Niyet amelden hayırlıdır - Hayatı dopdolu yaşama | Ameller niyetlere göredir

Müzik

Yaptığımız şeylerin ötesinde yaptığımız şeylerden işi daha fazla derinleştirecek

Niyetlerimizdir.

Zannediyorum insanın ameli dediğimiz

Süslere gerçek derinliğini kazandıran da

Onların davranışlarındaki niyetleridir.

Duymuşsunuzdur Efendimiz Sallallahu Aleyhi Vesselam'den rivayet edilen bir söz var

Müminin niyeti amelinden hayırlıdır buyuruyor.

Biz davranışlarımızla dolduramadığımız boşlukları niyetle doldururuz.

Mesela insan ebedi saadete, ebedi cennete ve Allah'ın cemalini görmeye

Ancak niyetiyle istidat kazanır.

Çünkü

25'ü 30'u uykuda geçen 60 senelik bir ömürle ebedi saadet kazanılamaz.

O cennet ki bir saat orada yaşamak binlerce sene dünyada yaşamaya müraccahtır.

O Allah'ın cemali ki cennette bin sene yaşamanın önündedir.

Bu kadar büyük fezaili

Değerler üstü değerleri insanın yarısı uykuda geçen 60 senelik ömrüyle elde etmesi

Yani muvakkat zamanla muvakkat olmayan şeyleri elde etmesi

Mütenahi bir zamanla namütenahi şeyleri elde etmesi

Ne akılla, ne mantıkla, ne de insafla izah edilir gibi şeyler değildir.

Biz

Ömrümüzün meydana getirdiği bir boşluğu yetmemezliği, kifayetsizliği

Niyetlerimizle dolduruyoruz.

O bakımdan müminin amelinin gerçek buğutları, derinlikleri niyetle ortaya çıkar.

Ebedi cennette o niyetle elde edildiğine göre

Niyet açılmışken şunu arz edeyim

Ben sizin sorularınıza veya sizin içinizden çıkan

Hissiyatınıza tercüman olan sorularınıza geçmeden evvel

Niyet dendiği için

Benim niyetim de önemli, yani sizin huzurunuza gelirken

Mesela sizin gönlünüzü hoş etmek, bunda Allah'ın rızasını aramak

Allah nazarında durumum nasıl olur yani?

Bende bir hoşnutluk kazanır mıyım? Rızadan nasibimi alır mıyım yani?

Bende şu muvakkat hayatta

Bir yönüyle bu hayatımı dolu dolu yaşamak, iyi değerlendirmek

Rabbimin hoşnutluğunu ermeyi düşünürüm

Ve bunun dışında da hiçbir matlubum, maksudum, mahbubum yok.

Yani bende bir niyet peşindeyim

O niyetimin mükafatını almak isterim

Bu mevzuda insan fedakarlık yapamaz

Yani ben mesela cennet istemiyorum, ben cemalullah istemiyorum

Fedakarlığında bulunamaz

Ben azabi ilahide kalmak istiyorum, böyle bir fedakarlık olamaz

Bu akılsızlıktır

Allah'ın engin rahmeti var, inayeti var

Herkes çalışmalı, çabalamalı, bundan nasibini almalı

Davranışlarımızın bittiği, eksik kaldığı, yetmediği yerde de

Niyet dinamizmini harekete geçirmeli, onunla uçmalı

Niyetin kanatlarıyla uçmalı

Niyetin enginliğinde dolaşmalı

Niyetle Allah'a sığınmalı

Sizler sıkıntılı bir hayat içindesiniz

Ki bu hayat ta ilk mektepten, ilk mektep sıralarından başlıyor

O günlerde sizin davranışlarınızda sizin niyetleriniz amil değildir, müessir değildir, itici değildir

Genelde anne ve babalarının, niyetlerinizin

Biraz sıkılırsınız zannediyorum desem

Piyonları olarak yaşarız biz yani, onlar yönlendirirler bizi

Falan okulda okusun, filan okulda okusun

Yok Anadolu lisesine girsin, fen lisesine girsin

Yok düz lisede okusun filan, yabancı dille eğitim yapsın

Bütün bunlar da bir ölçüde, şuurumuz ne derece gelişmişse belki biz de bazı şeyler ortaya koruz ama

