FKM Sohbetleri Yarınlara Ümitle Bakma

Dünya yeniden bir manevi buhran geçiriyor, biz zannediyorum sadece Türkiye'de bir

ekonomik kriz yaşanıyor. Bununla Türkiye'deki durumdan sadece müteessir

bulunuyoruz. Türkiye'yi karanlık görüyoruz. Aslında zannediyorum

dünyanın en müreffeh ülkelerinden bir tanesi

Amerika'dır. Ve Almanya onun arkasından gelir. Dünyada daha

böyle küçük devletler var. Ekonomik durumlarını halletmişler.

Bir ölçüde problemlerini çözmüşler. Oturmuş eskilerin

ifadesiyle müstakar devletler var. Bütün bunların hepsi belli

ölçüde bu krizden nasibini alıyor. Krizden nasibini alma

meselesi üçüncü, dördüncü dereceye düştüğünüz zaman

biraz artıyor. Bize bir yer aradığınız zaman devlet ve

millet olarak üçe mi korsunuz, dörde mi korsunuz? Bu itibarla

da hissemiz, nasibimiz dünyada yaşanan buhrandan o ölçüde

olur. Allah dünyayı bir kere daha sıkıştırıyor. Ben bu

sıkıştırmanın sebepler üzerinde durmayacağım. O uzun ve çok su

götürür. Meselenin içtimai yapıdaki arızalardan

kaynaklanmasından söz edilebileceği gibi dünyayı

ekonomi bilmeyen insanların idare etmesinden kaynaklanan

yanları var. Insanların israfından kaynaklanan yanları

var. Eskiden insanlar derlerdi. Yani insanı öldürmeyecek kadar

bir gıdanın alınması. Ve yine o ölçüde giysileri vardı. Ona

yakın da bir barınakları vardı. Başlarını sokar idare

ederlerdi. Daha ziyade ulvi mefkureleri, gaye-i hayalleri

açısından zengin olmaya çalışırlardı. Duygu ve düşünce

dünyaları itibariyle kültürleri itibariyle zengin sayılırlardı.

Şimdi başka yönlerde zenginlik peşindeler, zengin olmuşlar,

olmamışlar, ayrı mesele. Fakat duygu, düşünce, mefkure

açısından ama bütün insanlık insanlık var olduğu günden bu

yana en fakir halde, en aciz halde, en muhtaç haldedir.

Israf, Allah'ın nimetlerinin kadrini bilememe, ulu orta

saçıp savurma, şimdilerde savurganlık diyorlar. Böyle alıp

yürüyünce bir taraftan savurganlığa dayalı bir kaht

diyelim. Bunu da yine eskiler derlerdi. Kıtlık demek.

Arapçadan gelen kaht kelimesini bir güzel üzerinde tasarruf

yaparak onun kıtlığa çevirmişiz. Isterse Allah'ın

bereketini alması şeklinde meseleye yaklaşılabilir.

Çağımızın devasa kâmeti Işık insan bu meseleye yaklaşırken

der ki israf bereketin kesilmesine bir sebeptir.

Iktisat da sebebi berekettir. Insanlar tasarruf yapsalar

Allah bin ve bereket ihsan edecek. Bunların üzerinde

durulabilir. Bu sebepler çoğaltılabilir. Hatta

psikososyolojik sebeplere de mesele bağlanabilir. Fakat

arz ettiğim gibi ben onun üzerinde durmayacağım. Dünya

yeniden bir manevi buhran arenasına çekildi. Adeta Allah

tarafından sıkıştırıldıkça sıkıştırılıyor. Tarihi

tekerrürler içinde tarihi tekerrürler bir izafet

terkibi daha ilave edeyim. Devri daimi içinde. Anladınız mı

bunu? Tarihte tekerrürler vardır. Aynı hadiseler,

ayniyet içinde değil birbirine benzerlik bizim ifademizle

misliyet içinde cereyan eder. Aynı değildir. Tarihi

tekerrürler aynı olsa alır onları tedris edersiniz.

Insanlar yanlış iş yapmazlar, ders alınır onlardan. Oysa ki

tarihi tekerrürlerden ders değil, ibret alınır. Çünkü

ayniyet yok, benzerlik vardır. Tarihi tekerrürler içinde

meseleye yaklaşılınca görülür ki Cenabı Hak insanları

sıktığı, sıkıştırdığı, preslediği dönemler o insanlık

için yeni ufukların açılmasının mebdeyi

sayılmıştır. Ben bunu normal alemden bilemiyorum mikro aleme

atomlar aleminde de bu böyle midir yani? Kimyanın kanunları

içinde, fiziğin kanunları içinde aynı şey çare midir

bilemeyeceğim de. Tert planında bunu ele alın ne görürseniz

orada toplum planında da aynı şeyler karşınıza çıkar. Hadis

diye rivayet edilen bir şey vardır. Bir kısım muhakkikin

dediğimiz tahkikçi büyük insanlar onlar da maktul

söhreverdiğe ait bir söz olduğunu söylerler. Işteddiği

ezmetü tenferici der. Karar kararabildiğin kadar sıkıştır

sıkıştırabildiğin kadar çünkü kararmanın son noktası

aydınlığa açılmanın başlangıcıdır. Der. Fert

planında bir insan sıkıştırılmışsa buna tasavvufi

tabirlerle yaklaşırsak kapsali denir. Her kapsali kaps kabza

kılıcın kabzasına da deriz. Elin sıkılması parmakların

sıkıştırılması buna da kabza deriz. Elle zaten kılıcın

kabzası sıkıştırıldığından ona da kabza diyoruz. Ve işte

Arapça bu kelime kabz kelimesi de esas bilindik, bilinmedik,

bir pençeye alınıp insanın sıkıştırılması demektir.

