Economic Reflections -26- | General Summary | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)
İktisadi Mülahazalar -26- | Genel Özet | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)
Transcript: AI transcription
Euzubillahimineşşeytanirracim.
Bismillahirrahmanirrahim.
Elhamdülillahi Rabbil Alemin.
Elhamdülillahi Rabbil Alemin.
Subhaneke la fahmelena illa ma fahentena.
İnneke entel cevvabü'l-kerim.
Rabbi şürahli sadri ve yessirli emri.
Vahli lughdeten min nüsyani yefkahu kavli.
Ve ufavvizu emri ilallah.
İnne Allahi basirun lil'ibad.
Allahümme salli ve sellim ve barik ala seyyidina Muhammedin ve ala alihi.
Azaze kemali Allahi ve kemali velikü'l-kemali.
Bismillahirrahmanirrahim.
İnne d-diyne inde Allahi'l-islami.
Ve mehtelefe allezine vutu'l-kitabe illa min ba'dena ce'ehemü'l-ilmü ba'yen
beynehum.
Ve men yekubi ayati Allahi fe inne Allahe seyyi'ul-hisabi.
Sadakallahu'l-azim.
Ve bella ana Resuluhu'l-Nabiyyü'l-Hasimiyyü'l-Kerim.
Ya İlahi'l-alemin.
Kötlerimizi en var imaniye ve Kur'aniye ile münevvereyle.
Nefsin ve şeytanın şerrinden bizleri masum ve mahfuz eyle.
Elhamdülillahi tevfikatü'l-sübhaneyni bizlere yar eyle.
Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefiyle serpil Allah'a şeref yard eyle.
Amin ve hürmeti Seyyidil Mursalin.
Elhamdülillahi Rabbil Alemin.
Kötlerim Müslümanlar.
Son hafta işaret ettiğim gibi uzun zamandan beri üzerinde durduğum bir
mevzular silsilesini ithame erdirmeyi düşünüyorum.
Belki birkaç ay oldu,
Cenab-ı Hakk'ın inayet ve ihsanına istinad ederek,
takatimi yettiği kadar yine ona dayanarak,
zamın iştimai ve iktisadi yapısına dair bir kısım mevzuları huzurumuza getirdim.
Dış şartlar ve iç alem fikir yapısı ve
ruhun cevvelanın nispetinde
arz etmeye çalıştığım bu hususlar bu mevzuda söylenmesi gereken şeylerin ne
tamamıdır ne de bütünüdür.
Cemaatin olgunlaşması nispetinde bu mevzuda daha çok şey duyacaksınız.
Mevizeciler yetiştirdikleri nispette cemaatlerini,
günün meselelerinden anlar hale getirdikleri nispette bu hususları getirecek ve
onlara anlatacaklardır.
Üç asırdan beri Müslümanlığı bir cahil grup diğer cahil gruba tevdi ettiği için,
mevzu ve müsbet ilimler muvacahesinde Kur'an bilinmediği için,
sizin mevizecileriniz de daha çok hamaset destanlarıyla huzurunuza
çıkmış,
heyecan istismarı yapmaya çalışmışlardır.
Cemaatin fikir ve ruh terakkisine yardım edememişlerdir.
Hepimizin yolu da bu olmuştur.
Yeryüzünde ben dokuz asır tevhide hizmet etmiş ve fakat sonra terk edilmesiyle her
şeyden uzaklaşmış,
şu milletimizin yirminci asırda, on dokuzuncu asırda, on sekizinci asırda yaşanmış
şu milletimizin,
İslam'a karşı cahil olduğu kadar yeryüzünde başka bir cahil millet görmedim.
Yeryüzünde Kur'an'ı bu kadar bilmeyen bir millet, ikinci bir millet gösterilemez
Müslüman milletleri arasında.
Allah Resul'ünün bu kadar az tanındığı üç asırlık bir millet daha gösterilemez.
Onun içindir ki nevzuhur vaizler, kırık kırpık İsrailiyat hikayeleriyle,
sadece his istismarcılığı yapmak suretiyle,
size güzel dakikalar geçirtir, güzel dakikalar yaşatır ve fakat ilmen...
fikren, ruhen terakki etmenize asla yardım etmezler.
Hala bu devam etmektedir.
Ben şiddetle arzu ediyorum ve takatımın fevkinde bazı meselelere girişmek suretiyle,
mescidin aynı zamanda dine, diyanete ait meselelerin anlatılmasının yanı başında,
fiziğin, kimyanın, astronominin değerlendirilerek,
tevhide hizmet etmek üzere mev'izelerin yapıldığı bir yer olduğunu göstereyim.
Mescidlerin, camilerin aynı zamanda, Müslümanların içtimai ve iktisadi meselelerini,
devrin şartları ve anlayışı muvacesinde,
müzakeresi yapılan bir yer haline getirmeyi şiddetle arzu ediyorum dedim.
Ama bu bizim başımızdan aşkın bir mevzu.
Bu benim yapabileceğim bir husus olmadığı gibi,
20. asrın Kur'an'a yabancı, Resulullah'a yabancı,
namazda okuduğu Kur'an'da dahi Rabbinin kendinden ne istediğini bilmeyecek kadar
o mailer ki deryada yaşar fakat deryayı bilmezler,
o kadar gözü, kulağı, ağzı ve kalbi kapalı,
Allah'a karşı yabancı bir cemaat, o cemaat de anlamayacaktır.
Muhalfarz.
Ben öyle bir insan olamadım.
Eğer şu çeyrek insanlığım ve Müslümanlığım, muhalfarz tekrar ediyorum.
Allah'ın lütfuyla tamam olsaydı o zaman siz beni anlamayacaktınız.
Allah'ı, Resulullah'ı ve Kur'an'ı size getirecektim
Fakat siz fikrin caminin dışında bu meselelere karşı yabancı kalacaksınız.
Bütün dileğim ve isteğim,
7-8 asır sağlam,
İslam'ın kâmeti kıymetini takdir eder,
hüviyette onu kavramış ve ona hizmet etmiş,
temiz bir tohumdan gelen bu asil milleti,
Kur'an-ı Kerim'i anlamakla Allah şeref yap ve serfiraz eylesin.
Kanaat-ı aczanemce biz hala bu meselenin sofasında dolaşıyoruz.
Kapıyı terk etmedik.
Sofadan dışarıya girmedik.
Fakat içeriye de buyurun demediler, içeriye de giremedik.
3 asırdan beri vaizimizin, hocamızın, mevizecimizin yetersizliği,
tutarsızlığı,
fikri, fakru, zarureti ve kalbinin ölülüğü karşısında
bir sopyekun bir cemaat olarak
dahuti diyebileceğim.
Her tarafı Kur'an'dan kristal avizelerle tezyin edilmiş.
Hz. Muhammed nam sarayın içine giremedik.
Ben bu arzularla huzurunuza çıktım.
İçinde boğulup ne dibini ne de derinliklerini keşfedemediği
meseleleri huzurunuza getirmeye çalıştım.
Ve bu türlü meseleleri huzurunuza getirirken
daima dediğim şeylerle işe başladım.
Onları birer mukaddeme yaptım.
Dedim ki, ben sizin vaiziniz değilim.
Bir gün size de bana da vaaz-ı nasihat edecek
insanları Allah lütfedecektir.
Beni Allah ömür verirse o zaman o cemaatin içinde
mütevazıane sohbet dinler göreceksiniz.
Ama ileri bir cemaat olmadığımı da göstererek
ta arka kapıda duracağım.
Rabbim orayı bana lütfettiği için ona karşı
minnettarlığımı ifade edeceğim.
Böyle deyip başladım.
Ve dedim ki, yaptığım şeylerle şunu yapmak istiyorum.
Üç asrın insanı eğer idari kademelerde,
eğer dini kademelerde karşısında daima cahilleri buldu.
Kendisini sevku ve idare edecek,
doğruya ve hakikate götürecek kalbi, kafası,
kalbiyle kafası muazene içinde zengin insanları göremedim.
Batıya el açmış dilencilerle
ve gününe çok yabancı Eflatun'un mağarasındaki insanlar gibi
kapıya sırtlarını dönmüş,
acayip esrarengiz anlayışlar içinde bulunan
zavallılarla sevku ve idare edildim.
Onun için biz hakikatin yüzünü göremedik.
Üç asırdır ölü bir millet yaşıyoruz.
Şimdi kanser olanları buzdolaplarına koyuyor, donduruyor,
tahcir ediyorlar.
Ta bir iki asır sonra ilmin eli kansere tedavi,
bulma, çare bulma ufkuna ulaşırsa
o donmuş insanları çıkarıp tedavi edecekler.
Biz üç asırdan beri buzdolabında tedavisini bekleyen insanlarız.
Cankeş.
Tamamen ölmedik. Fakat siride değiliz.
Katiyen.
Bekliyoruz. Kanserimize derman bulmuş hekimi bekliyoruz.
En
ileri kademelerden camideki kayyime kadar sokaktaki halka
kadar Allah'a karşı büyük nankörlüğün ifadesi kahvedeki
miskin ve uyuşuk adamımıza kadar kanser mikrobuna derman ve
çare bulmuş hekimi bekliyoruz.
Gelecek derdimize derman olacak.
Kur'an bilmiyoruz, sünnet bilmiyoruz, Resulullah'ı
bilmiyoruz. Mazeretimiz de Samyeli'nin eski bir devirde
yetiştik düşüncesi.
Allah nasıl bunu mazeret kabul eder onu
bilemiyorum. Fethullah verecek talim yoktur.
Bildiğim bir şey
varsa o da şudur. Bu kainat sarayına Allah'ın antika
sanatlarını teftiş etmek müşahede etmek üzere gönderilen
insan burada vazifesini bilmekle mükelleftir.
Niçin
geldiğini, nereye gittiğini ve burada kendinden istenen şeyler
nedir? Bunu bilmekle mükelleftir.