Fakat görüldüğü, bilindiği gibi genelde anne ve baba bu mevzuda müessirdir

Ve istedikleri gibi evlatlarını yönlendirirler

O günlerde ne kadar niyetimiz varsa, yani ilk okuldan başlamışız

Adeta hayat bir maraton gibi cereyan ediyor

İlk okulu bitirirsiniz binbir sıkıntıyla

Orta okulu bitirirsiniz binbir sıkıntıyla

Liseyi bitirdiniz işte

Sonra şimdilerde bir de eskiden yoktu, şimdi çıktı Ziya Paşa'nın tabiriyle

Bir de liseden sonra veya işte lisenin içinde üniversiteye hazırlık kursu, bir de onun maratonu yaşıyorsunuz

Sıkıntılı bir hayat

Bu sıkıntılı hayat

Eğer niyetlerinizle buna ruh ve mana kazandırmazsanız, derinliği kazandırmazsanız

Belki yine sevap kazanırsınız, fakat sıkıntısı yanınıza kar kalır

Ama aklınız erdiği günden itibaren, mesela diyelim

Orta bire bir Anadolu Lisesi'ne hazırlanıyorsunuz

Veya bir Fen Lisesi'ne hazırlanıyorsunuz

Da o günlerde

Hakikaten uyanmış iseniz

Gerçeği vicdanlarınıza duymuş iseniz

Hayatınızı düşüncenizle değişik şekilde dizayn edebilirsiniz

Yani bu pratikte bir şey değildir

Pratikte görebileceğiniz, yakalayabileceğiniz bir şey değildir

Vicdanlarınıza duyacaksınız

Gerçek hayat da zaten yaşanan, duyulan, hatta bazen ızrapla duyulan, beklentilerle duyulan, ümitlerle duyulan hayattır

Kemal der ki, derler ki yaşayan bilir, bence duyan, hisseden bilir

Yaşanan ve duyulan hayat

Eğer duyuyorsanız bunu

Ta o zamandan başlayarak

Hayatınızı pahalı bir hayat haline getirebilirsiniz

Ucuzca olmayabilirsiniz

Mesela hayatınızdaki bütün cihetleriniz, gayretleriniz sizin

Sadece bir ortaokul bitirmeye, bir lise bitirmeye, bir üniversite bitirmeye

Mahtuf olmaz

Daha derin, daha rengin, daha engin şeylerin peşinde olursunuz

Bu dünyayı dağışar, ta uhvalara ulaşır

Koskocaman bir maziye alır, istila eder, işgal eder

Siz duygularınızda ve düşüncelerinizde bir devleti ebed müddet peşinde olursunuz

Mensup olduğunuz milletin devletler muvazenesindeki ağır, hakim rolü elde edeceği

Duygu ve düşünce, mefkure, gayeyi, hayal peşinde olursunuz

Ve böylece hayatınız ferdi hayat olmadan çıkar

Yani o zaman siz bir insan gibi yaşayıp ölmezsiniz

Kaderiniz koskocaman bir milletin kaderiyle bütünleşmiş

O da Erzurumların ifadesiyle talihe aşar yani

Bir yönüyle ta gider, Allah'ı bilme ufkuna ulaşır

Allah'ın isimlerine, Allah'ın sıfatlarına, Allah'ın zatına

Ve dolayısıyla sizin ebedi saadetinize ulaşır

Şimdi bir taraftan hayatın böyle kısır yaşanması var yani

25 yaşına girinceye kadar erken bitirirseniz

Türkiye'deki milli eğitim politikası açısından 25 yaşından evvel

22 yaşında 23 yaşında üniversite bitiren oluyor ama

Bir tıp okumayı düşünseniz, 5-6 senelik bir okula girseniz

Zannediyorum 25 yaşından evvel bitmiyor

Hayatın 3'te 1'i okumakla geçiyor

Ondan sonra geriye kalanın yarısı da uykuda geçecek

Ondan sonra da bize hayatı bedava vermiyorlar yine

Hayat adına yudumlatacakları her şeyi karşılığında çok ağır bedeller alıyorlar

Çalışacaksınız, edeceksiniz, bazen başarılı olacaksınız, bazen olmayacaksınız

Bazen atılacaksınız, bazen sürüleceksiniz

Ne olursanız olunuz, bazen bir kısım haklardan, hürriyetlerden mahrum edileceksiniz