Tasavvufta insan ruhunda sebepli ve sebepsiz sıkışma

manasına gelir bu. Bunu tasavvufla alakalı

mülazalarımız ifade ederken arz etmiştik. Arz edenler birkaç

ay veya bir iki sene öteye giderek buna bakabilirler.

Üzerinde durmayacağım. Kapsalları ferdin bir kısım

günahlarından kaynaklanabilir. Gafil yaşamasından

kaynaklanabilir. Evvela kendinizi ferah, feza bir

iklime salarsınız. E biraz çakır keyif yaşarsınız, serazat

yaşarsınız. Buna ceza olarak bir bakıma sanki ruhun isteğidir

o. Çünkü ruh o kadar serazat olmayı arzu etmez. O daha

ziyade öbür alem için burada hep metafizik gerilim içinde

bulunmaya çalışır. Bu defa arkadan hemen kabus gelir. Yani

sizin kendinizi salmanıza mukabil adeta yedi kudret

tarafından ilahi ve büyük muhit tasarruf tarafından hele

biraz toparlanın falan deme manasına bir kabus gelir. Bazen

sizi sıkıştırıp ağlatmak kendisine yönlendirmek için de

kabus verir. Tıpkı bir annenin çocuğunu bağrına basmaz,

çocuktan gelen bir iştiyakla çocuğuna çocuğunu bağrına

basması için önce hafiften onu tokatlaması gibi bir şeydir.

Yani yollar daralır bakarsınız. Geçit vermiyor hale gelir.