Eğer kainatın
tarakalar çıkaran dilinden anlamıyorsam fiziğin kimyanın
astronominin diline aşina değilsem nebiler vasıtasıyla
kitap göndermiş Kur'an göndermiş.
Tercüme etmiş
kainatta anlattığı şeyin. Ve aziz bir tercüman vasıtasıyla
maksadı sübhanesini bize duyurmuş.
Vicdanlarımızın
bununla doymasını istemiş.
Buna karşı da kulak kapadıksa
öbürüne göz kapamıştık. Buna karşı da kulak kapadıksa ben
hayal ederim hakkınızda o türlü ifadede bulunmaktan.
Ve
korkarım da aynı zamanda. Ikinci Bakara surei celilesinin
ikinci suredir. Ikinci zayıfasından gözleri ve
kulakları kapalı insanların durumuna düşme ihtimali vardır.
Göz şeriatı fıtriyeye karşı yabancı.
Kainatı bilmeyen
gözler biliyoruz. Eşya ve hadiselere giremeyen gözler
biliyoruz. Allah'ın esrarengiz hadiseler içinde neler anlatmak
istediğini bir türlü kavrayamayan gözler
bu gözler kör gözlerdir. Ikinci surede Allah bunu ifade
ediyor. Ve bu ümumi tarakaları duymayan sağır kulaklara şahit
bulunuyoruz baştan aşağıya kadar.
Sağır kulaklara şahit
bulunuyoruz. Yine aynı sureyi celilede Allah kulaklarında
sağlığından bahsediyor.
Ve bunun en camında gelecek şey
basiretlere konacak bir perde ve kalplere vurulacak bir
bunun korkunç neticesi de baş aşağı cehennem kayyasına
gitmektir. Biz dünyevi cehennemimizi yaşıyoruz.
Ahiret
cehennemine taş çıkartacak dünyevi cehennemi yaşıyorum.
Iştimai hayatımızdaki darmadağınıklık ve dervederlik
içinde iktisadi hayatımızdaki dilencilik hüviyetinde fersude
eleşmiş marif anlayışımızdan, şirazeden çıkmış iştimai
yapımızdan her gün sokaklarda kan dökülmesinde bir sürü insan
öldürülmesinden ağlayan anne ve babaların ceyhun olan
gözyaşlarından anne sinelerinin iniltisinden vicdan taşıyan
insanların vicdanında cehenneme taş çıkartacak hadiseleri
yaşıyoruz. Bundan öte cehennem bekleyenler varsa dünyada cennet
ve cehennemin ne demek olduğunu bilemeyen insan azmanı
mahluklardır.
Allah cehennemimizi yaşatıyor.
Göz ve
kulağın kapanmasının cezasım. Eşya ve hadiselere karşı yabancı
kalmanın cezasım. Kur'an'ı mucizül beyandaki ilahi
maksatları anlama merakını duymamanın cezası.
Üç asırdan
beri çekiyoruz.
Ve bekliyoruz. Hekimi hazikleri bekliyoruz.
Derdimizin derman reçetesiyle gelen hekim hazıkları
bekliyoruz. O da nazarlarımızı şu ulvi kelama çevirip acaba
Rabbim ne diyor? Kitabım seni üç asır evvel kaybetmiştim
yeniden buldum.
Seni mezarlara götürmüş ölülerin arkasından
okuyor sana hakaret ediyorlardı.
Ellerini açıp dua
diye seni okuyor sana hakaret ediyorlardı.
Kitabım diye
mahfazalar içine koyup öpüp duvarlara asıyor sana küfrediyor
hakaret ediyorlardı.
Içine inip Allah'ın maksatlarını
anlamak istemiyorlardı.
Tefsirlerine girip ne diyor
Kur'an'da Allah bize demiyorlardı.
Saygısızlıkla
kapılar arkasına atılsaydın bu kadar hakaret sayılmayacaktın.
Sana senin milletin en büyük hakareti yaptığı sırtını döndü
senden kaçtı anlamak istemedi.
Sadece lafını
okutan Kur'an kurslarıyla teselli buldun.
Zavallı Kur'an
cemaatim. Lafzını okutan Kur'an kurslarıyla teselli buldu.
Bilemedik ki. Onlar sadece birer mukaddimedir.
Sarf ve nahi
okuma gibi ilahi maksatlara inmek için merdivendir.
Ve
merdiven bir şeydir fakat her şey demek değildir.
Merdivenle
zirvelere çıkılır. Merdivenle kuyuların dibine, deryaların
kahrına inilir. Fakat cevher toplama başkadır.
Yıldızları
süpürme başka üzerinde kaldırım taşları gibi geziyor.
Onlar
yine başkadır. Kur'an'ın elfazını öğrenmek tatlı
seslerle, su zişi namelerle onu dile getirmek onun için de
ilahi maksatlara inmek için merdivendim.
Merdivende kalan
üç asırlık gafiller merdivende kalıp yukarıya çıkamayan aşağıya
inemeyen üç asırlık alem İslam'ın gafilleri Kur'an'a
döndükleri an Burcu Burcu Hazreti Muhammed Aleyhissalatü
veselamın afakı alemi sardığına şahit olacaklar.
Işte biz o
günü itizar ediyoruz.
O gün çok mesele kendi kendine
halledilecek.
Sokakta değil camide halledilecek ama cami
Kur'an-ı Kerim'in terdad edildiği içine inildiği yer
olursa bir kere daha bir mevzu ve mevize
silsilesini
bitirirken Kur'an-ı Kerim'e dikkatinizi rica ettim.
Sisiyatımın haşince ve hırçınca çıkmasına yol açtığı kelimeler
bir tarafa sevimsiz kelimeler bir tarafa ben fikir olarak bu
mevzunun müdafasını huzuru Rabbül aleminde de yapmaya
hazırım. Ve bu söylediğim sözlerin hesabını vermeye de
ancak hislerimin dürtüklemesiyle sevmediğim bir
kısım kelimeler hazırlıksız olduğundan dolayı bu mevzuda
ağzından çıkmıştır. Onlardan Allah'a sığınırım.
Sizden de
af dileme durumunda değilim çünkü affedecek bağışlayacak
sadece Allah'tır. Yalnız kusura bakmazsınız.
Ben üç asırdan
beri yaralı yarasını bilemeyen bir cemaatin derdi karşısında
böyle görüyorum. Böyle düşünüyorum ve gördüğüm
düşündüğüm gibi konuşuyorum. Bağışlayacaksınız.
En son
mevzuda yine üç asırdan beri camimizin ve cemaatimizin
yabancı olduğu İslam'ın ticaretiyle faizsiz bankasıyla
alakalı bir kısım hususları getirdim.
Maddeten alemi
İslam'ı dilencilikten kurtarabilecek bazı hususlara
dikkatinizi rica ettim.
Meseleyi dünya çapında bir Alem
ve bu hususta da devri risalet fenayı da formüle edilmiş,
kesilmiş, biçilmiş bir kısım plan ve projelerin
mevcudiyetine ayrıca dikkatinizi rica ettim.
Dedim
ki Resul Ekrem aleyhissalatü vesselamın yümümlü ve
bereketli eliyle iktisadi hayatımız için kesilmiş ve
biçilmiş şeyler bizi de bizden sonraki asırları da şerefle
ayakta tutabilecek hüviyette prensiplere sahip, kanunlara
sahip.
Bir kısım nizamlar Allah Resulü'ne getirttirmiş, tebliğ
ettirmiştir. Kur'an'ı muhisül beyan ahkamıyla bu mevzuda
kafi ve vafidir, her derde dermandır, yeter.
Mübarebe
şirketine en son dikkatinizi çektim.
Alemi İslam'ın bakir
kaynaklarının işlettirilmesi için dünya çapında böyle bir
şeye lüzum olduğu kanaatini ısrar ettim.
Ve bunu
fervasızca, fütursuzca sesin bütün samimiyetiyle size doğru
yükselirken kalbimde herhangi bir şey hissetmeden bütün
samimiyetimle ifade ediyorum.
Alemi İslam'ın mevcut bakir
kaynakları bizi çok kısa zamanda batı seviyesinde maddeden
Amerika seviyesinde az zaman sonra bir iktisadi yapıya
yükselteceği kanaatinde bulunuyorum.
Bizde de yirmi altı
kaynaklarının mevcut olduğunu biliyoruz.
Ve bu kaynaklar
işlettirildiği zaman yeryüzsü zervet menbalarımız
işlettirildiği zaman çok kısa zaman sonra yükseleceğimiz
kanaatinde bulunuyorum.
Bana öyle geliyor ki bir kısım dış
mihraklar içe nüfuz etmek suretiyle müessir bir kısım
ricali ve ileri gelen bir kısım müesseselerin tahti
esirlerini almak suretiyle işlettirilmesi mümkün olan bu
ocak bucak yerin altı ve üstü bir kısım servet menfezlerini
elimizle bize tıkattırıyor suyun başında menbaının başında bizi
susuz bırakıyorlar.
Ekin tarlalarının başında bizi
gıdaya muhtaç bırakıyorlar.
Huzur devrine refah devrine gidecek bütün menfezleri bizim önümüzde kapatıyor ve
bizi eli kolu bağlı tutuyorlar.
İleride fikri ruhu kadar ruhu fikri kadar aydın bir nesil sizin kaderiniz üzerinde
söz söylediği zaman
üç asırdan beri tıkanmış bu delikleri açacağı kanaatini de ilaveten tekrar edeyim.
Samimi vatanına milletine bağlı dıştan maaş almayan memleketinin
geliriyle ayakta duran
ve memleketimin dışından bir şey gelecekse aç durmayı oruç tutmayı tercih ederim
diyen
üzengi öptürdüklerinin üzengisini öpmeyen eski mağluplarının karşısında silahını
atıp kaçmayan
karşısında terfuru edenlerin karşısında rükua ve secdeye gitmeyen onurlu
ve aziz ağzı açından kokan
fakat şerefiyle yaşayan bir nesil bütün bu tıkanmış delikleri açacaktır
kanaatindeyim.
