İmanın merhaleleri, Nazari iman, ilim derinleştikçe imanda derinleşir, Allah kalpte bilinir

İman Yönüyle Dünyada Hangi Noktaya Varabiliriz?

Bilgiyi dayanan, herhalde bilgi edemek, çok zayıf bir imana sahibiz.

Bu da günahlardan yeterince korunmamıza yetmiyor.

İman Yönüyle Dünyada Hangi Noktaya Varabiliriz?

Biraz zor anladım da ben zor anladığım şeye cevap vereyim inşallah.

Zannediyorum demek isteniyor ki herhalde bizim şu andaki imanımız nazari bir iman.

Yani okuduğumuz ilimlerle, bu ilimlerin derinliği ölçüsünde kalbimizde ve kafamızdaki şüpheleri izah ediyoruz.

İlmin ışığı altında, ilmin rehberliğinde, ilim ibresine göre kalbimizi yönlendiriyoruz.

Ve işte bir yönüyle fena şeyleri kafadan atma, kötü şeyleri kalpten çıkarıp atma, iyi şeylere yönelme manasına bir iman ki imanın ilk merhalesidir.

İlk merhaledir bu.

Buna iman değildir diyemeyiz, bu kadarcık Allah'a teveccühü hafife almış oluruz.

İman değildir diyemeyiz, bu haliyle bir insan ölünce cennete gideceğine inanırız.

İman değildir diyemeyiz.

Bir muharebede bir tanesi işte böyle bir imanla La ilahe illallah Muhammedun Resulullah der,

mürşidinin dizinin dibinde imana gelir, biraz sonra da ölür ve biz ona şehit deriz.

Ancak bir şey var, yani bu imanın ilmel yakin mertebelerinden bir mertebededir, bilemiyoruz.

İlim derinleştikçe iman da derinleşir.

Oysa ki bundan sonra çok geniş bir dairede aynel yakin mertebesi vardır.

Yani insan çok meseleleri artık elin alemin kitapların satırları arasında arayıp bulmaya çalıştığı gibi değil de,

doğrudan doğruya kendi müşahedelerinden kendi içine akan irfan akıntıları çağlayanları gibi imanın aktığını duyarır.

Kendi müşahedelerinden.

Eşyayı bir başka türlü görür.

Hadiselere bir başka türlü şahit olur.

Eşya ve hadiselerin yorumuna gider.

Münasebetler kurar.

Nasıl ki rüyaları tabir ediyorsunuz, öyle eşya ve hadisenin birbiriyle baş başa verip belli münasebet teşkil etmelerinden manalar çıkarır.

Müşahedeye dayaldır.

Bunu bir kısım böyle pozitivist neticeler gibi anlamamak lazım.

Ve bu yolda yürümeye de pozitivistçe yürüme dememek lazım.

Böyle düşünene de pozitivist dememek lazım.

Belki bir bakıma bir kısım pozitivist neticeleri, müsbet şeyleri değerlendiriyor.

Asıl mesele o değerlendirmeden elde edilen şeydir.

Çok pozitivistler vardır, bunların hiçbirisi zerre kadar Allah'a inanmamışlardır.

Oysa ki biz değerlendirdiğimiz, değerlendireceğimiz bu müspet şeylerden, müşahedeye dayanan müspet şeylerden,

belki içine rasyonalizmi de yani akli istidlarları da katarak,

bu defa imanı ilmel yakinden aynel yakine getirecek, yükseltecek.

Onun da mertebeleri var.

Herhalde benim bakışım da Hz. Sahipkıran'ın bakışı birbirinden çok farklıdır.

Herhalde onun bakışı da Hz. Ebu Bekir'in bakışı birbirinden çok farklıdır.

Hz. Ebu Bekir'in bakışıyla Seyyidül Enam, Hz. Muhammed Mustafa'nın bakışı birbirinden çok farklıdır.

Bu itibarla aynel yakin, yani bakarak, müşahedeyle hasıl olan yakin dediğimiz şey,

bu da birbirinden çok farklıdır.

