Mektup 29
Nur’un santralı Hulusi-i Sani birinci Sabri kardeşimizin bu hakikatlı uzun mektubu güzeldir. Fakat bu zamanda ehl-i iman mutlaka muarız muvafık dost ve düşman ne olursa olsun münakaşa zamanı değildir. Mü’min olan muarızların kusurlarına ehemmiyet verilmesin ve bakılmasın. “Vel’âfîne aninnâs” düsturumuzdur.
Said Nursî
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
Üstad-ı Âlîkadrim Efendim Hazretleri!
Birlikte takdim ettiğim arîzamdan müsteban olacağı vechiyle birisi, Risale-i Nur şakirdlerinin namazları müteakib tesbihatlarına cehren olur-olmaz diye itiraz etmiş.
Hakir, bu hususta bir-iki kelâm yazmıştım. Oraya göndereceğim esnada hatırıma geldi ki, evvela Üstadıma arz ve takdim etmeden muhatabına göndermiyeyim. Afv-ı kerimanelerine sığınarak takdim ediyorum. Bu vesile ile dest ve dâmen-i fâzılanelerini a’zamî hürmetle öperim, Üstadım Efendim. 15 Safer-ül Hayr
Nezd-i faziletmeabîlerindeki bilumum hâlis ve muhlis kardeşlerime kalbler dolusu selâm ve dua ve hürmetlerimi arzeylerim efendim.
H.S.
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللّهِ وَ بَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
Kardeşim Ali Efendi!
Geçenlerde Isparta Mimar Sinan Câmi-i Şerifi havalisindeki sohbetimiz esnasında, o civarda hoca sınıfından birinin gerek farzların akabinde okunan Salât-ı Münciye ve gerekse duadan sonraki zevk-i manevî ve feyz-i bâtınî semeresi olarak okuduğumuz tevhid, tesbih ve salavat-ı şerifeye rakîbane ve muannidane müdahale ve muaraza etmekte olduğunu hasb-el îcab bahsetmiştiniz. Bu mûcib-i esef itirazdan çok müteellim ve müteessir oldum. Her ne kadar bu âciz kardeşiniz ilim ve marifet denilen kıymettar cevherden çok müflis isem de, o nâhoş taannüde rıza göstermiş vaziyetinde kalmamak için, şurada hak ve hakikat bildiğim birkaç fıkrayı size yazıyorum:
وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَاْتِيَكَ الْيَقِين emr-i celilinin meal-i münifi, Allahu a’lem bimuradihî teâlâ, ibadetin hadd ü hududu olmadığı ve nefs-i emmare mutmainneye varıncaya kadar sa’yin lüzumu anlaşılmaktadır. Binaen alâ zâlik itiraz edenlerin mutlaka kuvvetli bir enaniyet ve şeytana muti’ bir askerlik emel-i bâtılanesinde olduklarına şek yoktur. Bu habis zihniyette olan eblehleri Kur’an-ı Azîmüşşan مَنّاعٌ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيم âyetiyle levm ü itab ettiği sarihtir. Öyle gafillerin sözleri kendi kanaatlerinin mahsulü olmayıp kapaklık yapıyorlar. Plak gibi âhize neyi aldıysa, ancak onu tekrar tekrar söylerler. Âdeta kendilerini deve âyinesinde görürler. Halbuki وَ فَوْقَ كُلِّ ذِى عِلْمٍ عَلِيم mefhum-u celili vechile edna mertebedeki bir ilim sahibi, en yüksek ve zül-cenaheyn bir allâme-i faziletmeabın tensib buyurdukları ve hususuyla sünnet-i seniyeye muvafık ders ve içtihadlarına dil uzatmak en büyük hata ve pek mezmum bir terbiyesizlik olduğu, isbata muhtaç bir dava değildir. Komünist meşrebli birçok masonların tahribkâr hücum ve hareketlerine bakmayıp da hasenat ve a’mal-i sâlihanın tezyid ve teksirine bezl-i vücud edenlere, hainane mümanaat ve münafıkane engel olmak, dava-i İslâmiyet eden hiçbir ferde münasib değildir. اُدْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَ خُفْيَةً emr-i azîmin dekaik ve gavamızını