BİRLİK RUHUNUN TESİSİ

Günümüzün adanmış ruhları, sahip oldukları donanımla, ulvi bir gaye-i hayali gerçekleştirme istikametinde dünyanın dört bir yanına açılıyor ve insanlık adına yeni bir ba’sü ba’de’l-mevt (diriliş) yaşanması yolunda gayret gösteriyorlar. Ne var ki hayırlı işlerin muzır mânilerinin çok olacağı kaidesince, bu güzel işlerde de çeşitli engeller, can sıkıcı durumlar olabiliyor. Mesela rekabet hissiyle hareket eden bazı hazımsız ruhlar, kendilerine göre yeni yollar bulup yürüyecekleri yerde, halis niyetlerle yola çıkmış, adanmış ruhlara engel oluyor. Eksiği ve kusuruyla bugünlere gelmiş böyle bir oluşumu türlü türlü hile ve tuzaklarla frenlemeye ve kösteklemeye çalışıyorlar.

Eğer ölçü ve dengeyi koruyamazsak bu tür mütecavizlerin tavırları bir süre sonra bize de sirayet edebilir; duygu ve düşünce istikametimizi kaybedebiliriz. Mesela bazıları size kötülük yapmaya kilitlenir ve sürekli kuyunuzu kazmakla meşgul olur. Ancak bir gün gelir ki sizin dahliniz olmadan, kaderin bir cilvesi olarak, başkaları da onların kuyusunu kazar ve nihayet onlar da beklemedikleri bir anda bir çukura yuvarlanıp giderler. Böyle bir durum karşısında “Oh olsun!” demeniz dahi size yakışmaz. Böyle bir düşünceye saplanır ve bununla avunarak yapmanız gereken işlerden geri kalırsanız temel insani değerleriniz adına ciddi kırılmalara yol açmış olursunuz.

Günümüzde onca olumsuzluğa rağmen içtimai ruhun teessüs etmesi ve toplum çapında bir vifak ve ittifakın oluşması için elden gelen bütün gayretin gösterilmesi çok önemlidir. Zira sıklıkla ifade edildiği gibi tevfik-i ilahinin en büyük vesilesi vifak ve ittifaktır. Bu açıdan, farklı mizaç ve meşreplere sahip insanların belirli fasl-ı müştereklerde (ortak paydalarda) bir araya gelmeleri ve birbirine destek olmaları çok önemlidir. Onlar kendileriyle aynı yolda yürüyen insanlarla birlikte projeler gerçekleştirdikleri gibi başkalarını da koruyup kollamanın ve onlara yardım etmenin yollarını da aramalıdırlar. Bu konuda öncelikle akli ve mantıki temeller oluşturma gayreti içinde olunmalıdır. Buna tam muvaffak olunamasa bile en azından kimsenin aleyhine davranılmamalı, negatif şeylerle insanların karşısına çıkılmamalı ve hiç kimse için yıkıcı ya da yok edici bir tutum benimsenmemelidir. Zira Hazreti Bediüzzaman’ın yaklaşımıyla, bir insanın mensup olduğu mesleği yararlı bulması ve onun muhabbetiyle oturup kalkması, başkalarına düşmanlık yapmasını gerektirmez.

Başkaları bu konuda gerekli gayreti göstermese ve birlik ruhunun tesisi adına üzerlerine düşen vazifeyi ifa etmeseler de biz, bize düşeni yapmalıyız. Mesela bu durum, kendi yollarını belirleyip o yolda ilerleyen insanların alanına müdahil olmamayı gerektiriyorsa, o alana girmemeliyiz. Ancak farklı vesileleri kullanarak, değişik zemin ve platformları değerlendirerek aynı hizmetleri yapma yollarına bakabiliriz. Mesela birileri Kur’ân kursları açarak bir yerlerde Rabbimizin Yüce Kitabı’nı talim ediyordur. Siz böyle bir alana girmezsiniz. Fakat pekâlâ açacağınız kültür lokallerinde farklı faaliyetlerin yanında Kur’ân öğretimine de yer verebilirsiniz. Aynı şekilde eğitim faaliyetleriyle meşgul birileri varsa, bazı yerlerde okul açma işini onlara teklif edebilir veya okullarınızda onlardan da birkaç kişiyi istihdam edebilirsiniz. Bütün bunlarla bir taraftan onların gönüllerini fetheder, bir taraftan da ayrılık gayrılık gütmediğinizi göstermiş olursunuz.