Yani sadece 25 sene ömrünüzü, ömrünüzün 3'te 1'ini bir şeyde çürütmekle

Her şeyi de elde etmiş olmuyorsunuz

Daha dünya kadar cehdi gayret o mevzuda uğraşmak istiyor

Şimdi bu bence kısırca bir hayat yaşama

Ve hayatı ucuzluğa düğümleme demek oluyor

Bunu pahalıca ve çok doluca yaşama da vardır

Yani bu mütenahi namütenahi yapmak mümkündür

Bunu sürekli bu hayatı bir şablon haline getirip

Ebediyette sürekli böyle baskılar yapmak mümkündür

Cenab-ı Hakk'ın hoşnutluğunu kazanmak

Beşaretini alacağınız ana kadar bu meseleyi genişletmek, derinleştirmek, büyütmek mümkündür

O da niyetlerinizde

Bir ortaokula hazırlanırken, bir liseye hazırlanırken dersiniz ki

Ben daha ziyade mefkuremin adamıyım

Mefkure tabiri seçerek bilhassa bizim dilimize, edebiyatımıza ziya gökakla girmiştir

Batı'dan ideali aldığımız zaman, ideolojiyi aldığımız zaman

İdealin yerinde ziya gökalp, Arapçadan gelen Türkçe'ye mal olmuş bu tabiri kullanmayı eyledi

Ona mefkure dedi

Ona kadar da zannediyorum ona gayeyi hayal diyorlardı

Yani insan hayal ederken, tasavvur ederken

Hayal ve tasavvurlarında son ufuk demek

Ufukların düşüncede, tasavvurda gözetilmesi gibi bir şey

Hayatın ona göre planlanması, dizayn edilmesi gibi şeyler

Bilhassa kullanıyorum

Bir mefkureye göre hayatın düğümlenmesi, hayatı manalı hale getirir

Yani o zaman sadece siz ortaokul bitirmek isteyen bir talebe değilsiniz

Mesela düşünceleriniz şunlardır

Belli bir dönemden beri, bir zamandan beri

Hakikaten devletler muvazenesinde boyunduruk yere konmuştur

Bir cihan devleti yoktur, biz onu temsil ediyorduk

Ve bizim temsil sahamız sayılan bu ortak kuşakta şimdi kargaşalar birbirini takip ediyor

Bunları izah etmeme gerek var mı?

Şimdilerde felsefi tarihi yazarlar diyorlar ki

Cihan devleti olan Osmanlı gittikten sonra

Ta Kızıl Elma'dan Çin Seddi'ne kadar huzur kalmadı burada

Muazene bozuldu

Çünkü artık bu ülkedeki insanlar hep başkalarının piyonu haline geldi

Senaryoyu onlar yazıyorlar

Oynanan oyunların senaryoları onlar tarafından

Ve içimizde onlar hesabına oyun oynayacak bir kısım piyonlar buluyorlar

Yani şarttaki şekaveti temsil eden de o piyonlardır

Bu mübarek ülke, bu mübarek insanlık topluluğuna karşı her türlü fenalığı yapabilirler

Burada huzur bozulmuştur

Altın kuşak diyoruz biz bu kuşağa

Dünya kaderinde daima hakim rol oynamıştır bu kuşak

Bu altın kuşakta huzur bozulmuştur

Şimdi ben okuyorum, niye okuyorum?