ve hattâ serapa Kur’an-ı Hakîm’in ve Ehadîs-i Nebeviye usûl dairesinde meanisini, işaratını, rumuzatını, delalatını bilmeyenler, öyle kelâm-ı İlahîden bir hüküm ve mes’ele istinbat edemezler ve etmeye de hak ve liyakatları yoktur. Lâakal yarım asırdan beri ahkâm-ı Kur’aniyeye taarruz ve tecavüz edenlere, daha doğrusu Kelâm-ı İlahî-i Ezelî’yi perde-i nisyan ile setretmek emel-i bâtılane ve kasd-ı kâfiranesinde olanlara mukabil her nevi tehlike ve felâket ve işkence ve meşakkate hak uğrunda göğüs gererek merdane mücahede ve i’dam sehpalarına çıkmak gibi en ağır mülahazatı gözüne alarak, o cihette can ve başını müftehirane fedaya müheyya bulunan kim ise, Kitab-ı Kerim ve Kelâm-ı Kadîm’i vücuh-u adîdesiyle tefsir dahi onun hakkıdır. Künhünü, hakikatını anlamadığı bir kısım âyetlerin zahirine bakmakla veyahut başka bir din yıkıcıdan yarım kulak ve hasta dimağı ile yanlış telakki edip bu gibi hikmet ve sırrını anlamadığı en güzide mesaile münhasır zannedip -temsilde hata olmasın- hasırcının kumaş ve atlas tezgâhtarına karşı “Yahu ben senden aşağı bir ehl-i san’at mıyım?” diye mukabelesi kadar mezmum ve gülünçtür. Binaenaleyh şimdiye kadar hakkı saymayan, mukaddesatı bid’atlarla mübadeleye razı olup yorganını başına çekerek “adam sen de” deyip kendi keyfini, kendi zevkini, kendi menfaatini düşünenler, zamanında Kur’an-ı Kerim’i benimsemediler. Emr-i bil-maruf ve nehy-i anil-münker ile memuriyeti üzerlerine almadılar. O baha yetmez hikmet hazinesine sahib olmadılar ki; şimdi o kanun-u İlahîyi ellerinde sened ve hüccet tutarak indel-hace istidlale lâyık ve müstehak olsunlar. اُدْعُوا رَبَّكُمْ ilâ âhir… emr-i münîfi Allahu a’lem bimuradihi ders verdiğini bilen kimselere şamildir. Bilmeyenler bilhassa şu zamandaki avam-ı mü’minîn için dersler ve tesbihat cehr-i a’lâ ve savt-ı sarih ile okunmalı ki, ümmi ve âmî müslümanlar malûmat-ı diniyelerini bari ağızdan öğrensinler. Hem o ânif-ül beyan münferiden zikr ü fikir edenler hakkında riyadan sâlim olmak gayesine matufdur. Elhasıl rıza-i İlahîyi tahsil emeliyle hafî ve celî îfa-i ubudiyetle ehl-i iman muvazzaf ve memur oldukları gibi alenî ve cehrî yapılması lâzım ve zarurî olan cihetler de çoktur. İnkâr da edilemez. Ezcümle bayramlarda tekbirler, cum’a ve pazar gece ve günlerinde salât ü selâm ve bilhassa haccın erkânından olan tavaf ve sa’yde gökler gürler gibi a’zamî cehr ile davet ve tekbirat ve Lebbeyklerin cehren suret-i îfası malûmdur. Risale-i Nur şakirdleri تَضَرُّعًا وَ خُفْيَةً emr-i Rabbanîsine muvafık namaz tesbih duasını hafî olarak dergâh-ı İlahiyeye arzettikten sonra cehren otuzüç defa “Lâ ilahe illallah” ve “Allahümme Salli alâ Muhammed” cehren okumak riya değil belki *âherin faide ve nef’ini arzu etmek ile اَلدَّالُّ عَلَى الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ sırrına mazhar olmaktır. Hem “Efdal-üz zikri Lâilahe illallah ve efdal-üd duai Elhamdülillah” emr-i Nebevî-i tergibkârîsine imtisal ile beraber nihayetsiz fevaid ve fezaili mutazammındır. Bu usûle ittiba’ eden bir mü’min vasatî bir hesabla bir senede yetmiş bin küsur kelime-i tevhid ve otuziki bin salavat-ı şerifeyi okumuş olur. Acaba şu zamanda ehl-i iman için bundan daha büyük külliyetli ticaret-i âhiret ve vesile-i necat olur mu?
