Müsamaha ve hoşgörü | Şefkat ve merhamet - Kavl-i leyyin

Müsamaha ve hoşgörünün diriltici bir iksir olduğuna inanıyoruz.

Bunun öldürücü bir zehire dönüşmemesi için

sınırlarını nasıl tespit edebiliriz?

Hoşgörü müsamaha diriltici bir iksirdir.

Bunun öldürücü bir zehire dönüşmesi de söz konusu değildir.

Müsamahayı, toleransı, affı, saffı,

merhameti, muhabbeti bir tarafa bırakırsak

işte o zaman biz öldürücü zehir oluruz.

Duygularımız, düşüncelerimiz.

O zaman ne olur? Bağnazlık olur, yobazlık olur,

fanatizm olur, işte o öldürücü olur.

Aslında İslam dini bir müsamaha dinidir.

Tolerans dinidir.

İsterseniz Efendimiz Sallallahu Aleyhi Vessellem'in

ilk Medine'ye teşrif buyurduğu zaman

orada mevcut ayrı kabilelerle yaptığı

anlaşmalara bakabilirsiniz.

Yahudilere ve varsa Hıristiyanlara, varsa

münafıklara neyse, başka milletten olanlara

öyle haklar verilmiştir ki zannediyorum

en ileri demokrasilerde dahi o hak verilmemiştir.

Belli bir dönemde.

Ve kötülük yapacakları, arkadan vuracakları,

ihanet edecekler arana kadar da bu devam etmiştir.

Ve bu haklardan, bu hürriyetlerden

o gün demokrasi bilinmiyordu belki ama fakat

büyük ölçüde onun önemli insani prensipleri yaşanıyordu.

Demokratik hak ve hürriyetlerden herkes

yararlanıyordu ve istifade ediyordu.

Ne bir Yahudi, ne başka milletten olan birisi

ne de gelen oraya misafir olan birisi

katiyen mahrum edilmiyordu.

Bu açıdan Müslümanlık, müsamaha üzerine oturmuş bir dindir.

Allah Resulü'ne Allah Kur'an'ı Kerim'de değişik yerlerde

affı, saffı tavsiye etmiştir.

Yani kusurlara karşı göz yum,

görmemezlikten gel buyurmuştur.

O'nun hayatı da hep o çizgide cereyan etmiştir.

Biraz evvel Hz. Mesih'in noktayı, nazarını ifade etmeye çalıştım.

Zina eden insana bile.

Bence Allah Resulü'nünki ondan daha büyüktür.

Çünkü maiz hatırlayacaksınız veya gamidiyeli kadın

Allah Resulü'nün huzuruna geldiklerinde ben zina ettim,

haddi şerhiyi tatbik et beni temizle deyince

dön git demiş, Allah'ın affetmeyeceği günah yoktur.

İşte İmam Müslüm'ün

Sahih Müslüm'ünde ve

Nese'inin

Sünnen'inde baktığınız zaman

hüdut bahsine göreceksiniz.

Dön git, Allah'ın affetmeyeceği günah yoktur.

O ısrar edince,

dört defa gelip ısrar edince

haddi şerhi öyle tatbik edilmiştir.

Ve bir defasında biri gelip birinin hırsızlık yaptığını söylemiştir.

El kesilmeye karar verilince de adam

ben vazgeçtim ya Resulallah demiştir.

Ne diye demiş buraya kadar getiriyorsunuz,

buraya kadar getirinceye kadar vazgeçmiyorsunuz,

karar verildikten sonra vazgeçiyoruz diyorsunuz

demiştir.

Bu açıdan Allah Resulü'nün bu mevzudaki tavırları

Hazreti Mesih'ten şefkat adına da

reefet adına da, mürüvvet adına da daha ilerlidir.

Bu açıdan

biz esaslı müsamaha olan bir dini temsil ediyoruz.

Hususiyle ahir zamanda

ben Seyyidina Hazreti Mesih'in nüzulünü

o nasıl iner onu bilemeyiz.