Çünkü netici itibariyle her şey ilme bağlıdır

Gelecekte milletimin kaderi adına bir şey yapacaksam ben şayet okumam lazım

İnsanımızın seviyesini yükseltmek istiyorsak okumam lazım

Bakın yani yine aynı şeyi yapıyorsun

Davranışlarda fark yok yani

Yine çantanı eline alacaksın, kitaplarını koltuğuna alacaksın

Gidip sıralarda oturacaksın, muallimlerini dinleyeceksin

Aynı müfredat programı tatbik edilecek ama fakat

Duygunuz, düşünceniz yani hislerinizin ameli meseleye ayrı bir derinlik kazandıracak

Farklı bir şey, niyet dedik

Ben okumam lazım

Hatta çok iyi okumam lazım

Batılarda gidip kariyer yapmam lazım

Master yapmam lazım, doktora yapmam lazım

Çünkü insanımızın mahkus kaderini değiştirmenin itibariyle

İlme, ilim adamını araştırmaya ve teknolojideki başarıya bağlıdır

Geleceğin kaderine ilim ve ilim adamları hakim olacaktır

Şimdi bu mülazayla kendinizi mektebe saldığınız zaman

Niyetlerinizin enginliğine, derinliğine ve zenginliğine göre bir şey olursunuz

O zaman siz bir düz okuma insanı değil

Derinlikleri olan bir okuma insanı haline gelirsiniz

Sıradan insan değilsiniz

Düşüncü ufkunuzun derinliğini ruhunda yaşayan hatta onun sancısını taşıyan insanlar haline gelirsiniz

Şimdi insan hayatını bu duygu ve bu düşüncelerle dizayn ederse zannediyorum

Şimdiki zamanda ve bundan sonraki dönemde

Bu işlere ne kadar sevap telettüb ederse o hiç inkisama uğramadan hiç bölünmeden

Hepinizin defteri hasenatlığında hasenathanesinde yazılacaktır

Yani siz her bir yerleriniz adeta bir yönüyle birer veli muamelesi göreceksiniz

Ve ilminizde de iştiraki amale girdiğinizden dolayı ilminizin iştirakinin enginliğini de ortaklığını da yaşayacaksınız

Yani bu ortak payda olacak o sizin için

Ve diğer taraftan Cenab-ı Hak gelecek nesillere fütuhat adına ne kadar şey verirse

O fütuhatı da atalarımızın yaptığı gibi at üstünde, sadak sırtta, kılıç belde öyle maddi fetihler şeklinde düşünmeyin

Çağımızda bu mücadele medenilere karşı galebe ikna iledir

Esasına göre ikna ile olacaktır

İmanın ve Kur'an'ın elmas düsturları kullanılarak bu sırlı anahtarlarla kalpler açılarak kalplere girilecektir

Kimsenin endişesi olmasın

Çünkü cihan sulhu ve salahı yine sizin muazenede yerinizi almanıza bağlıdır

İşte bir taraftan böyle kısır cihetler, kısır gayretler bir taraftan da doğurgan diyelim

Bunu çok defa fasit daire şimdilerde kısır döngü dedikleri şeyin karşılığında bir de salih daire

Uydurma bir şey ama fakat dil bakımından mahsur yok salih daire

Buna da isterseniz onun kısır döngü olmasına karşılık doğurgan döngü diyebilirsiniz

Döngü tabiri de biraz onu kısırlaştırıyor ama fakat doğurgan daire demek daha iyi olur

Siz her hareket ve her hamlenizde böyle enginliklere ulaşacaksınız

Fakat niyetleriniz hep amellerinizin önünde olacak

Ve Allah size niyetlerinize göre mükafat verecektir

İnnemel amalu bin niyat Buhari'nin ilk hadisi

Ve innemali kullimri in maneva

Ameller niyetlere göredir

Her insana ne niyet etmişse Allah tarafından o takdir edilmiştir verilecektir

Ve orada buyuruyor ki kim Allah'a ve Resulullah'a

Allah ve Resulullah yolunda hicrete niyet ederse o Allah ve Resulullah için hicret etmiştir

Ama bazılarda vardı ki orada dam tarla filan onun için hicret eder

Nitekim o dönemde bir tanesi gönlünü kaptırdığı bir kadın için hicret etmişti gidip orada Medine'de belki evlenebilirim diye düşünmüştü

Onun adına da muhaciru filan ediyorlardı

Yani çokları Allah için hicret etmiş muhacirullah oluyor o

Şimdi bir yerde Allah için hicret etme var

Muhaciru Resul peygamber için hicret etmiş

Din muhaciri isterseniz muhaciru din diyebilirsiniz

Din muhaciri

Öbür tarafta da o zavallının adı muhaciri filanı oldu

Allah hicret edenleri dinlerinden dolayı alkışladı göklere çıkardı tebcil etti çünkü niyetleri temizdi