Bu hakikate binaen her taat ve ubudiyet, lüzumî bir hikmet ve maslahata binaen yapmaktadır. Cüz’î ve küllî her zamanda olduğu gibi hassaten bu zamanda bütün mukaddesat üzerine zulmetli ve sıkletli perdeler çekiliyor. Din-i Muhammedî (A.S.M.) ve İsevî (A.S.) ve Musevî (A.S.) gibi hak ve bâtıl umum edyan üzerine nev’-i beşerin ruhunu titreten, yüreklerine hançerler saplayan “Komünizm” gibi, âlemde misli görülmemiş habîs rejimler baş kaldırdı. Hakaik üzerine canavarca savletler yapılıyor. İnsanî ve İslâmî hâlâtı yutmak, esfel-üs safilîn caddesini tutmak ve tutturmak istiyorlar. “Lâ ilahe illallah Muhammedürresulullah Sallallahü Teâlâ Aleyhi Vesellem” kelâm-ı hakikat-nisarını ilân ve i’lam edip manen diyorlar ki: “Güruh-u dâllîn! Ey felsefe-i müfsidîn! Sizin dayandığınız ve taptığınız mamul, ma’dum, mezmum ve mahluk olan şeylerin hiçbirine zerre kadar kıymet vermiyoruz ve verilmez. Ancak şu vahdet ve kudret ve azametini ilân ettiğimiz, ancak binbir esma-i hüsna ve sıfât-ı ulyânın menşe’ ve me’hazı olan Fâtır-ı Akdes ve Kadir-i Mutlak bulunan Allah-ü Azîmüşşan’ı Mabud-u Bilhak biliyoruz. Ve Sahib-i Şeriat Muhammeden-il Mustafa Efendimiz Hazretlerini bütün âlemlere meb’us bir resulü bulunduğunu her an yâdetmekle ikrarun bil-lisan ve tasdik-un bilkalb ve amel-i bil-erkânın lüzum ve ehemmiyeti izhar ediyoruz. İnkârına imkân olmayan bir hakikat ki; âciz bir surî insana -hâşâ sümme hâşâ- ma’budiyet süsü vererek perestiş derecesinde merbutiyet gibi bir cürm ve cinayete ictisar edenlere rağmen, kelime-i tevhidi bir hâtıf gibi cehren mükerreren okumakla hem Sahib-i Şeriat Aleyhi Ekmel-üt Tahiyyat Efendimiz Hazretleri hakkında “Sallû Aleyhi Ve Sellimû Teslima” emr-i Rabbanîsine ittibaen ilân-ı vahdet ve risalet-i Ahmediye (A.S.M.) etmek ile füyuzat-ı İslâmiye ve fezail-i imaniyenin âsârını tâ Arş-ı A’zama çıkarmak gibi zevkli ve tam yerinde bir ubudiyet daha tasvir olunamayacağı vâreste-i beyan ve izahtır. Şu halde her ehl-i imanın bilâ-itiraz mükellef olduğu bir vazife-i kudsiyedir. Ehl-i ilhad ve dalaletin alenî isyan ve inkârları karşısında ilmiye mensublarının bu gibi lüzumlu küllî ecr ü sevablı evrad ve ezkârına müdahale ve münakaşakâr cephe alanları Allah ıslah etsin diye dua etmekten başka ne çare olur?
Ey şaşkınlar! Asrımızın en faziletkâr, hem çok şefkatkâr bir kutbunun zulmetli bir vâdi-i helâke sür’atle yuvarlanan bîçarelere merhameten hadden efzun meziyet ve muhsenatını takdir ve tarif lâyık olmadığım nurlarıyla ıslah ve ihya, hem az bir vakitte çok sevablara müstağrak eden binler hassalı ve mûcib-i feyz ve intibah a’mal-i sâlihaya bilen bilmeyen her kişinin karışması en büyük hadsizlik ve şâyan-ı esef bir insafsızlık değil midir? Dünyanın fâni işlerinde terakki etmek, maddeten zengin olmak için kendisini taştan taşa çarpan bir müslüman, bâki pek kıymettar âhiret saadeti ve âlem-i beka devleti için nuranî ve revnakdar derslerle meşgul ve bir derece bilgili ve manen zengin olsalar pek muvafık ve a’zamî ticaretli olmaz mı? Hem imanı takviye ve tarsine kuvvetli medar değil midir? Her türlüsüyle itiraz ve müdahaleye şâyan zındıka plânlarını âdeta meşru’ gibi telakki ve kabul ve hattâ âmmeye kabul ettirmeye gayret, hem asrîlik meşrebinde olduğunu bilfiil müraîce isbat gayesiyle kendilerini küfre götüren ve ehl-i imana dehşet veren, “Allahü Ekber ile Tanrı uludur bir manadadır” ve hakeza gibi yanlış tevilleriyle, sabit katmerli hatalarını sevab addeden ve beş-on dakika zarfında okunarak hayatta nur, kabirde nur, Cennet-i behçet ve sürura vesile olan salavat-ı şerife ve dua ile meşgul olanların hak ve sevab her hareketlerine âdeta bir cürüm ve hata gibi ilişmek, ehl-i imanı gaflet ve atalete sevketmekten başka ne mana verilir? Aklı başında olan her mü’min zerre kadar tereddüd etmez ki, şu