İktisadi Mülahazalar -20- | Ücret Teorileri ve İslâm’da Ücret | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27) — İktisadi Mülahazalar

Euzubillahimineşşeytanirracim

Bismillahirrahmanirrahim

Elhamdülillahi Rabbil Alemin

Vessalatü Vesselamü ala Seyyidina ve Senedina

Ve Şefi'i Zünübina ve Mevlana Muhammedin Sallallahu Teala Aleyhi Vesselam

Ve ala İhvani'nin Nebiyyinin ve Müsediyenin

Ve ala Alihim ve Ashabihim Ecma'in

Sübhaneke la ilmelena illa ma'allemtena inneke entel alimul hakim

Sübhaneke la fahmelena illa ma'fahemtena

inneke entel tevvadül kerim

Rabbi şerhli sadri

ve yessirli emri

ve hlu lübdeten min nisani yefkehu kavli

ve ufevvidu emri ilallah

inne allaha basirun bil ibad

Allahümme salli ve sellim ve barik ala seyyidina muhammedin ve ala alih

adede kemalillahi ve kema yediyeke bil kemale

bismillahirrahmanirrahim

ve la teekulü emvalekum beynekum bil batil

ve tüdlubiha ila l-hukkami

li teekulu fariqan min emvalin nasi bil iklim

ve entum ta'lamun

sadakallahu l-azim

ve bellana resuluhun nebiyyul hasimiyyul kerim

Ya ilahel alemin

Zahir ve batılımızı envari imaniye ve kur'aniye ile ünevvel eyle

Bizleri kapında kul kabul eyle

Emanetini alacağın güne kadar emanette emin kıl

Nefsin ve şeytanın şerrinden bizleri masum ve masum eyle

Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefi ile şeref yav eyle

Amin bi hurmati seyyidil mursalin

velhamdülillahi rabbil alemin

Müsterem Müslümanlar

Elimizde tahlil edilmek üzere bulunan mevzular var

Onlar üzerinde duruyoruz

Bu arada Ramazani Şerif ayını idrak ettik

Ben devam ede geldiği gibi mevzuları devam ettireceğim

Rabb'i rahiminden Rabb'i keriminden niyaz ederim

Sizin temiz duygularınızı ve hislerinizi şefaatçi kılarak niyaz ederim

Şu mübarek ayı hakkımızda bayisi rahmet sebebi mağfiret eylesin

İç ve dış bütünlüğüne bizleri ilah eylesin

Üç asırlık pek çoğumuzun ölü gönüllerine hayat nef eylesin

Yeri sırası gelince başka derslerde belki meselenin o yönüne de temas

ederiz

Ben mevzu bıraktığım yerden alıp devam ettirmek istiyorum

Bir evvelki hafta yine

İçtimai ve ihtisadi hayatımıza dair bir hususu size getirip intikal ettirmeye

çalıştım

Günümüzün aktüel mevzularından

Emek ve sermaye ya mücadelesi veya uzlaşması

Biz topyekûn kainata mehdî kuvvet nazarıyla baktığımız için bizde mücadele yok

Bizde uzlaşma anlaşma bizde sevgi meveddet muhabbet var

Onun için bizim potamızda emekle sermayede el ele omuz omuza birbiriyle

anlaşabilirler

Herşeyi maddede görenler manaya gözü kapalı olanlar

Herşeyi dünyaya hasredenler ukvadan habersiz yaşayanlar

Kalplerini vicdanlarını ulvi duygularını bağırsaklarına yedirdikleri için

Onlar kendilerine ekonomik canlı nazarıyla bakabilirler

Biz kendimize ahsen-i takvime mazhar

İçtimai hüviyete sahip

Allah'ın yeryüzünde yekta halifesi muazzez varlıklar nazarıyla bakıyoruz

Ötesi bizim için sadece bize ait hususlardan binde biridir

Yani midemizin beslenmesi, bağırsaklarımıza gıdanın intikal etmesi

binde bir yönümüzden ibarettir

Bizi biz yapan asıl içe doğru derinleşmemiz, kendi mahiyetimizi keşf

ve feth etmemiz

Cenab-ı Hak bu istikamette bizi fatih ve kâşif eylesin

Emek ve sermayeyi de uzlaştırıp takdim etmeye çalıştık

Cihanın bir yerinde, dünyanın bir parçasında, bir kıtasında

Sermayeyi putlaştıranlar insanlık arasına kin ve nifak tohumlarını attılar

Beşeri birbirine, tabakatı beşer çapında birbirine düşman haline getirdiler

Bir diğer tarafta ise tamamen sahip putlaştırıldı, mihrapların yerine

kondu

Emek her şeydir dendi, emeğe tapıldı, emek için ihtilaller ve

inkılaplar yapılmak istendi

Emeği elinde tan,

Allah yerine kondu, hakim odur dendi

Sözü o söyler, çikkeyi o keser, cihanda bir gün haklı olarak hüküm verme

meselesi bahis mevzu olursa

O proletarya sınıfının vereceği hüküm olacaktır dendi

Sınıf emeğiyle mihraba kondu, sen mabutsun dendi

Zeus gibi, Afrodit gibi mabutsun dendi

Nasıl bir zaman, bir zamanlar sermayeye tapılıyordu, o her şey sayılıyordu

Sonra da sahip putlaştırıldı, emek mabut haline getirildi

Ve her ikisi de beşerin belli kesimlerinde kızıl kıyamete sebebiyet verecek

hüviyette gelişti

Biz bunu uzlaştırmıştık

Semavi fermanla, o fermanın insanda mâkes bulmasıyla

İlahi ferman ve insan yapısı bir vahidin iki yüzünden ibaret olmasını kavramakla

Biz bu iki meseleyi uzlaştırmış ve insanlık çapında kardeşliği tesis ve

temin etmiştik

Ne acı ki 19. ve 20. asırda ilim ve irfan

adına beşerin kaderiyle kumar oynar gibi oynayan

Sözde ilim adamları bu hakikati kavrayamadılar

İnsanlık adına getirip ortaya döktükleri şeylerle insanları birbirine düşman

yaptılar

Kin ve nefret tohumlarını attılar

Menhus ve mülevves duvarlardaki yazılarıyla iş meydanda şahide lüzum

yoktur

Sokaklarda dökülen kanlarla mesele her türlü izahdan vareste tutulacak kadar göz

kamaştırıcı veya iç bulandırıcı hüviyette gelişmektedir

20. asrın entelleküel cücelerinin insanlık içine attıkları

şeyler insanlığı sokağa döktü

Ahseni takvim sırrından aldı onu esveli zafiline baş aşağı sukut

ettirdim

Meleği alanın nedi alanın sakinleriyle meleklerle Allah'a doğru omuz omuza yarış

yapan insan baş aşağı geldi ve onların ifadesi içinde ekonomik hayvan halini

aldı

Emek sermaye uzlaşır derken

Beşerin sulhu umumisinin beşaretini getiriyoruz

İleride insanlığın kaderi adına ictimai ve iktisadi prensipler vaz

edenler ilahi fermana kulak verdikleri zaman insanlık adına verecekleri hükümlerde

o nisbette isabet etmiş olacaklardır

Biz ileride meydana gelecek ali encümeni danışların bir arıya

geldikleri zaman çeşitli sistemleri ve frenki ifadesiyle doktrinleri sahayı

müzakereye getirdikleri zaman bir de Kur'an'a bakalım diyen kimseler olarak tanıyor

Daha doğrusu öyle tanımak istiyoruz

Hiç olmazsa bir de Allah kelamı demelerini bekliyor ve intizar ediyoruz

Acaba Allah ne dedi?