O zaman dediklerime hak verecek ve bunların yüzünden kalkan nikah arkasında
hakikatleri göreceksiniz inşallah.
Alem-i İslam bir arıya gelecek.
Doğu nifakına kapılmamış, batının küfür ve şıkakına karşı eğilmemiş bizim kendi
dünyamız.
Bizden kopup devletçikler halinde etrafımızda bulunan o acayip yamalı bocanın
yamaları hüviyetinde
arz eden bütün parçalarımızla beraber bir arıya geldiğimizde
himmetlerimizi imkanlarımızı karıştıracak ve büyük işler yapacağız.
Bir sürü arazimiz var buğday arpayı dıştan alıyoruz.
Halbuki bizim buğday ve arpa eğer topraklarımız işlettirilse batı müteassıslarının
ifadesi
Türkiye nüfusunun üç katına yeter diyorlar.
Yani yüz yirmi milyon insanı bugünkü haliyle besleyebilir diyorlar.
Fakat biz samimiyetten, hüsnüniyetten mahrum, kendi kendine terk edilmiş teknik
imkanlarla iş yapamayan bir topluluk halinde bunu yapamayacağız.
O noktada dilencilikten kurtulmuş olacağız.
Arpamız da var, buğdayımız da var.
Darımız var bunları söylemeyeceğim.
İktisadi mahafilde bahsil geçen çeşitli toprak mahsullerimiz var bunları
söylemeyeceğim.
Söyleme lüzumunu hissetmediğim için söylemeyeceğim.
Bizim kendi dünyamızda batıda geçerli olan emtia var.
Dünyanın yüzde seksen jutunu Pakistan imal ediyor veya Pakistan çıkarıyor.
Dünyanın yüzde seksen,
yüzde doksan üç kurmatını yine Alem-i İslam elde ediyor.
Mısır'ı darı yine Alem-i İslam elde ediyor.
Büyük nispette dünyada sözü geçen pamuk istihlali Mısır'da yapılıyor.
Rusya'nın bütün pamuk ihtiyacının yüzde seksen beşini Özbekistan elde ediyor.
Ve ancak o kadar pamuğun yüzde beşi Özbekistan'a geliyor.
Yüzde seksen beşi Rus pamuk istihlalinin Özbekistan.
Senin dünyanın.
Pakistan'da Endonezya'ya bilmem nereden Malezya'ya kadar Alem-i İslam en
mümbit topraklara sahip bulunmaktadır.
Tabi kavucuk Malezya'da ve Endonezya'da dünyada rekor kıracak seviyede elde
ediliyor.
Tabi kavucuk.
Biz kendi topraklarımıza baktığımız zaman cevher, çeşitli cevherlerin topraklarımız
içinde bulunduğuna şahit oluruz.
Demir cevherinden bakır cevherine kadar, alüminyum cevherine kadar,
kosbata kadar bir sürü şeylere şahit bulunuruz.
Fakat Alem-i İslam çok rahatlıkla elde edilebilecek bu şeyleri himmetlerini bir
araya getiremediğinden dolayı işlettirememekte başkalarına vermektedir.
Acaba biz himmetimizi inzimam ettirdiğimiz zaman bunları işlettiremez miydik?
İşlettirildik ama Abdülhamid Cennet Mekan yüz sene evvel bunun hüzününü duymuş.
Dağıstan ve Türkistan'da bu türlü şeyler yapmayı planlamış.
Fakat Balkan Harbi evvela, ondan sonra Cihan Harbi patlamış ve kendi gitmesi her
şeye alt üst olmuş.
Gelip gelip coğlojik araştırmalar yapıyoruz veya arkeolojik araştırmalar yapıyoruz
diyorlardı, bir şeyler arıyorlardı, hissedince müdahale etmek istedim ama onlar o
büyük hünkârı, devrinin şairinin ifadesiyle hem şahit hem de şairinin
ifadesiyle bildik utanmadan iftira atan asrın en siyasi padişahına
diye tablolaştırdı.
Muhteşem dima bunları çoktan görmüş ama içteki münafıklar,
Avrupa hayranları, dıştaki zalim bu imkanı vermemiş.
Suudi Arabistan'a, Hicaz'a kadar tren hattının gitmesin.
Oraları İslam hakimiyeti altında, bu milletin hakimiyeti altında tutma hedefini
güdüyordu.
Fakat Batılı bütün bu şeylerin hepsini alt üst etti çünkü oralarda neler olduğunu
çoktan biliyordum.
Satın aldı uşaklarını kullandı, alemi İslam'ı parça parça etti,
istediği de bu iyiliği lokma lokma olsun ve yutulsun.
Hala zavallı entelijans yamın, batı hayranlığı içinde körü körüne,
mehlike sultanın aşıkları gibi batıya doğru koşmaktadır.
Faizsiz bankaya, alemi İslam çapında böyle bir şeye temas ederken,
böyle çok geniş kaideli bir hususa temas etme düşüncesiyle temas etmiştim.
Bu devlet seviyesinde çok ciddi olarak ele alındığı zaman,
Allah'ın nusbu keremiyle milletbelini doğrultma imkanını bulacaktır.
Aynı zamanda paramızla oynanma durumu da olmayacaktır.
Prodüktif olarak diyeyim, yani teşvikçi mahiyette sermaye yatırımları yaptırtacak bu
bankam ve böyle olmakla alemi İslam'ın kalkınmasına, alemi İslam çapında yardım
edecektir.
Batılı markıyla dolarıyla oynarken bizim para mutlası değerini kaybetmeyecek,
onların paraların karşısında değeri korunacaktır.
Saniyen istikrazlar meselesini dengeli olarak alacak ve tehdiye edecek,
çeşitli yollardan istikrazların gelmesini temine çalışacak ve bu mevzuda garanti
teminatı verecektir. Güçlü bir bankam.
Alemi İslam'ın herhangi bir dilimi ve parçası buna dayanarak büyük işler yapmak,
kredisine sahip olacaktır.
Rabian, teknik tavsiyelerde bulunma durumunda olacaktır.
Çünkü zirveye çıkacak, dünyada dönen dolapların, af buyurun fırıldakların esrarına
vakıf ve nikahban olacak.
Teknik elemanlarıyla alemi İslam'ın neler yatırım yapması gerektiğinin,
ileriye matuf yapacağı hamleleri bu mevzuda bir plan halinde,
bir proje halinde takdim edecek, alemi İslam'ın teknik tavsiyecisi bulunacaktır.
O bakımdan, inanan insanların batı ve doğu karşısında bu şekilde bir araya
gelmelerinde zaruret vardır.
Biz devlet çapında ve millet bu usluları içinde bu zarureti hissettik.
Dün ve bugün etrafımızda alemi İslam'dan parçalar ve dilimlerle anlaşmamız bu
zarureti hissetmemizin ifadesidir.
İnşallah kendi dünyamıza açıldığımız zaman, aptal olmadıklarının,
dünyaya sahip bulunduklarını anladığımız an, biz de kendimize gelecek,
onlarla münasebetimizi biraz daha derinleştirecek, kuvvetlendirecek,
kendi dünyamızda yepyeni bir dünya kurma imkanına sahip olacağız.
Allah bizi dilencilikten koruyacak ve korusun.
Bir düzine arz ettiğim dertlerin verasında en son olarak bu hususu size
takdime çalıştım.
Düşünüyordum ki bunu böylece bitirip daha sonra kendi planımda
olan mevzular silsilesine geçeyim.
Fakat Ramazan orucunu arzetme gibi bir husus planda olduğu için,
iktisadi mevzuyla çok münasebetini, derin, açık, vazif münasebetini sezemediğim,
hissedemediğim için bunu tamamen bitirip bunun bir hülasasıyla ona el almayı
düşünmedim.
Bir fikir verebilmek,
dünyayı bütünüyle gözünüzün önüne getirebilmek için yeniden her mevzua birer ikişer
kelime ile işaret koyup geçmede fayda mülazı ediyorum.
Zira 24 veya 25 mevize ile size arz etmeye çalıştığım
bu 25-30 saatlik konuşma silsilesinde size arz edilen herşey
bizim iktisadi ve iştimai yapımızın birer parçasından ibarettir.
Bir gün size bir parmak getirdim.
Ertesi gün de ayrı bir parmak getirdim.
Başka gün de ayrı bir veya iki parmak getirdim.
Ve sonra bir sonraki hafta dedim ki üst üste size parmaklar takdim etsin.
Bunlar bir araya gelince bir elin parmaklarını teşkil ederler.
Bir başka gün bir ayakla karşınıza çıktım ve dedim ki bu ayağı o elin altına koyun
vücudun bir tarafını ifade edecek.
Başka bir gün başka bir el, başka bir gün başka bir ayak,
bir baş derken bir gövde parça parça huzurlarla karşınıza çıktım.
Bütününü ve birden takdim etme imkanını bulamadım.
Mümkün de değildi.
Şimdi az buçuk devamlı dinleyen cemaatin bir fikri olmasına binaen işin
frenkiyelerine girmeden, kapitalizm, komünizm, liberalizm,
faşizm, muhakeme mukayesesini yapmadan, muazenesine dalmadan sadece asırlara
dayalı bizim meselelerimizim.
Alabildiğine ruh göküne bağlı olarak birer kelime işaretlerle yeniden dikkatinizi
çekip arz edebilirsem, gücüm yetebilirse buna bütünüyle silüetini,
hayalini karşınıza dikmek istiyorum.
Hakikatını arz ettiğim gibi sizin gelecekteki mevzeciniz anlatacak.
Veciz sözlü, derin gönüllü, söz sultanı mevzeciniz anlatacak.
Ben bir hayal, bir silüetle karşınıza çıkacağım.