asırda ümmet-i Muhammed (A.S.M.) acınacak bir halde esasat-ı diniyeye pek bîgane kalmış malûm tarzda aşikâre surette o dersler okuna okuna, cahiller de büyük istifadeler edip hâfızalarına alırlar. İbadete merak ve hevesleri artar ve kuvvetlenir. Risale-i Nur ile alâkadar olan mahallerde bu usûl câri olduğundan, okumak bilenlerden maada cahil ve çoban sınıflarından salavat-ı şerifeleri, tercüman-ı ism-i a’zamı ve İsm-i Cemil ve sair uzun duaları ezber edenler çok oldukları gibi, âhir ömründe Kur’an-ı Kerim’i okur-yazar olanlar da çoktur. Bilmünasebe şunu da diyebilirim ki: İkinci Harb-i Umumî, cinayetkâr beşer için bir sille-i te’dib ve bir tufan-ı şedid idi. O mühlik (ateş-i tufan) arzı istilâ etti. Yalnız üç tarafı derya ile muhat yarımada halinde olan şu Anadolu’muz muhkem bir nevi gemisi üzerindeki hamûlesi ise Risale-i Nur ve tevabii olmakla manen sefine-i Nuh’u andıran bu mübarek memleket, o fetret zamanında milyonlar ehl-i imanın leylünnehar “Yâ Rabbenâ, el-eman el-eman hallisna minennar, ecirna minennar, neccina minennar” diye niyaz ve tazarruları o belayı def’ u ref’ ve ateşi itfa’ etmiş, ancak bu nuranî muhit masun ve selâmet kalmıştır. “Elhamdülillah haza min fazlı Rabbinâ!” Yoksa bir kısım sebük-mağzânın yani beyinsizlerin iddia ettikleri gibi dirayetli rüesanın tedbirleri neticesi olmadığı, belki bir mahz-ı inayet-i İlahiye olduğunu; koca İtalya devletinin ilk defa ve pek az bir müddet içinde mağlub ve münkarız olup ayaklar altında perişan kalması mes’elesi müddeayı isbat ile, tedbire istinad edenlerin çok yanlış davalarını cerh ve reddeder. Çünki İtalyanların Mussolini’leri bütün dünyanın en müdebbir diplomatlarının birincisi olarak iştihar etmişti. Onun meşhur tedbir ve dirayeti, o günde beş para bile etmedi. Gerçi dirayet ve feraset inkâr edilmez. Fakat öyle feraset ki; Cenab-ı Hakk’ın himayet ve sıyanetine tam itimad ve tevekkül ile kuvvetli dirayet birleşmek lâzım. Her ne ise. Böyle muarızlar bid’at ve rezaletleri hoş görüp, hikmet ve hakikatlı hasenata aleyhtarlık gösteriyorlar. Enaniyet ve hâsidliklerinden kendileri zikir ve fikre ehemmiyet vermedikleri gibi, başkaların dahi o feyzî ve nurlu yolda gittiklerine razı olmazlar. Bu gibi menfî ve menfur hareketlerin, hocalık davasında bulunanlarda zuhur etmesi garaibdendir.
Halbuki sair ehl-i iman tesadüfen bu derslerin okunduğu namazlarda bulunsalar, “Aman rica ederim bu güzel salavat ve dualardan geçmem, ben de isterim” diyorlar. “Vetevasav bilhakkı” sırrı ile gerek sırren ve gerekse cehren böyle bâis-i necat ibadetlere tergib ve teşvik için sarf-ı mesaî îcab ederken, öyleler bilakis mü’minleri duadan, niyazdan soğutuyorlar. Mü’minlerin terakki ve tasaffisine, böyle binler hassalı salavat ve daavat medar değil midir?
Belki eşedd-i ihtiyaç vardır. O güruh kimselerin o derece büyük hataları var ki; مَنْ لَمْ يَذُقْ لَمْ يُعْرَفْ hüküm ve mefhumunca hayır ve şerri seçmezler, her mes’eleye indî hükümlerini yürütürler. Gavs-ı A’zam ve Mevlâna Celaleddin gibi ekabir-i evliyayı zımnen tahtie etmek kadar cür’etkârlık yapıyorlar.
Çünki sırren ve cehren mes’elelerini mevzu-u bahs edenler o âlî makam sahiblerine haksız olarak ilişmiş oluyorlar. Netice ve gaye ve maksadımız Kur’an’a ve imana hürmet ve hizmet ise; bu gibi manasız, lüzumsuz kîl u kalleri bertaraf edelim. Müsbet şekilde bakılacak ve yapılacak çok vazifelerimiz bulunduğunu bilelim. Vesselâm.
Âciz kardeşiniz
H. Sabri
Notes
- Hashiya *.(Bkz. Mektup 16 )↩
Üstad-ı A’zam Hazretleri Denizli’de emr-i yevmî gibi hergün talebelere birer tezkere lütuf buyururlar idi. Onlardan bir kıt’ası da aynı mevzu ve gayede yazılmış yukarıdaki, harfiyen suretini istinsah ettiğim bir intibah-ı emrî olmakla davamıza münasebeti cihetiyle tahşiye edilmiştir.
Âciz ve çok kusurlu H. Sabri