Mecliste bir tanesi orada bir meseleyi teklif halinde getirişini aynen şöyle

anlatmıştı

Bizde ciddi bir aşağılık duygusu var 3 asırdan beri

İçlerimize girdi ve hastalık haline geldi

Muhalecelerde yanlış olduğu için hekimlik ifadesiyle biz mutasıl komplikasyonlarla

karşı karşıya kaldık

Gereği gibi tedavi yollarına tasaddi edilemedi

Hastalık hastalığı tevlid etti biz her gün çiçeği burnunda yeni bir hastalıkla karşı

karşıya kaldık

Çünkü meseleye, meselenin fıtratına ve tabiatına uygun muhalecede bulunulamadık

Aşağılık duygusundan yaptık

Marx'ın dediği büyük geldi bize çünkü kendimizi küçük görüyoruz

Eziklikten kendimizi kurtaramadık

Engels bir söz söylediyse büyük oldu

Marşal bir söz söylediyse muazzam

Söz tenyörden geliyorsa büyük

Ricardo beyanda bulunuyorsa muhteşem

Meclisteki bir meseleyi anlatıyorum, ışık tutması bakımından artıracağım

Aşağılık duygusunun ruhlarında hüküm ferma olduğu insanlar

Diyanet bütçesinin müzakere edildiği çok eski devirlerde

Müzakere edildiği meclisin celselerinden birkaçında

Dini anlatabilmek için her meselede olduğu gibi yine Avrupa'nın flanklerine

başvuruyorlar

Diyor mutlasın dinledim

Hep aynı nekarat aynı terane

Bergson der ki dış alemden daha ziyade iç aydınlık falan entüsiyon

Pascal der ki efendim kainattaki ihtişam falan

Descartes der ki Kant der ki falan hep böyle böyle böyle

Ve bütün bunlarla kenardan kenardan dine imale fikri

Yani gavur filozofları dinden bahsettikleri için demek din

haklı

O zaman Kuran'da bir isabet var

Biz diyanete sahip çıkıyorsak Bergson dediği için

Pascal'ın bu mevzuda beyan olduğu için

Yoksa Kant babamızın bu mevzuda bir beyanı yoksa dinayetin ne gereği var bize

Bunlar o kadar rahatsız etti ki diyor beni çıktım oraya

Aynı şeyleri dile getirdim

Arkadaşlar dedim

Mecliste böyle bir şey dinlemeye teşneymiş vicdanlı insanlarıyla

Arkadaşlar dedim

Deminden beri veya dünden beri

Benim semavi olan dinimi anlatmak için mutlatsız batıya müracaatlar yapıldı

Biz dinden bahsetmek için konuşma şeylerimizi onlara vize ettirme mecburiyetinde

kalıyoruz

Kantın altına imza atmadığı dini ben meclisime getiremiyorum

Pascal'ın altına imza atmadığı dinimi ben getirip bahis mevzu edemiyorum

Herkes ne derse desin

Ben de diyorum ki

Semavat ve arzı elinde tutan

Kalbimize nikahban olan

Her şeyimizi bilen

Bize bizden yakın olan Allah buyuruyor ki

Aşağılık duygusu bizi bu hale getirdi

Dini dahi takdim ederken batıya müracaat lüzumunu duyuyoruz

Bir bakıma bağışlayın tabii diyeceğim

İktisadi ve içtimai hayatımızı anlaşılır hale getirmek için batı imzasına gerek var

burada

Aşağılık duygusu

İlerinin bahtiyar encümeni danişlerini öyle görüyoruz

Hiç olmazsa ilmin, irfanın,

izanın Hiç olmazsa yüz elli seneden beri yaşamak için emekleyip durdukları demokrasinin

Cumhuriyet anlayışının

Muktezası olarak

Bir de şuna bakalım diyeceklerdir

Bağışlayın

Ben o türlü nezaketsizliği yapmak istemiyorum

Yirminci asrın

On dokuzuncu asrın

Bizim okumuşumuzu hoyrat yapmasına

Yobaz yapmasına mukabil

Yani batıdan başka korkunç bir taassup içinde bir şey tanımamasına rağmen

İleride teşekkül edecek ali encümeni danişler

Bu yobazlığı bırakacak

Mahafili ilim ve irfanda beslenen

Büyük kürsülerde ve yüksek bilmem nelerin altında beslenen

Siyah kübbelerin altında beslenen yobazlığı bırakarak

Bir de Allah diyor ki diyecekler

Bunu bekliyoruz

Fazla bir şey istemiyoruz

Mevzu ve mevcut kanunların

Müsamaha ile baktığı meseleye

İlim adına irfan adına kazandıkları

Bağnazlıktan kurtulmuş olma havasıyla bakmalarını istiyoruz o kadar

Arz ettim

Demokratik olma havası içinden

Cumhuriyete taraftar olma havası içinde hiç olmazsa buna da bakmalarını bekliyoruz

Ki insanlığın muktezası da budur

Serbest düşünen insan olmanın muktezası da budur

Yoksa fikri ve ruhi esaret altında bulunan insan mümin olduğunu iddia

edemeyeceği gibi insan olduğunu iddia etmesi çok zordur

Fikri ve ruhi esaretini bütün davranışlarıyla tespit, tescil ve taklit

eden 20. asrın insanı

Fikri ve ruhi esaretten kurtulamadıktan sonra Müslüman olduğunu iddia etmesi şöyle

dursun

İnsan olduğunu ispat etmesi dahi çok zor olacaktır

Fikrimizin kaydının kopmasını arzu ediyoruz

Fikirlerimiz Marx'ın esiri olmasın

Fikirlerimiz Mao'nun esiri olmasın

Ruhlarımız Dali'nin esiri olmasın

Ama bir başka Brahmatist bilmem kimin de esiri olmasın

Marshall'in de esiri olmasın

Ricardo'nun da esiri olmasın

Onlar onları yaratan düzen ve nizama koyan Allah'ın esiri olsun

Bütün izzet ve onuru, gurur ve ihtişamı bizi yaratan Allah'a

kullukta görüyor ve buluyoruz

Bundan daha büyük bir izzet ve bunun ötesinde daha büyük bir şeref de tanımıyoruz

Tanımak da istemiyoruz

Ben emek sermaye girizgahıyla girdim buraya

Bu meselelerin kavgasını verirken fikri ve ruhi esaretimize parmak bastım

Ve geleceğin âli toplulukları, âli heyetleri bu meseleyi daha hür anlayış ve

hür irade içinde ele alacakları inancını, ümidini isar ettim

Gelecek neslin hakikat gamzeden simasında ben bunu okuduğum gibi siz de dikkatle

baksanız okuyacaksınız

Geleceğin nesli başka türlü olacaktır inşallah

Onda herhangi bir kimseye, zümreye, herhangi bir mıntıkada yetişmiş insanlara esaret

faiz mevzu olmayacaktır

Ve uzattım mevzuu

Sonra bir evvelki derste yine toprağın geliri veya topraktan

elde edilen kira, rant,

faiz ve bunların birbirinden farklılığı hususuna da dikkatinizi çekmiştim

Kiranın islamiyette esas olmadığını,

belki arzi olduğunu,

belli şartlar ve sebeplerle toprağı aktif hale getirmek için muvakkaten müracaat

edilen bir husus olduğunu

Binaenaleyh bunda da hikmet ve maslahat bulunduğunu, toprak başka türlü

işletilmiyorsa ancak ve sadece kira usulüyle işletilebiliyorsa

İslam'ın aktif politikasına, anlayışına en uygun şekil onu kiraya vermek,

aktif kılmak olduğu hususunu, kirayı faize benzetmeleri hususunun yanlış ve sakat

olduğunu

Her ikisinin arasında farkı beyim bulunduğunu mantık ifadesiyle arz etmeye çalıştım

Ve Rabbim imkan ve müsaade bahşederse inşaallahü teala önümüzdeki derste

ücret, faiz ve ribah karmaşıklığının izahını inşaallah size arz etmeyi

düşünüyorum demiştim

Rabbi rahmimin müsaadesi nispetinde,

içime ve içinize bahşedeceği inşirah nispetinde bunu arz etmeyi düşünüyorum

Yine ahdu peymanımı yenileyeyim, beni ve sizi rızası istikametinde

yaşamadan şu mübarek ramazani şerifin 3.

gününü yaşıyoruz

Bir lafza ayırmasın, ilas ve samimiyetin dışında hiçbir muvaffakiyet

istemiyoruz, hiçbir hakimiyet istemiyoruz

Evvela bütün hakimiyetlerimizin, bütün muvaffakiyetlerimizin üstünde,

önünde, yanında ve verasında kendi hakimiyetini istiyor,

gönlümüze hakim olmasını istiyor,

ihlas ve samimiyet istiyoruz

Söyleyeceğim sözlerimde de beni ihlas ve samimiyetten ayırmasın

Ücret mevzuu

Münakaşasını yapacak şekilde üzerimde durmayacağım

Daha ziyade bizdeki üyetine dikkatinizi istirham edeceğim

Ücret, ecir, Arapçadan gelen bir kelime

İnsanın yaptığı bir iş karşılığında elde ettiği mahsulden veya ona denk

şeyden kendisine ayrılan bir pay demektir

İnsan burada say eder, ahirette ücret alır

Yazın say eder, kışın ücretini alır

Birinin kapısında da onun işini samimiyet, hassasiyetle takip eder,

görür ve ücretini alır

Ama bu ücretin

Yapılan işle, sahile ve emekle mütenasip olması mevzuu

Beşer tarihinde bunun ciddi bir tenasüp içinde beşere takdim edilişini yine vahyi

