FKM Sohbetleri Efendimizin s a s Müjdeleri

İlk soru bişaret kaynaklı bir şeydir.

Evet, burada soruda yazıldığı gibi beşaret deniyor.

Bildiğiniz gibi ben de çok defa beşaret kullanım da.

Bu galati meşhurdur.

Doğrusu bunun bişarettir.

Arapça bir kelimedir.

Galati meşhurları edifler bile kullanmışlardır.

Sadece bizim Allame Hamdi yazır.

Bizim galati meşhur olarak kullandığımız bazı meseleler vardır ki ısrarla üzerinde durur.

Bir sayfada beş defa geçerse beşine de bişaret der, ihtarını yapar.

Bu türlü kelimeler.

Evet, deniyor ki Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem,

Üstadımızın Türkistan'la alakalı bişaret ve ihbarlarından bahsedebilir misiniz?

Deniyor.

Bu mevzudaki bişaretleri ve müjdeleri

lakal siz de benim kadar biliyorsunuz.

Beşaret diyelim,

aslında zannediyorum insanın yüzünün tebessüm şeklinde

böyle yeşermesi gibi bişey.

Diyelim, yüzün yeşermesi nasıl?

O mecazi zevk-i seliminizle sözlüye çalışın.

Vicdanın yeşermesi gibi bişey.

Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in sürekli tebessüm halinde olan çeyresini anlatırken de,

yine bişir sözüyle anlatılır.

Büşra denir, müjdeler olsun.

Nitekim bu seyri kassitesinde

Büşralene maşerel islami innelena der.

Biz İslam cemaatine müjdeler olsun der ki,

Hz. Muhammed gibi bir başbuğa sahibiz der.

Kur'an-ı Kerim'de bildiğiniz gibi

ve beşşirillezine amenü diyor, müjdele diyor.

Yani veşaret veya bişaret ver doğrusuyla diyor.

Müjdele diyor, cennetle.

Değişik yerlerde de hatırlayacaksınız.

Kelime iyice, bilgimatik üslubuna göre yerleşsin dimalara.

Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in müjdelerine gelince,

eğer o müjde vermeseydi zaten,

zannediyorum, niçin böyle insanlar avans arkasına düşüyor,

ukbaya ait şeyleri dünyada bitirmeyi planlıyorlar,

derdim ben şahsen.

Baka, hasbiliği bu meseleyi de içine alacak şekilde,

meseleye çok farklı zaviyeden daha derince yaklaşanlar,

hayatlarının sonuna kadar meseleye hep böyle bakmışlardır.

Yani hiçbiri hayatında muvaffakiyetten muvaffakiyete koşmak istememiştir.

Vakıa ehli dünya günümüzde hem muvaffak olmayı,

hem de o muvaffakiyetini fahirlenerek anlatmayı birer şiar sayarlar.

Ama hasbilikte belli bir noktaya ulaşmış insanlar,

çok defa dünyadan kendi sahillerine, kendi gayretlerine tertip eden

başarılarından bile rahatsız olurlar ve derler ki,

keşke ona benim dışımda başka bir mesnet,

başka bir kaynak, başka bir dayanak bulsak da izah etsek,

onun altından biz çekilsek bize verilmez o mesele.

Bunu seviyesi bu noktaya gelmemiş bir insanın anlamasına imkan yoktur.

Bence önemli hususlardan bir tanesi de herkesin kendi seviyesini yaşaması.

Biz buralara gelirsek meseleyi karıştırırız.

Denge bozulur, nizam bozulur.

Başarı, Efendimiz tarafından verilmiştir sallallahu aleyhi ve sellem.

Vaka, bir avans yanı var bunun.

Mesela çok söylemiş, diyelim biri gelmiş,

geçende bir sohbet münasebetiyle arz ettim.

Adi İbn Hatim, bir Hristiyan aslında.

Müslüman olunca da Efendimiz'den o son 2-3 senesini hiç ayrılmamış.

Az hadis rivayet eder, fakat irtibatı kavidir Efendimiz'de.

Fakru fakattan şikayet edildi der, eşkiyadan şikayet edildi der.

Efendimiz'in huzurunda buyurdular ki,

bir gün gelecek za'ine der Araplar.

Yani devenin üzerinde, hevdeçte kadın, yürüyen kadın demek.

Sana'dan, Hazramut'tan,

Arapların Hazere Mevt dedikleri yer.

Kalkar, Mekke'ye, Medine'ye kadar gelir.

Vahşi hayvanlardan başka hiçbir şeyden endişesi olmaz buyurdular.

Ben kendi kendime konuştum dedim, o zaman acaba Teyik kabilesinin eşkiyaları nerede olacak ki?

Ve sonra fakru fakattan, fakirlikten şikayet edenler oldu.

Ve sonra fakru fakattan, fakirlikten şikayet edenler oldu.

Buyurdular ki, bir gün gelecek, elinde zekatı, sadakası sokak sokak dolaşacaklar.

Fakat onu verecek, kabul ettirecek kimse bulamayacaklar.