Nüzulünü daha ziyade o topluma

şefkatin, reefetin, insaniyetin,

affın, safın, müsamahanın

kusurları görmemenin hakim olması şeklinde

anlıyorum.

Hazreti Mesih kendine ters bir cemaate inmez yani.

Evvela o cemaat, o duygu, o düşünce içinde olması lazım.

Fransız ordusuna Türk kumandanı olmaz.

İngiliz ordusuna Türk kumandanı olmaz.

Türk askerine İngiliz kumandanı olmaz yani.

Kendinden olur.

Evvela asker, nasıl askerse şayet

başına gelecek, tayin edilecek kumandan da o türden olur.

Bu açıdan

sizin suratınıza bir tokat aşk ederlerse

dönün bir tokat da öbür tarafına aşk etsinler

müsamahasını ortaya koyan Hazreti Mesih

bir yönüyle

ahir zamanda da eğer bu havasıyla

hakim olması önem arz ediyorsa, bir mana

ifade ediyorsa

demek ki

medenilere, galebe ikna ile olduğu bir dönemde

kılıca, silaha bedel, Kur'an'ın elmas düsturlarının

gönülleri fethettiği bir dönemde

Muhammedi ruhuna gelen

adalet ki bir yönüyle biraz da

sertlik ifade edecektir bu

o adaletin Hazreti Mesih'le

temsil edilen şefkat yanıyla biraz

tadil edilecek.

Bilmem ki ifade tarzımın karışıklığı

içinde maksadımı anlatabildim mi?

Yani Mesihiyet ve bugüne kadar yaşadığınız

kılıklık yararcasına o adaleti

biraz daha yumuşatarak günümüzün

insanlığın nazarında sevimli, mahbup ve şirin

hale getirecek.

Bu Efendimiz'de sallallahu aleyhi ve sellem

icmalen mevcuttur. Çünkü o hakkaniyet

ve adaleti temsil eder.

Zamana bağlı, zamana muallak olduğundan dolayı

şartlar zuur edince o mesele

bir yönüyle, tafsilen ele alınacaktır.

O şartlar olmayınca herhalde

mesele yine icmale dönecek, eski haline

incirar edecektir.

O şartlar zuur edince yine öyle

olacaktır. Ve günümüzde kanaat-ı aczanemce benim

öyle kılıklık yararcasına adaletten daha ziyade

şefkatli olmak, merhametli olmak önde gelir.

Bu açıdan da hoş görüş yarımız olmalı.

Tıpkı bir Mevlana gibi, bir Yunus Emre

gibi olmalı arkadaşlarımız. Herkese sadırlarını

sinelerini aşmalı

ve kötülükler onların müsamahadan atmosferlerine

çarpınca toz duman olup gitmeli.

Şahapların atmosfere çarpıp toz duman olduğu gibi.

Paramparça olmalı ve ermeldir. Atalarımızın

bir sözü vardır. Ruhu dil, yılanı

delikten çıkarır.

Tatlı neysesi kobraları oynatır.

Oynatır yani, o zehir hayvanlarını oynatır.

Kalkar dans ederler, raks ederler.

Allah Hz. Musa'yı Firavun'a gönderirken

ona şöyle buyurdu.

Firavun'a giderken, Allah Firavun'un

yumuşak söze karşı bile tavrı olduğunu biliyordu.

Hz. Musa'ya inanmayacağını biliyordu.

Küfründe inat edeceğini, temerrütte bulunacağını

biliyordu. Buna rağmen Musa ve Harun

ikisine de diyor ki

ona yumuşak bir üslupla

kavli leyin ile konuşun, maksadınızı öyle anlatın.

Ve bu noktada Kur'an-ı Kerim'in

bu mevzuda gözettiği nükteye hep dikkatı

isram etmişimdir, rica etmişimdir. O nükte de şudur.

İnsanın sözünün yumuşak olması

kalp kaynaklı olursa devam eder.