O niyetin kuvve-i imbatiyesi güçlü toprak gibi tıpkı zemininde ne ekerlerse bitiyordu boyatıyordu

Fakat öbürleri sadece zamanın o dar kalıpları içinde ne oluyorsa onunla kalıyorlardı

Toparlayacak olursak bakın siz nasıl olsa sıkıntıyı çekeceksiniz

Ve belli bir devreye kadar da çektiniz yani

Liseyi açtınız şimdi bundan sonra üniversite okuyacaksınız

Amellerinize mütekabil aynalar içinde eşyanın genişlemesi gibi

Hayallerini aşacak genişlik kazandırmayı düşünüyorsanız şayet

Bunu niyetlerinizle, niyet aynalarıyla yapabilirsiniz

Aynalar karşısında gölgedir o aynalara akseden şeyler ama

Fakat niyette bu gerçektir Allah niyetlerinize göre size muamele yapacaktır

Daha şimdiden siz niyetlerinizde Fatih olabilirsiniz

Yani defterlerinizin başına Allah bu bizim Fatih diye yazabilir

Fatih'e yazabilir

Fatiha sure-i fatiha değil de

Yani bu fethi gerçekleştiren bayan olursa ona da Fatih'a denir

Niyetlerinizle, niyetlerinizle muhacir yazılabilirsiniz

Çünkü niyet etmişsinizdir

Size ayrı bir kapı açarak az daha bir kapı aralayarak

Daha değişik zaviyeden bir husus arz edeceğim

Bir hayır yolunda zatında hayır olmayan şeyler bile tamamen hayır hale gelirler

Biraz utanarak ifade edeceğim ama

Zannediyorum beni bağışlarsınız

Bağışlamanıza sığınarak da biraz hicabımı aşarım ben

Mesela namaza yürüyeceksiniz değil mi?

Ondan evvel abdest alıyorsunuz

Buradakilerin hepsi alıyordur abdest

Abdestten evvel de bir ıtrahat mevzu var

Onu o tabirle ifade edeceğim ben

Tabipler de o tabiri kullanırlar

Yani o metabolizma artıklarını dışarıya atma meselesi

Itrahat

Daha namaza niyet ederken ben gidip öyle bir boşalayayım

Hani işte hicab duydum da buydu yani

Bir gidip boşalayayım da

Çünkü esas namazın ruhu da huzurdur, huşudur

İçte saygıdır yani

İnsanın saygıyla içinin kurulmasıdır

Allah Kur'an'da

قَدْ اَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذ۪ينَهُمْ ف۪ي صَلَاتٍ خَاشِعُونَ

Namazı iki büklüm olup kıvrım kıvrım kıvranarak

Kıvranarak eda edenler kurtulmuşlardır buyuruyor

Yani namaz o bile dış erkan eda edilirken yine niyet derinliğiyle

Duygularla ifade edilen bir şeydir, yerine getirilen bir şeydir

Siz böyle bir namaza yürürken diyorsunuz ki evvela ben

Beni rahatsız eden şeyleri atayım

Bundan sonra da ilk konsantrasyon abdestiyle ben onu da alayım

Bir taraftan boşalma, bir taraftan dolma, bir taraftan dengelenme her neyse

Ve namazda gerçekten Allah'a yönelişi, vicdanımla yönelişi yakalayayım dersiniz

Daha ayağınızı başlayın, abdest bozacağınız yere atmaya başladığınız andan itibaren siz

Sevap düzlemine girmiş olursunuz, vetiresine girmiş olursunuz

Bir sevap yolunda yürüyorsunuz

Oysa ki yapacağınız şey gayet tabi bir şeydir yani yemişsiniz

Azmetmişsiniz, dolaşım tamamlanmış

Atacağınız bazı şeyler vardır, tabi bir şey

Ama niyetiniz bu tabi şeyi bile ibadet haline getirir

Çünkü siz ibadet yolundasınız

Hayır yolunda yapılan, zatında hayır olmayan şeyler bile birdenbire hayra inkılap eder, hepsi hayra haline gelir