İktisadi yapımız bir yönüyle aizi, ehemmiyet bir yapıdır
hayatımızdan.
Yaşadığımız dünya içinde, muasırlarımız arasında, milletler arasında onurumuzu
ayakta tutacak,
izzetimize toz kondurmayacak fakültelerden veya faktörlerden bir tanesidir.
İktisadi hayatımızın dengeli ve düzenli olması.
Mevizenin sonunda arz edeceğim ama bu hayat bir ictimai yapıya dayanmaktadır.
Onu 10-12 mevize halinde arz etmiştim size.
Sağlam bir yapı, sağlam sistemler, sağlam yapıya dayanırsa,
toplumun sağlam yapısına dayanırsa hüsnü kabul görür ve makas bulur.
Arızalı ve çelimsiz insanların büyük sistemleri yaşamaları mümkün değildir.
Arızasız dimalar, işleyen gönüller, aydın hisler, tas tamam bir
ictimai yapı ancak böyle tas tamam sistemleri yaşayabilir.
Arızalı insanlar tamam sistemi yaşayamaz, tamam sistem arızalı insanlarda hüsnü
kabul göremez ve makas bulamaz.
Ona geçmeyeceğim.
İktisadi yapımızda temel esaslar var.
Bunlardan bir tanesi mülk Allah'ındır sözüyle başladık ifade ettik.
Mülk Allah'ındır prensibim.
Gökte ve yerde ne varsa hepsi görülmek, bilinmek, tanınmak,
işlenmek, yeni hüviyetlere icra edilmek ve değerlendirilmek üzere elimize
verilmiş bizler emanetçi, Allah'ta mülk sahibidir.
Allah bir gün kullarına diyecek ki ben yerin altına doldurduğum petrolleri ne
yaptınız siz? Bilemedik ve işletemedik yazıklar olsun size diyecektir.
Topraktan yumurta kadar tane alma imkanı varken siz ne yaptınız diyecek.
Bilemedik ve işletemedik. Cehalet İslam akidesine göre mazeret değildir.
Cehalet bilemedin mazeret değildir, bileceksin.
Bilemedi mi bilen sen bileceksin, mazeret değildir.
Allah sana diyecektir ki toprağın altı ve toprağın üstü ne derece
hükmedebildin? Eşyabı hadiseleri bir meşherde nazarına arz eder gibi arz ettim.
Ne düşündün ne ettin hangi terkiplere vardın diyecektir.
Mülk Allah'ındır. Değerlendirilmek üzere bizim enzarımıza arz
edilmiştir.
İstifadede biz sadece emanetçiyiz.
Mal sahibinin rızası emri istikametinde müdahale etmek ve kullanmakla mükellefiz.
Eşyabı hadiselere nüfuz etme vazifelerimizden bir tanesidir.
İşin bir yönünde şuurlu olarak dıştaki tarrakaları vicdanımızda duyup Allah
Allah deme varken öbür tarafında da cidden bu tarrakaları duyma ve onlara dem tutma
vardır.
Allah karşısında gafil müminin her gün elli bin tane tesbih çekse dahi değeri
yoktur.
Elli bin tesbih çekse dahi vicdanında duyarak daima bir ürperti halinde yaşayarak
Allah'ın müheymin olduğuna vakıf olarak yaşayan bir insanın bir laksası Cibril-i
Emin'in hayatına muhazibe müsavidir.
Ben yine dönüp bir gafletimize dikkatinizi çekeyim.
Caminin içinde oturma adabını dahi bilemeyen,
Rabb'a ait meseleler karşısında gafilane davranışlarına yön ve şekil veremeyen
insanın iç aleminde derinleşme olacağı kanaatinde değilim.
O ölü doğar, ölü yaşar ve bir ölüyü götürür mezar taşı gibi kabre atarlar,
örter, pünhan ederler.
Onun Resul-i Ekrem'i görmesi de düşünülemez, şefaat-i nebeviden istedar olması da
düşünülemez.
Zira bu iş bir gönül meselesidir, iç derinliği meselesidir,
hassasiyet ve titizlik meselesidir.
Daha camide oturma adabını bilemeyen, Rabb'iyle münasebetini kuramayan insan
hayatına ait küçük meseleleri dahi yapamaz, yapamayacaktır,
yapmadan uzaktır.
Bunlar daha fazla hassasiyet istemektedir.
Evvela bir oturmasını öğrenelim, Rabb'in huzurunda durmasını öğrenelim.
Üç asırlık gafletimizi atalım da bir haşyet öğrenelim.
Nerede duruyorsun sen?
Seyyidina Hazreti Ali mescidin kapısına yaklaşınca rengi sararıyor,
benzis oluyordu.
Ayakları tir tir titriyordu, niçin yaymam?
Rabb'in huzuruna gidiyorum, sen neredesin?
Şeytanın huzurunda mısın?
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem mescide girerken etrafını tanımazdı diyor.
Göremezdi etrafını, sen neredesin, nereye gidiyorsun?
Meselelere bu kadar yabancı, bu kadar satıhtan, bu kadar yüzden girme,
hayat içtimaiyeye ait ciddi meseleleri halletmemize mani olur,
istirham ederim.
Rabb'in huzurunda olduğunu kavrayarak, o kivan ve o şuur içinde bulunalım.
Meseleleri anlama buna tereddüt edecektir.
Münasebeti var mıydı? Allah hakimiyeti girizgahından girdim.
Göklere ve yere herşeyi Allah hakimdir.
Herşey Allah'ın tasarrufu altındadır.
Eşya ve hadiselere müdahale ancak Allah'ın izni ve emri dairesinde.
Onun görüp ve bildiği şuuruyla olacaktır.
Bunun dışında müdahaleyi Allah istememektedir.
İhtisadi hayatımızın temel hükmü budur.
Mülk Allah'ındır.
Ne kapitalizmin anlayışına bağlı, ne komünizmin anlayışına bağlı.
Ne zengin ferdindir anlayışına bağlı, ne de proletarya sınıfının hakimiyeti
altındadır anlayışına bağlı.
Mülk Allah'ındır.
Ve Allah kendi mülkünde her türlü gayri meşru yolu, yöntemi kullanmayı men ediyor.
Allah kendi mülkünde tasarrufta bulunurken emri ve izni dairesinde hareket etmenizi
istiyor.
Binaenaleyh gayri meşru bir yolla kazanç elde etmem, mülk edinmem.
Müminin defterinde kayıtlı olmayan şeydir.
Diğer bir hadise
Binaenaleyh siz namaz kılarken elbisenizin tek telinin dahi haram olmamasına dikkat
edeceksiniz.
Zira tek ipliği haramdan bir elbiseyi Rabbin huzurunda durduğunuz zaman endişe
edilir ve korkulur.
Allah kıldığınız namazı kirli bir paçavra gibi suratınıza vurabilir.
Sahih bir hadise bunun teyit edildiğini görüyoruz.
Sırtında haramdan elbise ve karnında haramdan lokmam.
En mücrimlerin dahi hüsnü kabul gördüğü Arafat'ta Lebbeyk Lebbeyk Allahümme Lebbeyk
derken
Sema dile gelecek Lebbeyk'in de başını yesin, Sadık'in de başını yesin denecektir
sana.
Binaenaleyh içine ve dışına ve onların meşru olmasına dikkat edeceksin.
Mülkünde Allah senin meşru müdahalede bulunmanı istiyor.
Gayri meşru bütün yolları tıkıyor temel prensibimiz budur.
Mülk Allah'ın olması hesabıyla şunları da görüyoruz.
Allah Celle Celaluhu her türlü stokçuluğu ve ihtikarı yasaklamıştır.
Siz kendi malınız gibi tasarruf yaparken bu işe tevessül etseniz bile
Allah kendi mülkünde bunların olmasını istemiyor.
Piyasadan malı emtiayı çekip bir yerde stok yapıp
sonra bağışlayın milletin canına çekmenizi Allah yasaklamış ve haram kılmıştır.
İhtikar yapan hata içindedir buyurmaktadır.
Sahibi Şeriat Hazreti Muhammed Aleyhissalatu Vesselam
ve malın tek elde toplanmasına Allah rızadı ile değildir.
Herkese muamelede müsavi hak tanınmıştır.
Herkes alışveriş müsavatına sahip.
Herkes alışveriş yapabilme imkanına sahip ve gücüne sahip şekilde yeryüzüne ve
dünyaya gönderilmiştir.
Allah böyle olmasını istemektedir.
''Key la yekûne dûleten beyne-l-agniyâ''
Servetin belli ellerde terakküm etmemesi için Kur'an'ın fermanı.
Bir kısmının zirvelerde, diğer kısmının sahadette el ayak öper şekilde
bir temerküz, bir taşüt olmaması için Allah böyle istemiştir Celle Celaluhu.
Tefeciliğin her çeşidini yasaklamış.
Tefecilik yapanı, ona şahitlikte bulunanı ve o muameleyi yazanı lanetlemiştir Allah.
''Lânallâhu âkilel ribâ ve mûkilehû ve kâtibehû ve şâhidehû''
''Ribayı yiyene de, yedirene de, vekil olana da, kâtibine de,
şahidine de Allah lanet etmiştir'' buyuruyor Hz.
Muhammed Aleyhisselatü Vesselam.
Tekrar tekrar döndüm, üzerinde durdum ve temas ettim.
Ribayı yiyenlerin dünya hayatları da baygın ve şaşkın.
Muazenetsiz ahiret hayatları da öyle olacaktır.
Bu kötü encamdan neslimizi ve milletimizi Allah muhafaza buyursun.
Nefsi adına mümin alabildiğine israftan sakınacak.
Fakat hem cinsleri, arkadaşları, vatandaşları, dindaşları bahis mevzu olduğunda
alabildiğine civan mert olacaktır.
''Birinî ve enfikû fî sebilillâh''
''Allah yolundan malınızı infak edin.''
