DÜNYAYI AHİRETE TERCİH EDENLERİN ÇAĞI
Dünyayı dünyaya bakan, heva ve heveslerimize hitap eden yönüyle severseniz, onu bilerek ve isteyerek ahirete tercih etmiş olursunuz ki çağımızın en büyük hastalığı budur. Günümüzde dünyanın cazibedar güzellikleri çoklarının başını döndürüyor. Maalesef ki inanıyor gibi görünen bazı kişiler dahi bütün kalbleriyle dünyaya bağlılar. Taparcasına dünyayı seviyor ve onu ahirete tercih ediyorlar. Hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya bağlanıyor, ömürlerini tûl-i emellerinin peşinde tüketiyorlar.
Kalbi dünyaya sımsıkı bağlı olan insanların ibadetleri şekilden öteye geçmez. İbadette önemli olan, kalbin Allah’la irtibatıdır. İnsan delice O’na bağlanmalıdır. Aşkla, heyecanla, yüreği çatlarcasına ibadet etmelidir. Dualarında, kalbinin iniltileri dile dökülmelidir. O’nun karşısında her şeyi yok bilmelidir. Fuzûlî’nin lâl ü güher (mücevher gibi değerli) gibi şu mısraları konu ile ne güzel denk düşüyor:
“Hikmet-i dünya ve mâfîhâyı bilen ârif değil;
Ârif odur bilmeye dünya ve mâfîhâ nedir.”
Kullukta İhlas ve Samimiyetin Önemi
Nasıl ki güneş doğduğunda gökteki yıldızlar kaybolursa, gönlünü Allah’a yönelten bir kimsenin gözünde de dünyanın cazibedar güzellikleri silinip gider. Hatta o zaman gelir, kendini dahi görmez.
Bediüzzaman Hazretlerinin ifade ettiği gibi çağımız dünyayı, bilerek ahirete tercih edenlerin çağı ve ne yazık ki camidekinin de Kâbe’ye gidenin de Arafat’ta el kaldırıp yalvaranın da derdi dünya! Dua ederken onların seslerine kulak verseniz, taleplerinin çoğunlukla dünyevi isteklerden ibaret olduğunu duyarsınız. Onlar dualarında dünyayı istemek şöyle dursun; ibadet ve kulluklarını bile dünyevi beklentilerine vasıta yaparlar. Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) tabirleriyle, nice namaz kılan vardır ki yorgunluk ve uykusuzluğu yanına kâr kalır, nice oruç tutan da vardır ki açlık ve susuzluğu yanına kâr kalır.1 Oysaki kullukta esas olan, ihlastır, samimiyettir. Siz ikbal ve istikbalinizi, evlad u ıyalinizi, makam ve mansıbınızı, paye ve şöhretinizi kulluğun içine katarsanız onu kirletmiş olursunuz. Ama ne acıdır ki çağ, dünyaya tapanların çağıdır ve bu tehlikeden uzak kalabilmek de çok zordur.
Dünyevileşme Tehlikesi ve Tedavisi
Kur’ân-ı Kerim; “Gerçek şu ki siz bu peşin dünya hayatına çok düşkünsünüz. Onun için ahireti görmezden geliyorsunuz.”2 âyetiyle âdeta çağımızı resmeder. Günümüzde vebadan, taundan, cüzzamdan, AİDS’ten daha tehlikeli bir hastalık varsa o da kulluğu dahi kirletecek şekilde dünyayı birinci sıraya koyma hastalığıdır. Bu virüs kime musallat olsa onu yere serer. Böyle birinin ayakta kalması söz konusu olamaz. Allah’tan dilerim ki onca kötü insanın kötülüklerine ve engellemelerine rağmen Cenab-ı Hakk’ın bir tevfik-i ilahi olarak önemli hizmetlere muvaffak kıldığı adanmışlar bu virüsten azade kalsınlar.