semavi ile yapıldığını görüyoruz

Vahyi münzelle teminat altına alındığını görüyoruz münasebeti

Belli bir zaman içinde insanın elde ettiği şeylerden eline geçen ücrete nominal

ücret, frenkçe

Bir gün, bir hafta çalışacaksın, bir ay çalışacaksın, şu kadar şey alacaksın

Bu bizim hayatımız için de bahis mevzudur

Yaşadığınız müddetçe hayat parçalarında çalışacaksınız

Ramazani şerifte çalışırsanız, şu denli mükafatını ben vereceğim

Oroç benim için de mükafatını ben vereceğim

Belki melek tereddüt geçirir, ne yazayım yarabbim

Siz onu bırakın, sadece oroç tuttu diye yazın, ecrini ben vereceğim

Bu nominal ücret Allah'tan gelecek

Umumiyet itibariyle ücrette hüsnü kabul gören, hüsnü kabule mazhar olan

Daha ziyade marjinal istihsan nazariyesidir, nazari olarak

Bu nazariyeye göre, ücreti arz ve talep dengesi tayin etmektedir

Çarşıda, pazarda, piyasadaki iştira gücü ve mübayağı gücü,

iştira ve mübayağının muadil olması

Biz eski iktisadi tabirlerimizle buna arz ve talep muazenesi diyoruz

Emtihanın arz edilmesi ve bunun talep bulması, arz talebin kendine göre bir

dengesinin teessüs etmesi

Bu hususa daha evvel, arz ve talep hususuna dikkatinizi çekmiştim

Veferdin bu umumi mevcelenme içinde, ecir dahi olsa, şimdi asgari ücret diyorlar,

asgari geçim haddi diyorlar

Bu kadar eline geçmesi meselesi, bu arz-talep dengesinin tayin ettiği bir husus

oluyor

Buna göre,

kapitalist dünyada, bazıları bundan çıkmış, içtimai bir hüviyete doğru gelme

zaruretini duymuştur

Amerikalı bu meseleyi hissetmiş, anlamış, Keynes gibi ihtisatçılarıyla yavaş

yavaş harimi İslam'a, İslam'ın harimi İsmet'ine doğru yanaşmaktadır

Başkaları varsın onu sosyalist görsünler

O faiz haddinin dahi sıfıra incirar etmesi mevzuunda gayret göstermiş

Ve faize şiddetle hücum etmiş

Faizde sömürme meselesini ayırıp bir tarafa bırakmanın imkanı olmadığı husus

üzerinde dikkatli hassasiyette durmuş

Ama kapitalist ihtisatçılar Keynes'e sosyalist ihtisatçı derler

Amerikalı kendine bir biçim vermiş

Bu ana bugüne kadar yaşadığı ihtisadi hayatın beşeri, fıtri ve tabi olmadığını

anlamış

Kapısında çalıştırdığı işçinin de insan olduğunu ve onun insanlık duygularına hizmet

etmenin, hürmet etmenin

Verimi artıracağını ve kendisi için avantajlı olacağını

Binaenaleyh ona ayıracağı ve vereceği şeyin ona da bir araba kazandıracağını

Ona da bir yerde bir ev yapma imkanını vereceğini

Ve ona da yine bir beyaz gömlek giydireceğini ve boynuna bir kravat takacağını hesap

ederek ona göre bir şey ayırmıştır

Bu adım adım başka bir çarka doğru, başka bir düzene doğru yaklaşmanın

ifadesidir

Biz onların eski anlayış ve idraklarını eski tatbikatlarını batıl diye

vasıflandırıyoruz

Vasıflandırıyorduk batıldan kopmuş beriye doğru geliyorlar

Dünyanın o türlü düzeni içinde veya dünyada o türlü düzen içinde

Pazarlık gücü işçide zayıf olduğundan dolayı işçi daim aldığı ücreti

marjinal istihzal dedik

Marjinal ücretin çok altında almaktadır

Yani çarşıda pazardaki arz ve talep dengesi içinde bir ücret eline geçmemektedir

Onun için fakir daha çok fakir

İşçi kat kat işçilik içindedir

Belki çok çalışmakta fakat karnını doyuracak şey elde edememektedir

Dünyanın beri tarafında ise arz ve talep tamamen tek eldedir

Millet ne emtianın fiyatını bilir ne emtiayı tanır ne de parayı bilir

Devlet meseleyi ciddi ve katı bir inhisar altına almıştır

Fertlerin malına değer koronları satar ve sonra onlar için gerekli olan şeyleri

verir

Sümerler, Özbekler, Mengüçler pamuk istihzal ederler ve bunlar sözde

cumhuriyettir

Ama pamuğu dünya piyasasına göre acaba satabiliyorlar mı?

Talep buluyor mu?

Pamuğun fiyatını bilmiyorlar ki sosyalist yalan söylemez gafleti içinde aldanmışlar

Pamuğu onlara teslim ediyorlar onun karşılığında ne verirse onunla kifafi nefs

ediyorlar

Buna göre dünyanın bir tarafında işçinin gözünün içine baka baka

onu istismar ediyor

Hani insanı baktıra baktıra ineği sokup damarından kan alırlar ya

İşçi de böyle alışmış artık gözünü de kırpmıyor gözünün içine baka baka o da baka

baka kanını alıyorlar

Beri tarafta ise Eflatun'un mağarasına kapanmış insanlar gibi yüzlerini eşya

ve hadiselere ters istikamete çevirmiş

Ağızlarına bir parmak bal sürmüşler 24 saat o balı yalıyor ve mutlası telkin

ediyorlar

Hayat dediğin şey bundan ibarettir

Ahlasını arama çünkü yoktur ve arkada komünist patronlar müreffeh hayat yaşıyorlar

Her iki tarafta da esasen fakir dar gelirli dedikleri günümüzün meselesi

istismar ediliyor

Bize gelince bizde bu meselelerin hiç birisi bahis mevzu değildir

Terminolojimizde yoktur böyle meseleler

Biz daima bu meselelere yabancı kaldık

Bizde işçi işini Allah'a takdim etme hüviyeti içinde hassasiyetle gördüm

Tezgahı öyle çevirdim

İş dümenine öyle hassasiyetle eğildi ki ben bu işi Allah'ın ve Resulullah'ın

nazarına art edeceğim

Bu iş dünya işi olsun okuba işi olsun

Beri tarafa döndü mesele ecir teri kurumadan ücretini alsın hükmünü getirdi

koydum

Teri kurumadan ücretini vereceksin

Ta ikinci bir iş için şevkle yeniden terlesin

Ve ücretini verirken onu terbiye edecek mesut yaşatacak kadar vereceksin

Zira arz edeceğim prensipler içinde göreceksiniz

İbn-i Macedeki prensipte şunu görüyoruz

İşçilerinize ağır gelecek işleri tahmil etmeyeceksiniz

Götüremeyecekleri yükleri yüklemeyeceksiniz

Sıhhatlerine zarar verecek işleri de yaptırmayacaksınız

Binaenaleyh bizde yeraltı madenlerinde havasız orada kalıp zehirlenme

ve çökmelerle altında kalma meselesi bahis mevzu değildir

Biz buna çare bulmadan işçiyi kardeşimizi o toprağın altına sokmayız

Bizde her şey insanlığı hedef alma istikametinden vaz edilmiştir

Bir insanın ölümü cihanı yıkılması kadar Allah nazarında büyüktür

Bir insanın hayat ve sıhhatini kaybetmesi Allah nazarında bütün beşere karşı işlenen

en büyük cinayettir

Öyleyse yeraltı madeninde çalıştırırken biz toprağı destek altına alırız

Menfezler açar zehirlenmeleri öneriz

Onu terbiye edebilecek şekilde ona bir şey veririz

Gıdasını temin ederiz

Hadis çok açık ve seçik olarak meseleyi anlatıyor

Bir tarafta da biz bunu görüyoruz

Bir tarafta muhbiri sadıkın beyanıyla

En iyi kazanç hassasiyetle işin üzerinde durularak ve işverene

saygı ile elde edilen kazançtır

İşin bir tarafında muazeneye dikkat edin

Sen hiyanet etmeyeceksin

Zira İslami prensipler işverenin hakkının zimmete geçirilmesini haram

saymaktadır

Patron sana zulüm yapsa dahi sen ona zulüm yapman seni zalim kılar Allah indinde baş

aşağı getirir

Bırak o zulmü içinde baş aşağı gitsin ona da söyleyeceği söz vardır

Başkasının cürmü seni cürüm işleme mevzuundan mazur kılmaz

La yecrimannekum şeneanu kavmin ala ella teadilu

Eadilu huve akrabu littekuen

Başkalarının size zulmü ve cevri sizi zulme ve cevre sevk etmesin

Onlar bize zulmettiler diye biz de onlara zulmedelim demeyiniz

Adalet ve istikametten ayrılmayınız

Zira Allah adalet ve istikamet içinde bulunanlarla beraberdir

Huve akrabu littekuen

Adalet etmeniz takvaya en yakın bir hüviyet bir keyfiyettir

Allah takva sıfatıyla bizi serfiraz eylesin

En iyi kazanç hassasiyetle iş üzerinde durularak elde edilen

ve işverenin gönlünü kazanılarak elde edilen kazançtır

İşin bir tarafında bu vardır bir tarafında vahyi münzel ifadeyi nebevi

işverenin kulağına eğilir ve şöyle fısıldar

Onlar sizin kardeşlerinizdir dikkat edin

Yediğinizden yediriniz giydiğinizden giydiriniz

Fakatlarının üstünde iş tahmil etmeyiniz

İş tahmil ettiğiniz zaman onlara yardım ediniz

Muazeneyi kuruyoruz

İşçi kemali hassasiyetle iş yapacak

Bizde iş yerlerinde olduğu gibi yüz kişinin yapabileceği işi bin kişi yapmayacak

Bir kişi yapabileceği işi hassasiyetle eğilip ve yapacak

Beri tarafta da öbürünün kulağını çekiyor diyor sende bunu kardeşin bileceksin

Bilmezsen ne olur?