''Ve lâ tülkû beydikumile tehlükem''
''İnfak etmemek suretiyle başınıza gaileler açıp, elinizle kendinizi ateşe
atmayınız, tehlikeye atmayınız.''
''Malınızı infak ediniz etmemekle kendinizi tehlikeye atmayınız.''
Prensibiyle ifade ederken, öbürünü ''ve lâ tüsrifû'' sözüyle perçinlemektedir.
''Zinhar israfa gitmeyin.''
''Ve lâ tübbedzir tebzîrâ innel-mübedzirîne kânu ihvâne-şeyâtîn''
''Ve kâne-şeytânu lirabbihi kefûrâ''
''Saçıp savurmayın.''
''Yeni ifadesiyle savurganlığa girmeyin, israf etmeyin.''
''İsraf edenler şeytanın yarı yoldaşı.''
''Şeytan ise Allah'a karşı en büyük nankör.''
''Nankör olmamak için savurgan olmayın.''
Bir taraftan,
lüksten bizi sakındırıyor.
İhtisadi hayatımızı bu anlayış üzerine kurmak istiyor.
Mü'minin hayatında lüks öldürücü bir zehirdir.
Bir temm-i katildir.
Mü'min lüks hayat içine girdiği zaman ondan artık bir hayır beklenmez.
Ona öldüğü nazarıyla bakabilir.
Ve hazır olun cenaze namazına diyebilir, seslenebiliriz.
Hayatı istihkar ve seve seve ölüme gitme meselesi bahis mevzu olunca
yumuşak döşeğini ve gündü önüne üç defa
kayıptan geliyor gibi tefriş edilmiş, düzülmüş, koşulmuş gelen sofraları terk edip
gitmesi düşünülemez.
Onun için lüks hayatı yaşayanları ölümün milletlerin hayatında ölümün habercileri
olarak Kur'an-ı Kerim ele alır.
Bir memleketi Allah öldürmek istediğinden o milletin içinde lüks hayatı yaşayanları
çoğaltır.
''Ve keme helekne min kariyetin bakiret mâ işettehâ fetihke mesâkinuhum''
Nice kariyeler var ki kemal-i azametle ferman ediyor, helak ettik.
Pompi'den Roma'ya kadar,
Endülüs'e kadar, Endülüs'teki çeşitli medeniyet beldelerine kadar,
Bağdat'a kadar,
Kahire'ye kadar, Selçuki medeniyetine kadar, Osmanlı medeniyetine kadar.
Nice kariyeler vardır ki mâişet bolgu içinde onları şaşkın hale getirdik,
Mütrefini başlarına musallat ettik, lüks hayatı yaşayanlarla içtimai bünyelerini
çürüttük ve yerle bir ettik.
Kur'an ferman ediyor.
''Ve izâ aradnâ en nuhlike kariyeten emerne mütrefihem''
Bir kariye halkının helakını murat ettiğimiz zamanda, bir milleti yerle bir hak ile
yeksan etmek istediğimiz zamanda,
Şeriat-ı fıtriyeye göre biz mütrefini onlara musallat ederiz.
Sabah akşam öğlen ziyafet sofralarını donatıp, hayatın tadını maddeten çıkarmak
isteyen insanları onlara musallat ederiz.
Yemeği gaye haline getirmiş tenperverleri, şikenperverleri onlara musallat
ederiz.
Şişe kıranları, kadeh dokuşturanları, yeryüzünde emsali görülmemiş şaşkınları onlara
musallat ederiz.
Ve sonra da asla...
...üstlerine getiririz.
Şu umumi milletlerin coğrafyasına dair ifade edilen şeyden bir şey anlamıyorsanız
size söyleyecek bir şeyim yoktur.
Mütrefinin bir millet içinde zuhur etmesin, o milletin helaket ve felaketinin ilk
habercisidir.
Bu zuhur ettim o milleti kılacak demektir.
Bizim milletimizin habercileri daha evvel zuhur etti.
Enkaz içinde keyif süren sinseler var ise de onlara diyecek şeyimiz yok.
Çünkü onlar evvela Allah'a muhatap olma durumunda değildirler.
Çünkü muhatap olmanın şartı evvela akil olmaktır.
Mümin hayatında lükse yer vermeyecektir.
Yılandan çıyandan kaçıyor gibi lüksten kaçacaktır.
Bunlar mülk Allah'ındır prensibine bağlı esaslar.
Sen böyle yaparsan mülkü Allah'a vermiş kendini bir emaneti olarak kabul etmiş
olacaksın.
Ve sonra Allah'ın mülkünden mülk edinme yollarına temas etmiş.
Onu da ariz ve amik olarak arz etmiştin.
Müslümanlık ferde her türlü imkanları kullanarak teşebbüste bulunmak ve imkanını
vermiştir.
Her türlü imkanları kullanır.
Refah iktisadisine götürebilecek bütün yolları değerlendirir.
Ailece, cemaatçe, toplumca müreffeh yaşama yollarını araştırırsın.
Ve senin önüne çıkacak mania tanımamakta, engel kabul etmemektedir.
Bu türlü teşebbüste bayi gedasıyla beraber, komutanı neferiyle beraber,
devlet reisi tebaanın en küçüğüyle beraber aynı haklara sahiptir.
Aynı hakları kullanma, aynı imkanlarla eşya ve hadiselere müdahale etmem,
aynı imkanları değerlendirme Allah'ın prensipleri içinde müsavi olarak herkese
verilmiştir.
Bunu müsavi olarak yapmayanlar Allah'a karşılan kör ve zalimlerdir.
Cahil ve zalimlerdir.
İslam bu esas ve bu prensibi getirmiş.
Böylesine sağlam prensiplere bağlayarak, bir sırati müstakil vaz ettiği için
sonra tadilat yapma, ıslahat yapma lüzumu duymamış.
Yeni sistemlerden pek çok müşahede ettiğimiz gibi, tamire çekilen arabalar gibi,
kıza alınan vapurlar gibi sık sık revizyon lüzumu duyulmamıştır.
Yeni bir değişiklik, yeni bir tadilata gidilmemiştir.
İlahi prensipler, aklı selimin, tabiatın ve fıtratı ve şeriyenin
hüsnü kabul göstereceği ve seveceği mahiyettedir.
Onun için revizyondan, tadilattan ve ıslahattan muarra ve müberra bulunmaktadır.
Halbuki birbirine zıt iki sistem yeryüzünde, aşağı yukarı küre-i arzın büyük bir
kısmına hükmetmektedir.
Bunların ikisi birbirine zıttır ama sadece iktisadi yapıda.
İktisat anlayışında, mal anlayışında, para düşüncesinden.
Yoksa maddecilikte, materyalizmde ikisi de birdir bunların.
İkisi de inkarı-üluhiyette at başı gitmektedir.
Ezmede ve sömürmede ikisi de at başı gitmektedir.
Milletleri istismarda ikisi de at başı gitmektedir.
Hakka hakikata zulmetmişlere, Allah tarafından inmiş birer kılıçtır ve zalim
kılıçtır.
Allah'ı bilen insanlar bu zalim kılıçı kendi boynlarına çevireceklerdir.
O kılıcı kullananların boynuna çevireceklerdir.
Sık sık zevzyona tabi tutulmaktan ve ikisi birbirine doğru yaklaşmaktan,
belki bir sulh çizgisi olan İslam'a doğru yaklaşmakta ve anlaşmaya doğru
gitmektedirler.
Amerika yer yer kapitalist anlayışını sosyalleştirirken,
belki de sosyalist katı kuruğu alabildiğine sığ bir sosyalizm anlayışını
kısmen kapitalistleştirmek suretiyle kapitalizm dünyasına doğru yaklaşmaktadır.
Halbuki her ikisinde mevzu ve güzel olabilmesi muhtemel şeylerim.
Daha evvel İslam baz etmiş, devleti devlet yapısı içinde,
ferdi kendi anlayışı içinde ele almış, bu hususlarda tahtidat ve sınır getirmiş,
belli bir çerçeve içinde bunları yerli yerine oturtmuş ve öyle hükümler vermişti ki
hiçbir revizyona lüzum hissedilmiyordu.
Nihayet tadilat ve ıslahatlarla kısmen İslam'a doğru yaklaşmalar hissedilmektedir.
Bütün bu yaklaşmalar ümit ediyoruz ve umuyoruz,
neslimizin İslam'ı anlamasına yardım edecektir.
Dışta maverada dolaşan komünist anlayışına saplanmış kimselerim,
kapitalist anlayışına saplanmış kimselerim,
hakikati
iştah ararken bu yaklaşma ile meselenin işte bünhan ve mekni olduğunu görecek
kendilerine dönme imkanını bulacaklar.
Ümit ediyoruz.
Ihtisadi hayatın en mühim esaslarından bir ikisi olan istilak
ve istihsalede temas
ettim bu arada.
Ihtisadi yapımız mevzunda bir fikir verebilmek için.
Bunlar ihtisadi
hayatın bir bakıma iki kaidesi temel esasıdır.
Bir mahsul elde etme, üretim dedikleri şey
yeni dille. Bir de elde ettiğimiz şeyleri Allah'ın kıssasları içinde tüketme buna da
istihlak istiyoruz. Biz istihsal yaparken de istihlak yaparken de kendi mülkünde
Allah'ın
vaz ettiği prensiplere uyma lüzumunu duyarak yaparız.
Allah'ın mülkünde kendi keyfimize göre
ne istihsal ne de istihlak yapamayız.
Ne bir üretme olabilir ne de bir tüketme olabilir.
Kazanırken meşru yollarla kazanır.
Ve tüketirken de meşru istikamette israfsız olarak tüketir.
Memleketin kalkınmasına ve yükselmesine matup hamlelerde bulunur.
Olacaksak milletçe aziz
oluruz. Olmayacaksak ferden aziz olmaya lanet okur.