Yani kalbinizde siz yumuşak iseniz

yumuşak sözlülük devam eder.

Hani Mevlana'nın esas tabiatı

sertliğe, huşunete, kilitli

bağışlayan köpekler için enteresan

bir şeyi vardır.

İfadesi vardır.

Müritleriyle geçerken bir mezbeleliğin üzerinde

bir biriyle oynaşan, bağışlayan

köpek yavrularını görürler.

Ve derler ki hazret görüyorsunuz ne kadar

yumuşak, ne kadar birbirlerini seviyorlar.

Buyurur ki bir kemik atın o zaman anlarsınız.

Yani kemik attığınız zaman işte hırslar depreşecek orada.

İnatlar depreşecek, boğuşmaya başlayacaklar.

Esas, ruhlarında mündemiş, mekni olan

huyları neyse ortaya çıkacak.

Az edebiliyor muyum?

İnsanın ruhunda sertlik varsa şayet

uzun boylu o insanın yumuşak olması düşünülemez.

Öyleyse kavl-i leyin, sürekli kavl-i leyin dediğimiz

yumuşak dil, tatlı üslup.

Bu ancak yumuşak bir kalpten

yumuşakla kilitlenmiş bir kalpten

kaynarsa devamlı olur.

Yine Hazreti Pir-i Muan diyor.

Bir ateş böceği uzun zaman rasat ehlini aldatamaz.

Ateş böceği ateş böceği ise bir gün yıldız gibi görünür,

iki gün yıldız gibi görünür, nihayet

miadı dolar, düşer karşınıza ateş böceği olduğunu anlarsınız.

Uzun zaman aldatamaz yani.

Yıldız yıldızdır, yıldız böceği de yıldız böceğidir.

Bir insanın kalbinde huşunet varsa,

icabında dişi varsa, ısırabiliyorsa şayet

ne kadar yumuşak davranırsa davransın,

bir yerde kuyruğuna basıldığında ısırmayı ihmal etmez.

Böyleyse bakın yani, Kuran-ı Kerim'in

ve kula lehu kavlen leyinan demesi

aynı zamanda yumuşakla kilitlenin demektir.

Çünkü bir gün firavuna yumuşak davranacaksın,

ertesi gün sert davranınca

yaptığın her şeyi yıkmış sayılırsın.

Benim gibi

bazen suni yumuşaklık

fakat bazen de iki sene, üç sene yaptığın şeyi

bir dakikada yıkarsın, yıkarım yani çok.

Çok vakidir bu. Hiçbir şeye yaramaz bu.

Bu, Kuran-ı Kerim'in

bir surede ifade buyurduğu gibi

önce örüyorsun, örüyorsun, örüyorsun, bir dantela

ondan sonra ucundan tutup çekiyorsun, söküyorsun.

Kuran diyor ki böyle yapmayın diyor.

Böyle ipi bükeceksin, sonra da bozacaksın.

Evet, bununla bir yere varamazsınız.

Öyleyse çok iyi anlamak lazım Kuran'ın maksadını.

Kuran

bize tatlı dille konuşun derken

firavuna giden insana tatlı dille konuş derken

o firavun ki hakka karşı bütünüyle

kapalıydı, gözü kör ve kalbi duymaz,

kulaklar da sağırdı.

Ona yumuşak bir dil kullan diyorsa şayet

bu demektir ki haliniz yumuşak olsun,

gönlünüz yumuşak olsun, tavrınız yumuşak olsun

yoksa tatlı dil konuşacaksın

efendim, ondan sonra da tavırlarına bir ekşilik

sergileyeceksin, onun hiç faydası yoktur.

Bunları

taklit edip meselenin

ciddiyetini ihlal etmek istemem.

Bütün doğrusu.

Öyleyse

idarecilerimize, çevremize

tatlı dil, yumuşak üslup bizim için çok

önemlidir. Bir de ters tarafını bununla arz edeyim.

