüzüne gözüne sürmesenin
içinde gördüğün ve vicdanını uyaran bir kısım meseleler
vicdanını uyardığı zaman
his ve heyecanın itibariyle seni şevka aşka getirdiği zaman öpersen
o öpme hacerul esad öpme gibi sevap kazandırır
ama sen hiç manalarına inmeden
benim gibi mürayih hafızların
Kur'an-ı Kerim'e karşı isramların ifadesi olarak
mücerret öpüp başına koymaya gelince bu totemciliktir
belki bir bakıma putperestliktir
belki günaha girmedir
anlıyor musunuz?
öpüş var öpüş var
ben alıp açıyorum
velillâhi yeşküdü men fissemâvâti velart
secde ayeti secde edersiniz sonra bey kerem
tav'an ve kerhen
gökte ve yerde her şey Allah'a aittir ve Allah'a secde eder
dahil bulundukları tabi bulundukları kanunlar içinde her şey Allah'a inkiyat
içindedir
zerre Allah'a inkiyat eder
elektronlar çekirdeğin etrafında bu inkiyatla dönerler
sistemler bu inkiyatla dönerler
kalbiniz bu inkiyatla atar
güneş bu inkiyatla sana bakar
gözün yine bu inkiyatla güneşe bakar
her şey Allah'a secde eder
uyarıldı vicdanın
iki büküm olacaksın
ben de Allah'ım deyip secdeye gidecektim
ve benim Kur'an'ım diye yüzüne gözüne sürecektin
bu sürme acerul esade sürmek gibi sevap kazandırır
ve ahirette Kur'an'ı sana şahit yapar
ama böyle yapmasan da
içine inmesen de
bu ilahi mesaj içinde olan esrara vakit ve nikaban olmasan da
her sabah kalkışında öpsen başına koysan
belki aleyhinde şehadet edecek
bana hakaret ettin
benimle istihza ettin
anlamak istemedin
mahfaza içinden aldı yüzüne sürdü
tekrar buraya koydu diyecektir kelam-ı ilahi
maksad-ı ilahi içinde anlaşılmayan bir Kur'an'ın
müminler arasında bir kıymeti yoktur
maksad-ı ilahi anlaşılınca
evde tutmak dahi onu cennetten bir parça tutmak
veya sıfat-ı ilahinin bir cilvesin evinde tutmak demektir
demek ki dikkat buyurun
Kur'an'dan asıl maksadı mümin yaşadığı zaman
ona tertip edecek her şey size sevap ve fazilet kazandırır
sen Kur'an-ı Kerim'e bir harf yazsan
ama o maksat tahakkuk ediyorsa
netice tahakkuk ediyorsa
o harfle sen kurtulabilirsin
onu aşağıda bir yere koymuşlardı
aldın kaldırdın buraya koydun
maksadına ram isen
sen yıkılmış Kabe'yi bina etmiş gibi sevap kazandın
maksadına ram değilsen
bunu buradan kaldırman sana sevap kazandırmaz
Kur'an'ın içine inmişsen
babanın mezarının başında okuduğun zaman
onun mezarını nur edersin
senin Kur'an'la alakan yoksa
başında okuyacağın onunla bir mehter marşı arasında fark yoktur
bütün bunlar
senin Kur'an'la rezonans olmana bağlıdır
bir ruh birliğine
senin ruhundaki heyecan
senin ifaden iç alemin ifadesi
ve kelam sıfatından gelen Allah'ın ifadesi
bu iki ifadenin karşı karşıya gelip
aynı frekansta çalışmasına
birbirine cevap vermesine
evet demesine veya hayır demesine bağlıdır
Kur'an'ı Kerim'le sıkı münasebet kuracaksın
ve o istikamette yapacağın en küçük şey
sana büyük sevap kazandıracaktır
her mesele Kur'an'da temerküz etmekte
onun etrafında toplanmakta
ve cemaatimiz bu ilahi kelamın etrafında tahassül ettiği zaman
her meselesini halledeceği kanaatindeyiz
Cenab-ı Hak irfan alemimize vüs'at ve inkişaf versin
Kur'an'ı tanımaya bizleri muvaffak kılsın
ve inşallah ondan sonra
hem iktisadiye dair hem ictimaiye dair
hem mali yapımıza dair pek çok meseleleri ona tevfiken ona uydurarak rahatlıkla
halledecek
ve her meselenin üstesinden geleceğiz Size en son
derste müzarebeyi anlattım
Bu mukaddimemi bir tarafa koyacak olursak faizsiz banka üzerinde durdum
Banka ictimai hayat için çeşitli istikametlerden gelen paranın temerküz ettiği
işlemek işlettirilmek aktif kılınmak üzere temerküz ettiği bir yeri teşayih et
bankanın günahı yoktur
Belki bankayı günahkar yapan içindeki faizdir Onun için faizsiz banka üzerinde
durdum
Günümüzün inanmış insanın dikkatini çok mühim bir noktaya çektim
Hususiyle biraz da banka statüsüne aykırı olarak müzarebe şirketi üzerinde durdum
ve bunun modern manada bir banka olduğu hususuna bilhassa dikkatinizi istirham etsin
Tabakati beşer çapında hiç olmazsa alemi islam içinden tatbik sahası bulduğu zaman
pek çok eksiğimizin ve gediğimizin giderilmesi mümkün olabilecek bir meseledir diye
tekrar ver tekrar dikkatinizi çektim
İleride maliyeye dair bir iki söz söylemek istiyorum
O hususta yeniden ele alma düşündüğüm bir mevzu var bir mesele var
O meselede alemi islamın yer altı ve yer üstü servet menbaları servet
kaynakları tabi madenleri itibariyle çok zengin olduğu hususudur
Bunların işlettirilebilmesi de çok büyük finansman kaynaklarına bağlıdır
Amerika gibi Rusya gibi geniş imkanlara sahip bulunamadıktan sonra elimizdeki bu ham
şeyleri değerlendirmek ve tatlında aslında zengin olan memleketimizi ve halkımızı
zengin kılmak mümkün olmayacaktır
Onun içindir ki biz alemi islam çapında bizi seven ve bizi isteyen devletler
arasından bize daima kucak açan milletler arasından yerimizi almak suretiyle
bir araya gelerek dünya çapında yatırımlar yapmak bu ham maddeler işlemek yer
üstü yer altı servetlerine inmek bunları değerlendirmek ve dünyada diğer devletlere
karşı meydan okuyacak hale gelmek için
bir araya gelmemiz zaruridir
Uydurma ve vazifesini fonksiyonunu eda edemeyen bir arsi diye de dikkatinizi
çekmiştim
Alemi islam içinde bu türlü bir şeyin meydana gelmesini kötümser karşılayanlar
vardır
Dünya içtimaiyat ve iktisadiyatına vakıf olamayanlar bu mevzuda kötümserdirler
Derler ki biz kendi içimizde böyle bir şey yaparsak Amerika yapacağı yardımı keser
Rusya da yardımı keser sanki yardım ediyorlarmış ve ettikleri zamanda babalarının
hayrına yardım ediyorlarmış gibi zavallı münevverimizin içinde çirkin bir endişe
uyarmaktadır
Yaptıkları bir yardımı beş kat çıkarıyorlar elli defa muazzam olarak
bir masanın başına oturmadıktan sonra ayağınıza başınıza birkaç tane pranga
vurmadıktan sonra birkaç tane tasma takmadıktan sonra sizin dudağınıza bir şey
tattırmıyorlar
Teşriat yapıp ismen söylememe ne lüzum var siz onları benden daha iyi gazetelerde
okuyor ve görüyorsunuz her şey olacağı yerde dahi nasıl bir olmamazlık içine girip
sarpa sardığını gazetelerde sayfa sayfa müşahede ediyorsunuz ne lüzumu var
Binaenaleyh böyle bir endişe bazıları için varittir halbuki etrafımızda olup biten
şeylere baktığımız zaman hiç de zannedildiği kadar mesele tehlikeli ve endişemiz
değildir.
