A'zamî Takva, Zühd, İhlâs ve Velâyet

Kur'an-ı Kerim'i anlattığı sözleri öne çekerken şöyledir.

Hassan bin Sabit'in bir şiiri vardır.

Ve ma medehtu Muhammeden bi mekaleti

velakin medehtu mekaleti bi Muhammedin

Der ki ben sözlerimle Hazreti Muhammed'i sena etmedim.

Onun yadı cemili ışık gibi

sözlerime aksedince benim sözlerime ayrı bir derinlik kazandırdı.

Hassan bin Sabit'in sözleri güzeldir. Neden?

Tema güzeldir.

Çünkü içinde Hazreti Muhammed Mustafa vardır.

Sallallahu aleyhi ve sellem.

Diyor ki buna binan ben de

ağzım çıktığı kadar bağırıp demek isterim ki

ve ma medehtu l-Kur'ane bi mekaleti

velakin medehtu mekaleti bi l-Kur'ani

Ben 20. asırda sözlerimle Kur'an'ı sena etmedim.

Belki Kur'an benim sözlerime mevzu tema olduğundan dolayı

benim sözlerime karşı alaka uyandı.

Sözlerimi de sevimli hale getirdi.

Evet. Esası bu.

Şimdi

bunu demesi aslında

eğer böyle demese, o Allah'ın bu nimetini söylemese

nankörlük olur.

Ve yine orada bir ölçü veriyor.

Diyor biri sana bir hilat giydirse

ve deseler ki sana güzel oldun

sen de desen ki nerede güzellik nerede ben

o hilatı sana giydiren zata karşı saygısızlık olur.

Ama o hilatı sana giydiren zatı nazar itibarı almayarak

evet var mı ben gibi falan diyorsan

ve bağışlayın davul gibi ses çıkarıyorsan güm güm

o zaman da fahirlenmiş olursun.

Öyleyse bir taraftan fahre girmemek

bir taraftan da nimeti görmemen nankörlüğüne düşmemek için

şöyle demelisin.

Evet bir güzellik var belki

fakat bu güzellik bana ait değil, zatımdan değil.

Bu güzellik üzerimde lem'an eden

telalu eden güzellikler kaynağı

cemal-i güzel, celal-i güzel.

Cemal-i celal noktasında güzelliğe ulaşmış

celal-i yükselip cemal noktasında ayrı bir güzelliğe ulaşmış

Allah'ın güzellikler üzerimde cilvelendiğinden dolayı ben güzelim.

Bu hilatı insan urbasını bana giydirdiğinden dolayı güzelim

dersen hem nankörlükten kurtulmuş olursun

hem de aynı zamanda fahre girmemiş olursun.

Yol bu.

Allah kısa zamanda ne büyük lütuflarda bulundu.

Ve bu arada gaye-i hayalimiz olan

zühtün yakalanması,

takvanın yakalanması, azami takvanın,

Allah dostluğunun yakalanması

ve ihlas-ı kamilin yakalanması

bunlar da gaye-i hayal olmalı.

Öyleyse işin başında şöyle diyor.

Farzları yapan, günah-ı kebairi terk eden takvaya girmiş olur diyor.

Takvaya girmek çok önemlidir.

Manayı mazhari olarak, Arapça bilenler

izah edemeyeceğim başka türlüsünü.

Manayı mazhari olarak takvayı elde edemeyen

Kur'an'ın felah yolunu açılamaz.

Çünkü Kur'an diyor ki hüden lil müttakin.

Kur'an hidayettir, ışık tutar.

Projektörler gibi yolunuzu aydınlatır.

Kimin?

Takva dairesi içinde olanları.

Yani bir kere Kur'an deyip yoluna gireceksin.

Fakat o bir tomurcuk gibi yaprak yaprak açılması

senin takva duygunu olacaktır.

Manayı mazhari olarak bu takva surenin arkasında şöyle olur.

Bakın o hidayet, manayı mazhari.

Ulaika alâ hüden mirrabbihim.

İşte burada hasulun bilmezler.

Namaz kıldınız, oruç tuttunuz, kitaplara inandınız.