Milletimizin hizmetinde bulunduğumuzu her
kez ifade etmeye çalışırız. Istihsalimiz öyledir, tüketmemiz,
istihlakımız da böyledir.
Ezan-ı Muhammedi okunma safhatına geldiği için bu hususta kısmen durmayı
düşünüyordum. Bir iki
cümleyle fikir vermek için fakat geçime zarureti var.
Aziz Müslümanlar elinde büyük bir kitabı
bir cemaat olarak sık sık müracaat etmekle mükellef olduğumuz bu kitaba müracaat
etmek
suretiyle hayatımızı tanzim etmekle Allah bizi mükellef kıldım.
Bu kitaba müracaat edecek ve
hayatımızı ona göre tanzim edeceğiz.
Resul-i Ekrem'e müracaat edecek ve hayatımızı ona göre
tanzim edeceğiz sallallahu aleyhi ve sellem.
Binaenaleyh bizim istihlakımızda istihsalimizde
kitabullah'a müracaat ve sünneti Resulullah'a müracaat çerçevesi içinde ele
alınacaktır.
Bu çerçeve içinde ele alacağımız şeyde biz kazanırken kazandığımız şeyler içinde
ihtiyar
olmayacak, ticari aldatmalar olmayacak, gaş olmayacak, başkalarına dümen
çevirme olmayacak,
çeşitli spekülatif faaliyetler olmayacak, liba olmayacak,
rüşvet olmayacak, kazancımız
öz anamızın sütü gibi duru ve berrak olacak.
Allah'ın mülkünde her şeyi böyle elde etmekle
mükellefiz. Vazifemizdir bu. Ve bunu tüketirken de yine aynı prensipler çerçevesi
içinde
tüketeceğiz.
Ağzımıza koyduğumuz bir lokma una muhtaç birisi varsa biz Allah Resulü'nün
tehdidini duyacak. Siz ondan yani mümin kardeşinizden değilsiniz tehdidini duyacak.
Lokmayı ağzımızdan çıkarıp onun ağzına koyacağız.
Biz tüketirken israfta tüketmeyeceğiz.
Tüketmemizde gayri meşru yollar olmayacaktır.
Mümin tüketirken bira içmez. Mümin tüketirken
değil böyle katiyen haram olan şeylerin Kur'an nazarında necis sayılan şeyleri içmek
ve
kabul etmek.
Anasının sütü gibi helal olanı dahi farza kullanmaz ve israf etmez.
Denizin
kenarında abdest alırken yine bir abdest alacak kadar su kullanma prensibine sadık
olarak hareket
eder. Zira o Allah'ın emri ve Resulullah'ın emridir.
Bir taraftan Allah'ın nimetlerinin
eteri üzerinde görülmesine dikkat eder.
Beri tarafta da saçıp savurmaz.
Başkalarının iştahını
tahrik etmez. Lükse, sefalete ve sefahate teşvik etmez.
Mümin her şeyiyle şuuren Allah'a bağlanmış
ve Allah'ın prensiplerine sadakat içinde hayatını sürmeye çalışır.
Tabii bu anlayışta olan
müminin emek ve sermaye mevzuda bir sus çizgisi üzerinde bir araya gelir.
Onun eseri olarak
Allah'ın hoşlanabileceği şekilde arzu endam eder.
Böyle bir mümin anlayışı içinde emek ve
sermayenin kavgası bahis mevzu değildir.
Yani kapitalizm ve komünizm kavgası gibiyim.
Ben
çalıştım sen sermaye ortaya koydun kavgası bu anlayış içinde bahis mevzu değildir,
olamaz.
Bu
anlayış içinde bir sus çizgisi vaz ederek emek sermayeyle aynı hattı üzerinde
omuz omuza gelir,
boyun boyuna sarılır. Bir tanesine şöyledir Kur'an'ın ve sünnetin fermanı.
Allah Celle
ve Alihu. Ecirin ecrini vermeyen bir insanın kıyamet gününde
has mıdır yakasını kurtaramaz.
Sahih hadis. Çalıştırdığınız insanı
onu mesut ve müreffeh edecek kadar ecrini vermediyseniz üç kişinin
kıyamette Allah has mıdır? Bunlardan bir tanesi de ecirin ecrini vermeyen
insandır.
Ve ferman eder Resulü Ekrem.
Ücretli insan daha teri kurumadan onun
hakkını verin.
Bir tarafa bu tavsiyeyi getirir, bu teklifi getirir.
Öbür tarafa
da döner, der ki işçiyim.
Amel edin. Allah sayınızı görecek.
Resulullah sayınızı görecek,
müminler sayınızı görecek. Ey işçi iş yaparken öyle yapacaksın ki Allah'a
takdim etme havası onun içinde hissedilecek.
Müminleri hoşnut etme
havası hissedilecek. Sanki yaptığın işi Resulullah'a takdim ediyorsun gibi
özene bezene yapacak. Onu hoşnut etmeye çalışacaksın.
Işte bu anlayış
içinde çalışan ve iş veren sulh olacak ve anlaşacaklardır.
Bu
prensip ve teklifleri getirmiştir.
Bakiyesini bir iki cümleyle hutbede
ulası edeyim. Önümüzdeki derste Allah imkan bahşetsin.
Orocu arz etmeyi
düşünüyorum. İslam'ın beş şartını arz ediyordum.
Zekattan girizgah bularak
iktisadi meselelerimize intikal ettim.
Ve yirmi otuz saat kadar üzerinde
durduğum bu bahisleri bir fikir verme seviyesinde takdimden sonra İslam'ın
beş şahsasının beşincisi olan Ramazan-ı Şerif orucunu veya mutlak
orucu arz etmeyi düşünüyorum.
Allah yar ve yardımcımız olsun.
Sizi ve beni
nasih eylesin. Dillahi Teala'l-Fatiha.
Allah'a emanet olun
ve
Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet
olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a
emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve
Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve
Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve
Allah'a
emanet olun ve Allah'a
emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a
emanet olun ve Allah'a emanet olun ve
Allah'a
emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve
Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet
olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a
emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet
olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve
Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun
ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a emanet olun ve Allah'a
emanet olun
Zayıf ruhlar,
ince kalpler büyük işleri götüremez ve büyük meselelerin altından kalkamazlar.
Tarihin belli bir döneminde,
belli bir cemaat halinde adeta nevzuhur olarak ortaya çıkan,
ashabı kirama tereddüt eden vazifeler çok güçlü ve kuvvetli omuzlar buldukları için
yükselebilmiş, yükselebilmiş ve devrimize kadar gelebilme imkanını bulmuşlardı.
Ashabı Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem kendi vazifesini idrak ve şuur içinde
o meselenin altına girmeseydi,
kendiyle beraber belki her şey yıkılıp girecek ve biz bugün müslümanlık adına
zuur ettiği andan sonra tahriflerle, tebdillerle çok değişmiş şeyler görecektik.
Karşımıza müslümanlık hakikatlerinden uzaklaştırılmış,
aslından uzaklaştırılmış,
vahyi münzel kaidelerinden uzaklaştırılmış bir ocuba olarak karşımıza çıkacaktı.
Büyük dava büyük mesele sahibini bulmuş.
Hayderi kerrarını, Fatih-i Hayberini bulmuş ve omuzunda bayraklaşabilmiştim.
Kör düğme bir kılıç indirir gibi sahabim, bu muammaya kılıcı indirince her mesele
hallediliyor
ve iş aydınlığıyla bize kadar intikal ediyordu.
Bugün,
bugünün müslümanlığın omuzlarına yüklenmiş ağır bir mesuliyet ve mükellefiyet
vardır.
Mümin güçlü ve kuvvetli olursa bu mükellefiyeti yerine getirebilecek,
bu ağır yükün altından hacalete maruz kalmadan kurtulabilecektir.
Bu meselenin üstesinden gelen kalbi kuvvetli insanlar olacaktır.
Ruhu zinde insanlar olacaktır.
Asrın akliyatına saplanmış meseleleri yarım kafasıyla halletmek isteyenler
hiçbir zaman bu meselenin üstesinden gelemeyecek, bu işin hakkını veremeyeceklerdir.
Bu iş sahabi ruhunda o kadar hüşşar insanlar ister ki mukadder
olan o zirvelere yükselebilsin.
Bu iş aynı zamanda onlar kadar hayatı istihkar eden,
hayata bakışı sağlam olan bir cemaat ister ki mukadder olan o yüce akıbete
yükselebilsin.
Sizin çok kuvvetli olmanız lazım.
Dağları yerinden sökecek güçte ve cesamette olmanız lazım.
Cihanın bütün çevirdiği entrika düzenlere meydan okuyabilecek güçte olmanız lazım.
Daha 20. asrın Müslümanlık adına size teklif edilen tekliflerinin altından
kalkabilesiniz.
3 asır evveline ait olan çılız omuzlarla,
bağışlayın çiroz bacaklarla,
zayıf kalplerle işlemeyen kafalarla
Müslümanlığın getirdiği tekliflerin altından kalkmak mümkün değildir.
Günümüzün Müslümanı Şah-ı Geylan'ı kadar gönül aydınlığına sahip olacaktır.
Ve yine günümüzün Müslümanı bir flengin adıyla söyleyeyim,
Dekart kafasında rasyonalizmi kavramış,
eşya vadiselere nafiz veya devrimize kadar getirdiği prensipler canlılığını ve
travetini korumuş olan Einstein kafasında olacaktır.
Günümüzün Müslümanı Ebu Hanife'yi kavrayacak yolunda arkasında Ebu Hanife gibi
olacaktır.
Günümüzün insanı fikri ve ruhi zindeliğe sahip,
bedeninden daha ileri diriliğe sahip olacaktır.
Zira günümüzde insana düşen vazife,
aynen sahabinin gününde sahabiye düşen vazife gibi çok ağır,
çok çetin, çok ciddi mücadele isteyen,
canlılık isteyen, hayat-ı istihkar isteyen,
fedakarlık isteyen ve hasbilik isteyen bir vazife ve mükellefiyettir.