Adi yeminle der ki, ben onun müjde verdiği bu iki şeyi de gördüm Allah'ın inayetiyle.

İşte bir beşaret bu, müjde.

Vermiş, bu avans bile olsa, o sahabiye bir ufuk gösterme

veya işte uğraşın, bu noktayı tutun demedir.

Böyle bile olsa, vermiştir bu müjdeyi.

Mesela yine, müsaadenizle, belli kesitlerle arz etmek istiyorum bunu.

En sıkışık anlarıdır, hendek.

Yani Uhud'da intikam alamayanlar.

Hele Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, Bedir-i Kübra'ya kadar onları yakın takibi alıp arkasından koşturunca iyice,

Uhud'da kazandıkları prestij de kaybedilmiştir.

Yeniden bir bozgunla adeta Mekke'ye kaçmışlardır.

Onun için yeniden derlenip toparlanmış, hendek vakası dediğimiz Ahsap'ta.

Ahsap, Hizibler topluluğu demektir.

Değişik partiler, yani Hindüsü, yamyamı bilmem ne belası Akif'in tabiriyle,

derlenip toparlanıp Medine'nin üzerine çullanması demektir.

Bütün Hizibler, bütün gruplar,

Hendek'te tam intikam almaya gelmişlerdir, orada.

Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in düşüncesinde olan da odur,

onun için hiç tereddüt etmeden Selman-ı Farisi'nin teklifini kabul etmiştir.

Biz böyle bir şey olunca, yani kuvvet dengesi olmayınca taraflarca,

Hendek kazar, tabi harbi, müdafaa harbi yapardık.

Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem hazır gibi, tebessüm buyurur,

başlayın şuradan şuraya yapın der.

Ben o mevzeler silsilesinde, bu mevzudaki mütalaamı,

Hendek'in yerini tespit edemediğimi arz etmiştim.

Çünkü Medine'de çok karışmış, o Hendek'i bulmak,

orayı da bir metafır, kutsiyan gibi kabul edip ziyaret etmek nasip olmadı.

Hendek diye gösterilen yerin Hendek olması da bana,

muharebe stratejisi bakımından biraz ters geldi.

Ben orayı o Hendek'i koruyucu hüviyete görmedim.

Kapı araladım, istifam bu mevzuda, istifam kapıları araladım,

o işi öyle bıraktım.

Geleceğin erken harflerinin araştıracağı bir husus.

Fakat şurası muhakkak ki o Hendek çok önemli bir yerde kazınmıştı

ve düşman girememişti.

Bir iki cesur atlının dışında kimse Hendek'i atlayamamıştı.

Orada da onu ben yine bir strateji olarak ele alıp arz etmiştim.

Eğer dinlediyseniz, aklınızdadır zannediyorum.

Ben unutuyorum ama herhalde siz unutmazsınız.

Bizzat Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem aynı zamanda Hendek'te çalışmıştır.

Şimdi Hendek dediğimiz şey şudur.

Bir taraftan düşmanları Medine'de bütünüyle muharip belki beş yüz insan var.

Muharip.

Ama karşılarındaki yirmi bin insan.

Sağlam silahları yoktur Medine'nin.

Karşı taraf adeta bugünkü mekanize birlikler gibidir.

Hınçla gelmişlerdir.

Medine'liler için çok da iyi bir mevsim değildir.

Biraz da kıtlık vardır.

Hatta bilirsiniz Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem Hendek'te

aç olarak Hendek'i kazdığını çok raviler rivayet ederler.

Hatta Cabir'den gelen rivayeti on dokuzuncu mektupta okumuşsunuzdur.

Efendimiz'in barında taş bağlıydı.

Velitekin bir mucizeyle açılan kapıda Cabir Efendimiz'i alır evine götürür.

Ve bir keramet yemeği orada söz konusu olur.

Efendimiz'in ağzının barıyla, içine üflemesiyle bitmeyen bir yemek meydana gelir orada.

Ve sabi yer, karnını doyurur.

İşte bir yönüyle böyle açlığın hükümfermi oldu.

Bir yönüyle düşmanın bastırdığı, Müslümanların tehdit edildiği.

Ve bir yönüyle Yahudinin, Medine'nin içinde Müslüman kadınların ve çocukların bulunduğu yeri,

o mahfuz yeri, mahfuz yeri dahi tehdit ettiği hengamda,

böylesine dört bir yandan ki Kur'an-ı Kerim,

başınız dönmüş, bakışlarınız bulanmıştı der.

Canlığınız gırtlağa gelmişti der.

Ahzab suresinde bu meseleyi anlatırken.

Şimdi böyle sıkışık bir dönemde, sizin de bizim de bişareti ihtiyacımız vardır.

Ve beşaret verir orada.

Mesela bir kaya çıktı der sahabi.

Hepimiz elimizde kazmalar, manivelalar, yamacına geçtik ama parça koparamadık.

Her hallerini arz ederlerdi ona.

Hakem gibi.

Arz edilince manivelayı aldı eline, hendeğe indi.

Zaten ashabıyla beraber,

onlardan bir insan gibi davranırdı.