Günümüzde eskiden yoktu Ziya Paşa'nın dediği gibi

yeni çıktı bir üslup var.

Şu televizyonlarda böyle, layık-antilayık, demokrasi-antidemokrasi,

kemalizm-antikemalizm,

karşı tarafa bir grubu yerleştiriyorlar

ve orada

na seza, na beca bir sürü söz

söyletiyorlar.

Münakaşa içinde

meseleleri, meseleleri tahlil ediyorlar.

Bu bir kere

Kur'an'i bir üslup değildir.

Peygamber'ane bir üslup değildir.

Burada Müslümanlık adına hiçbir şey anlatılamaz.

Aksine, insanlar Müslümanlıktan nefret ettirilir.

Efendimiz'in üslubu değildir o.

Hazreti Musa Firavun'a giderken git başına vur,

başını yer falan demiyordu Kur'an-ı Kerim.

Yumuşak dil kullan diyordu.

Efendimiz'e de vazifeni yap, şeyhli rübubiyetin

gereğine karışma diyordu.

İnneke lâ tehdîmen ehbebt

velâkinne Allâhi yehdîmen yeşâ diyordu.

Sen hidayet edemezsin, Allah kimi dilerse

hidayet eder diyordu.

İnanmıyorlar diye, öyle kalbin sıkışmasın diyordu.

İnanmıyorlar diye kendini öldürecek misin yani?

Allah dilerse hidayet ederler.

Allah dileseydi bütün insanlar hidayete ererlerdi diyor.

Tadil ediyor Peygamber'ini.

Bu açıdan o üslup, İslami üslup değildir.

Çünkü o üslupta

Müslümanlık şirin gösterilemiyor.

Müslümanlık sevdirilemiyor.

Aksine o haşin, o sert, o hırçın adamların dilinde

Müslümanlık fevkalade hırçın bir müessese olarak gösteriliyor.

Demek şimdi elinizde güç ve kuvvet yok.

Fırsat ele geçtiği zaman kelle alacaksınız siz.

Demek bizim hepimizi ipe çekeceksiniz.

Demek yeniden giyotinler işleyecek gibi

bu düşünceyi, bu imajı uyarıyorsunuz.

Nereden çıktı o batıl düşünce?

Nereden çıktı? Bilemiyorum.

Çıktı bir yerden

ve bir kısım kasıtlı başkalarının tahriki ile

vazife ve rol alacak insanlar da

o vazife ve rolü yüklendiler.

Müslümanlıktan nefret ettirmek için

ellerinden gelen her şeyi yapıyorlar.

Dünyada

İslam'a ait veya İslam etrafında şüphelerle alakalı

en çok kendisine soru sorulan

insanlardan biriyim desem

fahir adına, gurur adına

söylemiş olduğumu düşünmeyin

ama bir gerçektir bu çünkü

20-30 senelik camilerde, kürsülerdeki

vaizlik hayatımda

bir defa öyle umumi çıktım, kendi planladığım şeyi

orada arz ettiysem

bir diğer sohbette de

cemaatten gelen sorulara cevap vermeye çalıştım.

O camilerdeki sorular büyük ölçüde tespit edildi.

Fihrisi bile yapıldı, binlerce zannediyorum.

Fakat onun iki katı

arkadaşlarımızla bazen, hususi getirmiş arkadaşlarımızla

ama her seviyedeki arkadaşlarımızla

münazara da geçti.

Ben şuna şahit oldum.

Bir yönüyle kemali teessür ve teessüfle

ve bir diğer yönüyle de kemali

beşaretle arz ediyorum.

Sevinçle arz ettiğim yanı şudur

o toplantıya, o meclise getirilen insanlar

veya camiye getirilen insanlar

gel senin şüphelerin varsa işte şüphelerini

falan adam gidersin

mülazasıyla getirmemişlerdir.

Gel hele bir de bir camiye uğra yani.

Değişik yerlerde değişik insanları dinlemişsindir

bir de camiyi dinle falan.