Aynı güçlü olmayan insanların,
Müslümanlık adına günümüze ait meseleleri halletmesi asla düşünülemez,
ben düşünmüyorum.
Ben Müslümanlığın,
yeryüzünde muadene unsuru olarak hükmünü,
cemaatin bu manada zindeliğiyle mevsuden mütenasip görüyorum.
Kafası o nispetle çalışacak,
kalbi o nispetle çalışacak,
dervişliğinin yanında fünunu müspete ve mevzu ilimlerin altından vurup üstünden
çıkacak,
muhteşem dimarların halledebileceği bir mesele nazarıyla bakıyorum.
Binaenaleyh,
yüz elli iki yüz sene evvelki zaviye ve tekyelerinize,
medrese ve Kur'an kurslarınıza yola çıktığınız zaman,
bu sert yokuşu çıkarken yolun yarısında çeyreğinde kalacaksınız.
Sökmeyecektir.
Devrimizde dönen çemberlere göre,
ictimainin tuzaklarına göre,
ilmin karşınıza çıkardığı şeylere göre,
fennin ve tekniğin teknoloji sahasında baş döndürücü süratine göre,
cevval, oynak, derin alabildiğine sarp zekalarla,
sarp idraklarla,
birdenbire derinleşen, vadileşen kavrayışlarla,
işin içine girmedikten sonra,
hep mutlakın kapının önünde dilenciliğiniz devam edecektir.
Her şeyin sadece taklitçisi, montajısı.
Ve uyducusu olacaksınız, pek olmadan kurtulamayacaksınız.
Sahabi, muhteşem nebisinin arkasından, kendisine tereddüt eden vazifeyi bildiği ve
bulduğu an, ona liyakat kazanabilmek için, maddi manevi her türlü fedakarlığa
katlanmasını bilmişti.
Hayber, binlerce insanın kaldıramayacağı kapısıyla ve surlarıyla,
Şah-ı Merdan Ayder-i Kerrar tarafından sökülüyorduysa şayet,
yıkılıyorduysa şayet, gökler onun kükreyişiyle itizada geliyor,
ağaç alinin üzerinde titriyordu.
Allah Resulu Alileriyle,
Fatih-i Hayberleriyle,
yanında Kamberleriyle, cihana bir fetih getiriyordum.
Yeni bir açılış meydana getiriyordum.
Yeni bir doğuş meydana getiriyordum.
O cemaat de buna layık olmak için lazım gelen her şeyi yapıyordu.
Ben devrin, günümüzün ve meselenin realitesi içinde size tevcih
ediyorum.
Siz sahabinin omuzlarına yüklenen bir vazifeyi götürebilme liyakatında kendinizi
görüyor musunuz?
Bu ağır vazifenin altından kalkacağınıza inanabiliyor musunuz?
Bir sahabi anlayışı içinde gereken fedakarlığı yapabilmeye hazır mısınız?
Terinizi dökmeye, mesainizi bu işe vermeye hazır mısınız?
Maddi manevi füyüzat hislerinden fedakarlığa hazır mısınız?
Keşifsiz, kerametsiz, harikulade hali olmadan bir sahabi gibi maddi manevi füyüzat
hislerinden fedakarlığa hazır mısınız?
Yani size bir yönüyle krallık verilirken onu terk etmeye hazır mısınız?
Bir diğer yönüyle seni Şah-ı Geylani yaptık demelerine karşı onu da istemiyorum
demeye hazır mısınız?
Bu iş bu gücü istiyor.
Bu iş bu iktidarı istiyor.
Cennetin kapısına kadar götürüldüğü an yeniden bir seyir minallaha girerek
hayır içeriye girmiyorum halkımı istiyorum diye geriye dönen Hz.
Muhammed ruhunu istiyorum.
Bütün bunlara hazırsanız ben şurada kuyunun dibinden çıkacağınıza dair beşaretimi
söyleyebilirim.
Ve unutmayın bunlara hazır olmak demek yeryüzünden Peygamberlerin dışında şerefli
iki cemaat yaşamışsa sizi ikincisi kılacaktır.
Peygamberlerin dışında şerefli iki cemaat yaşamışsa sizi ikincisi kılacaktır.
Bu ikinci cemaat olmaya hazır mısınız?
Hazır iseniz ben size beşaret veriyorum.
Gece muhasebenizde hazırlandıysanız,
ölümüzde ölümler kıvılcımlar sıçrata hazırız diyorsanız,
beşaretimi vereceğim.
Allah celle celaluhu nebisini konuşturarak sizi sahabinin
arkasında bir yere yerleştiriyor.
Cennete emniyet ve selamla girin diyor.
Bu beşareti almak istiyorsanız arz ettiğim şeylere hazır hale geleceksiniz.
Ve onun başı herşeyi istihbar etmeden başlar.
Hayatı hayatı ait herşeyi hor ve hafir görmeden başlar.
Devrini kavramadan başlar. Maddi manevi füzat hislerini çiğnemeden başlar.
Şah-ı Geylaniliği de terk etmeden,
devlet reisliğini de terk etmeden başlar.
Allah karşısından er oğlu er olarak cephede bulunma ve seferber
olmakla başlar.
Sizi seferberliğe davet ediyorum.
Allah karşısında vereceğiniz mücadeleden hem hal olarak er olarak seferberliğe davet
ediyorum.
Bu seferberlik nefse karşı seferberlik.
Bu seferberlik Kur'an'ı anlama seferberliğim.
Bu seferberlik üç asırdan beri yarım yamalak anlaşılan Hazreti Muhammed'i tam anlama
seferberliğim. Bu seferberlik dini hayata sahip çıkmayı belli bir
zümreye bırakmaya karşı seferberlik.
Teker teker her ferdin dinime sahibim deme seferberliğim.
Müslümanlık, Hristiyanlık olmadığı gibi dine hizmet eden cemaat de bir papaz
teşkilatı değildir. Her mümin dinime hizmet etmekle mükelleftir.
Sizi bu ruh ve bu şuurda bir seferberliğe davet ediyorum.
Ediyorum ve Rabbimin huzurundan şurada çıktığı gibi boğuk sesimle bir kere
daha seslendim diyeceğim Allah'ım.
Bir mevize silsilesini bitirirken vazifemi bir kere daha yaptım.
Yüksek evlerde oturanlarım, koltuklara yan gelip yatanlarım,
yumuşak döşeklerde döne döne uyku çıkaranlarım,
üç defa her gün sofranın başına oturanlarım, senin dilin yerde sefil iken,
hayata hayat kılmak üzere bir kere daha çağırdım.
Dininize, Kur'an'ınıza sahip çıkın dedim.
Resulullah'a sahip çıkın dedim.
Caminize sahip çıkın dedim.
Direklerden farklı olmaya çalışın.
Mezar taşlarından farklı olmaya çalışın.
Yerin altındakilerinden farklı olmaya çalışın.
Ta alttakiler üste, üsttekiler alta demeyelim.
Allah da öyle demesin.
Yerin üzerinde bulunmanın hakkını verin.
Yerin üzeri canlıların diyarı, canlıların ülkesi ve dinamik insanların yaşadığı
yerdir.
Canlı ve alabizine dinamik olun.
Varınızı Allah'a verin. Allah'ın varlığına sahip olun.
Allah yar ve yardımcınız olsun.
Bu çetin mücadelede dizinize fer versin.
Kalbinize fermanla gelsin.
Size kut ve kuvvetiyle imzada koşsun.
Can ve cesaret getirsin.
Sizi aziz yaşayabileceğiniz iklimlere açılmaya muvaffak eylesin.
Elâ en ehsenel kelam ve eblâ el-nizâm.
Kelâmullâhi'l-melikil-azizil-allâm.
Kemâ kâlallâhu tebâreke ve teâlâ fil kelâm.
Ve izâ kur'ânu festemûleh ve ansitû leallekum turhamûn.
Euzubillahimineşşeytanirracîm.
Bismillahirrahmanirrahîm.
Ve mâ leynâ illelbelâgh.
Sadakallâhulazîm.
Elhamdülillâh.
Elhamdülillâhi hamdân kâmilînâ kemâ emâr.
Eşhedü en lâ ilâhe illallâh.
Ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resûluhu en nebiyyul mutabâr.
Teâzîmen li nebiyyihi ve tekrîmen li fekâmeti şân-ı safiyyih.
Fe kâlallâhu azze ve cellen min gâilin mukferen ve âmirâh.
İnne allâhe ve melâiketuhu yussallûn alen nebiyy.
Ya eyyuhallâzîne âmenû sallû aleyhü ve sellimû teslîmâ lebbiyyih.
Allahumme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Kâmâ sallîte alâ seyyidinâ İbrâhim ve alâ âli seyyidinâ İbrâhim fil âlemine Rabbânâ.
İnneke amidulmecîd.
Ve bârek alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin.
Kâmâ bârekte alâ seyyidinâ İbrâhim ve alâ âli seyyidinâ İbrâhim fil âlemine Rabbânâ.
İnneke amidulmecîd.
Ve arzallâhumme âni sıddîke ebî Bekri ve'l-Fâruk ve'l-Merve ve'l-Osmane ve'l-Aliyyi
radiyallâhu anh.
Ve âni siddetil-bâkiyetil-aşiretil-mubeşşere.
Ve âni sehâbetü ve tebî'inel-ekyârimil-huvel-ebrâr.
Ve sellemâ teslîmen kefiren ilâ yevmil-haşri vel-karâr.
Ve haşurnâ ma'amul-tüfkânînâ Muhammedin seyyidinâ Muhammedin.
İbadallah, Allah'ın kulları.
Ne ederseniz edin, ne yaparsanız yapın, nereye giderseniz gidin.
Surların içinde bulunun, burçların içinde bulunun.
Krallara taç giydirin, taçlar alın, Allah'ın kulları.