Manivelayı o kocaman taşa indirdikçe,

taştan bir parça kopuyor, parçayla beraber kıvılcımlar çıkıyor.

Kıvılcımlarla beraber adeta menfezler açılıyor.

O gözlerini gaybi alemlere dikiyor.

Allahu Ekber diyor.

Kisra'nın surları yıkıldı diyor.

Şimdi orada bir taşın kırılmasıyla Kisra'nın surları arasında

sera süreyye farkı vardır.

Sıkışmış bir sahabi, dünyanın en güçlü devleti Kisra'nın surlarının yıkılması.

Terif çok zordur.

Fakat o esnada, o zayıf, o nehif, acz-ü fakr içinde kıvranan sahabinin

şevkine medar olabilecek böyle bir bişareti ihtiyaç vardır.

Vardır ki Allah Resulü'nü önünde bulmuş olmanın şükrünü eda etsin.

Ve işte sizin mesleğinizin dört esası birden zuhur ediyor.

Dertariki, acz-i mendi, lazımamet, çağrıçiyiz.

Acz-i mutlak, fakr-i mutlak, şevk-i mutlak, şükr-i mutlak ey aziz.

Acz içinde savaşıyorlar.

Cephaneleri yok, fakr içinde kıvranıyorlar.

Allah Resulü beşaretlerle şahlandırıyor onları.

Şahlandıkça ileriye adım atıyorlar.

Güç ondan, kuvvet ondan olduktan sonra niçin Allah'a hamd etmesinler ki?

Ne zamanki Asya'nın kapıları aralandı ve şimdi ardına kadar açılma durumunda inşallah.

Kapanmasın bir daha.

Büyük diyaloğun kapıları, ilim irfan adına oralara ulaşmanın kapıları

ve gerçekten ilmiyi fethetmenin kapıları olacak inşallah.

Enfüs, endeksli yollarla Allah'a ulaşmanın ve gerçek ilmi kavramanın kapıları olacak.

Kapanmasın bir daha.

Son bin iki sene içinde bakıyoruz ki o eski rüyalardan farklı gelen şeyler arasında

insanlığın iftihar tablosu buyuruyor ki artık Asya'ya da yol göründü.

Oralarda da dolaşma şeyi var bizim için buyuruyor.

Demek ki siz nerelerde dolaşırsanız Allah Resulü de sallallahu aleyhi ve sellem oralarda dolaşıyor.

Bu Hendek'te verilen bişaretle, Uhud'da verilen bişaretle, Bedir'de verilen bişaretle hiçbir farkı yok.

Fark tekrar ediyorum.

Sahabi ile müsavat davası değil.

Hususi bir boyayla, hususi insiba ile boyanmış olmanın verdiği farklılıktır sadece.

Sahabiye mahsustur.

Ama büyük bir davayı temsil etme hususunda sizlerle onlar arasında inşallah fark yoktur.

Sizler ikinci sahabiyi temsil edeceksiniz inşallahü teala.

Ve bunlar bundan sonra da devam edecektir.

Ve zannediyorum biraz da hizmet buğutlu oluyor.

Sizin yaptığınız şeylerle çok işli dışlı oluyor.

Ne kadar şey yapıp edip ortaya koymuşsanız şayet, sergilemişseniz şayet aldığınız müjdeler, bişaretler de ona göre olunuyor.

Hatta herkesin ihlasına göre oluyor.

Samimiyetine göre oluyor.

Öyle insan oluyor ki bakıyorsunuz Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem kucakladığı gibi alnından öpüyor.

Ve bakıyorsunuz sırtına elini vuruyor.

Gir Ashab-ı Bedir içine diyor.

Ve daha o,

Allah'ın salih kulları arasına giriyor.

Ve sonra cennet yoluna göre programlanıyor.

Sahabe Efendilerimizin hizmet düşüncesi ve ulaştıkları buğudu izah eder misiniz?

Çok uzun sahabi.

Yıllarca siz sahabi dinlediniz.

Ama daha yüzlerce yıl onlar anlatılsa değer.

Çünkü onlar kıvamında bir toplumu temsil ederler.

Onlar Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'e muhasır olmanın insibaı, boyası, çehrelerinde, vicdanlarında bir cemaattir.

Efendimizin fırçasıyla şekillenmiş insanlardır.

Dünyalar durdukça anlatılsa değer onlar için.

Ama hatırlarsanız bir yerde bir beş tehlike, altı felaket gibi bazı şeyleri sıralama sadedinde şu üstada dikkatinizi arz etmiştim.

Sahabi hayatı, sahabi anlayışı, sahabi felsefesi çok önemlidir.

Fakat bunlar gaye-i hayal olmalı.

Yakalanmaya çalışılmalı.

O hususi insibaın onlara vurduğu, sürdüğü, çektiği, o hususi renk tonu o yakalanamasa bile bence o yeşilin hangi tonu en son yakalanabilecekse mavinin veya en son yakalanması gerekli olan hangi tonu ise bence o yakalanmalı.

İki felaket dedim ben.

