105: Tekrar; Kur'anın bir sırrı
Tekrâr-ı Kur'ân'ın Bir Sırrı
Bazen görünür bir nurda nâr, tahkikde tekrar, tezkâr ile takrir, terdâd ile ihtar. Güzeldir büleğâya, hutabâya.
İnsan nasıl her an havaya, her gün gıdaya, her hafta ziyâya, her ay nisaya,her sene devaya
Muhtaç ve hem fakirdir. Tekerrür-i esbâbla müsebbebât eder teceddüd-i iade. Ona tekrar denilmez. Öyle de insân-ı zû zekâya
Aklı, canı, canânı, hem sırrı, hem vicdanı her an hakikata muhtaçdır. Her dakikada, hakka dahi müştakdır. Her zaman âşıktır tecellâya.
Her saat keza zikre fakirdir. Her gün de marifete talibtir. Şu hâcât tekerrür eder, Kur'an dahi tekrar ile sevk ediyor ziyâya.
Tekrarı ciddi tezkâr. Evet, tekrar bazen kusurdur, fakat lezaiz ve zevâid olan umurda ki zînet olur eşyaya.
Meselâ bir taamda eğer kût ve gıda ise tekrarı ülfet verir, ünsiyete sebebtir; mizaç daim müştaktır me'nûs olan gıdaya.
Ger tefekkuh nev'indense, lezzeti teceddütte tekrarı usandırır. Meselâ bir kelâmda hakîkat-ı sabite ki kabildir nemaya.
Tekrarı takrîr eder, iadesi tahkiktir. Kalb dahi öyle ister. Eğer üslûb suretse tenevvü'ü lâzımdır, müstahsen büleğâya.
Suret eskilenir, tecdidi istiyor. Kur'an, baştan aşağı kût-i kalbdir. Kût-i vicdan, yüksektir zemînden ta semâya.
Hem gıdâ-yı ervah, hem devâ-i ezhândır. Tekrar ve terdâd ise, tahkîk ile takrirdir, tenvîr ile tekmildir, kuvvet verir hüdâya.
Ondan bir kısmı ise o kutun hülasası. Ona hacet ziyâde, tekrarı o nisbette. O kısımdan bir kısmı, hulâsatü'l-hulâsa, hakaike bir mâye.
Mütecessid bir nurdur, sermedi bir cesedle. O da Besmele gibi, ona hacet anîdir, havâ-yı nesîmî gibi hayatî bir havaya.
Madem Kur'an ki haktır, hem nûrânî hakikat. Hakikat massedilmez, belki verir bir ziya, hem de hazm olunmaz, isal eder şifâya.