Dünyada bir gün Allah onu başına musallat eder seni derbeder kılar

Ahirette de hakkına tecavüz ettiğinden dolayı zalim olarak muamele görürsün

Zira ayrı bir düstur arz etmiştim

Allah hakkı içinden ayrılmamış malı yemeniz haramdır size diyor

Ne demek bu?

Başkasının hakkını vermeden siz kendi kazancınız dahi olsa

Başkasının hakkı bütün servetinizin içinde bulunduğu müddetçe

Ondan istifade etmeniz haramdır

İşte bu prensiplerle biz yaşadık

Bu dünya içinde yaşadık

Patronun çevrini ve zulmünü görmedik

Çevir ve zulüm eden patron anlayışını Avrupa'dan ithal etti

O kapitalist anlayış veya daha evvel feodalist anlayış Avrupa'dan ithal etti

Biz bilmiyorduk bunların

Biz bilmiyorduk zira bizim Ebuzer'in sırtında elbise görüyoruz

Üstünde bir yeni elbise var altta eski bir elbise var

Aynı üstteki elbisenin bir alt olarak diğer parçası yanındaki hizmetçisinin altında

pantolon şal var

Onun da üstü eski

Soruyorlar niçin her ikinizde böyle eski ve yeni giyiyorsunuz?

Ebuzer diyor ki benim gücüm ancak böyle bir kat elbise almaya gitti

Efendimiz buyuruyor ki yediğinizden yedirin giydiğinizden giydirin

Ben bir kat elbise alabildim

Yarısını ona verdim yarısını da kendim giyiyorum

Onun bir eski parçasını ben aldım benim yeni parçamı da ona verdim

Bizde bu anlayış hüküm fermaydı

Ve bizde devlet reisi kapısında çalıştırdığı hizmetçiyle beraber oturup lokma

çalıyordu yemeğe

Bizde devlet reisi hizmetçisiyle beraber hazineye ait bir merküpla bir binecekle

Şam'a doğru giderken münavebeten biniyordu

Yani reisi cumhurattan arabadan iniyordu biraz da kapıcısı biniyordu o iniyordu

biraz da o biniyordu

Bizde anlayış bu istikametteydim

Ecnad kapısına gelince yani ordu komutanlığının bulunduğu yere gelince

Cihanı fetheden büyük kumandanlar

Emr-übn-i As gibi, Muaz İbni Cebel gibi, Yesid İbni Ebu Süfyan gibi

Bir Yesid vardır Hazreti Maviye'nin oğlu bu, o değil

Bu Anmas'ta vebadan şehit olan aklınıza bir şey gelmesin diye arz ediyorum

Ya Ömer durumu değiştir dediler

İnnema azzenallahu bi din sözüyle mukabele ettim

Allah bizi din anlayışıyla aziz kıldı diyordum

Eğer insanlığımıza verilmesi gereken bu hususları verebilseydik

Zengini bu anlayışla mamur kılsaydık

İşçiye iş ahlakı fazilet verebilseydik

Hem devlete zarar hem millete zarar

Grevlerden ve lokautlardan kurtulmuş olacaktık

Eğer bunu vermiş olabilseydik

Grev ve lokaut vaz etme kanunu olmayacaktı

Ve zarar devlete millete raci olunca da yeniden bu kanunları kaldırma lüzumu

duyulmayacaktı

Meclis savkel kanun bu meselelere müdahale etme lüzumunu duymayacaktı

Sıkı yönetim bunun önüne geçmeyecekti

Devletin mevzu kanunlarını ilgilendirir husustur

Ben faziletten,

insanımızın faziletinden bahsediyorum

Kanunlarla ayakta duran sertler, kanunlarla ayakta duran işverenler,

kanunlarla ayakta duran işçiler, iş yapanlar değil

Faziletiyle, vicdanıyla, kalbiyle baş başa

İyi iş yapmayı fazilet sayan ve iyi yapmadığı zaman nefsen ve vicdanen muazzap

olan insandan bahsediyorum

Bu türlü insanın, beşerin kaderinde hüküm fermu olmasını istemeyen tek kimse

varsa o da şeytan ve şeytanın avenesidir

Faziletli insana dem tutmuşuz ondan bahsediyoruz

Ama Farabi'nin Medine-tü'l Fazilası'ndaki Ütopya'dan değil,

Aflatu'nun Ütopya'sından değil, doğrudan doğruya pratik hayatta hüsnü kabul görmüş,

maşeri vicdanda mâkes bulmuş hakikatlardan bahsediyoruz

İnsanımıza bu fazilet dersini veremedik

Veremediğimiz için hem devlet, hem millet, hem büyük işyerleri çok ciddi zararlara

maruz kaldılar

Kapanan fabrikalar oldu

Şu anda bir iki seneden beri sadece kapanan fabrikaları şayet bir istatistiğe tabi

tutsanız yüzde ellinin çok üstünde olduğunu göreceksiniz

Bir memlekette büyük sanayi adına bu kadar işyeri kapanırsa o memlekette iktisadayet

felce uğramıştır

Bu ne Ali'de aranmalı, ne Veli'de aranmalı

Hatta hükümetlere de verilmemeli

Bu bizdeki fazilet hissinin zayıf olmasından, iç alemin zayıf olmasından,

vicdan zaafından, iman zaafında almamız lazım gelen dersi marif yoluyla

alamayışımızdan

Daha doğrusu gelecekler için mutlu kılacağımız nesli mutlu olma yolunda yetiştireme

işimizdedir

Cenab-ı Hak bizi bu istikamette hüşşar, basiretli ve idraklı eylesin inşallahü teala

Bu mevzuda ayrı bir hususa daha dikkatinizi çekeceğim

Dünya insan istidat ve kabiliyetlerinin inkişaf edebileceği bir meydan,

bir sahadır

Ve biz bu noktada sahir canlılardan ayrılırız

Sahir canlılar başka bir alemde talim ve terbiye görmüş gibi gelir

Hayata ait bütün şartları aşina ve nigehban olarak karşımıza çıkarlar

Dün Kant bundan bahsediyordu, Şiller bundan bahsediyordu

İslami hava ve hüviyet içinde 23.

sözde mesele bu zaviyeden ele alındı

İnsan ve hayvan farklılığına çok ciddi eğilme yapıldı ve tahlili getirildi

İnsan ise bütün istidat ve kabiliyetlerini dünyada inkişaf ettirir

O dünyaya gelişiyle onda her cihaz vardır fakat inkişaf etmemiştir

O yönüyle hayvandan çok geridir

Fakat burada istidat ve kabiliyetlerini inkişaf ettirince alay-ı illiyin ehil hale

gelir

O serçe kuşundan daha acizken bir noktada, örümcekten daha beceriksizken bir noktada

Fakat istidat ve kabiliyetlerini inkişaf ettirince avalin ve cihanlarda matvi olan

bütün hakikatlar ruhunda mekni olduğu görülür

Bütün cihanları fethedebilecek bir potansiyele sahip olarak karşımıza çıkar

O bakımdan dünya insan için duygu ve kabiliyetlerini inkişaf ettirme yeridir

Onun için de dikkat buyurun

Duygu ve kabiliyetlerinin inkişaf ettirilmesine, istidatlara göre mükafat verme

durumu, esası prensibi vardır

Fevkalade duygu ve kabiliyetlere sahip olanlar fevkalade ücret alacaklar,

ahirette de öyle

Mefkari mevcudat efendimiz makami mahmudun sahibi

İnkişaf ettirmedik tek kabiliyet bırakmamış dünyada hepsini inkişaf ettirmiş

Her fakülteye inmiş, kafasını çalıştırmış, onları inkişaf ettirmiş

Cihan kadar istidat ve kabiliyet kazanmış

Seyyidina Hazreti Mehdi, Hazreti Musa Seyyidina

Duygu ve kabiliyetlerini inkişaf ettirmiş, ona göre mükafat alıyorlar

Bu Allah ahlakı

Dünyada da siz fevkalade istidat ve kabiliyetlere fevkalade bakacak

Fevkalade görüp gözetecek, fevkalade verecek ve fevkaladeden elinden tutacaksınız