Bunlardan bir tanesi başkalarının dasitani hayatlarını anlatarak hep onunla teselli olma.

Çok defa bizim tekiye ve zaviyelerimizde evliya, asfiya, evrara ait menkibeler nakledilerek bununla teselli olulmuş.

Ama acaba evliya olmaya, asfiya olmaya, evrar olmaya, mukarrebin olmaya giden yollar hangi menfezden geçiyor yollara araştırılmamıştır.

Hep başkalarının halleriyle teselli olmuş bu bence büyük bir felakettir.

İlerlemenin, yükselmenin yolunu kesmiş bir gulyabani düşüncedir bu.

Bu nurdan helezonda bence bu gulyabaniler bertaraf edilmeli.

Başkalarının yükseldiği o helezonda, namü tenahiliye ulaşan o helezonda çağımızın insanı da yükselebilme yollarını araştırmalıdır.

Bu felaket bertaraf edilmelidir.

Tam bunun mukabili bir başka bela da şudur.

Günümüzde bu türlü şeylere insanlar açık olmadığından dolayı, ruhlar manaya kapalı olduklarından dolayı,

veli nedir, safi nedir, nebi nedir, bunlara gelen varidat nedir, bunların Allah'la münasebeti nedir, rüyaları nedir, hülyaları nedir, hayatları nedir, nasıl bir buğdda yaşarlar.

Bunu bilemeyen günümüzün, bağışlayın, pek çok nadanları, o büyük insanları kendileri gibi farz ederek,

işte çok şükür biz de olabildiğimiz kadar olduk demek de, belki kendilerini bir Şazeli gibi, bir Ahmet Vedevi gibi, bir Ahmet Hufayi gibi,

bir Şah-ı Geylani gibi, bir Nakşibend gibi, bir Yesevi gibi, bir Mevlana gibi görmekteler.

Ve bilmediklerinden, alemi kendi menzillerine indirdiklerinden dolayı da, bu büyük zatları tenkite cüret etmektedirler.

Bırakın onu, dün tahsiye çalıştığım bir kitapta, sahabe-i kiramın ve Efendimiz'in sallallahu aleyhi ve sellem tenkitine verilmiş cevaplar var.

Peygamber tenkiti söz konusu, sahabi tenkiti söz konusu, hadisin tenkiti söz konusu,

bu hadisi ilhamla, vasıtayla, vasıtasız neyse getiren, aradaki vasıtaların, cibrili eminin tenkiti söz konusu,

akla tam girmediğinden dolayı bazı ayet-i beyinatın tenkiti söz konusu.

Hafizanallah, bir kere Enes deyip tenkite başladı mı? Ebu Hüreyre deyip tenkite başladı mı?

Abdullah İbni Ömer deyip tenkite başladı mı? Bu hemen çat çabuk, üç adımda Allah Resulü'ne varılır.

Ve derken cibriyle gidilir. Hafizanallah işgider, Kur'an'a dayanır.

Müsteşriklerin, gaziyerlerin, şahıtların arzu ettiği de budur bence.

Ve bugün yapılmak istenen de odur.

İşte günümüzde bir kısım bilmezlerin uğradıkları, bunlar da cehalet sede diyelim bunlara.

Marifet sede de denebilir, bu hususta daha ziyade marifet söz konusudur.

Çünkü vicdan kültürü esas, Allah bilgisi.

Bunlara marifet sede de diyebiliriz, yaralı zavallar.

Hiçbir şey bilmiyor, hiç ufku yok.

Rüyasında bile o alemlere misafir olmamış.

Onun için kendi oralara çıkması şöyle dursun, onları kendi seviyesine indiriyor.

Onların görüp anlattıkları her şeyi de herhalde yalan nazarıyla bakıyor onlara.

Hafizanallah, bağışlayın. Bu iki felaket.

Evet ben sözü şuraya getireceğim.

Sahabe efendilerimiz hususi insibarlarıyla, büyüklerimiz olması itibariyle müsellem bizim için.

Büyüklerimiz.

Onlara o umumi fazilette kimsenin ulaşması mümkün değildir.

Fakat pekala hususi fazilette bazı devirlere ait hususi işlerde bazı kimselerin onlara ulaşması

ve onların temsil ettikleri şeyleri, aynı şeyleri temsil etmesi mümkündür.

Bence yıkalım, bu helazonda önümüzü kesen bu lebanice düşünceyi yıkalım

ve biz de sahabeyi kendi düşüncesi içinde, kendi hayat felsefesi içinde, kendi anlayışı içinde yakalamaya çalışalım.

Selçukların bidayeti gibi, Karahanlıların bidayeti gibi, Osmanlıların bidayeti gibi.

O saf anlayışı, saf düşünceyi, duru felsefeyi hayatımıza hayat yapalım

ve onunla yeni bir dünya kurmaya çalışalım inşallahü teâlâ.

Evet gördüğünüz gibi sahabeyi tafsil ve izaha girmedim.

Bence bundan sonra onların o mübarek hayatı seniyelerini hayatımıza hayat kılma yolları araştırmalıdır.