Zira dün Amerika Yugoslavya'dan yardımı kesti o devletçi kendi kökünden kopmuş
yarısıyla Müslümanlıktan kopmuş diğer yarısıyla da Hristiyanlıktan kopmuş muallakta
ve ciddi hiçbir meslede olmayan bir devlettir.
Amerika'ya dayalım nihayet bir rejim meselesi bahis mevzu olunca Amerika alakasını
kesiyor Rusya'ya dayanıyor Rusya alakasını kesiyor kendine göre bir şeyler yapmaya
çalışıyor ve tahmin ediyorum pek çok meselelerde bugün bizden ilerdedir.
Onun içinde bulunduğu rejim bu kerameti getirmiş değildir ona.
Belki bir millet haysiyetiyle kendine dönmüş, dilenciliği bırakmış,
yükselmenin yolunu araştırmış, kendi içinde bulmuştur.
Kaldı ki bizde çözülmüş formüller var.
Değerlendirdiğimiz zaman bunlarla Allah'ın tevfik ve inayetiyle sahili selamete
çıkacağız.
Allah'ın alakasını kesiyor. Ama onlar kendi aralarında yapıyorlar.
Geçen hafta derste arz ettim sadece Nil boyunda belki bu müessesenin binlercesi
teessüs ediyor.
Ve çeşitli ciddi yatırımlara girişiliyor.
Bugün olmasa bile akıbet itibariyle yarın Mısır'ın akıbeti oldukça güzel olacaktır.
Çünkü ilerleme yoluna girmiştir Alefistan.
Bunun gibi pek çok devlet sıralayabilirim ki süper devletler.
Onlarla alakalarını kesmişlerdir ama fakat o devlet olduğu yerde kalmamış,
yükselmiştir.
Bizde ise formüller çözülmüştür.
Sadece hazırlanmış bir ocağa kiprit çakma gibi bir şey gerektir.
Bunları değerlendirmem. Mahşeri vicdanı uyarmam.
Halkı bizim istediğimiz istikamette bir araya getirmem.
Ve böylece kolhozculuğa götürücü yolun önünü de tıkama bunu da söyleyeyim.
Sen bu mevzuda bir araya gelmez, iştirakini yapmaz, müdarebeni kurmaz,
Allah'ın istediği istikamette kendine çeki düzen vermezsen,
kendine o istikamette bir şekil vermezsen,
hadiselerin akışı içinde gider kolhozculuğa dayanırsın nelerle adını demeyeyim.
Dayanırsın da çıkmaz yol geriye dönemezsin.
Kendin açtığın yolda boğazlanırsın.
Elinle hazırlandığın giyotine kafanı kaptırırsın.
Hadiseler o istikamette geliştirilmeye ve çoğaltılmaya çalışılmaktadır.
Sen basiretle hareket edecek, kendi işlerine vaziyet edecek,
bir araya gelecek, trostlar karşısında, karteller karşısında,
beri taraftan da teşekkül etmeye hazırlanan kolhozlar karşısında.
Birkaç asırlık, belki birkaç bin senelik,
mazine yakışır şekilde iş hayatına, iş alemine,
ictimai ve iktisadi yapına bir hava getireceksin.
Bir hal edeceksin.
Yeni bir teşekkülle geleceğini hazırlayacaksın.
Allah bu çetin mücadelede senin yardımcın olsun.
Bu hususa temas etmiştim.
Bu noktaya gelmişken,
mütarebeden bir Beytülmal'e intikalde fayda münaziye ediyorum.
Bizim ciddi müesseselerimizden bir tanesidir.
Beytülmal.
Beytülmal ta devri Risalet Benahide kurulmuş.
Emevi devrinde devam etmiş, Abbasi devrinde devam etmiş,
Osmanlı devrinde devam etmiş,
hususiyle Osmanlı devrinde oldukça geliştirilmiş.
İçinde bulunduğu şartlara göre devlet geliştirme imkanını bulmuş.
Geliştirilmiş Beytülmal.
Beytülmal devri Risalet Benahide 3 bölümde mütahale ediliyordu.
Mali yapımızın muallak da olmadığını göstermek istiyorum.
Sistemli ve işleyen aktif bir maliye yapımız vardır.
Resul-ü Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in tertibi içinde
Beytülmal-i'l-Khas,
Beytülmal-i'l-Mutlak, Beytülmal-i'l-Muslimin
veya Beytülmal-i'l-Ammah şeklinde 3 bölümde mütahale ediliyordu.
Beytülmal-i'l-Khas dediğimiz Resul-ü Ekrem bizzat kendi hayatı zeniyelerinde
ve daha sonra da Rashid Halifeler, daha sonra da Melikler,
daha sonra da Melik-i Azutlar hep aynı istikamette hareket ettiler.
Resul-ü Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem bu hususi Beytülmal'den
kendi mübarek yaşalarını temin ediyordu.
Arz ve tuğlunu arz edeceğim onun.
Aynı zamanda sefirleri karşılıyordu.