Yoksa hiçbir istidat ve kabiliyet gelişmez

Von Braun, fevkalade kabiliyetinin mükafatını görmesi hiç çalışmaz

20. asırda 19. ve 20. asırda yaşayan Einstein

Almanya'da yüz bulamadığı için Amerika'yı ihtiyar etti

Çünkü fevkalade istidat ve kabiliyetleri orada mükafata mazhar olamıyordu

Onun için hayatını Amerika'da sürdürdü

Orada hüsnü kabul gördüm

fevkalade istidat ve kabiliyet fevkalade muamele ister

Ve yine omuzları üzerinde benim cılız kafamı taşıyana da o kadar mükafat

Gece gündüz durmadan düşünen bir insanın mükafatı

Sırt üstü yan gelip yatan insanın mükafatıyla bir olması

İslâm bunu şiddetle reddeder

Onun için dünyanın büyük bir bölümünde

Müsavi ücret teatisi mevzu

Tamamen beşerin tabiatına ve fıtratına zıt istikamette işleyen bir mekanizmanın

ifadesidir

Beşerin istidat ve kabiliyeti altına yerleştirilmiş bir dinamit demektir

Hiçbir istidat ve kabiliyet bu hava altında gelişemez

Öyleyse istidat ve kabiliyetler

Kavmeti kıymetine göre ücret ve mükafat alacaklardır

Onun için mütefavit vereceğiz

Ücret çapa göre verilecek

İhtiyaç görülmesi esas olmak üzere bu noktada yürünecek

Fakat bunun ötesinde ve arasında harikulade istidat ve kabiliyetler

Harikulade mükafat ve mücazatamazlar olacaklar

Ücret mevzuunda sözü çok uzattım

Dedikoduya vardıracak şekilde uzattım

Siz bağışlayın Mevla'yı müteal de günahlarımı ve seyyahatımı mağfiret buyursun

Söz verdiğim bir diğer hususa intikal ediyorum

O da faiz, riba, karmaşıklığı şeklinde ele aldım

Ve sonra da kar mevzuu

Bunların birbirlerine iltibas edilmesi hususu

Faiz üzerinde daha evvel zekat mevzularını tahlil ederken durmuştum

Ve onun için şimdi üzerinde durmayacağım

Sadece bir iltibası bertaraf etmek için bir iki kelime ile ayrı bir hususu arz etmek

istiyorum

Faiz nasıl tarif edersek edelim

Hukukanın tariflerine intikal edecek fikir vermeye çalışacağım

Bilhassa paranın işlettirilmesi

Aristo'nun ifadesiyle kısır yumurtlamaz tavuktan ibaret olan paraya zorla yumurta

yumurtlattırılması

Para kısırken

Yani bizzat vel izatihi

Kendi kendine bir şey kazanma imkanı yokken

Cebri, suni ve cali olarak ona bir şeyin kazandırılması

Şeklinde bir muameleye tabi tutulup para sahibine bir pay ayırma durumudur

Faiz faiz muamelesidir

Biz faizi ribayı islamda şöyle öğreniyoruz

Meşhur müfessir tabiim imamı mücahit diyor ki

Cahiliye devrinde medyun borçlu borç verenin daim diyoruz ona

Borç verenin huzuruna çıkar

Vadeyi uzatma maksadıyla ona bir teklif getirir

Vadenin uzatılmasına karşılık bir artık pay para sahibine verirdi ki

Din ve şeriat buna faiz dedi

İmam malik benzer ayrı şekilde ifade ediyor

Diyor ki faiz borçlu bir kimse

Alacaklı olan kimsenin borcun ödeneceği zaman yanına gelirdi cahiliye devrinde

Alacaklı olan ona şöyle derdi

Ya şu dakikada bana vereceğini ödeyeceksin

Veyahut da ben yeni bir vade farkı tarih edeceğim üzerine

Bu belli değildi

Mesela yüz lira bana vereceğin var

Ya şu anda bunu ödersin

Veyahut bir gün sonraya kalırsa bana yüz elli lira ödersin

Sürrü faiz muamelesi vardı

Bunlar şahıslar tarafından tefeciler tarafından yapılıyordu

Organize edilmiş bankalar gibi işleyen faiz müesseseleri de vardı

Koordineli onlarda ayrı sistemli olarak istismar ediyordu halkı

İbni Cerir ve Allame Fakhruddini Razi bu tarifler etrafında büyük sözler

söylüyorlar

Mesele nasıl tarif edilirse edilsin

Faizin biz paranın yumurtları

artırılması şeklinde artık bir pay olarak para zahibini ödenen

haksız bir ihtisap olduğunu görüyoruz.

Ve hemen ifade

edeyim. Şu ana kadar faizin makul ve meşru olması

istikametinde söylenmiş hiçbir şey yoktur.

Faizin dayanabileceği

ribanın dayanabileceği makul hiçbir şey yoktur.

Kur'an riba

hala alıyor.

Allah alışverişi helal kıldım.

Siz emtia

taatisinde bulunacaksınız. Mal mübadelesi, malla mal

mübadelesi. Parayla mal mübadelesi yapacaksınız.

Ama

parayı yumurtlatmayacaksınız. Allah alışverişi helal kıldı,

ribayı haram kıldı.

Riba paranın nemalandırılması, reba,

arabçadan gelen bir kelime. Paranın nemalandırılması,

paranın bankada yatar gibi kuluçkaya yatırılıp her gün

altından bir altın yumurta alınması.

Riba, buna riba

deniyor.

Şayet siz bu riba tarifi içinden faizi de aynı

tarif yanında görüyorsanız o zaman İslam noktayı nazarından

faizle riba arasında biz fark görmüyoruz.

Faiz müsavidir

ribaya. Riba müsavidir faize.

Her ikisi de bir artık paya ve

bir artık payı mal sahibine ayırmaya, vermeye bakmakta ve

bu şekilde bir tarif bulmaktadır.

Ve şu ana kadar ne

İslam ne de gayrimüslim aklı başında hiçbir cemaat ve devlet

tarafından kendisine hüsnü kabul gösterilmemiştir.

Hüsnü

kabul gösterenler de çok şiddetli tokatını yemiş,

dünyaya geldiklerine bin pişman olmuşlardır.

Ser encamesini

artıdayım. Daha ilk devirlerde faizin aleyhinde şiddetli

yazılar yazılıyordu. Yahuva şahitleri ellerindeki

broşörlerde diyorlar ki Hristiyanlık aleminde ilk

Hristiyanlar arasında faiz, riba katiyen haramdı.

Daha

sonraki abayi kena ise faizi helal kıldı.

Toplandılar.

İznik'te toplandılar. Başka yerde toplandılar.

Bir kısım

gayri meşru şeylere meşruiyet üyeti kazandırdılar.

Domuz eti

de haramdı ilk Hristiyanlar arasında.

Bunu da daha sonraki

bir kısım tevilci ve tefsirciler getirdi incinin içine

soktular. Aynı Hristiyan cemaat söylüyor Yahuva şahitleri.

Içki de haramdı katiyen. Hiçbir vahyi münzelde içkiye cevaz

verilmesi düşünülemez. Hele reklam ve propagandası hiç

yapılamaz. Binaenaleyh ilk Hristiyanlar'da içki de haramdı.

Ama bir kısım kimseler bu mevzudan menfaatlendikleri için

kilisenin, çanların otlu kadı, papazın sesini kesti ve incil

içinde içkiye bir yer ayırdılar.

Olur dediler.

Faiz

de bunlardan bir tanesiydi. Alın okuyun Yahuva şahitlerinin

asarı var. Herkes okuyor. Hristiyanlık propagandası

yapıyorlar. Onun hikayesi de ayrı.

Türkiye'de Hristiyanlık

propagandası yapma manası şudur.

Yani bu bünye tefessü

etmiştir.

Bünyeyi müsait görüyor.

İslam'ın aşkı ve

ile mümtaz ve mümeyyaz muallığa bulunsaydık.

Onlar daha bizi

görür görmez dudakları patlayacaktı.

Bünyemizi müsait

görüyorlar. Ben böyle görmüyorum.

Nasıl düşünürsün

bilmem. Nasıl düşünüyorlar bilmem.

Ilk Hristiyanlık red

etmişti bunu. Orta Çağ'da da hususiyle kilise faiz aleyhinde

şiddetli beyanlar istar etti.

Tefecilikle ciddi mücadeleye

tutuştu. Ama feodalizm karşısında mağlubiyeti faizin

onların kitapları içinde cevaz almış ruhsat kazanmış bir

hüviyet almasına yol açtı.

Aristo'da faizin şiddetle

aleyhinde bulunur. Politika kitabında.

Buyurun. Feluzof.

Aristo Allah'a filan inanmaz. Kitap kabul etmez.

Fakat

beşerin tabiat ve fıtratına ribayı zıt bulur.

Para hiçbir

zaman para doğurmazdır. Ben parayı yumurtlamaz kısır bir

tavuk görüyorum.

Kısır tavuğa yumurta yumurtlatmak mümkün

değildir.