Izdırap insanı diyorsunuz, sık sık üstünde duruyorsunuz.

Izdırap nasıl kazanılır, yolu nedir, çaresi ne bunun?

Ben de ızdırabı çok bilmem.

Herkes kendi şafında belki ızdırap duyar.

Benimkine ızdırap denir mi denmez mi?

Bazı kesitler arz edeyim.

Bir arkadaşımın naklini nakledeceğim size, ben unutmuşum onu.

Birine yazdığı mektupta.

Bir defasında öyle olmuş.

Saddam peşmergeleri nükleer bombalara tutunca, nebece ile kırıp geçilince,

ben orada o çoluk çocuk, kadın televizyon verdiği anda,

diyor ki böyle sandalyeye tutunuyordunuz, kalkmak istediniz, kalkamadınız.

Bitti, arkaya yıkıldınız.

Bakü işgali olduğu zaman ben bayıldığımı hatırladım.

Mekke'nin işgali söz konusu olduğu zaman 3-5 insanla,

ben minberde, peygamberin minberinde delirdim.

Delirdim bayağı.

Ve bir gün sana burada şöyle olur derlerse, hiç yadırganmayacağım.

Ben bunları tabi insan çizgisinde her insanın vicdanında duyacağı şeyler zannediyorum.

Ama esas bunların ötesinde ızdırap duyma meselesi, bu enbiyayı zama ait şeylerdir.

Toplumu daima karşısına alıp, bir ızdırap bestesi gibi dinleme.

Ve sonra kendisi de binneyi gibi olup inleme, ona dem tutma.

Onunla beraber ona ses katma.

Kur'an-ı Kerim'de birkaç yerde kapalı, iki yerde de sarih.

Allah Efendimiz'e diyor ki, şu sana inene inmiyorlar diye neredeyse intihar edecek, kendini öldüreceksin.

Demek ki nasıl kalaklar, ızdıraplar, hafaganlar içinde yaşıyordu ki,

neredeyse Habibim kendini öldüreceksin.

Burada bir yanıyla bir takdir var.

İşte Peygamber o kadar insanlık buğutluydu.

İnsanlık yaşamayacaksa benim yaşamamın da bir anlamı yok.

İnsanlık huzur içinde olmayacaksa benim huzurumun da bir anlamı yok.

Evet, çağımızdaki düşünürlerden bir tanesi, yaşatma zevki adına yaşama zevkini unutma diyor.

Ve büyük mütefekkir ediyorlar ki, hiç hayatını ikileştirmeyi düşünmedin mi?

Aklına gelmedi mi bu?

Ümmet-i Muhammed'in derdini düşünmeden hiç elim olmadı onu düşünmeye diyor.

Bu ızdırap insanı.

Peygamberane delice bir himmet.

Peygamber'deki delice değil de bununki delice bir himmet.

Ve yine size anlatmışımdır, arz etmişimdir.

Banda onun tabiriyle yekpare kale.

Onun üstünde bir mağara var, o mağaraya gider oraya sığınır, evladı eskarını okur.

O mağaranın altında bir mağara daha var.

Fakat alttaki mağaranın kapısı yarım metre kadar üstteki mağaradan biraz daha içeride.

Yani kendinizi üstten aşağıya atsanız mağaraya giremezsiniz.

Yere düşersiniz.

İşte o mağaranın üst kapısından içeriye gireceği zaman bir gün ayağı kayıyor.

O yüksek, yüz metrelik yüksek kayadan aşağıya doğru gelirken kader onu sanki bir el alttaki mağaradan içeriye itiyor.

Fakat o esnada talebelerinin duyduğu ses şudur.

Davam diye iniyor, davam diye.

Kaya iniyor beraber.

Ben böyle bir trafik kazası yaptığım zaman arabamda teyp çalışıyordu.

O teypte hala kayıtlıdır, onu bir arkadaşıma verdim.

Tehlikeyi görünce Allah diye bağırmışım.

Onun bu meselesini öğrenince benim bağırmamın ne kadar basit olduğunu anladım.

Gerçek bir davaya dil bastı olmuş bir insan, kendinin kurtuluşunu hedefleyip Allah demiyor, Peygamber demiyor.

İnsanlığın battığı bir yerde ben cennete gitsem ne olacak?

Yirmi beş milyon Türk milletinin imanını selamette görürsem cehennemin alevleri içinde yanmaya razıyım.

Onların imanını selamette görmezsem cennete bile gitmek istemem diyen bir insan başka türlü de düşünemezdi zaten.

İşte benim de onun arasındaki fark da odur.

İşte o da bütünüyle milletine göre, insanlığa göre programlanmış bir yüce ruh, bir yüce kamet.

Peygamberane himmetle ızdırap insanı, ızdırap odur.

Ama onları ben kavrayabilir miyim, kavrayamaz mıyım bilemeyeceğim onu.