Devletlere göndereceği hediyeyi gönderiyordu.
Bu hakkı doğrudan doğruya Kur'an ona vermişti.
Ve bakiyesini de Beytülmal-i'l-Mutlak'a iade buyuruyorlardı.
Raiyetinin en küçüğü kadar, belki en küçüğünün de yarısı kadar
geçimini temin edebilecek şekilde geçimini temin ediyorsun.
Teba'nın en küçüğü günde kaç defa yemek yer?
Bir defa.
Resul-ü Ekrem bir defa yemek yiyordu.
Vakıa onun günde bir defa yemek yediği de çok azdır ama
o bir defa yiyordu çünkü Teba'nın en küçüğü günde bir defa yemek yiyor.
Teba'nın en küçüğü ne kadar elbise giyiyor?
Resul-ü Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem bu kadar giyiyordu.
Onun bir geriliği vardı.
Bayramlarda sefirler geldiği zaman veftarı karşılarken
bir de her gün hayat içinde, hayatla boğuşurken giydiği,
mücadele ederken giydiği elbisesi vardı.
Başka yoktu.
Teba'sının da durumu bu merkezdeydi.
O bir devlet reisiydi. Vaziyeti bundan ibaret.
Bu hususi Beytülmal devlet reisinin elinde, başta Peygamberimizin elinde olduğu gibi
sallallahu aleyhi ve sellem.
Bir bakıma bugünkü manasıyla mestur aidat gibiyim.
Onun tasarrufuna tevdi edilmiş fakat vicdanda yasakçı bekçi vardı.
Ağzına götüreceği arpa kadar haram ve şüpheli şeyden dahi tir tir titriyordum.
Aleyhissalatü vesselam çok defa muharebeye giderken, mesela Bedir'e giderken merkubu
yoktu, yaya gitmişti oraya kadar.
Askeriyle beraber yaya gitmişti.
Uhud'a çıkarken Resul-i Ekrem'in bindiği bir atı bilmiyoruz.
Bazı zamanlarda Resul-i Ekrem'in bir devesi, bağışlayın bazı zamanlarda bir düldülü
oldu.
Bir katır oldu.
Katır onun katır olması itibariyle ismiyle belki içinizde münker bir şey.
Ama o katırın ayağını bastığı yeri ben gözüme sürme diye çekerim.
Allah fakiri o katırla haşretmesini arz ederim.
Resul-i Ekrem'in düldülü.
Bağışlayın derken belki o katıra karşı nezaketsizlik yaptım.
Çünkü o herhangi bir varlığa benzemez.
Kainatın fahrının üzerine bindiği varlıktır.
Bazen bunları görüyoruz ama çok defa bunlardan haberimiz yoktur.
O düldülü mukavkız kendisine hediye etmişti.
Kendisine adva namında bir de deve hediye edilmişti.
Hayatının son demlerine doğru buna biniyordu.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem,
rayiyet ve tebaasının en küçüğü kadar bir hayatı yaşıyordu.
En basit bir hayatı yaşıyordu.
Daha sonra reşit halifeler bu hüzut ve bu çizgiyi tecavüz etmediler.
Seyyidine Hz. Ebu Bekir adım ba adım aynı şeyi yaptım.
Ömer adım ba adım aynı şeyi yaptım.
Bir gün Efendimiz'in zevcelerinden kendi kızı Hz.
Hafsa
dedi ki babacım şöyle güzel bir elbisen olsa büyük bir devlet reisisin.
İran'dan Turan'dan insanlar geliyor.
Onları karşıladığın zaman onu giysen devlet reisisin.
A be kızım dedi, sen benden evvel gelip giden
iki arkadaşımın yanına gitmemi istemiyor musun?
Ben öyle yaparsam nasıl Ebu Bekir'e ve Resulullah'a vasıl olurum?
Nasıl onların yanında yerimi alabilirim?
Endişesini, korkusunu ve tasasını ihsar etmiştim.
Seyyidine Hz. Osman Cibilli olarak zengin idi.
Ağba ancak serveti vardı.
Ve ticaret yapıyordu.
Kendinden evvel Efendimiz devrinde ve Rashid 2 Halife devrinde büyük kervanlar
çıkarıyor.
Şam ve Yemen arasında kervanlar teşkil ve tesis ediyordu.
Çok zengindi.
Ama bununla beraber Allah yolunda her şeyin infak etmesini biliyor.
Ve mescidi nebevide veya mescidi haramda kumlar üzerinde yatmasını biliyor.
Başına kumdan bir yastık yapmasını da biliyor.
Devletin bizim devletimiz kadar otuzunu kırkını yuttuğu bir dönemde yapıyordu bunu.
Halk arasında zekata muhtaç insanın bulunmadığı bir dönemde yapıyordu.
Rahatlıkla yapabiliyordu bunu.
Çünkü Resulü Ekrem'in getirdiği saf hayatın muhtecası.
Onlara vasıl olmanın yolu bu idi.
Ve o bu yolda ısrar ediyordu.
İşte Beytülmalilhas böyle emin insanların elinde bu şekilde zarf ediliyordu.
Allah'tan çok korkan ve beş paralık bir masebenin dahi kendilerini öbür alemde
batıracağı endişesini taşıyan
bu türlü insanların öyle bir Beytülmal'de suyu istimal etmeleri asla ve kata
düşünülemez.
Cenab-ı Hak insanımıza insaf ve izan ihsan eylesin.
Başta ve ayakta bizi lüksel israftan, sefahetten ve dolayısıyla ruh
sefaletinden
masum ve mahfuz eylesin, halat eylesin.
İnsan ruhuyla sefil olduktan sonra, bağışlayın Allah'tan kopuk olduktan sonra,
kurşun girmeyen camlı arabaların içinde dursa dahi mukallif bir mahluk hüviyetinden
ileriye gidemez.
Onun için ruh ulviyetim, hissiyat ulviyetim, düşünce ulviyetim,
hasbilik ve samimiyet
Hazreti Ömer kumda yatsa dahi gökteki meleklerden daha aziz Cibril'le omuz
omuzadır.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem gökte benim iki vezirim var,
yerde de iki vezirim var.
Gökte Cebrail ve Mikail benim vezirlerim, yerde Ebu Bekir ve Ömer benim vezirlerim
derken,
Ebu Bekir, Ömer, Cebrail ve Mikail benim vezirlerim.
Cebrail'in yanına kor, isterse kumda yatsın, isterse vastasız Şam'a kadar bir
köle gibi seyahat etsin, fark etmez.