Sebepler yavaş yavaş sukut eder. Siz bütün sebepleri

gözünüzden siler, müsebbibül esvaba yönelirsiniz. Işte onun

maksadı da budur. Sizi kendine yöneltmek. Böylece sizi

yeniden bilinmedik bir kabuza içine alır, bir pençe içine

alır ve sıkıştırır. Siz de eğer anlıyorsanız bu işlerin

başınızda hangi sebepler, hangi sayıklarla döndüğünü hatırlayın

sekizinci sözde kuyuya düşmüş iki tane adam. Biri meseleyi

anlamıyor, öbürü anlıyor. Diyor ki bu işler tesadüfe

benzemiyor diyor. Sahrada koşuyorsun, arkana bir aslan

takılıyor. Kuyuya düşüyor, bir ağaca tutunuyorsun. Ağacın

dibinde beyaz fare, siyah fare ağacı kemiriyorlar. Bir de bir

ejderha ağzını açmış filan. Üst üste böyle omuz omuza vermiş

bu hadiseleri rastlantılara vermek mümkün değildir. Belli

ki bunlar daha önce planlanmış bir kaderi program olarak benim

karşıma çıkarılmış. Aynen öyle de böyle üst üste kabuslar

gelince kendi kendine diyeceksin ki demek bunlar beni

aşan bir kudret tarafından planlanıyor ve ben bu işte bir

figür olarak kullanıyorum. O kaderi programı oynamak bana

düşüyor sadece. Öyleyse o kuyudaki insanın dönüp sahibine

yalvardığı gibi ey bu yerlerin maliki deyip sana sığındım,

sana dehalet ediyorum, bahtına düştüm dediği gibi sen de o

sıkıntılara maruz kaldığın zaman Cenab-ı Hakk'a teveccüh

edip o kabzdan seni kurtarmasını isteyeceksin. Fert

için ben kabzı arizvamik arz etmiyorum. Bu türlü kab söz

konusu olduğu gibi toplumlar için de söz konusudur. Aynen

toplumda böyle bir demir pençenin içine giriyor ve

sıkıştırılır. Aslında bizim kabzımız da on dokuzuncu asra

girerken başlamıştır. Devlet planında sukut, fert planında

sukut, birbirini takip etmiş, iflaslar iflasları takip etmiş

hususiyle tanzimattan sonra hep kazanma kuşağında kayıplarla

karşı karşıya kalmışızdır. Hep kazanma adına kumar oynuyor

gibi zar atmışızdır fakat her defasında kaybetmişizdir. Ve bu

dönemde hep kabz yaşamışızdır. Değişik kapılara müracaat,

değişik şeylerden medet olma bir dönemde bir Fransız hayranlığı,

bir dönemde İngiliz hayranlığı devleti Ali'ye, Bâbı Ali'de

Enderon'da bile İngilizler İngiliz devleti şeklinde

anlatılır. Yani muhteşem, muazzam, yeryüzünde zırlullah

İngiliz devleti demek. Ve fertler de devletin altında

ezildiği bu eziklikten hisselerini almış, paylarını

almışlardır. Milletçe bir kabz yaşamışız yani ferdin, vicdan

da, ruh da, duygu da, düşüncede ve maddi hayatta sıkıntıları

gibi millet olarak İslam ümmeti olarak yaşamışız bunu. Ama

günümüze doğru gelirken daha farklı böyle adeta karşımıza

uçurumlar çıkıyor gibi kabzılar çıkmıştır. Ve şu anda da

mübalağa etmeden diyorum çok ciddi bir kabz pençesi içinde

bulunuyoruz yeniden. Bütün dünya böyle bir sıkıntıyı

yaşıyor ve Türkiye'de bundan nasibini alıyor. Beşaret

vermek bu kelimenin daha doğrusu bişarettir. Fakat

Türkçemizde Galata meşhur olarak beşare şeklinde

yerleştiğinden dolayı garip bir kelime kullanarak orijinalite

yapmak istemedim. Beşaret. Siz öyle biliyorsunuz onu. Müjde

demek. Beşaret verme mevkiinde değilim. Durumu ona da müsait

değil. Kâinatta bulunmayı hiç sevmem. Başkalarının kerameti

veya kâinati intakı bilhak olabilir. Benimki sürçülisandır.

Denk gelebilir bazen. Fakat bir şey arz ediyorum. Allah'ın bu

değişmeyen tarihi devri daimler prizmassında müşahede

ettiğimiz bu sürekli birbirine benzer hadiselerin birbirini

takip etmesi hususundan istimbatla ve maktul sühre verdi

zannediyorum edebiyat tarihinde bunu tanımışsınızdır. Bir

eseriyle azıcık kapı aralayalım. Heya kilun nur

sahibi. Şerata aykırı panteist düşünür. Sözler, düşünceler

ortaya attığından dolayı öldürülmüştür. Nesimi gibi

Bağdatlı Nesimi gibi öldürülmüştür.

Karar kararabildiğin kadar zira kararmanın son noktası tıpkı

şafak öncesi gibi aydınlığın başlangıcı sayılır. Sıkıştır

sıkıştırdığın kadar çünkü sıkışmanın son noktası pençenin

gevşemesinin başlangıcı demektir. Bu tarihi tekerrürler

devri daim içinde hep yaşanmıştır. Inanıyorum ki

inşallah önümüzdeki yıllarda yani yirmi birinci yüzyıla

girerken ricali devlet de bunu söylüyor. Herhangi bir mesnede

dayıyorlar mı dayamıyorlar mı bilemeyeceğim ben onu. Işte

bizim için millet çapında ve dolayısıyla da fert planında

ferah feza günler olacaktır inşallah. Huzura, rahata,

saadete kavuşacağız. Ne manaya geliyor bu? Bu şu manaya

geliyor. Hiçbir zaman bu tarihi tekerrürler devri daimi cebri

bir çizgide yani az katı bir determinizma içinde cereyan

etmemiştir. Bunun bu istikamette cereyanını sebepler

planında planlayan her zaman bir kutsiler ordusu olmuştur. Bu

açıdan da ben sizlere bu tabiri kullanmak caiz midir

bilemiyorum. Bir yönüyle kaderin cereyanını

kolaylaştıran kutsiler nazarıyla bakıyorum. Kader

nasıl olsa öyle cereyan edecek. Ama sizden teşebbüsü, sizden

sebeplere eskiler tevessül derlerdi. Başvurması ve

dolayısıyla kaderin cereyanını sanki kolaylaştırmak. Allah'ın

hakkımızda bu türlü takdirde bulunmanıza müracaatta

bulunuyoruz demektir. Ve siz bu önemli misyonu eda

edeceksiniz. Size isterseniz kaderin müsehilleri kaderin

müyessirleri denebilir yani. Milletimizin mahkus kaderinin

değiştirilmesi, itibarinin ikvale dönmesi için siz

iradelerinize bir şeyler yapacaksınız. Allah da inayeti

ile tecelli edecek ve inşallah mahkus kaderimizi değiştirecek

diyoruz. Bu misyonu eda edeceksiniz. Ve inanıyorum ki

Cenabı Hak sizin inşallah durmayan, tevekkuf yaşamayan ve

ülfette pabuç bırakmayan ciddi gayretleriniz ve

çiftlerinizle bu sıkıntıyı da aşacak inşallah aklınıza başka

bir şey gelmesin. Başkalarının sokakta, çarşıda, pazarda öyle

iktidar ve idare aradıkları şeyler bizden fersah fersah

uzaktır. Bizim meselemiz insan meselesi ve kültür meselesidir.

Bizim işimiz bütün dünyaya Allah Resulü'nden gelen

ruhumuzun ilhamlarını duyurmak ve herkesi belli bir şeye

uyarmak. Kaldı ki eski vatanımız Asya sitepleri

demedik sadece biz. Gideceğiz orası bizim ana yurdumuzdur.