Belki yüz mertebe aynel yakin mertebesi vardır ve herkes derecesine göre aynel yakinin basamaklarından bir tanesinde oturur,

kendisine tekabül eden menfezden eşya ve hadiseleri seyreder,

oradan içine marifet akıtır ve imanını yükseltir.

Bunun ötesinde bir de o noktaya insan ulaşır ki artık eşya ve hadiselerde gördüğü şeyle vicdanında daimi duyduğu şeyi birbirinden farklı görmez.

Belki aynı hakikat bir yerde ayağını aksetmiş, yani gözle görülebilen aleme aksetmiş,

diğer tarafta onun bir yanı da bir aynayla vicdanını aksetmiştir.

Sürekli refakattedir o.

Yani sürekli o imanın refakatindedir.

Bu da hakkal yakin diyelim.

Yani ateşin içinde, ateşten olmayan bir cismin kor kesilip tıpkı ateş nevine inkılap etmesi gibidir.

Hatta bu noktaya ulaşanlar bazen kendilerinin ateş olup olmadığı farkına varamazlar.

İltivastan dolayı ben oyum diyebilirler.

Oysa ki İmam Rabbani'nin dediği gibi ben oyum değil, ben ondanım.

O ateş olmasaydı ben kor olmazdım.

Her şey o değil, her şey ondan.

Hakkal yakinin de kendine göre mertebeleri vardır ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem

hayatının bilhassa son demlerini tamamen hakkal yakin yamaçlarında yaşamıştır.

Ben o mevzuda siyer ve tarihte gördüğüm şeylerle kati bir şey söyleyemeyeceğim ama

fakat öyle anlaşılıyor ki Allah Resulü madem Miraç'ta perdesiz, sayısız, doğrudan doğruya

herkesin ahirette görecekleri Rabbini Miraç'ta gördü.

İşte bu hakkal yakinin kendine göre bir mertebesidir.

Madem melaike-i kiramla açıktan açığa teşerrüf etti,

öyleyse bu hakkal yakinin melaike-i kiram hakkatine dair bir mertebesi ve bir derecesidir.

Madem kader kalemlerinin cazırtısını işitti, seslerini işitti,

kader adına da hakkal yakinin adına bir adım atmıştı Miraç'ta

ve hayatının sonuna kadar bunu derinleştire derinleştire yaşadı.

Onun için Ayşe validemiz bize bir gün der ki yanımda Cebrail sana selamı var.

O da doymuşluk, duygulanmışlık içinde şöyledir.

Bu bir insanın böyle bir iltifat karşısında duyguların ifadesidir.

Ya Resulallah görmediğimiz şeyleri görüyorsun der.

Belki Ayşe validemiz gibi çok zeki bir kadının orada söyleyeceği daha derin,

daha manalı sözler olabilirdi.

Fakat hepimizi öyle bir duruma koyalım,

orada böyle bir iltifata mazhariyetimizi tahayyül edelim,

çocuklaştığımızı hemen hissedeceğizdir orada,

görmediğimizi görüyorsun diyeceğizdir.

Ve yine bunun içindir ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem

namaz kıldırırken elini kayva doğru uzatır, çeker.

Derler ne yaptın ya Resulallah?

Buyur ki cennetten bir salkım temessül etti.

Sizin için almak istedim.

Yeseydiniz hayatınızın sonuna kadar bu mahallede bitiremezdiniz.

Ve yine bir keresinde irkilir, geriye çekilir.

Sonra inşirahla ileriye doğru kendisini atar.

Sorulduğunda cenneti ve cehennemi gördüğünü ifade eder ki

artık cennette, cehennemde, melekte, kaderde, kaderin kitabıda, defteriyle

her an bir yanı vicdanında tebellül edip duruyordu,

bir yanı da o eşya arasında.

Tıpkı sabit ayinler, muayyen varlıklar gibi hep müşahede ediyordu.

Buna da isterseniz, benim çok fazla kelime bulup ifade etmeden aciz kaldığım bir husus,

hakkal yakin, mertebeleriyle hakkal yakin diyebilirsiniz.

Şimdi biz ilimlerle, nazari şeylerle evvela belli bir ölçüde en azından küfre sırtımızı dönüyoruz.