Ruh yüceliği var ya Allah katında yücedir.
Allah, ruhen zelil olduğumuz halde, aziz görünme gibi maskaralıktan bizi muhafaza
buyursun.
Bir de Beytül Mal-i Mutlak var,
bu benzetmek olmasın,
bazı fonksiyonlar itibariyle Merkez Bankası'na benzer.
Beytül Mal-i Mutlak,
Müslümanların hazinesidir.
Devletin parasının terakküm ettirildiği bir yerdir.
Yalnız para basmaz ve bir de faiz muamelesi yapmaz Beytül Mal-i Mutlak.
Müslümanlığı ızrar edebilecek herhangi bir icraati yoktur.
Bilhassa Müslümanların getirip paralarını koyacakları, değerlendirecekleri,
nemalandıracakları bir yerdir.
Ganimetlerin akıp geldiği, çizgilerin, haraçların akıp geldiği bir yerdir.
Yerinde Müslümanlar müracaat eder, haklarını alırlar, yerini de oraya bırakırlar.
Ve devlet, ileride maliye bölümünde arz edeceğim, pek çok ihtiyaçları,
geldikleri bununla kapama imkanını elde eder.
Bir de bütün Müslümanların, bazı fakirlere göre Müslümanların sözünden daha ziyade,
''Ağam benim Beytül Mal'im'' diye bir Beytül Mal vardır ki,
Hıristiyanlar ve Yahudiler dahi zimmi olarak o Beytül Mal'e müracaat etme hakkına
sahiptirler.
O Beytül Mal'e müracaat eder, oradan icabında maaş alırlar,
geçimlerini temin ederler.
O da başı başına ayrı bir hazine hüviyetinde çalışır.
Buna da bugünkü manasıyla, maliyenin bir kısım eksiklikleri giderilmiş olsa,
maliye demek mümkündür.
Bu ağam benim Beytül Mal'ine maliye demek mümkündür.
Ama maliyenin bir kısım darlıkları, sıkışıklıkları vardır.
Bir kısım tığlıkları vardır.
Bu ise daha cevval, daha seyyar, daha aksif, daha işlektir.
Bütün zekatların, zekat nev'ine ait her şeyin, yer altı ve yer üstü,
bütün gelirlerin, vergilerinin akıp akıp içine geldiği bir şeydir.
Ağam benim Beytül Mal'im.
Maliye vazifesini yapar.
Devlet enflasyonları bununla önler.
Piyataya bununla vaziyet eder.
İçte ve dışta bir kısım spekülasyoncuların önüne bununla geçer.
Tekeli bununla önler.
Hani iktisatta size arz etmiştim, tekele karşı spekülasyona karşı spekülasyon ve
tekelle çıkmam.
İktisattan müracaat edilen çarelerden bir tanesidir.
Ama devlet ağam benim Beytül Mal'ini bu mevzuda kullanmak suretiyle.
Memlekette iktisadi ve ticari hayatın dalgalanmalarını önler.
Paranın değer kaybetmesini önler, sıfıra müncer olmasını önler.
Memleketinin varidatına göre, ciddi bir plan içinde, tarfiyatı ayarlar,
yatırım ona göre ayarlar.
Bir bakıma maliye, bir bakıma da devlet planlama teşkilatı gibi çalışır.
Raşit halifelerin sistemi bu idi.
Tam uydukları ve riayet ettikleri zaman, Yücelen Emevi'nin,
Abbasi'nin, Selçuki'nin ve Osmanlı'nın yolu da bu idi.
Bu hususta tatbikata tekasül gösterdikleri işi aksattıkları zaman,
başaşağı gitmişlerdi.
Göklerin ve yerin dili olan, lisanı olan, Kur'an-ı Muczul beyandan hayatın hangi
safasına dair olursa olsun küçük bir inhiraf.
Derdi de, aileyi de, cemaati de başaşağı getirir.
Cenab-ı Hak muhafaza buyursun bizleri.
Veya başaşağı düştüğümüz üç asır evvel düştüğümüz çukurdan,
o kayyadan, yukarıya sahili selamete çıkmaya eman versin,
imkan versin, bizi halas eylesin.
Muhterem Müslümanlar,
ele aldığım bir mevzunun ifade tarzı bu olduğu için, anlatılması bu olduğu için,
ben onu kendi bölümleri içinde size arz ediyorum.
Beytülmale geldikten sonra onun fonksiyonunu veya maliye hüviyetiyle amenin
Beytülmalini ele aldığımız zaman onun yaptığı şeyleri yine kendi taksimatı içinde
arz edeceğim.
Sana boşluğun ve asıntının olmadığını göstereyim.
Bu mevzuda İslam hakkında herhangi bir tereddüde meydan vermemenin.
Allah-u Teala ve Tekaddes Hazretleri ihlas ve samimiyet versin.
Gönüllerde mahkez buldursun.
Bu ammeye ait Beytülmal'in yaptığı, eda ettiği fonksiyon var.
Yaptığı vazife var.
Yine bunu da Rahşid Halifeler devrinde görüyoruz.
Adil bir taksimatın yapılması.
Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem adil taksimat yapıyordu.
Biraz evvel arz ettim onu.
Rahşid Halifeler de adil taksimat yapıyorlardı.
Vazifeden bir tanesi budur.
Seyyidine Hazreti Ebu Bekir bu amenin Beytülmalinden Müslümanlara tevziatta
bulunurken her Müslümana aynı nisbette tevzi ediyordu.
Servet taksiminin dağılımının müsavi şekilde.
Ferdin içtimai durumunu başka şeklini gözetmeden aynı seviyede dağıtma.
Resul-ü Ekrem devrinde olduğu gibi Hazreti Ebu Bekir devrinde de devam etsin.
Seyyidine Hazreti Ömer işe vaziyet edince o bu türlü taksimatı bir bakıma,
Ali Beyti Resulullah'a karşı hakna şinaslık sayarak değiştirdi.
Öyle diyeyim.
Seyyidine Hazreti Ömer taksimatını Ahli Beyti Resulullah'a fazla vermek,
Efendimizin zevcelerine fazla vermek şeklinde ele aldı.
En çok maaş alan Peygamberimizin zevceleridir.
Seyyidine Hasan ve Hüseyin Efendimiz herkesten ziyade hatta Bedir'e iştirak
edenlerden ziyade maaş alıyorlardı.
Kendisine sorarsanız diyordu ki ben hiçbir zaman Peygamber'in torunlarıyla
başkalarını müsavi tutamam.