Bugünkü ana yurt Anadolu bir yönüyle ana yurdun bağrında

büyümüş, gelişmiş, bugünlere ulaşmıştır. Şimdi bize düşen

şey anamıza karşı babamıza karşı vefa hissiyle gerilip

gidip yeniden onlara sahip çıkmaktır. Ve biz bu vefa

borcunu eda etmeye çalışıyoruz. Bize bu mevzuda niye buraya

geliyorsunuz? Ne arıyorsunuz buralarda diyenleri hep bu

ismimizi bu şekilde eda ettik, ifade ettik. Anamıza karşı vefa

borcunu eda ediyoruz. Müslümanlık bize Asya'dan

gelmiştir. Müslümanlığın menbaı Kabe'dir. Sağnak sağnak vahiy

orada yağmaya başlamıştır. Her şey Medine'de tüllenmiş site

İslam Devleti Medine'de teşekkül etmiştir. Fakat oradan

böyle dost doğru bize gelmemiştir Anadolu'ya

milletimize. Müslümanlık bir kavis çizerek Asya'ya uzanmış

bu aralara, semerkantlere, taşkentlere uzanmış. Dağ

Hicri doksanıncı senede buhara fethedilmiş. Hicri dördüncü

asra gelince İsmail Hamit danışmanının ifadesiyle binlerce

çadır Türk Müslüman olmuştur. Bu açıdan Allah'ı tanıma

Resulullah'a ulaşma Kur'an'la bütünleşme ilahi nimetlere

karşısında biz o ilklere sahabe efendilerimize, raşit

halifeler efendilerimize medyuniyetimiz ölçüsünde Asya'da

Müslümanlığa ilk evet diyen Buhariler, Müslimler, Ebu

Hanifeler, İmami Ebu Yusuflar bunlara medyunuz. Bu açıdan

Asya'ya borcumuz çok büyüktür. Ve ilk dönemden sonra

Müslümanlığın kayyimi diyebileceğim esas güç kaynağı

onu on asır ayakta tutacak bütün dinamikleriyle tamamen Asya

blokajlıdır. Asya'ya dayalıdır. Bu açıdan da biz Asya'ya karşı

medyunu şükranız. Ömür boyu böyle bir vefa borcunu edaya

etmeye çalışsak da zor eda ederiz. Ve inşallah hep bunu

soluklayacağız. Asya'ya medyunuz anayurda dönüyoruz. Ve

sadece anayurda değil. Dünya sizi hiç tanımıyor. Ben Cihan

Ünal'ın bir programını seyrettim televizyonda. Dünyanın

değişik yerlerini dolaşıyor, elinde mikrofon. Öyle o

muhteşem şehirlerde, büyük şehirlerde mesela Nijersi gibi

diyelim. San Francisco gibi, Los Angeles gibi şehirlerde

çarşının ortasında bir adamı kelli felli bir adamı

durduruyor. Soruyor ona, Türkiye diye bir ülke biliyor

musun? Birkaç Türkiye, Türkiye, Türkiye diyor. Ondan sonra

galiba diyor Afrika'da bir küçük zenci devleti diyor.

Etmiyorum. Ve esas arkadaşımızın arz ettiği bir şey

arz edeceğim. Burada çok merak ederseniz ismini de veririm.

Gider kendinizle görüşürsünüz. Bir esnaf, bir tüccar arkadaşı.

Amerika'da bir parkta değişik ülkeler, coğrafi durumu

ihtisati durumu, ekonomik durumu itibariyle programlanmış

efendim bir diskete neyse disketlere veya bir bilgisayar

var. Kendi ülken adına Türkiye deyip tuşa basıyorsun orada

Türkiye hakkında ne istiyorsan sana malumat veriyor. Değişik

ülkelere baktım diyor. Değişik ülkelere baktım. Mesela Senegal'ı

bile söylüyor. Somali'yi söylüyor. Bilmem Afrika'da

nereyi söylüyor? Bir de diyor merak. Türkiye'ye sorayım

dedim. Bastım. Ekrana tepeden tırnağa beni terletecek şu yazı

çıkmaz mı? Türkiye hakkında bana bir şey programlamadılar

dedi. Değerinizi ölçün yani. Balayık diyorum bunda ve siz de

rica ederim havalı olacağınıza gerçekten biraz daha realist

olmaya çalışın. Ve inşallah gelecekte bunu daha değişik

zaviyelerden kıracak ve bu ülkeyi tanıttıracaksınız. Yeni

bir Türkiye ortaya koyacaksınız inşallah. Allah inayetini

üzerimizden eksik etmesinler.

Muallimlik yeryüzünde Allah'ın takdir ettiği Peygamber

sallallahu aleyhi ve sellemin takdir ettiği mesleklerin en

başında gelen bir meslektir. Allah Resulü sallallahu

aleyhi ve sellem insanların en hayırlısı insanlara hayrı

öğretendir buyuruyor. Ne hayırdır acaba? Muhakkak Kur'an

öğrenmek bir hayırdır. Kur'an'ın muhtevasını öğrenmek

bir hayırdır. Fıkhı öğrenmek bir hayırdır. Hadisi öğrenmek

bir hayırdır. Kur'an dediğimiz şey nereden geliyor? Hiç

temenni deriz ki Cenabı Hakk'ın kelam sıfatından

geliyor. Allah konuştuğu için insanlarla insanların hayatını

tanzim etmek üzere konuşuyor. Peygamberleri vasıtasıyla

konuşuyor. Kur'an bir Allah konuşmasıdır. Sizin konuşmanız

gibi. Bir insan Kur'an okuyup da ben Allah'la konuştum diye

yemin etse fukaha diyor ki fakihler fıkhı kitaplarını

yazanlar bir insan yemin istediyse ki Kur'an okuduğu

zaman vallahi ben Allah'la konuştum yemininde yalancı

sayılmaz bu insan. Konuşmuştur. Çünkü Allah'ın kelamını verdi

zeban etti. Tekrar etti onu. Şimdi bu Allah'ın kelamıdır.