Hocası Eflatun, Sokrates'in talebesi.

Kanunlar

kitabında faizi yerden yere vurur.

Beşeri, tabii ve fıtri

olmadığı üzerinde hassasiyetle durur.

Tarihe baktığımız zaman

Roma bidayetinde faizle mücadele eder.

Yıkılma devresinde simit

gibi faize sarılmıştır. Kurtarıcı simit gibi.

Bütün

yıkılışlarda faiz böyle insanlığın ve insanların

karşısına çıkar.

Ortaçağ Hıristiyanlığı da faizi

şiddetle reddediyorduk.

Ama vücutta arızalar, sakatlıklar

meydana gelince komplikasyon dedim başta.

Mevzuya mevzuya

girerken hastalık hastalığı tevlid ediyor.

Nasıl muhalece

edeceğimizi muhalecede bulunacağımızı bilemiyoruz.

Artık başka çıkar yol yok. Mecburi istikamet trafik

ifadesiyle. O yola müracaat ediyoruz.

Onun için bize doğru

gelen asırlardan klasik ekonomistler yani iktisatçılar

bunlardan Ricardo diyor ki bir insan birine ait parayı

çalıştırdığı zaman para sahibine özendirici olarak bir

pay ayırması gayet makuldür diyor.

Keynes diyor ki hiç de

makul değildir. Zira tasarruf yapması için özendirmeye lüzum

yoktur. Bir insan yükselmek için ferd olarak, cemiyet

olarak tasarruf yapabilir kendi kendine.

Sen diyor diyor ki

faize meşruiyet kazandırmak için asrımızın arızaları içinden

makul bir devirde sıhhatli bir beşer içinde bunlar hüsnü

kabul göremez. Arızalar karşısında muhalece bunlar.

Oksijen çadırındaki beşere yapılan muhalece gibi bir şey.

Esasen oksijen çadırını alma ve size serum verme derman

değildir. Belki hekimin muhalecesine sizi hazır hale

getirme. O yapacağı şeyi başka yapacaktır.

Ve bütün bunlar

şairi şehrimizin ifadesiyle şah damarından kan kaybeden

adama penisilin enjekte etme gibidir.

O da diyor ki faiz

esasen bir fedakarlığa karşılık elde edilen maldan bir

kardır mal sahibine. Yani birisi fedakarlık yapıyor.

Parasını günü birlik yemiyor, içmiyor, sarf etmiyor, büyük

fedakarlık yapıyor. Para bir yerde durunca haddi zatında

yumurtlamasa bile fakat biz ona yumurtlatıyoruz.

Ve işte böyle

aklı bir kardır diyor, haklı göstermeye çalışıyor.

Marşal

diyor ki hayır diyor, ne paradan el çekme fedakarlık ne

de efendim başka şekilde paradan istifade etme ve bir

gelir elde etme, kar elde etme.

Belki bir beklemedir

diyor.

Parayı bir yere koyuyorsun kaplumbağa gibi

yumurtasına bakan kaplumbağa gibi bekliyorsun.

Ve içinden

civciv çıkıyorsun.

O da meseleyi beklemeye bağlıyor.

Ve bütün

bunlarda tasarrufa teşvik edicilik, özendiricilik

keyfiyeti ele alınmakta mesele öyle anlatılmaktadır.

Bize

gelince biz daha dünyadayken ahiret hesabına tasarruf yapma

prensibine alışmış bir cemaatiz.

Dünyaya ait bütün zevk ve

nimetlerden burada olduğu gibi istifade etmeden dahi

fedakarlıkta bulunma alışmış bir cemaatiz.

Içinde bulunduğumuz

Ramazan-ı Şerif'te siz bunu çok iyi görüyorsunuz.

Şakır

şakır sular akarken ve yemekle burcu burcu kokularıyla

burnunuzu okşarken nefsinizi gemliyor, iradenizle bu işe

karşı koyuyor, fedakarlık yapıyorsunuz.

Niçin aç

duruyorsunuz? Neden susuzsunuz?

Siz tasarruf yapıyorsunuz

ahiret hesabına.

velel ahiretu hayırulleke minel ulem velesefey otike

rabbuke fetarda.

Ahiret dünyadan daha hayırlıdır.

Ön

sondan daha hayırlıdır. Yarın bugünden daha hayırlıdır.

Son

önden daha hayırlıdır sürçülisan oldum.

Binaenaleyh

biz bu zaviyeden daima tasarrufa alışmış kimseleriz.

O

türlü özentilere paramı beklettim karşılık alayım ve bu

özendirme olsun. Bunlara lüzum yoktur bizim için.

Allahüddalel ahiret.

dünya.

Allah'u ileyk.

in Allah'a la yuhibbul mufsidin.

Allah'ın sana verdiği

şeylerden ahiret yurdu için, ukra için, bugünden yarın için

bir şeyler

kazanmaya bak. Dünyanı da unutma diyor.

Biz dünya ve ahiret

muazenesine riayet etmeyi dinimizin prensipleri içinde

görüyoruz. Tasarrufu dinimizin prensipleri içinde görüyoruz.

Evladı iyalimizi tekeffüf edecek, el açacak hale

getirmemek için çalışıp onlara bir şey bırakmayı dinimizin

prensipleri içinde görüyoruz.

Koşup da bütün servetini, bütün

Allah yolunda sarf etmek isteyene karşılık hayır evladı

iyaline mal bırakıp onları dilenciliğe düşmekten kurtarman

senin için daha hayırlıdır.

Bu prensipleri dinimizin

prensipleri içinde görüyoruz. Binaenaleyh bizim için tasarruf

bir vecibedir.

Bizim için tasarruf bir vecibe olduğuna

göre herhangi bir dış özendiriciye bizim için ihtiyaç

yoktur.

Şu prensiplere dikkatinizi istirham edeceğim

insan yeryüzünde Allah'ın halifesidir.

Allah ahlakıyla

mütehallik olacak.

Allah'ın kendisine muamele ettiği gibi o

başkalarına muamele edecek.

Neticeyi arz edeceğim. Ve Allah

yeryüzünde müminlerin başkalarının sultası altında

yaşamasına asla razı değildir.

Kur'an'ın fermanıyla

müminlerin herhangi bir kafir cemaat sultası altında

yaşamasına Allah razı değildir.

Üç eğer yeryüzünde İslamiyet'i

yaşayan bir cemaat varsa muazeme unsuru olacak.

Olma

yolunda olacak. Bunu ideal ve ümniye bilecek.

Hatta

vecibe sayacaktır.

Dört, afak enfüs ve Kur'an renkliliğini

keşfetme durumuna mümin yükselecektir.

Beş, bütün atul

iş görmeyen pasif olan müesseseleri harekete

getirecektir.

Bu esaslarla hareket eden bir mümin Allah'ın

ve inayetiyle izzetini koruyacak herhangi bir mezellete

maruz kalmayacak kalmayacak ki faiz simidini kurtarıcı simit

olarak ona sarılsın da onunla yükselsin.

Evvela insan

yeryüzünde Allah'ın halifesidir.

Bu halife olan

varlığı Allah Celle Celaluhu yeryüzünde tek hakim olma

hakkını vermiştir.

Onun üzerinde herhangi bir hakimiyet

tanımamaktadır. Allah kendi halifelerini başkalarına esir

yapmak istemez prensibimdir senin.

Sen bu anlayış ve bu

şuur içinde çırpınacaksın. Bu anlayış ve şuur içinde olsan

tasarruf yapmaz mısın sen? Veya aksini söyleyeyim israfa

inhimak eder misin? Zavkü sefaya dalar mısın?

Har vurur

harman savurur musun?

Allah seni kendine halife yaptı.

Ve

halifesinin başkalarının emri altına girmesini istemiyor.

Halifesinin sadece kemdi emri altında bulunmasını istiyor.

Allah hakimiyeti diyor. Siz benim şerefli halifelerim.

Gök

sekenesi bile size hakim olamaz.

Cibril size hakim

olamaz. Size sadece ve sadece ben hakimim.

Enel mağbud, enel

enel mağbud, enel sana Allah Celle Celaluhu

üzerindeki

hakimiyetiyle böyle diyor. Zira diyor.

Sizi ümmeti vasat

kıldık. Muazene unsuru. Devletler arasındaki

huzursuzlukta hakemsizsiniz.

Size aziz kıldım. Hakim kıldım.

Muazene unsuru kıldım. Zira

aranızdaki düzenliği siz bundan sonra başkalarının muazene

getirmesiyle düzeltmeyeceksiniz.

Uyuşmazlıklarınız

başkaları tarafından ele alınmayacak muhakemesi

başkaları tarafından yapılmayacaktır.

Siz izzati ve

kendinizin hakimi. Allah size hakim.

Ve siz beşere hakimsiniz.