Onlar cennet ehlinin delikanlılarıdır buyuruyordu.
Ben hiçbir zaman bizim analarımız ve Efendimizin zevceleri onları başka kadınlarla
müsavi tutamam.
Onlara on biner dirhem veriyordu, diğerlerine ise beş biner dirhem veriyordu veya
iki bin beş yüz dirhem veriyordu.
Fakat hayatının son demlerinde kendi kendine düşündüm.
Resul-ü Ekrem'in taksimatının isabetli olduğunu,
Hazreti Ebu Bekir'in taksimatının isabetli olduğu hususunu düşündüm.
Ve keşke Ebu Bekir gibi yapsaydım da böyle yapmasaydım dedim.
Eğer hayatta kalsaydım muhtemelen onu değiştirecektim.
Acaba Hazreti Ömer'i eski kararından vazgeçilen husus neydi?
Maliye siyaset ve politikasından, mal siyaset ve politikasından kanaatından
vazgeçilen husus neydi bunu bilemiyoruz.
Ama bana öyle geliyor ki,
o hayatının sonunda dahi
Hazreti Resul-ü Ekrem'in ehli beytini ve zevcelerini başkalarından yine üstün
tutmak istiyordu.
Ama devletin bazı kesimlerinde, bazı köşelerinde
Vali, eyalet valisi, amir vs. Kadir Kudas.
Bunlar kendi çocuklarına, Resul-ü Ekrem'in çocuklarına,
ailesine fazla verilmesi hesabıyla fazla bir şey ayırırlar endişesini taşıyordu.
Ben bu işi böyle yaparsam, yarın Emeviler başa geçtikleri zaman devlet reisi ve
ona yakınlara böyle verilir diye suistimal ederler endişesini taşıyordu.
Veya Allah'a kurbiyeti itibariyle, ehlullahdan çok büyük kimseler vardır
ki, bu mesele suistimal edilmek suretiyle ileride onlara fazla verilir.
Mesela Üveyz gibi kimselere fazla verilir endişesini taşıyor ve Hazreti Ömer verdiği
karardan vazgeçmek istiyordu.
Ama bu taksimatta hayatının sonuna kadar, adaletten zerre kadar ayrılmadım.
Allah'a kurbiyetine göre insanlara muamelede bulundum.
Bedir'de bulunmuşun hakkını verdim.
Uğut'ta bulunmuşun hakkını verdim.
Hiç terlememişe belki hiç bir hak vermedi veya verdiyse az bir şey verdim.
Sahab-ı Kune evvelin daima Hazreti Ömer'in gönlünde ve kafasında en birinci,
en mualla mevkii tuttu.
Bir harbe iştirak etmiş, orada civan, mertlik göstermiş bir insan.
Hazreti Ömer'in nazarında daima mualla bir taht üzerinde oturan semavi bir varlık
halinde kendisini gösterdi.
İşte Şibli'nin tespitlerinden bir tablo.
O Beytülmal içinde, bu Beytülmal-i Amme içinde halka aidatlarını,
maaşlarını dağıtırken,
başını kaldırdığında yüzünde bir yara izi bulunan birisini gördü.
Adam orada duruyordu.
Ona maaşını verdim.
Adam yine bekliyordu ama maksadı nedir bilemiyoruz.
Başını kaldırıp onu yine görünce yine verdim.
Bir daha başını kaldırdı, gördü, yine verdi.
Adam utandı, icap etti, gitti.
Dediler ki ya Ömer, niçin böyle yaptın?
Vallahi ben onu falan muharebede, bu yüzünün yarasını aldığı muharebede,
öyle kıyasiye savaşırken gördüm ki,
eğer akşama kadar burada dursaydı, ben de akşama kadar ona verecektim.
Tevzih ederken, taksimde bulunurken,
ferdin Allah'a kurbiyeti hesabıyla yapıyordu.
Kim Allah'a yakın arslan payına ehaktır o.
Almağa selahiyetlidir.
Ama o alacak mı almayacak mı ayrı bir davadır.
Amr ibn As'a ganimet tevzih edildiğinde yeni Müslüman olmuş,
Resul-i Ekrem'le yeni arbe iştirak etmiş
ve kendisine bir ganimet ayrılmış ve verilmiştir.
Bunu size arz etmişimdir.
Ganimeti Resul-i Ekrem kendisine uzatınca,
Ya Resulallah ben bunun için Müslüman olmadım.
Ben Müslüman oldum ki Allah beni mağfiret etsin diyordum.
Bir başkasına yine ganimet verilirken,
o da kalktı Resul-i Ekrem'e şöyle dedim,
Ya Resulallah ben Müslüman oldum ki ganimet alayım değil,
şuradan bir ok yiyeyim de şehit olayım.
Ve oradan dönüp de başka bir tarafa gittiklerinde,
parmağıyla işaret ettiği yerden oku yedi, şehit oldu da,
ruhunu Resul-i Ekrem'in dizinde Allah'a teslim etsin.
Tam da dediği yerden vuruldu diyordu Resul-i Ekrem.
Sallallahu aleyhi ve sellem.
Seyyidine Hazreti Ömer her hak sahibine hakkını veriyor.
Allah'a yakın olmayı değerlendiriyor, aziz biliyor ve buluyordu.
Ama gerçekten aziz olan da kendisini böyle takdim ediyordu.
Ben istemem diyordu.
Validemiz Zeynep bin Ticaj Allah'ım,
Ömer'in hediye atiyesini bana bir daha gösterme ruhumu kabz et diyordu.
Ömer o kadar duru idi düşüncelerinde.
O kadar kadirşinastı.
Öbürleri de o kadar kadirşinastı.
Halkın malını el uzatmadan tir tir titriyorlardı.
Böyle bir maliyenin çarçur edilmesi düşünülemez.
Böyle bir maliyenin avam ifadesiyle bağışlayın takır tukur olması düşünülemez.
Bu türlü insanların elinde maliye daima zengindir.
Eğer içinde para yoksa o paranın on katını getirecek yerlere yatırılmış demektir.
Gelir getirmeye yatırılmış demektir.
Bir hamlede yirmi sene gibi kısa bir zamanda
dünyanın en büyük devletlerini dize getirebilecek harp malzemesine sahip olma ne
demektir?
Roma köklü bir devlet.
İran köklü bir devlet.
İslam zuhur ettiği zaman İran'ın mazisi bin seneyi çoktan geçmiştir.