Kur'an Allah'ın kelamı Allah'ın kelam sıfatından gelmiş. Allah'ın

ilmine dayanıyorsa şayet şu kainat hitabı dediğimiz diğer

bir adıyla şeriatı fıtriye dediğimiz diğer bir adıyla

ayatı tekminiye dediğimiz fiziğe, kimyaya, matematiğe,

biyolojiyi esas teşkil eden bir laboratuvar gibi işleyen şu

kainat kitabı kimin kitabıdır acaba? Bir başkası mı yazdı

onu? Bu da Allah'ın kitabı. Onu da Allah ilim pergeliyle yine

planlamış, kudret iradesiyle yazmış, meşriyetiyle ortaya

koymuştur yani o da Allah'ın sıfatlarından gelmektedir. Şimdi

bu iki kitabın arasından fark yoktur. Bize göre bu iki

kitabın okunması bu iki kitabın ikisinin de emirlerine

uyulması bir sorumluluktur. Ve çağın insanın verdiği hüküm

fetva şudur bu mevzuda. Allah'ın iki çeşit kitabı

vardır. Biri fiziğe, kimyaya, matematiğe, hendeseye,

biyolojiye, tıbba esas teşkil eden ve onların laboratuvarı

gibi işleyen şu kainat kitabı ayatı tekminiye mecmuası. Bu

sözlerimi anlıyorsunuz değil mi? Bazılarını eski şeyle adı o

çünkü onun. Kullandıktan sonra izah ediyorum. Anlıyorsunuzdur.

Diğer kitapta Allah'ın kelam sıfatından, konuşma sıfatından

gelen Kur'an-ı Kerim'dir. Nitekim daha evvel Tevrat'tı,

daha sonra İncil'di, Zebur'du, Suuflardı. Allah'ın iki çeşit

kitabı vardır. Bu iki kitaba da mükellefler, sorumlular uyma

mecburiyetindedirler. Bu kitaplardan Kur'an-ı Kerim'e

uyanlar inşallah dünyada da ahirette de mükafat görürler.

Fakat Kur'an'a uymanın büyük ölçüde mükafatı ahirette

verilir. Gayet az nispette mükafatı dünyada verilir. Ve

gayet az nispette uyulmazsa cezası dünyada verilir.

Uyulmadığı zaman büyük ölçüde cezası ahirette verilir.

Arz edebildin mi düşüncemi? Bakın. Kur'an kitabı kainat

kitabından bu noktada biraz ayrılıyor. Kainat kitabına

uymamanın cezası büyük ölçüde dünyada verilir. Çok az nispet

ahirette verilir. Uymanın mükafatı büyük ölçüde

dünyada verilir. Cezası da az ölçüde ahirette verilir. Şimdi

bu kainat kitabına uyanlar sizin kafir dediğiniz insanlarsa

Allah onların mükafatını veriyor. Yani eşya ve

hadiseleri hallac ediyorlarsa didik didik edip içine

giriyorlarsa varlığın koridorlarıyla insan mahiyeti

arasında köprüler kuruyorlarsa bir yönüyle Kur'an'ı fiilen

varlığın nabzında duyuyorlarsa şayet Allah onları

mükafatlandıracak. Allah'ın adilane kanunları bunlar.

Müslümanlar ne olacak? Kainat kitabını anlamadığından

hallacı etmediklerinden dolayı ceza görecekler. Böyleyse

bakın şimdi geriye dönelim. Allah Resulü buyuruyor ki

insanların en hayırlısı insanlara hayırı talim

edendir. Bizim hayır anlayışımıza göre Kur'an'ı

Kerim'i öğrenmekle tıpkı Kur'an'ı Kerim'in elif bel cüzü

gibi kainat kitabını okuma öğrenmenin arasında fark

yoktur yani. O iki kitap da Allah tarafından yazılmış

tespit edilmiş, dizayn edilmişse şayet ikisine karşı

saygı da Allah'a karşı saygıdır. Ve ikisine karşı

alakasız kalmak da Allah'a karşı saygısızlıktır,

terbiyesizliktir. Az edebiliyor muyuz? Şimdi bu zaviyeden

bakınca bizim takva tarifimiz bile çok engindir. Müttaki

farzları yerine getirip haramlardan kaçınmanın yanı

başında kainat kitabının prensiplerine riayet eden

insandır. Siz farzları yapıp haramlardan kaçınabilirsiniz.

Bir ölçüde müttakı olursunuz. Cennet'e de girebilirsiniz.