Hani meyvenin altıncı meselesini hatırlayın.

Orada değişik ilim dallarıyla istidlal edilir.

Ve insan orada sırtını küfre döner.

Bu imanın ilk merhalesidir.

Sonra siz müşahedeleriniz, derken mükaşefeleriniz, derken mürakabeleriniz,

ilk iki kelime eşyaya aittir.

Diğer kelimeyi zat-ı hüluyet hakkında mütahale edebiliriz.

Çünkü ancak o rakip mürakabe edilebilir.

Kemmiyesiz, keyfiyetsiz.

Siz bunlarla sonra bu imanı derinleştireceksiniz.

Yani hemen ilk adımda derinlemesine, imana ulaşma,

çok fevkalad eden bir ihsan-ı ilahiye mazhariyetle olabilir.

Peygamber huzurunda insibalı olabilir.

Cenab-ı Hakk'ın birdenbire, hele onun ilk basamağından alıp sizi zirvesine, heyfel kulesinin başına koyması gibi.

Ancak bu suretle olabilir.

Yani amudi yükselmelerle, dikey yükselmelerle birden elde edilebilir ama

fakat genelde ilk iman, inkişafa açık, genişlemeye açık, derinlemeye açık bir imandır.

Ve bu tefekkürle, bu salih ibadetle, salihatla, Kur'an-ı Kerim hep öyle diyor.

اَٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ

Salihatla derinleştirilir.

Ve daha sonra derinden derine vicdani mürakabe ile ki,

bazıları belki ayet-i tekviniyede mütealayı füzuli saymışlar.

Demişler ki esas Allah, kenzen, kalpte bilinir.

Ve onun en önemli takip sahası da vicdanın yamaçlarıdır.

İsterseniz Berkson'un entüzyonunu bu zaviyeden mütale edebilirsiniz.

Ve yine bundan kant der ki, Allah'a azametine uygun inanmak için kitapları arkaya atma lüzumu hissettim.

Veya zaruretini duydum.

Çünkü onlar gerçekten zat-ı iluhiyet hakikatinden insanı uzaklaştırıyorlar.

Mebdeedir onlar.

Bundan sonra yapılacak şey, bu yolda, girdiğimiz bu yolda,

hakikatleri müzakere ede ede Allah'ın inayet ve keremiyle,

tefekkür ede ede, vicdan da derinleşe derinleşe,

entüzyonun bir hakikati varsa o zaviyeden meseleyi yakalaya yakalaya

veya kantın ameli akılla Allah gerçekten bilinir dediği noktaya ulaşa ulaşa,

onlardan daha önemlisi.

Hz. Bediüzzaman'ın, Hakka'l-Yaki'nin en ala mertebesi dediği,

belki kendi mertebesi, kendi mertebesine ulaşmaya çalışacağız Allah'ın inayetiyle.

Aslında namütenahi olan Allah, hiçbir zaman hiçbir kimse tarafından kemaliyle bilinemez.

En büyük bilene bakın ki, en büyük bilen kimdir diye sorsam ne dersiniz?

İnsanlığın iftihar tablosu.

Hz. Muhammed Mustafa.

Oysa ki ona şu söz isnat edilir.

Ve bu isnat, hadis kriterleri açısından sağlam paynaklara dayanmasa bile,

fakat onun diyebileceği bir sözdür.

مَا عَرَفْنَا كَحَقَّ مَعْرِفَتِكَ يَا مَعْرُوفُ

Ey en iyi bilinen, seni hakkıyla bilemedikler.

Eğer en büyük insanın mertebesi onu hakkıyla bilemedik sözüyle ifade ediliyorsa,

demek ki o hiçbir zaman tamamıyla idrak edilemeyecek.

Ve ondan bu dersi alan, kendinden sonra en büyük ümmet, Sıddike Ekber şöyledir.

اَلْعَاجْزُ عَنِ الْاِدْرَاكِ اِدْرَاكٌ

Onu kavramadan aciz olmak en büyük idraktir.

Allah'ım seni kavrayamadım.

