110: Mahbûb-u Hakiki en yakın, hem en uzaktır

Mahbûb-u Hakîkî En Akrab, Hem En Eb'addır

Ey esbâb-perest arkadaş! Rahmet ve ilim ve kudret denizinde daima müsebbihâne yüzen kâinatın timsâlini

Görmek eğer istersen, benimle beraber gel! Hayalî bir seyahat. İşte bahr-ı ummanın, fakat suyu tatlıdır, en derin yerini

Kendine makarr etmiş yüzlerce menzillere hâvî olan bir cesîm tahtaları pek ince tahte'l-bahrin içine, sen karınca cismini, ben arı libasını

Giyeriz de gireriz. İstersen gel de otur kanadımın üstüne, beraber de uçarız muhit-i havaînin denizinde yüzeriz. Onun orada var bir balonu.

Bu müthiş bir balondur. Binlerle bölmeleri var; müretteb, muntazamdır. Biz de girdik içine, Ben kondum pencereye, sen istedin altını.

Ey karınca kardaşım! Tahte'l-bahirde isterdik suyun yüzünü görmek. Burada istiyoruz ziya ile yıkanmak. Ben bilirim yolunu.

İkisinde ikişer yolumuz var. Biri basar, nazar yolu. Basar, surete bakar, bölmelerde dolaşır, dama ulaşır, ya ulaşmaz. İşte tarîk-i fennî.

İkincisi;hidâyet, basiret tarîkidir. Hidâyet, hakka bakar, basar hakîkata. Hak ve hakikat, öyle birer keskin bir âlettir ki tahte'l-bahrin balonu,

Neresi istersen, onlar ile delersin, mâ ve ziya alırsın. Bu pencerede görürüm. Zaten pek çoktur pencereler. Sen zulmetde oturdun, görmezsin hiç birini.

Bizim gibi küçücük hayvanlara kâfidir mesâmmâtta teraşşuh, menâfizde şuâât. Sen sözünü tutmadın, bölmelerde dolaştın. Bir şey bulmadın. Ayaklar ezdi seni.

İşte âlemde olan sebebler, vasıtalar benzer o bölmelerde müretteb ve muntazam perdelere. Duvarlar, her birinin altında: Hem dahi pek yakını

Melekûtiyet vechinde, mâ-i kudret işliyor, ziyâ-i ilim okşuyor; nesîm-i rahmet yelpazeler yüzünü, hem gözünü, canını cenanını.