Ve biz bunları afak enfus ve Kur'an renklerinin intizacını

keşfetmede görüyoruz. Aynı kainatı nefsimizde müşahede

ediyoruz. Ve Kur'an'ın bizde bizi bize anlattığını

görüyoruz. Kur'an kainat ve insan vaktetine

imanı nazar ediyor. Allah'ın maksadını anlamaya çalışıyoruz.

Bu durumda muallaha mevkiimizde biz Allah'ın bize lütfettiği

her şeyi kainat eşya ve hadiseleri temelinden kavrayıp

her şeyi çok iyi değerlendirme mecburiyetini beşinci prensip

olarak içimizde hissediyoruz.

Buna göre bizde atul hiçbir şey

yoktur. Basif hiçbir şey yoktur.

Her şey aktiftir

arz ettim. Insan aktiftir bizde.

Toprak ekilmedik bir karışı

yoktur, aktiftir. Yer altı madenleri aktiftir.

Fabrikalar

yüz kişiyle çalışan bin kişiyle çalışmaz.

Elli kişiyle

çalışır, aktiftir. Tezgahlar aktiftir.

Münavebeten nöbetle

onlar, muttasız işler ve bu memlekete mahsul getirir.

Her

şey aktiftir.

Aktifliğe müteallik şu hususları arz

edeyim. Onlara da dikkatinizi rica edeyim.

Bizde boşlar ve

aylaklar yoktur. Boşlar ve aylaklar bizden değildir.

Hazreti Muhammed Aleyhisselatü Vesselam'ın kürsüsünden

sesleniyorum. Boş olmanın ve aylak olmanın temsilinin

kahvelerde oturanlar bizden değildir.

Şu köşe başında bu

köşe başında bağışlayın kusuruma bakmayın.

Kış sineği

gibi uyuşuk uyuşuk duranlar bizden değildir.

Bütün boşları

aylakları aktif hale getirme İslam'ın prensibi.

Bir yerde

boş oturan insan göremezsiniz Müslümanlık'ta.

Allah tembel

olan insanı sevmez.

Ramazan orucun fazileti ayyuka

çıkmıştır. Arşı ihtizaza getirir.

Fakat siz meseleyi o

zaviyeden ele alın da ben size bir şey söyleyeyim.

Buhari ve

Müslim'de görüyoruz. Sahabi diyor ki Allah Resulüyle

beraber bir yere bir sefere gitmiştik.

Ramazan-ı Şerif

olduğu için halk oruçluydu diyor.

Oruç tutmayanlar da

seferde oruç tutmayabilir. Sefer oruç için bir ruhsattır.

Vesile-i ruhsattır. Binaenaleyh seferde orucunu yiyebilir

müminler. Hava şiddetli, günler uzun ve müminler açtın.

Oruç

tutanlar yelpaze sallanmasını istiyorlardı.

Oruç tutmayanlar

ise o gün çadırlar kuruyor, silahlarını zağlıyor ve biliyor

o oruç tutmayanlara da bakıyorlardı.

Akşama doğru güneş

derken Allah Resulü'nün dudaklarından şu sözler

döküldü.

Bugün bütün mükafatı oruç tutmayanlar aldılar.

Çünkü o gün

onlar aktifti. Oruç tutanlar pasifti.

Işte İslam'ın aktif

anlayışı. Uyuşuk insan oruçlu dahi olsa Allah nazarında kıymeti

yoktur.

Aktif olan oruç tutmayan mükafatı alıyor.

Aylağı

Allah sevmiyor. Uyuşuğu Allah sevmiyor.

Hapishanelerde miskin

besliyoruz. Devlet ve hükümetimiz vardır.

Düşünen

insanlarımız vardır.

Cürüm işlemiş millete kast etmişler.

Hiyanette bulunmuşlar. Işlerinde haksız olarak oraya girenler de

vardır.

Ama bir millet ve bir devletin o kadar aylak insanı

kadar da saf dillik olamaz. Türkiye'nin nüfusunun kırkta

biri mahkum, mazlum, mevkuf, mahpus.

Bir milyon insana bedava

bakıyoruz.

Bir milyon insana yer hazırlıyoruz.

Yatak

hazırlıyoruz. Yemek çıkarıyoruz.

Bir milyon insana aşçı

tutuyoruz. O kadar gardiyan tutuyoruz.

O kadar hapishane

müdürü, müdür müavini, savcısı tutuyoruz.

O kadar insan yeri

yapıp gidip geliyor. O kadar masraf oluyor.

Devletin bütçesi

kadar hapishanelere gidiyoruz.

Aylaklara, işsizlere bakıyoruz.

İslam sevmiyor bunu. İslam'da onun için hapis müessesesi

yoktur. Ceza ani peşindir. Bir adam öldürülecekse orada tutulup

bakılmaz. Kesersin kellesini. Silahını omuzuna almış.

Sokakta

polisi bekçiyi vurmuş. Bu adamın hapishanede yatma ne işi

var?

Katil katildir. Ceza kanununa göre taammüt vardır,

idamdır. Adam öldürme vardır, idamdır, kasıt vardır, idamdır.

Öldürüp kaçma vardır, saklanma vardır, idamdır.

Üç türlü

katmerli idamı hak eden bir adam orada bedava bakılmazı

safdirlik değilse safdirliğin manasını bilmiyoruz.

İslam bu

türlü aylakları dahi bedava

yapmıyoruz.

Yol yaptırırım. Tren hattı yaptırırım.

Asfalt

yaptırırım. Tezgah kurar çalıştırırım.

Ve öyle

çalıştırırım ki onları yedi caddelerine tevbe ederler bir

daha şekavet yapmalarına. Çalıştırırım.

Memlekete onu

büyürün kaynağı haline getiririm.

İslam öyle

yapıyor.

Devlete akıl mı vereceksin? O mevkide değilim

ben. Safiyane ve samimane İslam mevzuunda anladığım

şeyleri naklediyorum.

Cihat müessesesini geliştirmek çok su

götürür bir husus. Tafsilatıyla geriye bırakıyorum

bu mevzulardan sonra geleceğim.

Ve bütünüyle yer altı ve yer

üstü madenlerini işler hale getirmek.

Ilerinin bahtiyar

ihtisatçıları ve ictimaiyatçıları çeşitli

ve iktisadi meseleleri ele alırken ümit ederiz o bahtiyar

topluluklar bizim şu meselelerimize de imanı nazar

etsinler. Zira dövdükleri bu kadar kapıyı dövdükten sonra

felah ve necah bulamamalarına mukabil.

Bir kere de bunu

dövmek aklın ve mantığın müktezasıdır.

Aklın ve mantığın

sahasına davet ediyorum gelecek nesilleri.

Allah yar ve

Allah'a emanet olun.

Her türlü fazilet Müslümanlığın ruhunda

mündemiç ve meknuzdur.

Müslümanlığı bilmeyenler ve Müslümanları da bu durumuyla

bilmeyenler Müslümana üstünlük kazandırmak için başka çarelere

başvurmaktan onu cebri olarak başka yollara itmektedirler.

Müslüman imanına, irfanına dayalı bir hayatı sürdürdüğü

müddetçe fazilet onun lazımı gayrimüfarikidir.

Fazileti

ondan ayırmak mümkün değildir.

O faziletli olarak yaşar,

faziletli olarak ölür ve faziletlerin varacağı cennete

varır.

Asıl mesele ise onun ruhundaki bu madeni bu

potansiyeli işletmektir.

Müslümanın bakışını, nazarını

kendi iç alemine çevirmek, gücünü, iradesini, aksiyonunu

kendisine göstermek asıl mesele budur.

Tek kelimeyle Müslümanı

kendisine tanıtmak,

kendi irfanına erdirmek zira asırlar

var ki o kendisini başkalarının bakışı ve duyuşuyla başkalarının

ifadesi için de tanımaktadır.

Rabbin kendisine bakışı altında

kendi iç alemine bakışı altında

fahvasına göre kendi irfanına ermiş değildir.

Başkalarının

hakkında yaptıkları yanlış, eksik tariflerle kendisini

tanımaya çalışmaktadır.

Biz Müslümanı başka türlü

tanıyoruz.

Her şeyini yapabilme irade ve iktidarına sahip

Müslüman bizde başka manada ve başka hüviyettedir.

Anlatacağım şeyleri siz basit göreceksiniz.

Fakat Selim

Ümteni içindeki bu şeyler haddizatında bize yabancı olan

şeylerdir.

Müslümanı tasarrufa zorlamak için faiz gibi bir özendirme unsuruyla

onun karşısına çıkmaya lüzum yoktur.

Kazandırmak için çeşitli tüfekülasyonları onu zorlamaya lüzum yoktur.

Ticari ahlaksızlıklar içine atmaya lüzum yoktur.

Müslüman kendi potansiyelini harekete getirdiği, geçirdiği,

faal, aktif hale getirdiği an her şeye yardım eder.

Müslüman iradeli insandır.