Allah'a karşı gelmekten sakının.
Allah'tan azameti kadar korkun, tir tir titreyin.
Allah'a karşı daim-i ürperti içinde bulunun.
Çünkü siz zayıfsınız o kavim.
Çünkü siz fakirsiniz o zengin.
Çünkü siz muhtaçsınız o gayrimuhtaç.
Çünkü siz hiçbir şeysiniz o her şey.
Aziz olan Allah'ın himayesine girin.
Ve Allah'a itaat edin.
Muhakkak Allah adaletle emrediyor.
Kur'an'ı hayata hayat kılmakla.
İslam'ın prensiplerini yaşamakla.
İç dış derinliğe sahip olmakla.
Berraklaşmak ve durulaşmakla.
Taabi gibi olmakla.
Resulullah'ın kulluk adına astığı talik buyurduğu çerçeveye uymakla size
emrediyoruz.
Ve yine en geniş manasıyla ihsanla.
Sizi yaratan, görerek yaratan.
Her şeyinize nigehban olan, vakıf olan Hz.
Allah'a onu görüyor gibi kulluk yapmakla.
Siz görmeseniz dahi o sizi görüyor.
Her halinize nigehban bulunuyor.
Kalbinizin atışlarıyla ve etrafınızdaki tarrakalarla mevcudiyetini size duyuruyor
ya.
Ve yine en geniş manasıyla yakınlaşmakla.
Yüce ve yüksek olan İslam dininin ufkunuzda şahbalaşması,
bayraklaşması istikametinden, yakın daireden başlayıp servetinizi sarf etmekle size
emrediyor.
Ahlaksızın her çeşidinden, gizlisinden, açığından, büyüğünden,
küçüğünden, dinin emirlerini tanımayıp serkeşlik yapmanın her çeşidinden,
telakkinin, hatırların anlayışının değil,
Resulü Zişan ve sahibi Kur'an'ın çirkin gördüğü şeylerden sizi nehyediyor.
Böylece size nasihat ediyor, hayır haklık yapıyor.
Ta kendinize gelesiniz.
Yolların ayrımında, bunalımda olan sizler, bir sürü eğri büyülü ve şeytanın izine
götürücü yanlış yollar içinden, tek ama fakat doğru yol olan sırati müstehime sizi
hidayet ediyor, onu bulasınız.
Emnü eman içinde yaşaya ve cennete dahil olasınız.
Salatınızı yapın.
Allahu Ekber Allahu
Ekber
Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne
Muhammeden
Resûlullah.
Eşhedü enne Muhammeden
Resûlullah.
Allahu Ekber
Allahu
Ekber
Allahu Ekber Allahu Ekber
Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah.
Allahu Ekber
Allahu
Ekber
Allahu Ekber
Allahu Ekber
Elhamdülillahi Rabbil Alemin
Elrahmanirrahim
Malik Yevm-i Dîn
İyâke na'budu ve iyâke nesta'în
İhdina s-sirâta l-mustaqîm
Sirâta al-lezînâ me'amti aleyhim
Gheyr-i l-merzûbi aleyhim
wa la-fâlim
Huvallâhu'l-lezi lâ ilâhe illâ hu
Âlimu'l-ghaybi ve'l-şehâdetin ve'l-rahmânu'l-rahîm
Huvallâhu'l-lezi lâ ilâhe illâ hu
El-Melikü'l-kuddûsü'l-selâmü'l-hükmünü'l-heyminü'l-azîzü'l-cebbârü'l-mütekebbir
Sübhânallâhi'r-Rahmânü'l-şirkûn
Huvallâhu'l-khaliqu'l-bâ'iru'l-musavviru'l-ehsânu'l-hüsnâ
Yüzebbihü'lehu mâ bi's-semâvâdi ve'l-erdu
Huvallâhu'l-azîzü'l-hakîm
Allâhu Ekber
Cem'i Allâhu Ekber
Allâhu Ekber
Esselamu aleykum ve rahmetullah
This lesson has no notes yet.
- 1.Economic Reflections -1- | Our Economic and Social Life | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)İktisadi Mülahazalar -1- | İktisadi ve İçtimai Hayatımız | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23)1 h 31 min
- 2.Economic Reflections -2- | The Religion of Moderation: Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)İktisadi Mülahazalar -2- | İtidal Dini: İslam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/03/02)1 h 30 min
- 3.Economic Reflections -3- | Lofty Meanings That Weave Our Essence | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)İktisadi Mülahazalar -3- | Mahiyetimizi Nesceden Yüce Mânâlar | M. Fethullah Gülen | (1979/03/09)1 h 38 min
- 4.Economic Reflections -4- | Freedom of Conscience and True Equality in Islam | M. F. Gülen | (1979/03/16)İktisadi Mülahazalar -4- | İslam’da Vicdan Hürriyeti ve Gerçek Eşitlik | M. F. Gülen (1979/03/16)1 h 29 min
- 5.Economic Reflections -5- | The Three Pillars of Society: Freedom of Conscience, Equality, and Mutual Assistance | (1979/03/23)İktisadi Mülahazalar -5- | Toplumun Üç Rüknü: Vicdan Hürriyeti, Eşitlik ve Yardımlaşma |(1979/03/23)1 h 34 min
- 6.Economic Reflections -6- | Matters Our Religion Commands Us to Protect (the Five Essential Values) | (1979/03/30)İktisadi Mülahazalar -6- | Dinimizin Korunmasını Emrettiği Hususlar (Makâsıd-ı Hamse) | (1979/03/30)1 h 36 min
- 7.Economic Reflections -7- | The Relationship Between Rulers and the People in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)İktisadi Mülahazalar -7- | İslâm’da İdareci ve Halk Münasebeti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/06)1 h 42 min
- 8.Economic Reflections -8- | The Fundamental Dynamics of Our Social Structure | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)İktisadi Mülahazalar -8- | İçtimai Yapımızın Temel Dinamikleri | M. Fethullah Gülen | (1979/04/13)1 h 34 min
- 9.Economic Reflections -9- | Financial Structure and Wealth Policy in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)İktisadi Mülahazalar -9- | İslam’da Mali Yapı ve Mal Siyaseti | M. Fethullah Gülen | (1979/04/20)1 h 29 min
- 10.Economic Reflections -10- | Ways of Acquiring Property in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)İktisadi Mülahazalar -10- | İslam’da Mal Edinme Yolları | M. Fethullah Gülen | (1979/04/27)1 h 36 min
- 11.Economic Reflections -11- | Ways of Acquiring Wealth | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)İktisadi Mülahazalar -11- | Servet Kazanma Yolları | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/04)1 h 36 min
- 12.Economic Reflections -12- | Our Economic Principles | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)İktisadi Mülahazalar -12- | İktisadi Prensiplerimiz | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/11)1 h 28 min
- 13.Economic Reflections -13- | Economic Systems and Their Analysis | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)İktisadi Mülahazalar -13- | İktisadi Sistemler ve Tahlilleri | M. Fethullah Gülen | (1979/05/18)1 h 13 min
- 14.Economic Reflections -14- | The Foundations of Economic Life | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/05/25)İktisadi Mülahazalar -14- | İktisadi Hayatın Temelleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi |(1979/05/25)1 h 44 min
- 15.Economic Reflections -15- | The Fundamental Principles of Our Economic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)İktisadi Mülahazalar -15- | İktisadi Hayatımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/01)1 h 30 min
- 16.Economic Reflections -16- | The Fundamental Principles of Our Understanding of Economics | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)İktisadi Mülahazalar -16- | Ekonomi Anlayışımızın Temel Esasları | M. Fethullah Gülen | (1979/06/29)1 h 20 min
- 17.Economic Reflections -17- | Islam’s View of Private Property | M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)İktisadi Mülahazalar -17- | İslam’ın Özel Mülkiyete Bakışı| M. Fethullah Gülen | (1979/07/06)1 h 24 min
- 18.Economic Reflections -18- | Land Law in Islam | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)İktisadi Mülahazalar -18- | İslam’da Toprak Hukuku | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/07/13)1 h 31 min
- 19.Economic Reflections -19- | The Place of Labor and Capital in Socioeconomic Life | M. Fethullah Gülen | (1979/07/20)İktisadi Mülahazalar -19- | Sosyo-ekonomide Emek ve Sermayenin Yeri | M.Fethullah Gülen|(1979/07/20)1 h 36 min
- 20.Economic Reflections -20- | Wage Theories and Wages in Islam | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)İktisadi Mülahazalar -20- | Ücret Teorileri ve İslâm’da Ücret | M. Fethullah Gülen | (1979/07/27)1 h 27 min
- 21.Economic Reflections -21- | Honesty in Trade | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)İktisadi Mülahazalar -21- | Ticarette Dürüstlük | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/03)1 h 23 min
- 22.Economic Reflections -22- | Monopoly, Speculation, and Dumping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)İktisadi Mülahazalar -22- | Tekelcilik, Spekülasyon ve Damping | M. Fethullah Gülen | (1979/08/10)1 h 27 min
- 23.Economic Reflections -23- | Narh (Price-Setting) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)İktisadi Mülahazalar -23- | Narh (Fiyat Belirleme) | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/08/31)1 h 25 min
- 24.Economic Reflections -24- | The Religious Ruling on Interest and Interest-Free Banking (Mudaraba) | (1979/09/07)İktisadi Mülahazalar -24- | Dinde Faizin Hükmü ve Faizsiz Bankacılık (Mudârebe) | (1979/09/07)1 h 25 min
- 25.Economic Reflections -25- | Bayt al-Mal and Its Types | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)İktisadi Mülahazalar -25- | Beytülmal ve Çeşitleri | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/14)1 h 26 min
- 26.Economic Reflections -26- | General Summary | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)İktisadi Mülahazalar -26- | Genel Özet | M. Fethullah Gülen Hocaefendi | (1979/09/21)1 h 22 min