Sözcüğüyle ifade etmeye çalıştım bunu

İçeriye ''Euzübillahimine'l-kufsi ve'l-kabais'' der girersiniz

Bakın helaya giriyorsunuz

Adını söylerken bile zannediyorum bazılarımız aldığımız terbiye itibariyle sıkılırız biraz, yüzümüzü boruştururuz

Bunu ifade ederken icap duyarız ama

İşte ''Bütün pisliklerden Allah'a sığınarak buraya giriyorum'' dersiniz

Orada durduğunuz dakikalar bile sizin hesabınıza, defterinize hasenat olarak yazılır

Dışarıya çıkar gerilirsiniz, ciddi bir metafizik gerilimle ''Ufranek''

''Ufranek'' dersiniz, Allah'ım bizi affet, açıldık saçıldık, gerçi kasti değildi bunlar

Ama sen ayan beyan her şeyi bilirsin

Ben bu açılmadan dolayı bu kadarlık bile

Senin mahvetine sığınıyorum, dehalet ediyorum

Bir sevap daha alıyorsunuz

İstibra yapıyorsunuz, istibra abdestten sonra varsa şayet

Bakiyenin dahi dışarıya atılmazsa abdest aldıktan sonra abdestin bozulmaması için

Rayet edilmesi gerekli olan abdestle alakalı bir esastır

Dolaşıyorsunuz orada, işte o dolaşma bile yine sizin hesabınıza namaz kılıyor gibi ibadet sayılır

Oturur ezanı dinlersiniz, ibadet sayılır

Yani gerçek namaz, namazın farzıdır

O ana kadar olan şeyler konsantrasyon adına bir kısım hazırlıklardır

Sizi bütün benliğinizle Allah'a yönelmeye hazırlayan şeylerdir

Ama bu yolda yarım saat kadar bir zaman geçer fakat bunların hepsi ibadettir

Hazredebildim mi?

Bir kapı daha aralayayım ben

Yani hayır yolunda her şey hayırdır, bazen yatarken bile öyle olur

Mesela diyelim yastığı namazını kıldınız, yattınız

Niyet meselesi, mütenahi namütenahi hale getiriyor

Ben hele şimdi yatıp bir istirahat edeyim de sabah namazını şöyle ciddi bir gerilim içinde, huzur içinde eda edeyim

Hz. İsa'yı bir şerata göre o gece sizin soluklarınız tesbih sayılıyor

Ha nefes almışsınız, ne yapıyorsunuz nefes alırken?

Zararlı şeyler atıyorsunuz dışarıya, yararlı şeyler alıyorsunuz

Gece gündüz vaka bu denge değişiyor ama

Tabi bir şey yapıyorsunuz yani

Bu tabi bir şey yapmasanız ölürsünüz

Allah hayatınızı öyle programlamış

Ama nefes alıp verirken sanki subhanallahü ve bihamdü subhanallahülazim diyorsunuz

Melekler bunun sevabını yazmaya güçleri yetmiyor

Az edebiliyor muyum? Hayattaki boşluklar nasıl doluyor?

Hayatınızı yine birkaç buğutlu yaşayacaksınız

Hem okuma sevabı, hem okumadaki niyet sevabı, enginliği

Hem de başkalarına yararlı olma sevabı, bütün bunlarla

Hep böyle enginliklerde dolaşacaksınız, zirvelerde dolaşacaksınız

Dolayısıyla hiç boş olmayacak, hayatınız dolu dolu yaşanacak

Bunu böyle yapmak mümkündür sizin için

Ve bunu zannediyorum biliyordunuz da sizler

Ama ben bir kere daha bildiğinizi size ifade etmek istedim

Siz de bu işleri yapmaya böyle bu işin başındayken

Niyet ettiğiniz andan itibaren bütün ömrünüzü

Binli, bereketli, mümbit bir tarla haline getirebilirsiniz

Yedi veren bir başak haline, hayır yetmiş veren bir başak haline getirebilirsiniz

Allah'ın inayet ve keremiyle