Oturmuş istikrar kazanmış bir devlettir.
Bir iki sene evvel iki bin beş yüz senesini teslid ettiler.
Bin seneyi çoktan geçmiş bir devlettir.
Nasıl oldu da beş on senelik bir devlet
inanmış yeni fertleriyle
terü taze her şeyiyle
cihanın üç dört yerinde bulunan en büyük devletlerini dize getirdi tarumar etti.
Zengin idiler.
Yine şiplinin teklifiyle
beş on yerde belki yedek at besleme bağışlayın.
Yaylaları vardı ahırları vardı.
Sadece Medine civarında
hiç de harbe iştirak etmeyen
kırk bin tane harbe iştirak etmeye hazır at bulunuyordu diyor.
Harp gücünü hesaba katıyor musunuz?
Ben bir askerden dinledim de
yirmi dört saat harbedersek
benzin yetişir mi yetişmez mi endişesini taşıyordum.
Her an harbe hazır
sadece Medine'de olan kırk bin tane at
harbe iştirak etmiyor.
Askeri gücün nereye vardığını düşünün
o kırk bin tane tank demektir bugüne göre.
Çünkü maliye çarçur edilmiyordu.
Hicali devlet fırsat ganimet deyip
namlarına aşiretlerin namına yatırım yapmıyorlardı.
Bakan olan herkes zengin olmuyordu.
Hesap soruluyordu kendisine.
İntisap ettiğin zaman kaç paran var?
Geldiğin zaman kaç paran var?
Hesap veriyordu.
Halit bin Velis
cihanın iki büyük imparatorluğunu dize getirdi.
İran'a karşı ordu gönderirken
Halit başında olmadığı için asker gitmek istemiyordu.
Asker Halife'ye karşı hiçbir zamanda yatmamıştım.
Fakat Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ve nihayet Hazreti Ömer'in o kesip biçici kararları karşısında
Ebu Ubeydi kumandan tayin ederek
askeri cisir vakasına göndermişti.
Halit Şam önlerinde savaşıyordu.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in
olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in
olmadığı
bir yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in
olmadığı bir yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin
o
kesip
biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o
kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o
kesip
biçici
kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı. Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin
o kesip
biçici kararları karşısında
Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları
karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir
yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin o
kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin
o
kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip
biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip
biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu
Ubeydi'nin
o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde savaşmak
istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o
kesip
biçici kararları karşısında Halit'in
olmadığı bir yerde savaşmak istemiyorlardı.
Ebu Ubeydi'nin o kesip biçici kararları karşısında Halit'in olmadığı bir yerde
savaşmak istemiyorlardı. Her devrin kendine göre şartları vardır.
O şartlara göre o devrin insanın yükselme imkanını bulur.
Bir devirde yaşayan insan kendi devrinin şartlarını bilmez ve yükselme yolunu
bulamazsa başka devirlere ait hesap ve planlarla yükselmeye kalkışırsa yükselmesi
mümkün değildir.
Hz. Adem'den günümüze kadar birbirine bağlı binlerce devir geçmiştir.
Binlerce devir diyorum.
Bu devirlerden hiçbiri diğerine benzemez.
Temelde bir kısım prensiplere bağlı olmada benzese bile gelişen insan ruhu ve insan
fikrine göre mümaşat yapabilecek, o anlayışa inebilecek hava içinde daima
nebiler gelmiş,
mürşitler gelmiş, mübelliler gelmiş,
devrinin şartlarının talimiyle gelmiş ve o devrin insanına yükselme yolunu
göstermişlerdir.
Bu noktaya dikkati çeken Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem,
eğer Musa dahi olsaydı bu devirde labüt bana inkiyat ederdi.
Halbuki Hz. Musa aleyhisselam bir peygamberdi.
Bir peygamber olmasına rağmen Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem muhalfarz beyanı
içinde Musa dahi olsaydı bu devirde bana iktidar edecekti buyurmaktadır.
Zira devir Hz. Muhammed aleyhisselatu vesselamın devridir.
Hz. Muhammed devrinin sallallahu aleyhi ve sellem şartları bilinecek ve o şartlarla
yükselme yolu araştırılacaktır.
Eğer Hz. Resul Ekrem devrindeki bir fert, Hz.
Musa devrine ait prensiplerle meşgul olacak olursa, o hiçbir zaman yükselemez.
Prensipleriyle meşgul olduğunun azim peygamberlerden bir tanesi bile olsa.
Zira Hz. Ömer'in Tevrat öğrenmesine karşı yine burada kainatın
efendisinin ikasına şahit oluyoruz.
Seyyidine Hz. Ömer dillerine irfan kazanmak için Yahudilerin yanına gidiyor ve
İbraniceyi öğreniyor.
Aleyhisselatu vesselam darılıyor, kaşlarını çatıyor.
Ben ve bana münzel olan vahyi size yeteriz buyuruyor.
Zira devir Muhammedi devirdir.
Prensipleri o getirmiş, şartları o bilmiş, insanımıza yükselme yolunu o
göstermiştir.
Onun içindir ki beşer bir dönemde Hz.
Adem ile kurtuldu. Belli bir dönemde kurtarmaya sefine remz oldu Hz.
Nuh ile kurtuldu.
Başka bir dönemde vadi vadi dolaşan Envar ve Esrar-ı İlahi'ne şahit oldu.
Bir devirden Hz. Halilurrahman ile kurtuldum.
Başka bir devirde Seyyidina Hz.
İsa ile kurtuldum.
Ama bir devir geldi ki onda mutlak planla kurtuluş Resulullah'a bağlandı sallallahu
aleyhi ve sellem.
Devirler temad edip gitmekte. Temel prensiplere müracaat keyfiyeti değişmemiştir.
İslam terü taze hüviyetiyle devam etmektedir.
Fakat burada ben yine devir meselesiyle bir hususa dikkatinizi rica edeceğim.
Sizlerde kendi devrinizi bilme mecburiyetindesiniz.
Siz Fatih devrinde yaşamıyorsunuz.
Siz Yavuz devrinde yaşamıyorsunuz.
Siz Malazgirt Ovası'nın Arslan'ı Akbarstan devrinde yaşamıyorsunuz.
Siz 20. asırda yaşıyorsunuz.
Siz at üzerinde veya tank üzerinde cihadın maddi yapıldığı dönemi
yaşamıyorsunuz.
Siz ruhlara inmem, yıkılmış gönülleri tamir etmem, harap olmuş kafalara
vahyeda nefesleme, üfürme üfürme döneminde yaşıyorsunuz.