Her şeye rağmen elde ettiğiniz bazı başarılar, bazılarının kıskançlığını tetikleyebilir. Bunun önüne geçmenin yollarından biri, gerçekleştirdiğiniz faaliyetlerin içinde onların da yer almasını sağlamaktır. Diyelim ki bir aktivite yapacaksınız. Öncesinde onlara gidip, “Bu aktiviteye nasıl katkıda bulunabilirsiniz?” diyerek onların da iştirakini sağlamak için bir yol açabilirsiniz. O alanda herhangi bir tecrübeleri yoksa, “Biz, kendi müesseselerinizde bu tür aktiviteler yapmanız adına size yardımcı olalım.” gibi teklifler sunabilirsiniz. Belki bu tür hamlelerimiz ilk başta muhataplarımızda beklediğimiz tesiri göstermeyecektir. Fakat nihayetinde onlar da insandır. Bir gün kendilerine yapılan iyiliğin ve arkasında yatan samimiyetin farkına varacaklardır.

Toplumun farklı kesimleri arasında bir reaksiyona sebebiyet vermek istemiyorsanız, engin bir vicdana sahip olmak zorundasınız. Zaman zaman bazı siyasilerin, “Bizim bunca emeğimiz geçti. Güç ve kuvvetin tek kaynağı biz olmalıyız. Başkalarının yapmış olduğu güzel işlerin semereleri bile bizim ambarımıza akmalı.” türünden bencilce mülahazalara sahip olduklarını görürsünüz. Gönül erleri için de her zaman bu tür tehlikeler söz konusu olabilir. Onlar da “Bunca zamandır arkadaşlarımız fedakârlıklarıyla nice başarılara imza attılar. Bütün bunlar niye başkalarına mal olsun ki!” diyebilirler. Fakat bu tür düşünceler, o alanda onlarla mücadele eden insanların tepkisine sebebiyet verebilir. Bunlar, çok iyi düşünülmesi gereken hususlardır. İnsanları doğru okumak, değerlendirmek, onların belli hadiselere gösterecekleri muhtemel tepkileri hatta iç tepkileri iyi hesaba katmak gerekir. Zira bizim hedefimiz, Rabbimizin rızasına giden yolda insanlığa hayırhahlık yapmak ve bunu gerçekleştirmek için gönüllere girmektir.

Bir diğer husus da şudur: Başkalarının yanında sevdiğiniz insanları nazara vermemeli ve onlar hakkında mübalağalı ifadeler kullanmamalısınız. Eğer siz Pîr-i Mugan’ı, “bütün evliyaullahın işaret ve bişaretlerine bağlı beklenen bir zat-ı muazzez-i mübeccel” (evliyaların işaret ve müjdelerine bağlı olarak beklenen saygıdeğer zat) olarak takdim ederseniz, karşınıza bir sürü mübeccel, muazzez ve muazzam insan çıkarmış ve kendi yolunuzu tıkamış olursunuz. Duyduğunuz bu saygıyı şurada burada ulu orta; hele hele başkalarının kabullenemeyecekleri, onlara mübalağa gelecek ifadelerle dile getirirseniz, sevdiğiniz insanlara karşı başkalarında antipati uyandırırsınız. Fevkalâde makamlar vermek yerine fevkalâde sadakat ve samimiyet içinde bulunmalısınız. İçinizden, “Keşke sevdiğimi sevse kamu halk-ı cihan.” düşünceleri geçebilir. Bu, ayrı bir melesedir. Fakat başkalarının hissiyatını gözetmeden, kendinizi onların yerine koymadan kitabi bile olsa doğruları yüzlerine vuruyor gibi söylemeniz doğru değildir. Elden geldiğince şahısları, heyetleri yüceltmeden ve herkesin yaptığı hizmeti de alkışlayarak yol almak lazımdır.

Bütün bunlar, insanların iradelerinin hakkını vermesine, makul ve stratejik hareket etmesine ve aynı zamanda içlerindeki bir kısım menfi duyguları bastırıp kontrol etmesine bağlıdır. Ayrıca unutmamak gerekir ki birlik ve beraberlik ruhunu tesis etmeye yönelik her türlü gayret insana ibadet sevabı kazandıracaktır.