Artık hidayet sizin için hasul olmuş bir mesele oldu.

O ne yaptı? Dünya kurtuluşuna erdiniz,

ahiret kurtuluşuna erdiniz.

Ulaika alâ hüden mirrabbihim ve ulaika emmül müslühun.

Dille alakalı teknik bu husus

biliyorum ki çoğu arkadaşlarımızın

üstünden gitmiş olabilir. Ama

bu işe aşin olan arkadaşlarımız da var.

Ben bir şey arz etmek istiyorum, takvayı.

Takva, mebdi itibariyle farzları yapıp

günahlara girmeme demektir.

Ama bunun bir ufku vardır, takvanın da bir ufku vardır.

Zühd, dünyaya karşı

kalben alâka-i kesme.

Kes ben, dünyayı iki elle sımsıkı tutma.

Yanlış daidane mülâhazalar içine girmemek lazım.

Kırk damalı bir hırka giyip kırk günde bir lokma ekmek

yemek değildir.

Belli mülâhazalardan ötürü

bahtiyarlık odur ki, dünyayı kalben terk eder,

kes ben, iki elinle sımsıkı tutarsın.

Öyle kazanırsın ki, kazananlar seni

karun mülâhazası içinde görürler.

Öyle verirsin ki, seni verme ikliminde

yakalayanlar da Allah Allah bu İbrahim mi derler.

Menkibelerde vardır, sünneti sahihede görmedim.

Biraz da korkarak söylüyorum, çok ilahiyatçı var.

Sözde melekler demişler ki,

Ya Rabbi İbrahim halilim diyorsun.

Bu ne günah halidir ki, bunca şeyi var bunun.

Sürü sürü koyunları var derler.

Evvela dirayet bakımından ben meleğin

böyle bir soru soracağına ihtimal veremiyorum.

Çünkü la yahsunallâhumme emeruhum ve yef'alûne mâ yu'merûn.

Kesiyor atıyor onların kolunu kanadını.

Allah'a emrettiği şeyde hiç isyan yok.

Şairi şehrimizin ifadesiyle, onlar her lafzı

Allah'ın elinde, gassalin elindeki meyyit gibi.

Kur'an diyor.

Her neyse, aslı olmasa bile ben tasmim üzerinde duruyorum.

Cenab-ı Hak buyurur ki, gidin İbrahim'e benden

benimle alakalı tazim ifade eder. Bir şeyle bir selam çakın.

O menkıbelerde bu iş öyle büyütülür, öyle destanlaşılır ki

Hazreti İbrahim'in sadece koyunlarına çobanlık yapan

kilabın sayısı binlercedir.

Ne yapardı Hazreti bu kadar koyun? Herhalde başkalarına yediriyordu.

Herhalde Şah-ı Geylan'ın koyunlarının

bekleyenlerin koyunlarında altın tasmalar gibi herhalde altın tasmalar da vardı.

O melek hangi melekse

şayet Cebrail değilse

Seyyidine Hazreti İbrahim'e gelir, selam verir. Bizim

Rükuda'da Efendimiz'den mesur okuduğumuz

dualardan biridir.

Sıbbuhun Kuddus'un halk arasında bir de Rabbuna

ve Rabbul Melaketi vel Ruh. Rabbuna da vardır.

Halk arasında söylenen şekliyle.

Sıbbuhun Kuddus'un Rabbuna ve Rabbul Melaketi vel Ruh.

Derler.

Hazreti İbrahim gibi irfan, ufku çok açık.

Zatıyla zat-ı iluhiyyeti çok iyi bilen.

Sıfatlarında hep hayret ve hayranlık yaşayan.

Esma-i müsemmadan gayrı görmeyen Hazreti İbrahim.

Büyülenir bu söze.

Bu sözü benim dinlediğim gibi dinlemiyordur.

İçinde marifet petekleriyle meşbu Hazreti İbrahim.

Hayatını güne bakan çiçeklerin güneşe bakarak geçirdiği gibi

bütün varlığını

ona açılarak geçiren

ve muhalfars

onun olmadığı yerde de kapanan Hazreti İbrahim

Allah'ı çok iyi bilmektedir.