Siz öyle bir devirde yaşıyorsunuz ki yaşadığınız devrin şartlarını bilmeseniz
bin kere dahi ölseniz içine düştüğünüz yukarıdan çıkamayacaksınız.
20. asırda yaşıyorsunuz. Taklit bağlarının çözüldüğü, tahkikin
silinip süpürülüp gittiğim, küfür adına taklide saplanmaların olduğum ve
taklidi küfürün içtimai hayata hükmettiğim.
İmana karşı ilanı harp edildiğim, açıktan atıyor Allah'ın inkar peygamberin
tezgif edildiğim,
Kur'an'ın eyyamın elinde melabe haline getirildiğim,
manasının anlaşılmaz bir hale geldiğim.
Gerçekten ve bilerek küfrün imana karşı mücadele etme vaziyetin aldığı bir asırda
yaşıyorsunuz.
Silahla siz hasmınızı yenemezsiniz.
Top baslatsanız dahi bu korkunç ateşi söndüremezsiniz.
Bu fitnenin önüne geçemezsiniz ordular dahi olsanız.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem, devrini bilmeden devrinin derdine
muhaleçede bulunsaydım, haşa o türlü bir neticeyi ona isnat etmeden fersah fersah
uzağım ben ve onu tenzih ediyorum.
Ama muhalfar, şayet öyle bir şey olsaydı her şey fiyaskoyla neticelenirdi.
Ama o adım adım ilerledi, tepeye doğru tırmanırken, aşağıya doğru iniyor gibi
süratle ilerlerken, şartlarını bilmişliğin havası içinde ilerliyordum.
Yirminci asrın insanı, hususiyle camiye gelenim,
Allah'ı sevenim, peygambere mümkat olan sizler yirminci asrın şartlarını
biliyor musunuz? Hangi şartlarla içine düştüğünüz çukurdan çıkmanın olacağını tayin
ve tespit ettiniz mi?
Aziz müslüman,
içine düştüğün kuyunun nasıl bir kuyu olduğunu bileceksin.
İçinde yaşadığın şartları da bileceksin.
Bileceksin ki inkarcı fiziği, kimyayı aslonun senin mabudu mutlak bildiğin,
maksudu bir istihkat sanıdığın Allah'ı inkarda kullanıyor.
Öyleyse onu ispatla kullanma yolunu bulacaksın.
Bileceksin ki Resul-i Ekrem namına şahıslar çıkarıyor.
O ezeli ve ebedi güneşi söndürmeye, sönük göstermeye çalışıyor.
Kamet-i kıymetine uygun Resul-i Ekrem'i takdim etmesini bileceksin.
Onun gökten yere inmiş, semavi hüviyette bir zat olduğunu,
oturduğun her mahvilde, karşılaştığın her toplulukta anlatacak ve ikna edeceksin.
İslamiyetin hakkaniyetine toz konduruluyor.
Kur'an'ın hakkaniyetini riyazi katiyet içinde anlatacak,
hasımlarını ve karşındakilerini ikna ve izam edeceksin.
Keza irşad ve tebliğ yolunu intihap ederken, kendi
nesline sahip çıkma yolunu araştırırken, o mevzuda da şartlara riayet edeceksin.
Ortaokul talebesi, lise talebesi baştan çıkarılıyor, sokağa salınıyorsa kanserin ve
kangrenin nerede olduğunu göreceksin.
Kendi mektebine sahip çıkacaksın.
Zira belli ki terk edilmiş nesil canavarlaşıyor ve vahşileşiyor.
Mescitte şeytandan bahsediyor.
Fatihlerin, yavuzların diye.
Belli ki çıldırmış. Belli ki söylediği şeyler hezeyandan
ibaret. Kalbinin tamire, kafasının tamire ihtiyacı var.
Kanınla, terinle yaptığın mektebine sahip olacaksın.
Yurtlar mı tesis edersin? Kurslar mı yaparsın?
Değişik müessefeler mi kurarsın?
Ne yaparsan yap, aile topluluklarına gireceksin.
Vatanına sahip olacaksın.
Batacaksın ve fakat batmasını önleyeceksin.
Bir gün vatanın batarsa canlı bir insan bulamadığından dolayı batmış olarak
girecektir.
Sen bu hava içinde duracak, kollarını gerecek bütün hadiseleri karşılayacaksın.
Günün şartları bunu iktiza etmektedir.
Topla, tüfekle halledilmez mesele.
Maddi güçle halledilmez mesele.
Diplomatlığın ve siyasetin ruhlara girmenin insanları baştan çıkardığı veya
nizama ve intizama soktuğu bir dönemden kaba kuvvetin mesele halledeceğine ihtimal
vermem.
Neslinin içine girmeye çalış.
İnsan yetiştirmeye çalış. Ve bir fezleke olarak arz edeyim.
Sinin, nefretin, öfkenin dünyada hiçbir meseleyi halletmediğine inan.
Onu senin neslinden seni koparacağına bir faktör, bir sebep say.
Şeytandan kaçar gibi kinden, nefretten, öfkeden kaç.
En katı yüreklerin dahi senin karşında yumuşadığına şahit olacaksın.
Binlerce misali vardır. Günümüzün insanının irşada ihtiyacı vardır.
İmdadına koşmaya ihtiyacı vardır.
O da tabakatı beşer çapında, en büyük politika ve siyaseti nesline sahip çıkma
istikametinde kullanmana bağlıdır.
Rahmanurrahim olan Hz. Allah sana merhamet buyurup bu mevzuda seni doğruya hidayet
eylesin.
Rüştü göstersin. Nesle inme istikametinde elinden tutsun,
sana rehber olsun.
Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resuluhu.
Eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resuluhu.
Eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resuluhu.
Allah'ın kulları.
Allah'a karşı gelmekten sakının.
Allah'a karşı çok saygılı olun.
Huzurunda dururken edeple durun.
Her halinizden cehban bulunduğunu bilin.
Ona göre hareket edin.
Allah'ın himayesine girin ve Allah'a itaatte bulunun.
İnnallâhe ye'muru bil adli vel ihsani ve ita'izil kurban.
Muhakkak Allah adaletle emrediyor.
Kur'an'da tarif buyurduğu gibi doğruyu yaşamakla, Kur'an'ın emirlerini hayata hayat
kılmakla,
İçtimaiyi Kur'an'la hayatlandırmakla size emrediyor.
