78: İsim takmak, müsemmâyı bilmek yerine geçmez

Yalnız Bir İsim Takmak, Müsemmâyı Bilmek Yerine Bazen İkame Ediliyor

İşte bir nûr-i muzlim zulmet-i münevvere.. efkâr-ı hazırada cehl-i basiti yapar cehl-i mürekkebe kalb, en mühim de bir sebebi,

Meçhul bir şeye parlak bir ismi takar, bu meçhul hakikati bununla bildim zanneder. Sair meçhul şeyleri ona da irca'edip

izah ettim zanneder. Halbuki tarif, izah; ya had, ya resm iledir. Yoksa bir ism-i camid ki vâzı'ı câhildir, bir vechi dahi câzib.

Müsemmâya mümas vechi kara, muzlimdir; göze çarpan vechi parlak, şeffafdır. O isimle ne tarif olur, ne de izaha câlib.

Belki zihni aldatır meselâ cazibe-i umumi, kuvve-i mıknatısı, elektrik kuvveti, telepati, hem ihtizaz, hem manyetizma gibi esâmî-i cezb ve celb.