Fakat tam müttakı olamazsınız. Kainat kitabının kanunlarına

riayet etmediğinizden dolayı. Ve günümüzde bu çok önem

kazanmıştır. Nasıl önem kazanmıştır? Bakın Müslümanlığa

raci zararlar olmaya başlamıştır bunun. Şimdi bir

dönemde siz eşya ve hadiseleri hallaç etmeyi ihmal etmişsiniz.

El alem gelmiş bir Rönesans gerçekleştirmiş. Hem de sizden

sonra sizin kriterlerinizi değerlendirerek arkasından

gelmiş bir sanayi inkılabı gerçekleştirmiş. Siz hala eski

dönemlerde ortaya koyduğunuz zaferin sarhoşluğuyla

yaşıyorsunuz. Arkadan gelmiş bir teknoloji inkılabı

gerçekleştirmiş. Bir ilim inkılabı gerçekleştirmeye

çalışıyor. Siz bunları hep arkadan seyretmişsiniz. Bütün

bunları kainatın nabzını tutarak kainatın kalbini

dinleyerek gerçekleştirmiş. Ve dolayısıyla da o bunların

mükafatını alıyor. Bu arada siz ne olmuşsunuz? Tabii kaymış

aşağıya düşmüşsünüz. Şimdi o adam size yukarıdan bakıyor.

Siz onların kapılarına mark için dolar için dökülmüşsünüz.

Işçilik yapıyorsunuz. Karnınızı doyurmak için çalışıyorsunuz. Ve

siz Müslümansınız. Size nasıl bakar o insan? Sizin kapınızda

çalıştırdığınız aşçıya baktığınız gibi bakar.

Caddenizi süpüren insana baktığınız gibi bakar. Bir

yerde tünemiş kafasını çeken bir adama baktığı gibi bakar.

Sefalet içinde kıvranıp iki büklüm gezen adama baktığınız

gibi bakar. Hiç kimse kapının önünde çalıştırdığı

hizmetkarın elindeki mesajı almayı düşünmez. Siz rica

ederim düşünür müsünüz? Hizmetçiniz gelsin desin ki

beyim, paşam, kar makamım, valim, sayın parlamenterim,

sayın büyüğüm, sayın devlet başkanım, taksinizi kullanan,

sizin aklınız ermiyor, şöyle bir mesele var, gelin alın

bunu da bu meseleye aklınız ersin dese nasıl

karşılarsınız bunu? Demek ki bakın bir noktada kaybetme

esasen sizin elinizde değerler üstü değerlere sahip olan bir

cevher hazinesine karşı bir bakış zavyesi meydana açısı

meydana getiriyor. Ve siz kendi değerlerinizi tahkir

ettiriyorsunuz. Arz edebiliyor muyum? Eğer siz bu üstünlüğünüzü

korsaydınız, devletler muazenesinde yeriniz olsaydı

bugün Kur'an'ı temsil ederken, Hazreti Muhammed'in mesajını

götürürken kendinize baktıracak bir konumda olsaydınız o zaman

onu sunabilecektiniz. Demek ki bir yönüyle kainat kitabını

çok iyi okuma Kur'an'ın çok iyi okunmasına tesir ediyor. Onun

neticesi Kur'an adına dezavantaj şeyler doğuruyor. Öyleyse

takvanın kainat kitabının da okunması şeklinde algılanması

yeni ifadesiyle Kur'an'ın çok iyi anlaşılması adına çok

önemlidir. Ve biz bu meseleyi böyle beş başı mamur,

mükemmeliyet içinde tam entegre anlayacağımız, yaşayacağımız

ana kadar da bu sefaletten, bu perişaniyetten, bu

derbederlikten kurtulamayacağız. Arz edebildim

mi? Geleceğin fikir işçileri muallimlerdir. Geleceğin büyük

umranının şimdi uygarlık diyorlar umrana uygarlığının

büyük mimarları düşüncü insanları muallimlerdir. Onlar

kuracaklar. Ve o kadar çok başkalarını büyük kendinizde

küçük görmeyin. Bu sistemli çalışırsak, dişimizi sıkarsak

Mehmet Akif'in bir yerde ifade ettiği gibi bir hamlede bir

nefhada Allah'ın inayetiyle elde edilebilecek bir şeydir.

Japonlar ikinci cihan harbinde sizin hiçbiriniz o dönemi

idrak etmediniz. Ben de elif be diyen bir çocuktum yani.

Çünkü kırk beşli yıllarda. Yedi, sekiz yaşında bir

çocuktum. O dönemde yerle bir edildiler. Japonların yerle bir

edilmesi bizim yerle yarı edilmemizden tam yirmi beş

sene sonra oluyor. Yani biz onlar kadar tam yerle bir

edilmedik. Birinci cihan harbinde. Yine bir milletimiz,

bir ordumuz, bir askerimiz, bir kumandan tayfamız vardı ki

onunla bir istiklal mücadelesi destanı gerçekleştirdik. Öyle

değil mi? Mücahit ve mücadil bir millet vardı. Bu millet yedi

cephede silahı milahı bitmiş. Yüz seneden beri harp ediyordu.