En geniş manasıyla ihsanla, Rabbinizi görüyor gibi ona kulluk yapmakla,
siz gaflet edip laubali dursanız dahi o her halinize nikahban bulunuyor ya.
Ve yine en geniş manasıyla yakınlığınıza bir şey vermekle.
Gafletin ufkunuzda şahbaz açması istikametinden, servetinizi sarf etmekle size
emrediyor.
Ahlaksızlığın her çeşidinden, gizlisinden, açığından, büyüğünden,
küçüğünden,
dinin emirlerini tanımayıp taşkınlık ve serkeşlik yapmanın her çeşidinden,
telakkilerin, asırların anlayışının değil, Kur'an'ın, İslam'ın çirkin gördüğü
şeylerden sizi nehyediyor.
Böylece size vasıf nasihat ediyor.
Ta düşünesiniz, kendinize gelesiniz.
Emni eman içinde sahili selamete çıka, cennete dahil olasınız.
Akimiz salah.
İnne salâte tenhâ enil fahşâ-i vel munkâr.
Veledikrullâhi ekber.
Vallâhu ya'lemu mâ tesnâûn.
Salafallâhu azeem.
This lesson has no notes yet.
- 1.Economic Reflections -1- | Our Economic and Social Life | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)İktisadi Mülahazalar -1- | İktisadi ve İçtimai Hayatımız | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)1 h 31 min
- 2.Economic Reflections -2- | The Religion of Moderation: Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)İktisadi Mülahazalar -2- | İtidal Dini: İslam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)1 h 30 min
- 3.Economic Reflections -3- | Lofty Meanings That Weave Our Essence | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)İktisadi Mülahazalar -3- | Mahiyetimizi Nesceden Yüce Mânâlar | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)1 h 38 min
- 4.Economic Reflections -4- | Freedom of Conscience and True Equality in Islam | M. F. Gülen | (1979/03/16)İktisadi Mülahazalar -4- | İslam’da Vicdan Hürriyeti ve Gerçek Eşitlik | M. F. Gülen (1979/03/16)1 h 29 min
- 5.Economic Reflections -5- | The Three Pillars of Society: Freedom of Conscience, Equality, and Mutual Assistance | (1979/03/23)İktisadi Mülahazalar -5- | Toplumun Üç Rüknü: Vicdan Hürriyeti, Eşitlik ve Yardımlaşma |(1979/03/23)1 h 34 min
- 6.Economic Reflections -6- | Matters Our Religion Commands Us to Protect (the Five Essential Values) | (1979/03/30)İktisadi Mülahazalar -6- | Dinimizin Korunmasını Emrettiği Hususlar (Makâsıd-ı Hamse) | (1979/03/30)1 h 36 min
- 7.Economic Reflections -7- | The Relationship Between Rulers and the People in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)İktisadi Mülahazalar -7- | İslâm’da İdareci ve Halk Münasebeti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)1 h 42 min
- 8.Economic Reflections -8- | The Fundamental Dynamics of Our Social Structure | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)İktisadi Mülahazalar -8- | İçtimai Yapımızın Temel Dinamikleri | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)1 h 34 min
- 9.Economic Reflections -9- | Financial Structure and Wealth Policy in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)İktisadi Mülahazalar -9- | İslam’da Mali Yapı ve Mal Siyaseti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)1 h 29 min
- 10.Economic Reflections -10- | Ways of Acquiring Property in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)İktisadi Mülahazalar -10- | İslam’da Mal Edinme Yolları | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)1 h 36 min
- 11.Economic Reflections -11- | Ways of Acquiring Wealth | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)İktisadi Mülahazalar -11- | Servet Kazanma Yolları | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)1 h 36 min
- 12.Economic Reflections -12- | Our Economic Principles | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)İktisadi Mülahazalar -12- | İktisadi Prensiplerimiz | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)1 h 28 min
- 13.Economic Reflections -13- | Economic Systems and Their Analysis | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)İktisadi Mülahazalar -13- | İktisadi Sistemler ve Tahlilleri | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)1 h 13 min
- 14.Economic Reflections -14- | The Foundations of Economic Life | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/25)İktisadi Mülahazalar -14- | İktisadi Hayatın Temelleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi |(1979/05/25)1 h 44 min
- 15.Economic Reflections -15- | The Fundamental Principles of Our Economic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)İktisadi Mülahazalar -15- | İktisadi Hayatımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)1 h 30 min
- 16.Economic Reflections -16- | The Fundamental Principles of Our Understanding of Economics | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)İktisadi Mülahazalar -16- | Ekonomi Anlayışımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)1 h 20 min
- 17.Economic Reflections -17- | Islam’s View of Private Property | M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)İktisadi Mülahazalar -17- | İslam’ın Özel Mülkiyete Bakışı| M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)1 h 24 min
- 18.Economic Reflections -18- | Land Law in Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)İktisadi Mülahazalar -18- | İslam’da Toprak Hukuku | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)1 h 31 min
- 19.Economic Reflections -19- | The Place of Labor and Capital in Socioeconomic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/07/20)İktisadi Mülahazalar -19- | Sosyo-ekonomide Emek ve Sermayenin Yeri | M.Fethullah Gülen|(1979/07/20)1 h 36 min
- 20.Economic Reflections -20- | Wage Theories and Wages in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)İktisadi Mülahazalar -20- | Ücret Teorileri ve İslâm’da Ücret | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)1 h 27 min
- 21.Economic Reflections -21- | Honesty in Trade | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)İktisadi Mülahazalar -21- | Ticarette Dürüstlük | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)1 h 23 min
- 22.Economic Reflections -22- | Monopoly, Speculation, and Dumping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)İktisadi Mülahazalar -22- | Tekelcilik, Spekülasyon ve Damping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)1 h 27 min
- 23.Economic Reflections -23- | Narh (Price-Setting) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)İktisadi Mülahazalar -23- | Narh (Fiyat Belirleme) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)1 h 25 min
- 24.Economic Reflections -24- | The Religious Ruling on Interest and Interest-Free Banking (Mudaraba) | (1979/09/07)İktisadi Mülahazalar -24- | Dinde Faizin Hükmü ve Faizsiz Bankacılık (Mudârebe) | (1979/09/07)1 h 25 min
- 25.Economic Reflections -25- | Bayt al-Mal and Its Types | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)İktisadi Mülahazalar -25- | Beytülmal ve Çeşitleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)1 h 26 min
- 26.Economic Reflections -26- | General Summary | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)İktisadi Mülahazalar -26- | Genel Özet | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)1 h 22 min