115: Hırs sebeb-i haybettir

Hırs Sebeb-i Haybettir

Hırs haybeti getirir, acûliyet hüsranı! Zira ki fıtratta var. Müretteb basamaklar müselsel terettübe tatbîk-i hareketi

Etmediğinden harîs ağleb muvaffak olmaz. Tatbik etse de onun bir tertîb-i ca'lîsi süllem-i himmeti

Var, bir basamak mikdarı. Seyr-i fıtrîden kısa olduğundan bir ye'se düşüp gaflet bastıktan sonra kapı açılır, rahmet verir ni'meti.

Herkes başından geçmiş buna benzer bir şeyler. Allah, kalbin bâtını, îmân ve marifet, tecelli-yi muhabbeti,

Aşk ve şuhûdu için yaratmış, nazik yapmış. O nazenin, gaybî Samed âyînesidir. Sanem ona giremez, o şişeyi kırıyor o hacerin sıkleti!

Allah, kalbin zahiri, şâir şeylere yapmış bir mahzen-i muntazam. O hırs-ı cinâyetkâr, o nâzik kalbi deler, ona verir zahmeti!

Sanemleri içine izinsiz idhâl eder. Allah ondan darılır, maksudunun aksiyle veriyor mücâzâtı.

Siyâset efkârını İslâmiyet akaidinin harîm-i ismetine, tam yerlerine kadar, isal eden herifler, ettikleri hizmeti...

Şân ve şeref almazlar. Belki şeyn ve şenâet-i zemme mazhar oldular. Nefsânî aşklardaki felâket ve haybetler

Bu sırdandır elbette. Mecazî âşıkların bütün bu dîvânları birer feryâd-ı matem, birer fîzâr-ı zulüm, bir vâveyl-i zilleti.

Zîrâ ekser ma'şûklar zâlim olurlar... O nev aşkları tahkir ederler; etmezler merhameti.

Zîrâ bâtın-ı kalbe bu nev' aşk-ı mecazî, fıtrata karşı tahkîr, bir nev' istihza olur; incitir fıtratı.

Fıtrat, fıtrî olmayan her şeyi tezyîf eder. Hem dahi tahkîr eder tahkîri işmâm eden böyle tarz-ı hürmeti.

Bu hırsın düstûruna iki cüz'î numune girmiş hiss-i umûma. Biri, merâk-ı nevmî; nevmi dahi uçurur, kaçırır bakiyyeti.

Dilencî-yi muhteris, sadakayı kaçırır. Sende bir dâu’s-sehr var; gece kalben nevmi merak edersen, kaçırır bakiyyeti,

Sen uyanık kalırsın. İki dilenci: Biri, musırr ve muhterisdir; biri, müstağnî ve muhteriz, var sırr-ı kanaati.

İkincisine vermek ziyade istersin. İşte te'dîb-i fıtrat. Bunun gibi çok numuneleri var, îmâ eder şu keskin kanunun vüs'ati.