Yine yedi cephede yedi düvele karşı savaştı Allah'ın

inayetiyle. Ve bitmedik yani. Ve müstakil bir belli bir ölçüde

müstakil bir devlet haline geldik. Fakat Amerikalılar

tamamen işgal ettiler Japonya'yı. Ilk hamlede seksen

bin insan öldü. Roşimada, Nagazaki'de. Daha sonra da

radyo aktivitesiyle dünya kadar insan, dünya kadar sakat insan

oldu. Ve uzun zaman Japonlar harp sanayi geliştiremediler.

Diğer şeylerde de sınır vardı. Almanlar da aynı darbeyi

yemişlerdi. Belki ellilerden sonra onlara yeni bazı şeyler

yapma fırsatı verildi. Ve yirmi beş senede bir hamlede bir

nefede Avrupa'yı çoktan geçtiler onlar. Şimdi

Amerikalılar bazı fezah projelerini onlarla müşterek

gerçekleştiriyorlar. Denebilir ki dünyanın zengin

devletlerinden. Hatta dün yerle bir edilen ülkelerden bir

tanesi elliden sonra Kore, Güney Kore, Kuzey Kore onlar

bile bugün bizden çok ileri Avrupa'yla yarış yapabilecek ve

bütün Afrika ülkelerinde eşyalarını dumpit yapıp zengin

olan dünyanın zengin ülkelerinden. O meseleyi çok o

kadar uzak kaftanın ardında görmeyin bence. Zannediyorum

dişimizi sıkarsak Allah'a inayet ve keremiyle. Beş on

senelik bir meseledir. Ülkemiz beş on sene sonra iyi

çalışılır. Ve şu bizi iftiraka çekip dağınıklık içinde

perişaniyet içinde boğmak isteyenler inşallah emellerinde

muvaffak olmazlar. Allah onlara fırsat vermezse ülkemiz

istenilen noktaya ulaşacaktır.

Dünyadayken cennetin yamaçlarında dolaşmak ne

demektir? Biz de hayatımızda bu duygu tüm canlılığıyla

yaşayabilir miyiz? Bu bir yönüyle hayatını ahirete göre

planlama demektir. Yani ne yanından bakarsanız bakınız onda

iman, onda marifet, onda muhasebe, onda mürakabe

görürsünüz. Zannedersiniz Cenabı Hakk'ın müşahadesi altında

dolaşıyor. Işte bu bir yönüyle ahiretin yamaçlarında yaşama

demektir. Yarım adım yanlış atmaz. Tam adım değil. Yarım

adım. Ayağını kaldırsa yarım adım atacağım diye geriye

çeker onu yanlışla. Sahabe-i kiram budur. Ve onlar dünyada

ahiretin yamaçlarında yaşamışlardır. Bir ayakları

dünyada.

Dünya. Diğer ayakları belki de sağ ayakları, sağ elleri, sağ

gözleri, sağ kulakları, bütün sağ duyuları ahirette. Perger

gibi bir ayakları dünyada, bir ayakları ahirette bir muvazene

kurmuşlardır. Ama büyük çoğunluğu itibariyle duyguları

ve düşünceleriyle ahirette dolaşırlar. Bu herkes için

mukadderdir. Allah'ın inayet ve keremiyle. Herkes imanda az

derinleşse az daha ufku derinleşse ve yükselse Allah'ın

inayet ve keremiyle bunları görecek ve duyacaktır. Bir.

Ikincisi bazı şeylere muhtalif olmak amelde ve salihatta biraz

ısrara vabestedir. Objektif olmayabilir ama arz edeceğim.

Bazı şeyler vardır ki yirmi sene, otuz sene mesela diyelim

ki bir gece teheccüdünü üç sene hiç kaçırmadan kılarsınız.

Mesela üç sene vitri vacibi yatsının arkasından değil de

madem aleyhissalatü vesselam öyle yapıyordu hayatında

yatsının arkasından kılıp yattığını hatırlamıyorum. Hiçbir

hadis kitabında. Ama cevaz vermiş. Hazreti Ebu Bekir öyle

yapıyor, Hazreti Ömer başkasını yapıyor, ona da olur diyor,

öbürüne de olur diyor. Bir üç sene vitri vacibi seher öncesi

teheccüd ekleyerek kılın zannediyorum. Açılacaktır bazı

şeyler. Vicdanınızda bazı şeyleri duyacaksınız. Yani her

tecrübe kendi sahasında yapılır. Çok basit şeyler,

fiziğin tecrübesini, deneyini kimya laboratuvarında

yapamazsınız. Yapsanız çok yanlış şeyler elde edersiniz.

Biyoloji laboratuvarında fiziğin kimyanın deneyini

yapamazsınız. Biyolojiyi de fizik ve kimya laboratuvarına

götüremezsiniz. Yanlış şeyler elde edersiniz. Kalbi meseleler,

vicdani meseleler, ruhi meseleler, hissi meseleler ve

tayyifle alakalı meseleler bunlar Rab'le irtibatla ayrı bir

sahada ayrı bir vadide değişik tecrübelere tabi tutularak

inkişaf ettirilir. Ve ahirete gitmeden sırrı zuhur eder.