Dünyevileşme girdabına kapılmamanın en önemli yolu gönlün yüksek gaye-i hayallere bağlanması ve kişinin yüksek idealleri gerçekleştirmeye odaklanmasıdır. Nam-ı Celil-i Muhammedî’nin her yerde dalgalanmasını bir mefkûre hâline getiren kişilerin bunun çok aşağısında kalacak şeylere bel bağlamaları söz konusu olamaz. Zira böyle ulvi bir mefkûre dünyevi makam ve mansıplardan, hatta dünyada yüzlerce imparatorluk kurmaktan daha önemlidir. Zât-ı Ulûhiyet’i isteyen, ahireti hedefleyen bir insan dünyanın cismaniyet ve hayvaniyete bakan yüzüne ehemmiyet vermez, veremez. Cenab-ı Hakk’ın rü’yetine gözlerini dikmiş olanlar gözlerini başka her şeyden sakınırlar. O’na müteveccih olan kimseler teveccüh edecek başka kıble aramaktan vazgeçerler. Dünya bütün güzellikleriyle, parlaklık ve ihtişamıyla karşılarına dikilse onlar onu buğulu, sisli, kirli bir şey olarak görürler. Belki de hiç görmezler.
Allah Resûlü, dünyanın kıymet ve mahiyetini anlatma adına şöyle buyurur: “Şayet Allah katında dünyanın (zatî kıymeti itibarıyla) sinek kanadı kadar bir değeri olsaydı, kâfire ondan bir yudum su içirmezdi.”3 İşte dünyanın kadr ü kıymeti bu kadardır. Yüksek bir donanımla dünyaya gönderilen insan, niçin böyle basit bir şeye talip olsun ki! İnsan ulaşılmaz zirvelere ulaştıracak bir hedefe talip olmalı ve o hedefe sıkı sıkı sarılmalıdır. Gönlünü dünyaya kaptıranlar, dünya deyip oturan, dünya deyip kalkanlar ise ahirete ait bütün azıklarını dünya hesabına harcamış olurlar. Bu yüzden gidecekleri ebediyet âlemlerine zâd u zahiresiz (ahiret için hazırlık, azık olmadan) gitme riski taşırlar.
Dünyanın Cazibedar Güzellikleriyle Başa Çıkma Yolları
Dünyanın cazibedar güzelliklerine aldanmamak için yapılması gereken şey, Allah’la münasebeti sağlam tutmaktır. Dualarımızın merkezine Allah’ın teveccühünü, inayetini, maiyetini, hıfz u himayesini, nusret ve yardımını koymalıyız ve daima ”Allah’ım, Sana kavuşma iştiyakıyla kalblerimizi doldur.” demeliyiz. O’na olan iman, yakîn, tevekkül, teslimiyet ve güvenimizi artırması adına yalvarıp yakarmaktan dûr olmamalıyız (uzak kalmamalıyız). Ama bütün bunların O’nun hakkını eda etmeye yetmediğini bilmeli ve sözlerimizi O’na hakkıyla kulluk yapamadığımızın, O’nu hakkıyla bilemediğimizin, O’na hakkıyla hamd ü senada bulunamadığımızın itirafıyla noktalamalıyız. Belki de O’nun ululuğunu, kendi küçüklüğümüzü, ibadetlerimizin sığlığını itiraf etmemiz O’nun merhametine dokunur, rahmetinin enginliğiyle münasebete geçer ve dolayısıyla da Allah, gerekli olan ama yapamadığımız kulluktan dolayı meydana gelen boşluğu rahmetiyle doldurur.
Ahirette Cenab-ı Hakk’ın teveccüh ve rahmetine, rıza ve rıdvanına mazhar olmak istiyorsak bu dünyada hep bu değerlerin peşinde olmalıyız. Hep söylediğimiz gibi teveccüh, teveccühü celbeder. Biz bu tür mülahazalarla dopdolu olduktan sonra dünya kendini bize kabul ettiremez. Dünyevi nimetler karşısında başımız dönmez, bakışımız bulanmaz. Dünyayı Allah Teâlâ’ya ulaşma ve kavuşma adına bir vasıta, bir yol, bir koridor olarak kullanırız. Biz dünyaya böyle bakarsak, fâni yüzüyle kömür veya toz toprak gibi değersiz olan dünya birdenbire yakuta, zebercede, elmasa dönüşür.