Hani Batılı, Göte, der ki seni yüzlerce isimlerle yad ediyorlar.

Ben binlerce isimle yad etsem, ey mevcudu meçhur,

senin adına yine bir şey söylediğimi iddia edemem.

Aynı şey bakın, hep aynı kapıya dayanıyor.

Bütün kainatları, kevnü mekanları, tesbih taneleri gibi,

elinde evren çevren Allah'ı bu daracık aklımızla, idrakımızla idrak etmemiz mümkün değildir.

Öyleyse, O'nun zatı hakkında marifetin bitmesi bahis mevzu değildir.

Marifet yolunun bitmesi, sona ermesi bahis mevzu değildir.

Hep devam edip gidecektir ki,

Ayetü'l Kübra'da O'nu arayan seyyah,

en son noktada bile hel minmezittir.

Kaf Sureyi Celilesinde vardır sadece bu ayet.

Sadece orada vardır, hel minmezitt.

Daha yok mu demektir bu? Daha yok mu?

Yine,

hani aşk şarabına bir parça parmaklarını bananlar,

artık bir daha kendilerini ondan uzaklaştırmaları, uzak kalmaları mümkün olmadığı gibi,

Gedai'nin sözleriyle ifade edeyim,

şöyledir,

Parmağım aşkın balına bandıkça bandım bir su verdir.

Bandıkça banar, bandıkça da yanar, yandıkça da bir su ver, der, inler.

İşte Allah yolunda marifet budur.

Ey saki aşkın oduna, yandıkça yandım bir su ver.

Düşeli dilber derdine, yandıkça yandım bir su ver.

O suyu kim içse hemen, kalbe doğar nur-i cihan.

Verir hayatı cavidan, yandıkça yandım bir su ver.

Ve sonu da şu, bandıkça bandım bir su ver, der.

Hiç bitmez o yol.

Bal yer, şerbet içer, su ister, durmadan ister ve marifet inkişaf eder.

İşte hel min mezid, yok mu daha demek.

Neden? Biz mütenahiyiz, Allah namütenahidir.

Namütenahiye yönelik yol hiçbir zaman bitmez.

Bitse zaten monotonluk olur.

İnsan bir yerde zirvede dahi olsa, sizi Everest tepesinin zirvesine çıkarsalar,

bir gün zirveye de doyar, dersiniz hel min mezid.

Bunun üstünde merdiven yok mu, oraya da çıksak, dersiniz.

Onun için, onun yolunda seyahatler, seyri seferler namütenahidir.

Ve iman durmadan terakki edecektir.

Allah bu terakkiyi ruhlarımıza duyursun.

Bizi o yüksek marifete uyarsın inşallah.

Siz yoluna girmişsiniz.

Ve sonra vicdanınızla bütünleşecek bu mesele.

Yani imanla, tefekkürle, sürekli eşya ve hadiseleri hallaç edeyde,

araştıracak, öyle sağlam bir imana ulaşacaksınız ki Allah'ın nimet ve keremiyle,

tıpkı sahabi gibi, burada duracaksınız, gözlerinizle böyle görecek ama bunları hep buğulu göreceksiniz.

Ayaklarınız ahiretin yamaçlarında dolaşıyor gibi olacak.

Bir gün işliye işliye o noktaya mutlaka ulaşacaksınız.

Hedefiniz olsun.

Dünyada, cesediniz dünyada ama fakat hayalinizle ahiretin yamaçlarında gezeceksiniz.

Belki her zaman bunu aynı kıvamda tutamayacaksınız.

Çünkü herkes için her zaman mukadder olmamış.

Nitekim Hanzel'e hatırlatmama gerek var mı?

Allah Resulü'nün huzurundayken Hazreti Ebu Bekir'le karşılaşır.

Dedi ki, Ya Ebu Bekir,

Hanzel'e münafık oldu.

Münafık oldu demek iki yüzlü oldu demek.

İki davranışlı dual yaşadı demektir.

O da ne demek diyor?

Resulullah'ın huzurunda otururken öyle bir oluyoruz ki sanki ötelerdeyiz.

Sanki ahiretin yamaçlarında dolaşıyoruz.