Bana göre gerçek ızdırap şudur, böyle herhangi bir hâle gelince,

o büyük insanın, onun talebelerinden birisinin dediği gibi,

eğer ızdıraptan bir kalp duracaksa şayet, bir genç imansız olduğu sözü karşısında,

o kalbin atom zerratı adedince parçalanması gerektirir.

Niye kalbin parçalanmadı demeliyim kendime ben.

Bence ızdırap, kalbin parçalanması gerektirir.

Niye kalbin parçalanmadı demeliyim kendime ben.

Bence ızdırap odur.

Ve ızdırabı bilmeyene, ızdırabı anlat demek, sizin için de bence bir talihsizlik, çünkü anlatamayacak.

Izdırap adına bir şey anlatacaksa bu onun için de bir talihsizlik.

Çünkü,

Yahya Kemal der ki, yaşayan bilir derler, bana göre esas duyan bilir.

Duyan bilir.

Yaşayan değil.

Yaşadığınızı hissedeceksiniz.

Hayatın her lahzasını, tiktak diye atan saatin ibresi gibi hepsini teker teker duyarak yaşayacaksınız.

İşte o his, o duyuk.

Sizin o kapının önünde olduğunuz kanaatini taşıyorum.

Beni ve benim gibi düşünenleri yalan çıkarmayacağınıza inanıyorum.

İnşallah o ızdırap insanı siz olun.

Izdırap tokmak gibi vursun, kalksın insin beyninize.

Kasıklarınızı tutun insanlık aleminin dertleri için.

Deli gibi dolaşın.

Şakaklarınızı sancı sardığı zaman,

ızdıraptan ızdıraba sürüklenin ve Allah'tan neyse Ümmet-i Muhammed'in helasını isteyin inşallah.

Elimde olsaydı ve ben ızdırap dükkanının dellallığını yapsaydım,

sizin içinize evlerin yolunu mıhtıraca şekilde ızdırap ekerdim.

İlmin, irfanın, araştırma zevkinin, fenne açılmanın, çağa söz geçirmenin yanı başında

sizin içinize ızdırap tohumları eker, sizin hepinizi dava düşüncesiyle deli etmeye çalışırdım.

Fakat böyle bir şey elimden gelmez.

Ama inanıyorum bir gün Allah sizi o ufka ulaştırır.

Ve sizinle dünyanın yüzünü güldürür inşallah.

Evet bir taraftan bu ızdırap, bir taraftan aşk, şevk, neşe, pürneşe,

hizmetin telifi deniyor.

Aşkı şevki doğru anlıyorsak ızdırapla bunların terslikleri yoktur.

Bunlar birbirine zıt şeyler değildir.

Ama aşkı şevki yanlış anlıyorsak doğru, telifi zordur.

Evvela ızdırabı doğru anlamak lazım.

Izdırap, yaşama zevkini unutmak, yaşamaya göre programlanmak.

Hayatı düşünüyorum ben yer yer vaka.

Fakat hizmet adına düşüneceğim o kadar çok şey var ki,

bana zaman zaman kendi hayatımı unutturuyor.

Izdırabın ilk merdiveni.

Hele basamakta ayaklarınızı bir sağlam yere basın,

Allah tahasına zannediyorum onu taht-ı revalli üzerinde gibi sizi sıçratabilir.

Sıçratsın.

Izdırap bu.

Aşk, şevk, neşeye gelince, pürneşe, neşeye gelince,

bir şiirden mülhem. Her şey gül kırmızı bizim dünyamızda.

Onların manasını da anlamak lazım.

Aşk, şevk, gülüp oynama demek değildir.

Aşk da başlı başına bir ızdıraptır.

Siz nerede o aşık görmüşsünüz ki gülüp oynuyor?

Tahsitani de olsa Mecnun'un güldüğünü hiç gördünüz mü?

Leyla'nın tebessümünden bahseden var mı?

Mecnun ve Leyla hayatı, bu aşk destan kahramanlığının hayatı,

ızdırapla iniltiyle geçmiştir.

Şirin'i Ferha'da öyle, Allah aşıkları da öyle.

Kuzeyli İbni Yas, Allah'a bağlı bir insan.

Gözünde tebessüme şahit olmadık diyorlar.

Belh'in görkemli prensi İbrahim bin Ethem tebessüm ettiğine şahit olmadık diyorlar.

Demek ki siz Allah'la irtibatı, aşkı da yanlış anlıyorsunuz.

Aşkın kendisi de ızdıraptır.

Aşk yakar.

Ve yakan aşkı ifade ederken aşıkım dersen,

belayı aşktan ah eyleme, ahıdıb ayarı ahından agah eyleme derler.

Aşk ocak gibi yakar.

Ve bir başkası yanarken şöyledir.

Yansam da ocak gibi gam eylemem izhar.

Yakma beni ateşlere, başka ateşlere.

Ey çarkı cefakar.

Ve Bağdat'ta derisi yüzülürken gerçek aşık, Nesimi.

Şöyledir.

Bir biçare aşıkam, ey yar senden dönmezem.

Kançeriyle yüreğimi yar, senden dönmezem.

Kançeriyle yüreğimi yar, senden dönmezem.

