109: İslamiyet evliyalara, Nasraniyet azizlerine tarz-ı nazarlarını muvazene

İslamiyet Evliyalara, Nasraniyet Azizlerine Tarz-ı Nazarlarını Muvazene

Bir nazar-ı harfi ile. Akide-i tevhidî ona öyle göstermiş. Vazife-i teslimî onu öyle sevk etmiş. Mertebe-i tevekkül o dersini veriyor.

İhlas, ubudiyet ona öyle nur vermiş, nasraniyet veriyor vesaite esbaba bir tesiri hakiki hem onlara bakıyor.

Bir mana-yı ismiyle. Zatında tesiri var zan ederde sapıyor. Velediyet mezhebi akide-i tevellüd öylede gösteriyor..

Vazife-i ruhbani meslek-i ruhbaniyet onu öyle sevk etmiş. Felsefe-i tabiî o dini mağlup etmiş işine karışıyor.

Ona öyle ders vermiş. Hıristiyanlık bir mana-yı ismiyle kendi azizlerine nazar eder bakıyor. lamba misal görüyor.

Bir fikre göre lamba nuru güneşten almış fakat temellük etmiş. Demek azizlerin her biri onların nazarında menba-ı feyz oluyor.

Bizzat birer maden-i nur bu nazardan bir şirkin tereşşuhu zahirdir. İslam velilerini bir mana-yı harfi ile nazar edip görüyor.

Müstazi bilir, müstear ayine-misal tanır. Nuru güneşten gelir tabiatında yoktur. Şems-i ezel ziyasını alır da neşrediyor.

Demek enbiya, evliyaya birer tecelli makesi birer feyzin ayinesi. Şehd-i şuhudun meksi nazarıyla bakıyor.

Bu sırra müessesdir. Nakşibend rabıtası. Şeyhde teşahhus yoksa zararı olmaması. Eğer varsa da mürid onu fani bilir.

Bu sırdandır ki bizde tevazudan başlıyor tarikatın süluku. Mahviyetten geçiyor git gide ta fena fillah makamını buluyor.

Sonra nihâyetsiz meratibde seyr-i suluk başlıyor bu sırdandır ki “ene” hem de nefs-i emmare kibriyle kırılır gururuyla sönüyor..

Fakat eğer müslümandansa lakayttır, laubali. Bu sırdandır ki hristiyanın aksine avamımız havastan ziyade dindardır.dine merbut kalıyor.