Müslüman görmeden bilmeden kendini büyük hakikatlere verecek kadar hasbi insandır.

Ramazan-ı Şerif'i yaşıyoruz.

Ve siz ibadet-i taat içindesiniz.

Melekler sabah ve ikindi akşam ve yatsı Rabbin huzuruna çıkıyor.

Vazife devir teslimi yapıyorlar.

Zahi hadisin ifadesiyle sabah ve öğlen namazlarında vazife devir teslimi yapıyorlar.

Kullarım ne günah işler içinde.

Ne vazifede onları bıraktınız.

Rab soruyor meleklerine.

Ya Rabbi seni anıyorlar, seni zikrediyorlar.

La ilahe illallah diyorlar.

Subhanallah deyip dem tutuyorlar.

Elhamdülillah deyip iki büklüm oluyorlar.

Allahu ekber deyip secdeye kapanıyorlar.

Seni anıyor, zikrediyorlar.

Beni gördüler mi meleklerim?

Hayır ya Rabbi seni görmediler.

Azarını görsek dahi görmedik.

Ya görselerdi diyor Allah Celle Celaluhu.

Kullarım ne yapıyorlardı?

Cehennemden sana sığınıyorlardı.

Cehennem denince yürekleri kopuyor ağızlarına geliyordu.

Cehennemi gördüler mi? Görmediler.

Ya görselerdi.

Kullar nasıl bir irade, nasıl bir şuur ve anlayışla Rabb'e teveccüh

etmişlerdir.

Kullarım ne istiyorlardı?

Cenneti istiyorlardı ya Rabbi.

Cenneti gördüler mi sizin gördüğünüz gibi?

Görmediler ya Rabbi.

Demek görmeden istiyorlar.

Ya görselerdi nasıl isteyeceklerdi?

Rabb'in size bakışını gördünüz mü?

Sizin nasıl olmanızı gerektiğinizi gördünüz mü?

Nasıl bir iradeye sahip olduğunuzu gördünüz mü?

Nasıl bir idrak ve anlayışla şu şehadet aleminin verasında

Gaybi alemlere, ukrevi alemlere ittilağınızın neticesi kendinize çeki düzen

verdiğinize nikahban oldunuz mu?

Bizi bilemiyorlar.

Bize bakan bizi yeden ve güdenler bizi bilselerdi.

Kurtarıcı mahiyette takdim ettikleri şeylerin bize musallat olduklarını da

bileceklerdi.

Bizi yetmek ve gütmek, yükletmek ve hali kılmak için müracaat edilen şeylere lüzum

yoktu.

İrademizi kullanarak aç durmasını biliriz.

Susuz durmasını biliriz.

Behimi hislerimize gem ve ziman vurmasını biliriz.

İki büklüm olur dize geliriz açımızdan ağzımız kokar da Rabb'imizin emirlerine

riayet etmesini biliriz.

Bu anlayışta olan tasarruf da yapar.

Bu anlayışta olan fedakarlık da yapar.

Bu anlayışta olan hasbilikle yapacağı her şeyi yapar.

Yapamayacağı şey de yoktur.

Başkaları bizi bilemediler.

Ne acıdır ki biz de çok defa kendimizi böyle bilemedik.

Rabb'in bize bakışı altında bizi nasıl istiyor onu da bilemedik.

Ümit ederim ki Ramazan bizi kendimize anlatsın.

Kendimizi bize anlatsın.

Benlik irfanına erdirsin.

Benliği anlama tanıma sırlarını kavratsın.

O zaman Allah'ın lütfu inayetiyle büyük güce ve müthiş bir iradeye sahip olduğumuzu

anlayacağız.

Ehli takva sırrını kavramış olacağız.

Müttakiler güruhu arasına girmiş ve böyle cemayet-i ilahiyeye dahil olmuş

olacağız.

Asıl mesele de odur.

Allah'ın teyit ve desteklemesinin...

...reyan ettiği bir sahaya girmek.

Ramazan'da bu sahaya girersek çok büyük kazancımız olacak.

Cenab-ı Hak namütenahi kazançları kullarına bahşetti Ramazan-ı Şerif'te.

Bizleri de bu lütuflarla serfirat kılsın.

Benliğimize bizi erdirsin.

Benliğin sırlarını kavratsın.

Başkalarının tarifleri altında, kabataslak tarifleri, nakıs tarifleri altında...

...kendimizi yanlış tanıma zilletinden,

baş aşağı gitmiş olma durumundan halas eylesin.

Elâ en ahsenel kelamu ve eblâ el-nizâm.

Kelâmullahi'l-meliki'l-azîzi'l-allâm.

Kemâ kâlallâhu tebâreke ve teâlâ fil kelâm.

Ve izâ kur'ânu festemîû leh ve enstitû leallekum turhamûn.

Euzubillahimineşşeytanirracîm.

Bismillahirrahmanirrahîm.

Ve allezîne câhedû fînâ le nehdiyennehum sübûlenâ.

Ve innallâhe lem'al muhsinîn.

Sadakallâhu'l-azîm. Barekallâhu'l-azîm.

Elhamdülillâh. Elhamdülillâhi'l-hamdülillâhi'l-kamilîn.

Eşhedü en lâ ilâhe illallah.

Ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resûlühün minel muhtebâ.

Teâzîmen min nebiyyihi ve tekrîmen min fekâri fişâresetihî.

Ve kâlallâhu azze ve celle min zâlihîn muhtirâ ve âmirâ.

İnnallâhe ve melâiketuhû yusallûn alen nebiyyihû.

Yâ eyyuhel-lezîne âmenû. Sallu aleyhi ve sellihâ.

Feslimen ve feslimen.

Allahümme salli alâ seyyidina Muhammedin ve alâ ehl-i seyyidina Muhammedin.

Kama sallik alâ seyyidina İbrahim ve alâ ehl-i seyyidina İbâhim.

Ve alemin gobbena min Muhammedin.

Ve barek alâ seyyidina Muhammedin ve alâ ehl-i seyyidina Muhammedin.

Kama barek alâ seyyidina İbrahim ve alâ ehl-i seyyidina İbrahim.

Ve alemin gobbena min Muhammedin.

Ve arzallâhümme en siddik, erbibetim el-Fâtiha.

Ömer'e ve Osman'a ve Ali'ye ve Bâbi'ye.

Ve âli-şiddetil-bâkiyet ve aşiretil-meşşer.

Ve âli-sahâbeti ve tâbi'in el-Ekberim ve el-Ebrâb.

Ve sallime teslimen ketiren ilâ yevmi-l-Işra'l-Tarâb.

Ve Hüsnü'l-Mevla.

İbadallah. Allahümme kulların.

İttekullâhe ve atî'uh.

Allah'a karşı gelmekten sakının.

Azameti kadar Allah'a karşı saygılı olun.

Küçüklüğünüz kadar Allah'a karşı saygılı olun.

Büyüklüğü kadar Allah'tan korkun.

Allah'ın himayesine girin ve Allah'a itaat edin.

Muhakkak Allah adaletle emrediyor.

Dürüst yaşamakla.

İslam'ı hayata düstur ve prensip yapmakla size emrediyor.

En geniş manasıyla ihsanla.

Sizi yaratan Rabbiniz'e.

Görüp gözeten Rabbiniz'e.

Her türlü nimetleriyle perverde eden Rabbiniz'e.

O'nu görüyor gibi kulluk yapmakla.

Siz O'nu görmeseniz dahi O sizi görüyor.

Nimetleriyle gördüğünü size gösteriyor ya.

Ve yine en geniş manasıyla yakınlığınıza bir şey vermekle.

Şu yüce İslam dininin ufkunuzda şahbalaşması istikametinde varınızı sarf etmekle.

Yakın daireden başlayıp uzak daireye kadar varlığınızı saçıp savurmakla.

Allah sizi emrediyor.

Ahlaksızın her çeşidinden, gizlisinden, açığından, büyüğünden,

küçüğünden,

dinin emirlerini tanımayıp başkaldırmanın, serkeşlik yapmanın her çeşidinden,

telakkilerin, asırların anlayışının değil,

Resulü Zişan ve sahibi Kur'an'ın çirkin gördüğü şeylerden sizi nehyediyor.

Böylece size nasihat ediyor.

Ta düşünesiniz, kendinize gelesiniz.

Bir sürü yanlış yol, yanlış davranış içinde.

Tek ve doğru yol olan İslam'ı bulasınız.

Emni eman içinde içine gire ve sonra da cennete dahil olasınız.

Salatınızı yapın.

Salat fahşa ve cehennemden kurtulamaz.

Ve Allah'ın zikri en büyükdir.

Ve Allah dinlerken bilir.

Allahu Ekber Allahu Ekber Allahu Ekber

Allahu Ekber

Eşhedü en lâ ilâhe illallah

ve

eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resuluhu.

Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resuluhu.

Eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resuluhu.

Ve biz,

onlara,

onlara ve onlara ve onlara ve