Ger beni yandırsalar, toprağımı savursalar, külüm ottan kavursalar, neccar, senden dönmezem.

Ve son mısraları şudur.

Başımı erre koy, Hazreti Zekeriya ve Yahya'nın testereyle biçilmesini kastederek.

Başımı erre koy, neccar, senden dönmezem der.

Aşk başı başına insanı derdest eden, kıskıvrak yapan bir derttir, bir ızdıraptır.

Öyleyse aşk derken onu ızdırapla ayrı ayrı kutuplarda, ızdırabın alternatifiymiş gibi gösterme, terminolojiyi bilememe demektir.

Şevk de mesleğimizde öyledir.

Bir insan şevkle şahlanmışta, at şevkle şahlanmışta, onun için çatlama mukadderdir.

Ağustos böceği şevkle coşmuşta şayet, bir ağaç dalında gündüz öte öte artık onun için çatlama mukadder demektir.

Onun hayatının bir gayesi vardır.

Atın da, ağustos böceğinin de hayatta birer ufku vardır.

Gaye-i hayalleri vardır.

Hayatları boyunca hep onu yakalamaya çalışırlar.

Onu yakalayıncaya kadar da hep bağırır dururlar.

Ve çatladığı zaman der ki, tam kendi kendime, işte ben gaye-i hayalimi yakaladım.

Eski mevzelerde size arz ettiğim bir şey vardır.

Derler ki, Şam'da Muhiddin İbni Arabi bir caddede geçerken birini derdest edip asmışlar.

İpten sallanırken Hazretleri yanından geçer.

Yanındaki adamlarına sorar, bunu niye asmışlar?

İçki içmiş, adam öldürmüş, şimdi de kısas yapıyorlar diyor.

Diyor ki, içki içti bu adam, zina etti, adam öldürdü.

Üç dört defa buna, yani katlamalı nasıl diyelim buna, idam ceza kanuna bir şey vardır, müzaaf ceza.

Birkaç defa öldürülmeyi hak etmişti derler.

Hazret hemen kuşar, ayaklarını yakalar, yüzüne gözüne sürmeye başlar, şaşırırlar.

Hazret bu ne hal böyle derler, bu adam eşkıyanın tekiydi.

Der ki, eşkıya mesleğinin zirvesi, zirveyi tutma dar ağacıdır.

Bu adam mesleğinde ulaşabileceği son noktaya ulaşmış.

Başarısını ulaşabileceği son noktaya ulaşmakla noktalamış bu adam.

Ben başarıya alkışlıyorum.

Zirveyi tutmaya alkışlıyorum.

Mesleğinin sonunu ele geçirmesini alkışlıyorum bunun.

Ve sonra herhalde dediği şey şudur.

Ey Müslüman, senin mesleğinin de bir zirvesi vardır.

Bir gayeyi, hayali vardır.

Ulaşabileceğin bir nokta söz konusudur.

Yakalayın o zirveyi.

Şimdi, şevk dediğiniz şey, şevk işte öyle şahlanma.

Şevk de şahlanma deniyor zaten.

Mesleğimize ait dört hususu arz etmek istiyorum kısaca.

Az, hak, şevk, şükür icmali.

Aciz demek, acizlik demektir.

Zannederim acizliğin yerine başka kelimeler koyarak Türkçe'de kelime çokluğuna boğmamak lazım bir şey.

Sonuna yapmaması takısı ilave ederek bunu acizlik desek anlaşılacak.

Herkes anlıyor değil mi acizliği?

Aciz bu demektir.

Elinden bir şey gelmeme demektir.

Tutmak isterken tutamama, yürümek isterken yürüyememe, görmek istersen görememe, duymak isterken duyamama, konuşmak isterken konuşamama aciz bu.

Ve böyle olan adama da aciz denir. Bu da sıfatı.

Meslekte esas olan bir acizdir.

Güçsüzlük, kendini güçsüz kabul etmez.

Bir şiirde güçsüzüz ama onun namıyla ünlüyüz.

Siz bu güçlüğe ulaşmadan esas çok müessir bir müracaatta bulunamamışsınız demektir.

Bu itibarlarda Allah'ın kudreti sizin hesabınıza harekete geçmez demektir.

Acizliğiniz o kuvveti, o kudreti harekete geçirici bir şifreli anahtar, sigirli bir anahtar gibidir.

Aciz bu.

Bir de fakir var.

Bu da fakirlik demektir.

Bir evvelki kelimenin başında bahsettiğim hususlarla bunu da anlıyordunuz zannediyorum.

Bu da sermaye sahibi olamama, hiçbir şeye sahip olamama demektir.

Fakir insan.

Bu da meslekte önemli bir husustur.

Yani mesela böyle varidat-ı subhaneye gibi, velilik gibi, keramet gibi, keşif gibi, Allah'a kurbiyet gibi hiçbir şeye sahip değil.

Nedir? Reş'a misalini vermiş, sızıntı.

Ancak güneş vurunca parlayabilecek bir sızıntı.

Yok, mameleki yok, sermayesi yok.