Sanki Allah'ın huzurundayız.

Dışarıya çıkınca çoluk çocuğa karışıyor, her şeyi unutuyoruz.

Hazreti Ebu Bekir kendini dinliyor, ben de öyleyim diyor.

Belki de onu yiyese atmamak için onun haline sahip çıkma faziletini ısrar ettiler.

Sizin içinizden ufku bu seviyeye ulaşan insanlar bir yeniyle, bir müptediyle karşılaşınca,

ona bir şey anlatmayı planlayınca şöyle derler.

Gel hele şu meseleyi bir beraber öğrenelim.

Yani müptedi bir talebe gibi bir yeniyle o çok eski işleri ve kendisine göre de çok eskimiş işleri

yeni baştan başlar öğrenmeye çalışır.

Yoksa haşa ki Hazreti Ebu Bekir Allah Resulü'nün huzurundaki durumu

hayatının diğer safhalarında hiç olmazsa büyük bir kısmında devam ettirmiş olmasın.

Ama Allah Resulü'nün huzuruna gider, orada durumu açarlar.

Allah Resulü buyurur ki eğer siz benim huzurumdaki durumunuzu muhafaza etseydiniz

sokak başlarında köşelerde melekler önünüzü keser sizinle müsafaha yaparlardı.

Yani siz melekutileşirdiniz.

Siz ruhanileşirdiniz.

İnsan olmadan çıkardınız.

Bedeniyetten sıyrılırdınız.

Vaka bir yerde bu hedef gösteriliyor.

Hayvaniyetten çık, cismaniyeti bırak, kalp ve ruhun dereceyi hayatına yüksel deniyor.

Hedef gösteriliyor.

Siz size gösterilen bu hedefi sürekli yakalasa veya sürekli yaşasaydınız

hani aynı noktada buluşacaksınız başkalarıyla.

Yani cismaniyetinizi yaşasanız Allah korusun

cismaniyetin girdabında bulunan insanların bulunduğu yere yuvarlanırsınız.

Mey takip edenler yuvarlanır meyhaneye giderler.

İçi tavafla akanlar gider tavaftakilerine katılırlar.

Hacı olurlar.

Yani insan kendi duygu ve düşüncesinin dünyasında yaşar.

Bu itibarla cismani hayatını, bedeni hayatını yaşayanlar

bugün olmasa yarın yuvarlanır, cismaniyetinin altında ezilmiş insanların bulunduğu yere gider

onlara iltihak ederler.

Fakat sürekli ruhani hayatı arayan, kalbi hayatına yükselmeye çalışan

sık sık perde açılır, oraya yükselir, orayı görür, oradaki hayatı yaşar

ve bir gün gelir belki Hazreti Ebubekirler gibi, Ömerler gibi

en küçük inhiraflarını dahi affetmezler, hep oralarda zirvelerde dolaşırlar.

Evet, Hanzele nifaka düştü diyor.

Allah Resulü de buyuruyor ki eğer benim huzurumdaki durumu muhafaza etseydiniz

melekler sokaklarda sizinle misafir yaparlardı buyuruyor.

Ve sözlerini şöyle noktalıyor.

Bir peygamber huzuru anı, bir Allah huzuru anı, bir cismaniyet huzuru anı

demek ki büyüğümüzün Mesnevi Nuriye'de ifade ettiği gibi

insanda hem hayvaniyet var, hem nebatiyet var, hem insaniyet var

hem de insanı kamil olma keyfiyeti var ki bazen 24 saatte bu mertebelerin hepsine uğrar insan.

Ve insan, insanı kamil de esasen insanlık mahiyetine derc edilen

bütün bu cevherlerin gereğini yerine getiren insandır.

Bunun da yine izahi kitaplarda var.

İnsan melek değildir, insan insandır.

Ama önemli olan insan sadece kalbiyle değil.

Aynı zamanda Hazreti Muhammed Kibrisallah Aleyhisselam bedeniyle de miraj eden insandır.

Allah Resulü bedenine ruhunun ulviyetini ve şeffafiyetini kazandırmış,

bedenini de mirajda almış beraber Allah'ın huzuruna götürmüştür.