Ve bu tesbihin nereye baktığını

nasıl bir ses getirdiğini çok iyi duymuştur vicdanında.

Bunları söyleme lüzumunu duyuyorum.

Çünkü benim anlayış fersudeliğim içinde bakarsanız

ondaki büyüklük ve derinlik anlaşılamaz.

Büyüleniyor Hazreti İbrahim bu tesbihi herhalde ilk duymuş.

Bu ne güzel şey diyor benim Rabbim adına.

Şu sürülerin çeyreğini sana verdim diyor.

Ama ricam var bana bunu bir kere daha tekrar et diyor.

Şimdi zannediyorum Hazreti İbrahim gibi vahye açıksine

onu bir kere söyleme de beller zaten.

Efendimiz iki defa Cibril'e tekrar et de belleyin dememiştir.

Ama bir meleğin ağzından samimane,

safiyane, halisane

terdadı çok önemlidir.

Biz de bulsaydık Cibril'i veya başka bir meleği şurada

bu kadar benim baş ağrıtmama rağmen iki tane laf söyle falan derdik olur biterdi yani.

Yüreklerimi soplar ağzımıza gelir şahlanırdık

ve önümüze çıkan her şeyi yapardık Allah'ın inayetiyle.

Bu mevzudaki mülazamız bu.

Bir kere daha söyleyince

başı daha bir dönüyor Hazreti İbrahim'in.

Yarısı senin olsun diyor bunu.

Dörtte üçü senin olsun diyor.

Dördüncüsünü söyleyince diyor sürümle, koynumla ben de sana köle oldum diyor.

İşte bu kesmen kazanmayı

fakat kalben işin içinde olmamayı ifade eder.

Ve bugün biz bunları kesretle görüyoruz Allah'ın inayeti ve keremiyle.

Bize yeni sahabi cömertliği yaşatan, duyuran

bu mevzudaki fikrimizi besleyen

arkadaşlarımızı

bu hizmete dil besle insanların sayılarını Cenab-ı Hak çoğaltsın.

Onlar çok hayırlı yaptılar.

Evvela hizmeti omuzladılar.

Saniyen bir dönemde

yaşamış

ve dasitani bir hayat sergilemiş

sahabiye ben artık ütopya nazarıyla bakmıyorum.

Demek böyle bir realite varmış diyorum.

Nereden harekette varmış diyorum.

E, emsali var ya günümüzde.

İşte zühdün mebdeyi de budur.

Dünyayı kalben terk etmek.

Kesmen değil.

Belayet Allah dostluğunun aranması.

Kur'an-ı Kerim ilk basamakta

اِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ

سَيِّجْعَلُوا لَهُمُ الْرَحْمَنُ وَالْعُودَ

Size bir vüd, sevgi vaz edilecek.

Gök ve yer eteklerini sizin için açacak.

Her yerde hüsn-ü kabul sergilenecek sizin için.

Ama bunun da bir şeyi vardır, müntehası vardır.

Öyleyse

mebdeyinde bu daireye girerken

mübdedilere açık bir kapıdan giriyoruz.

Farzları yaparak

günah-ı kebairi terk ederek

zühdü yenilen ifadesiyle bu zaviyeden algılayarak

takvaya böyle yaklaşarak

velayeti bu şekilde yakın takibi alarak

geçiyoruz. Ama

velayetin şah-ı geylanicesi

Muhammed Bahauddin Nakşibend'icesi

Muhiddin Arabi'cesi, İmam Rabbani'cesi diyelim.

Zühdün Fuzayli İyaz'cası

İbrahim İbn-i Etem'cesi

gaye-i hayalimiz olmalı bizim.

İhlas'ın Bediüzzaman'cası

gaye-i hayal olmalı.

Mevlana Halid'cesi gaye-i hayal olmalı.

Ve bunlar takip edilmeli adım adım.

Hayat hep bu ufka göre örülmeli.

Bunlar yakalanmaya çalışmalı.

Bu itibarla inşallah mebdede böyle

sığ bir yerden geçiyoruz.