Bir de böyle bir fakir yanımız vardır.

İşte bunlar haddi zatında güç kaynaklarıdır.

Yani insan bunları kavradığı zaman Allah'ın servetini harekete geçirir, Allah'ın kuvvetini harekete geçirir.

Yunus duazeleriyle zannediyorum bunlara temas eder.

Bir küt ile güreştim, elsiz ayağım aldı, onu da basamadım, güyendirdi yüzümü.

Bir serçe bir kartalı salladı vurdu yere, yalan değil gerçektir, ben de gördüm tozunu.

Serçe kartalı sallayıp yere vuruyor, yalan değil gerçek, o da görüyor tozunu.

Bu güçsüzlüğünüzle, bu zaafınızla siz büyük işler çeviriyorsanız, öyleyse sizin gücünüzün arkasında bir güç kaynağı var.

Şimdi işinizi siz azmediyor, cehd ediyorsunuz ama Allah yapıyorsa şayet,

mesela siz fakirsiniz, eliniz ayağınız yok ama herkesi kündeye getirebiliyorsunuz.

El ense gidebiliyorsunuz, boyun ruha alabiliyorsunuz.

Eliniz ayağınız yok bunu yapıyorsanız o zaman niye mi siz yere düşeceksiniz ki, neden yerse düşeceksiniz?

Çünkü siz küçük bir gayretle, az bir hamle sergiliyorsunuz, işler oluyor, Allah yapıyor.

Ben irademin hakkını verdikten sonra bu işleri Allah yapıyorsa ben niye ümitsizliğe düşeceğim, dikkat buyurun.

Öyleyse bizdeki şevk anlayışı, şevk felsefesi, ümitsizliğe düşmeme manasına geliyor.

Şimdi o zaman hiç yerse düşmeyecek, hep şevkli olacaksınız.

Bakan daima sizin çehrenizde tebessümü yakalayacak.

Alem ağlarken siz bir yönüyle belki güleceksiniz ama neden?

Çünkü Allah'a dayanmışsınız.

Ve böyle olunca da şükürden şüküre koşacaksınız.

Çünkü sürekli çalışacaksınız, sürekli Allah'a ihsan edecek ve böylece salih daireye gireceksiniz.

Bunu da her defasında arz etme lüzumu duyuyorum, millet karıştırabilir.

Eskiler kullanıyordu fasit daire.

Şimdi kelimeyi çok kısırca kullanıyorlar, kısır döngü diyorlar.

Benim bulduğum salih daire de fasit dairenin karşılığı.

Kısır döngü, durukça Türkçesine göre bunu da çevirmek icap ederse buna da ya velut döngü demek lazım veya doğurgan döngü demek lazım.

Bir salih daire içine gireceksiniz.

Hayır hayır doğuracak.

Bu aynen bir hadisin manasıdır.

Hayır hayır doğurur buyuruyor.

İnsan hayra doğru bir adım atınca ikinci bir hayır fikri doğar insanın içinde.

Hayır ikinci hayra yolu kolaylaştırır.

Nasıl ki her bir günah içinden küfre giden bir yol vardır, öyle de her bir sevap içinden imana yükselen bir helazon vardır.

Anlatabildim mi?

Bu itibarla bakın, acziniz, fakrınız sizi bir noktaya çeker, şevkle sizi şahlandırır.

İki nazımda söylenmiştir, şiir demem ben onlara çünkü şiir manadır, derinliktir, bir ufdur.

Ama onları ister eceyle ister aruzla kıvırırsınız, nazım söz olabilir değersiz.

Fakat bizim düşünce dünyamız açık olması itibariyle belki bir şey ifade eder.

Acz, fakr, şevk.

Ve böyle şevkle şahlanınca, hiçbir kimseye takılmayınca, tökezlemeyince,

yamaçlar size dümdüz olunca, düz yerlerde pürüzsüz olunca, kader yolunuza su serpince, işte bizim şevkimiz budur.

Delice Allah'a bağlıyız inşallah, Allah öyle eylesin.

Bu mevzuda aşık sayılabilir.

Delice hizmete bağlıyız, hiçbir şey bizi fütursuza itemez.

Efendimiz bir yerde böyle şevkli birisini anlatırken bir fütursuzu buyurur ki,

atını mahmuzladı, düşmanın karşısına çıktı ve biraz sonra da etrafındakilerin hepsi budandı,

sağına soluna baktı, tek başına kalmış, Buhari'de anlatıyor.

Yeniden atını mahmuzladı, iş başa düştü dedi, sürdü ve geriye dönmedi.

İşte gerçek kahraman.

50 defa birlikleriniz bozulabilir, düzeniniz altüst olabilir.

Bozulmasın ve altüst olmasın inşallah.

Bize de çok kiran gelir.

Ama hiç şevkiniz sönmeden, değil mi ki Hazreti Muhammed Mustafa sizinle beraber,

daima sizin bütün başarılarınızı alkışlıyor, aranızda dolaşıyor.

Öyleyse şevk içinde olmak lazım.