En büyük miraj olur ki insan nefsini ve bedenini de ruhunun arkasına takar,

onları da alır götürür götüreceği yere.

Öyleyse onlar da yaşanmalı.

Öyleyse bir yatak hayatı vardır ki ve hele hayat arkadaşınız varsa

işte orada meleklendiğiniz zaman siz bir başkasına ait hukuku çiğnemiş olursunuz.

Öyleyse çocuklarınızda içli dışlı sımsıcak bir yuva hayatınız vardır.

O yuva hayatında Allah huzurunda mürakabede bulunma havasını yaşasanız çocuklarınızın hukukuna tecavüz etmiş olursunuz.

Ama tabi rica ederim yatak hayatını namazın içine getirmemek lazım.

Çocuklarla münasebetinizi namazın içine getirmemek lazım.

Allah'la irtibatlandığınız an içine dünyaya ait şeyleri sokmamak lazım.

Bakış kullanmalı, gözler dönmeli, insanın gözü dünyaya ait hiçbir şey görmemeli.

Yanındakini dahi görmemeli.

Çünkü bu makam Allah'a, Allah'ın yardımı senden istiyor, kulluğu sana yapıyor,

yalnız sana teveccüh ediyor, ayardan alakamı kesiyor, tecellüt ediyor, sana yöneliyorum demektir.

Yalan olmaması için öyle olması lazım.

Bunun içine de başka şeyler karıştırmaması lazım.

Bunun gibi.

Bunun gibi.

Sahabi üst seviyede imanı yakalamaya çalışıyor.

Bu haddizatın da duyuyordu bunu vicdanında.

Hatta denebilir ki bu sahabinin adeta çoluk çocuğun içine karıştığı zaman onlara karşı duyduğu alakayı

Allah'la irtibatlı olan hayata adına birer gedik sayması

derin bir muhasebenin, mürakabenin ve ihsan şuurunun ifadesidir.

Kendinde sürekli eksikler görme, Allah'la irtibatının ifadesidir.

Her şeyim tas tamam diyen bir insan bir uçurumun kenarında yuvarlanmaya namzet, bir zavallı, bir talihsizdir.

Ve yine sürekli iman artırma mevzunda görüyoruz.

Mesela Abdullah bin Revaha elinden tuttuğu bir sahabiye,

Ta'ali nu'min se'aten diyor.

Gel hele şöyle bir saat Allah'a iman edelim.

Ve iman etmiyor muyuz?

Hayır Allah'ı zikredelim, içimizde onu yenileyelim.

Çünkü onun yenilenmesinde, onunla alakanın yenilenmesinde, onunla irtibatın yenilenmesinde

ayrı bir lezzet, ayrı bir halavet var.

Zaten imanla başlayan, marifetle derinleşen, muhabbetle ayrı buğutlara yelken açan

gerçek iman bir noktaya ulaşır ki mahsus zevk olur.

Hatta muhakkak böyle küfür ve küfür esintileri insanın içinde tıpkı cehennem yerleri gibi eser ki

işte Buhari Müslim'deki hadisin manasını anlama zamanı.

Hakiki mümin imanın tadını tadan o insandır ki

küfürden ve küfre ait şeylerden sıyrılıp çıktıktan sonra

yeniden küfre dönmeyi, cehennemin içine dönmek gibi ürpertici bulur.

Yılanın, çıyanın yuvasına dönmek gibi küfür ve talalet yolunu ürpertici bulur.

Demek ki iman sadece bu ilk adımda duyduğumuz şey değil.

Belki ileriye doğru derinleştikçe derinleşen

ve belki bir gün gelecek öyle bir hal alan, öyle bir hakikattir ki

artık şeytanın eli onu sizin elinizden almaya, kalbinizden soyup çıkarmaya gücü yetmeyecektir.

Risalelerde izahı var. Nurlar sayesinde araştıra araştıra, karıştıra karıştıra

iman insanın benliğini öyle işler, öyle duygularına yerleşir ki

değil şeytanın elinin oraya uzanması ve silese bile atamaz insanın içine.