Gözden perde kalkar. Çok hakikatleri ayan beyan

görebilirsiniz. Insanların için okuyabilirsiniz. Allah gözünüzün

içine bir feraset nuru perçinler. Bakınca insanların

duygu ve düşüncelerini sezebilirsiniz. Ama bu bazı

istidatlarda birdenbire kibrit çakıyor gibi birden olur. Fakat

genelde ervayine bağlıdır. Kırk gün tertemiz hayat yaşama, kırk

ay tertemiz hayat yaşama, kırk sene tertemiz hayat yaşama. Otuz

sene yaptınız demek ki benim inkişafım ancak kırk seneye

bağlıymış diyeceksiniz. Hele bir devam edelim. Allah'ın

inayet ve keremili olacak. Nitekim bir kısım hadis

şeriflerde deniyor insan kırk gün harama elini sürmezse

pelal yerse içine hikmetler akmaya başlar. Kırk gün yalan

söylemeden hep doğru konuşursa içine hikmetler akmaya başlar.

Bunun gibi değişik şeyler de öyledir. Allah Celle Celaluhu

böyle ahiretin yamaçlarında bizi gezdirecek daha dünyadayken

böyle olacak. Bir de hani bu meseleyi büyükler açısından

mesela bir Muhiddin İbni Arabi, bir İmam Gazali, bir İmam

Rabbani, bir Üstad Bediüzzaman gibi, Mevlana Halit gibi, Şah

Veli gibi, bir Abdullah Dehlevi gibi büyük insanlar veya bir

laikada ifade edildiği gibi mesela bir Hacı Ehrar gibi bir

diyelim Şeyh Harrani gibi bir Abdülkadir Ceylani gibi insanlar

bu meseleyi daha farklı görmüş, daha farklı müşahede etmişlerdir.

Yani buradayken dünyadayken ukrevi levhalarda, berzahi

levhalarda ileride görecekleri her şeyi aynı ile müşahede

etmişlerdir. Yani senin bu gününü kaderi levhalarda,

berzahi levhalarda yarınını öbür gününü, daha öbür gününü

hatta hüsnü akıbetini suya akıbet deyip de teşevhümde

bulunmayalım. Güzel bir akıbetle hayatının sona

ermesini müşahede etmiş, senin çehrende okumuşlar bunları.

Bu da daha farklı bir şeydir. Bir yönüyle belki çalışmaya

vabestedir ama fakat diğer yönüyle istidada vabestedir.

Herkesin asarı feyzi ebri insandan efisem sadek dürdane

kapar. Eğer mercan balıysanız veya mercan ağacıysanız

bağrınızda inciler yetişir. Herkesin istidadına vabestedir

asarı feyzi, halk arasında meşhurdur. Nisan yağmuru yağınca

yılan ağzını açar, zehirini alırmış. Sadef de mercanını

alırmış ondan. Işte onu aşamayız. O bizi aşan bir

mevzudur. Cennet yamaçlarında gezmenin bir yanı da budur.

Içinizde istidatlı olan bu dönemin velileri bu son

seviyede de inşallah onu yakalarlar, onu yaşarlar, onu

hayatlarını hayat kılabilirler. Yalnız himmetler

ali tutulmalı. Hem şahsen insanı kamil olma hedeflenmeli hem de

toplum halinde insanlığın insanı kamil olmaya

yönlendirilmesi mevzunda himmetler çok ali tutulmalı. Biz

küçük olabiliriz. Ama bütün insanlığın kurtarılması

hedeflenmeli. Çok gidersek dağılırsak ihlası kaybederiz.

Keyfiyat çok önemlidir. Bunlar nefsin aldatmalarıdır. Evet,

çok insanı anlatalım. Ama bu arada aldanmayalım. Ihlası da

elde etmeye çalışalım. Allah'ın inayet ve keremiyle. Yaptığımız

her şey Allah için olsun. Öbürü aldanmışlık olabilir. Evet, hem

çoğa talip olma, hem büyüye talip olma, hem de nefsin

çalışma Allah'ın inayet ve keremiyle. Ama mutlaka kamil

insan olma hedeflenmeli. Büyük insan olma hedeflenmeli. Bir

laikada işaret ediliyor. Azami takva, azami ihlas, azami

velayet hedef olmalıdır. En büyük veli olmaya çalışmalı.

Keramet sahibi değil. En büyük veli olmaya çalışmalı. Gözlerin

içine Allah'tan başka hayal girmemeli. Ağız ondan

başkasını konuşmamalı. Kulak ondan başkasını duymamalı. Ümmeti

Muhammed'in ızdırabı vicdanda yaşanmalı. Az gülünmeli. Çok

ağlanmalı. Izdırapla inlenmeli. Dertler düşünülünce uyku

kaçmalı. Kalkıp geli gibi sokaklarda dolaşılmalı. Evet

Allah bir gün gelecek. Bir velayet zirvesini oturtacak.

Belki o zaman sana büyük ikramlarda da bulunacak.

Gözünden perdeyi kaldıracak. Sonra anlayacaksın ki haktan

ayağın binmesine yokmuş ama sen şurada burada geziyormuş.