Ve zaten insan olmadan maksat insana kamil olmaktır.

Yani melekleşmedir.

Hazreti Mevlana'nın tasnifiyle insanın bir melek yanı vardır, bir de şeytan yanı vardır.

İhmal edince insan şeytanlaşır.

ثُمَّ رَدَدْنَاهُ اَسْفَلَ سَافِر۪ينَ

Yarattık sonra da aşağılığa aşağılığa gittik.

İnsan meleküti yöne müteveccü olduğu sürece, yani hayatını ona göre dizayn ederse

o zaman da insan melekleşir.

اِلَّا الَّذ۪ينَ آمَنُوا وَعَمْلُوا الصَّالِحَاتِ

فَلَهُمْ اَجْرٌ غَيْرٌ مَمْنُونَ

Sırrı zuhur eder.

İman etti, salih amel yaptı.

Ardı arkası kesilmeyen bir ecr-ü mükafatla selfiraz kılınır.

O insan.

Ve bu sadece mükellef olan varlıklara mahsustur.

Yani ins ve cinle mahsustur.

Melek sabit makamı içindedir.

Hayvanat terakki etmez.

Sadece terakki eden, iradesi olanlardır.

Bildiklerimizden insan, göremediklerimizden cinler.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُونَ

Cin ve insin yaratılış gayesi de Allah'a iman etmektir.

İman bu seviyeye gelince, insan zannediyorum günahlara girmez.

Girse bile, düşse bile bu türlü insanların hayatında günah en az ömürlüdür.

Bu türlü insanların hayatını tetkik etseniz, bir dakika yaşamış günah göremezsiniz.

Gece yarısı saat, iki bilmem kaç gece ayakları kaysa, suçsalar, bir günaha girseler,

iki dakika geçmeden onları abdest alırken, başlarını yere koymuş, Allah'a yalvarırken görürsünüz.

Hakiki mümin, üzerinde günahlar en az ömürlü olan insanlardır.

Günahı yarım gün ömür tanıyan insan bile belli ölçüde laubalık aynı ciddi insandır.

Çünkü o yarım günde ölebilir, sırtında bir kandur gibi günahıyla, utandırıcı günahıyla.

Hakiki mümin, günahı en az ömürlü olan insandır.

Düşmez o. Düşünce hemen kalkar.

Çünkü Hazreti Sadık-ı Mastuk, hakiki mümini ekine benzetiyor.

En şiddetli rüzgarlarla onlar da yatarlar. Yatar ama kalkar.

Dakika sürmez doğrulur.

Münafığı da gürül gürül gürleyen bir çınara benzetir.

Düşmeyecek gibi gelir size.

Fakat içi yanmış ve karbonlaşmıştır.

Şiddetli bir rüzgarla savrulur, devrilir ve bir daha da doğrulamaz.

Öyleyse iman kemal mertebesine belli ölçüde, nisbi kemal mertebesine gelince insan o ölçüde günahlardan uzaklaşmış oluyor.

Günahlardan uzaklaşıyor tıpkı sahabi gibi ama yine de düştüğü oluyor.

Evvelki gün de yine ismi, cemilini, yadı cemilini sarahaten arkadaşlarımızın ona getirmeme ona karşı olan saygımın mâni olduğu büyük bir kâhmet.

Ramazan-ı Şerif'te orucunu zaaf demeyeceğim.

Beşeri güç diyeceğim.

Beşeri gücüne takılarak bozar.

Fakat dakika geçmez, eteklerini sürüye sürüye huzuru risalet penahıya gelir ve mahvoldum der ya Resulallah.

Bir, yine ismini tasdih etmeyeceğim.

Bir kadına bakar veya az buçuk dalaşmak maksadıyla ona doğru birkaç adım atar.

Ve hemen kendine gelir, soluğunu Resulullah'ın yanında alır.

Günaha girdim ya Resulallah der.

O da huzurdan ayrılmadan hemen ayet iner.

Çok defa tövbelerimde bu ayeti okudum, beni de öyle kabul ettirdin.

Günün iki anında, sabah ve akşam ve bir de gecenin bir fastında, akşam yatsı ve teheccüd namazı, işte bunlar ikamet.

Günün o başında bu başında ve bir de gecenin içinde.

İnnel hasenati yüzihi binesseyyiat.

İyilikler, kötülükleri siler, süpürür, götürür.

Böyle küçük günahlar huzurla kıldığınız namazda bile götürülür ve siz aklanmış olursunuz.

Namazla insan aklanır.

Allah'a teveccühle aklanır.

Bir de bu arada tövbe ederse bütün bütün pak olur.

Bu itibarla mümin düşmez demek değildir, düşer.

Sahabi düştüğüne göre düşer.

Hatırlayın, zina edip Allah Resulü'nün huzuruna gelen sahabiyi, ismini söyleyeyim mi isterseniz söylemeyeyim onu da.

Söylemeyeyim.

İsmi de Allah'a sığınma kökünden gelen bir kelime ile onun sıfatı ile ifade edilir.

Allah Resulü'nün huzuruna gelir ve der ki haddi şer'i'yi tatbik et beni temizle der.

Allah Resulü huzurundan dört defa çıkarmış olmasına rağmen dördüncüde yine dalar içeriye haddi şer'i'yi tatbik et beni temizle der.

Birkaç gün sonra aynı sözlerle Allah Resulü'nün huzuruna bir kadın gelir o da aynı şeyi söyler.

Yani bir günah işledikleri zaman hemen o günahın affı adına Resulullah'a koşarlar.

وَالَّذ۪ينَ اِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمْوا اَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللّٰهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذْنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلَّا اللّٰهُۜ

Kurşiyata girerler, günahlara takılırlar ve düşerler.

Sonra Allah'ı hatırlar, Allah'a tehalet ederler.

Allah günahlarını yardırar.

Allah'tan başka günah yardıran yoktur ki.

Diyor Kur'an-ı Kerim, İmran Sûresi'nde.

Evet, imanla insan günahlardan uzaklaşmış olur.

Düşerse yine imanın gücüyle doğrulur.

Yeniden Allah'a yönelir, istiğfar eder, kendini bulur.

Teker teker içine girdiğimiz her mevzu,

burada tafsilatıyla anlatmam mümkün değildir.

İstiğfar dedik bir mevzu,

tövbe dedik bir mevzu,

yönelme dedik ina ve ayrı bir mevzu,

yürekten dönme dedik iya ve ayrı bir mevzu.

Bunların her bir yerleri başlı başına tahlil isteyen şeyler.

Ben sadece hepsini belki birbirine yakın kelimelerle,

düşen insanın yapması gerekli olan şeyler sadedinde arz etmeye çalıştım.

Birinci iş imanın rüsuh bulması, kök salması.

İkinci iş o rüsuh bulduktan ve kök saldıktan sonra

uzun süre düştüğümüz şamur içinde dolaşmamız herhalde düşünülmez.

Doğrulacak, o sahabiler gibi Allah'a dehalet edecek,

sığınacak, baş koyacak, yalvaracak, nedamet edecek,

bir daha işlememeye hocaların camilerde dedikleri gibi

azmı cezmi kast eyleyeceğiz.

Ve Cenab-ı Hak bizi koruyacak, muhafaza edecek inşallah.

Benim arz ettiğim gibi çok kolay değil, çok kolay olmadığını biliyorum onun.

Ben de sizin gibi insanım, çok kolay olmadığını biliyorum.

Fakat affetmenin Rabbime çok kolay geldiğini de biliyorum.

Ona zor olmadığını da biliyor ve ona yürekten bel bağlamış bulunuyor.

Bir vesileyle arz ettiğim gibi günah bana yakışmıyor doğru ama

af ona çok yakışıyor.

İşte ona dil bağlamış, ona bel bağlamış bulunuyoruz.

Siz de bir lahza bu ümidi, bu teveccühü, bu recayı kaybetmeyiniz.

Daima içinizde yüreğiniz gibi assın bu.

Düşmelerimiz olacak, sürçmelerimiz olacak,

doğrulacak ve onu bulacağız.